Τζαζ - ροκ «διαδρομές»

Μέισιο Πάρκερ

WDR/Foto Ines Kaiser

Κλασικό Σικάγο μπλουζ από έναν σπουδαίο του είδους, τον Eddie C. Cambell (φωνή, κιθάρα) και τη συντροφιά του, στο «Half Note» (Τριβωνιανού 17, Μετς), από 15-21/10. Από τότε που ως νεαρός κιθαρίστας πρωτόπαιξε με το θρυλικό Muddy Waters, ο Cambell βρέθηκε πλάι σε μορφές που διαμόρφωσαν το σύγχρονο ηλεκτρικό μπλουζ, καλλιεργώντας το δικό του ξεχωριστό ύφος.

• Ακης Τουρκογιώργης και «The Blue Airways», με κλασικό ροκ και μπλουζ, το Σάββατο (16/10, 10.30μ.μ.), στο «Ζυγό» (Κυδαθηναίων 22, Πλάκα, 210 3241.610). Οι Ακης Τουρκογιώργης (κιθάρα - φωνητικά), Μάκης Γιούλης (ντραμς), Σπύρος Μάζης (μπάσο), μαζί με τον Πάνο Κολοβό (κιθάρα - φωνητικά), παρουσιάζουν με δικό τους τρόπο κομμάτια που έχουν αγαπηθεί, αλλά δεν ακούγονται συχνά σε live, καθώς και δική τους δουλειά που σύντομα θα δισκογραφηθεί.
• Ενας από τους σπουδαιότερους περφόρμερ στη σκηνή της funk, τζαζ, R& B και σόουλ, ο Μέισιο Πάρκερ, επιστρέφει στην Αθήνα, μετά από 16 χρόνια, για μια μοναδική συναυλία, στις 19 Οκτώβρη (9μ.μ.), στο «Παλλάς» (Βουκουρεστίου 5, 210-3213.100). Ο θρυλικός σαξοφωνίστας που καθιερώθηκε παίζοντας με τον James Brown, τον George Clinton και τον Bootsy Collins, αναδείχτηκε σε μεγάλη μορφή του groove, παίζοντας με τον James Brown και τους JB Horns. Κάθε εμφάνισή του εξελίσσεται σε ένα απόλυτο funk πάρτι. Αυτό υπόσχεται και για τη συναυλία του στην Αθήνα, με τη συνοδεία της πολυμελούς μπάντας του.
• Τέσσερις μουσικοί της τζαζ, οι Sami Amiri (πιάνο), Αντώνης Πρίφτης (ηλ.κιθάρα), Περικλής Τριβόλης (μπάσο) και Γιάννης Σταυρόπουλος (ντραμς), συμπράττουν στις 18/10 (10.30 μ.μ.), στο «Black Duck» (Χρ. Λαδά 9α, 210 3234.760), σε δικές τους συνθέσεις, αλλά και άλλων δημιουργών του μοντέρνου τζαζ ιδιώματος.
• Τζαζ «χρώμα» έχουν οι Τρίτες του Οκτώβρη στο «Αλάβαστρον» (Δαμάρεως 78, Παγκράτι), όπου συνεχίζει τις εμφανίσεις του (19 και 26/10) ο μουσικός και συνθέτης Αντώνης Απέργης. Παρουσιάζει παλιά κομμάτια από τη δισκογραφία του καθώς και καινούργια από το cd που ετοιμάζει με τη συμμετοχή της Μάρθας Μαυροειδή στα φωνητικά. Παίζουν: Αντώνης Απέργης (ηλεκτρική και άταστη κιθάρα), Μάρθα Μαυροειδή (λάφτα - φωνή), Γιώργος Βεντούρης (κιθάρα).

Password: συναυλίες για το Σαββατοκύριακο

• Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 24 Σεπτεμβρίου 2010

Ροκ, alternative, garage, μέταλ, ροκαμπίλι, μέχρι και μεσαιωνική μουσική έχουμε τη δυνατότητα να ακούσουμε το weekend. Και για όσους έχουν όρεξη για εκδρομή, η Πάτρα κι ένα διήμερο φεστιβάλ τούς περιμένουν

Οι Electric Litany παίζουν αύριο στο Gagarin και την Κυριακή στην Πάτρα, στο Manifest 1

Για τον Ozzy τα έχουμε πει. Ο ηγέτης των Black Sabbath καταφθάνει στην Ελλάδα για μία συναυλία και ήδη οι heavy metal φαν ετοιμάζονται να στήσουν γιορτή. Στις συναυλίες ο Ozzy είναι πάντα Ozzy.

Τι να προσέξω: Τη μουσική φυσικά, αλλά και το σόου.

Password εισόδου: Paranoid.

Πότε, πού, πόσο: Σάββατο, Terra Vibe Μαλακάσα, 50 ευρώ .

2 Τρεις αθηναϊκές μπάντες ενώνουν τις δυνάμεις τους. Το ντουέτο των Masturbation goes cloud, με τύμπανα, ντραμς και μάλλον αφαιρετική διάθεση, οι Nalyssa Green, ένα ας πούμε ποστ-πανκ σούπερ γκρουπ ,που αποτελείται από τη Nalyssa (τραγουδάει και παίζει θέρεμιν!), τον Stam (flakes) και τον Bagg (lumiere brother), και τέλος οι Velvoids, με τις «γκαραζοειδείς» και «ροκενρολικές» καταβολές τους.

Τι να προσέξω: Να βγείτε στο διάλειμμα των συναυλιών στον καινούργιο κήπο του μαγαζιού. Δεν θα πιστεύετε στα μάτια σας ότι υπάρχει κάτι τέτοιο down town.

Password εισόδου: Καινούργια αθηναϊκή σκηνή.

Πότε, πού, πόσο: Σάββατο, 6.D.Ο.G.S.(Αβραμιώτου).

3 Πόσες ευκαιρίες έχουμε να ακούσουμε μουσική από τον Μεσαίωνα; Ελάχιστες. Οπότε δεν πρέπει να τις χάνουμε. Συμμετέχουν οι Ex Silentio (σύνολο παλαιάς μουσικής), Lucente Stella (μεσαιωνική μουσική από τη Μεσόγειο, με έργα από το Libre Vermell, τη σεφαραδιτική παράδοση και τους κώδικες Escorial και Rossi Du Fay -κοσμική μουσική στο τέλος του Μεσαίωνα).

Τι να προσέξω: Περιμένω να δω περί τίνος ακριβώς πρόκειται. Ακούγεται γοητευτικό, πάντως.

Password εισόδου: Υπήρχαν και στον Μεσαίωνα σκάνδαλα παιδεραστίας στην καθολική εκκλησία;

Πότε, πού, πόσο: Απόψε και αύριο, Αγγλικανική Εκκλησία Αγ. Παύλου (Φιλελλήνων 27), 10 και 15 ευρώ.

4 Το πάντοτε ανήσυχο και πρωτοποριακό περιοδικό «Velvet» γιορτάζει το καινούργιο του, χειροποίητο, τεύχος. Σαν βιβλιαράκι μοιάζει, βρίσκεται κλεισμένο σε υφασμάτινο πουγκί και περιέχει ως δώρο μια κασέτα με καινούργια, ακυκλοφόρητα τραγούδια από Last Drive κ.ά. Διοργανώνει συναυλία, λοιπόν, για την κυκλοφορία με τους The Jaywalkers, The Meanie Geanies και Next Time Passions.

Τι να προσέξω: Να πάρεις το περιοδικό που θα πωλείται εκεί, στον χώρο.

Password εισόδου: Ηρθα να δω τους φίλους μου να παίζουν μουσική.

Πότε, πού, πόσο: Απόψε, Bios (Πειραιώς 84), 5 ευρώ.

5 Και οι Archive αποτελούν μόνιμους επισκέπτες μας. Μέχρι και κορίτσια από την Ελλάδα βρήκαν κάποιοι. Προσωπικά δεν μου λένε τίποτε πλέον ως συγκρότημα, ωστόσο δεν μπορώ να μην αναγνωρίσω πως α) δίνουν καλές συναυλίες, β) έχουν πιασάρικες μελωδίες και γ) διαθέτουν μερικά τραγούδια που θέλεις να ακούσεις live. Η συναυλία θα μαγνητοσκοπηθεί για ένα επερχόμενο live DVD, οπότε φορέστε τα καλά σας.

Τι να προσέξω: Τις υφέσεις και κορυφώσεις της μουσικής τους.

Password εισόδου: «Fuck You Anyway» (για τραγούδι τους πρόκειται, μην παρεξηγείστε).

Πότε, πού, πόσο: Αύριο, Θέατρο Μπάντμιντον (Πάρκο Γουδί), 45 ευρώ .

6 Αξίζει η φάση να παρακολουθήσεις μαζί δύο από τα συγκροτήματα που ανήκουν στην Inner Ear, την ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρεία από την Πάτρα, τους Electric Litany και τους Playground Noise. Οι πρώτοι κατοικοεδρεύουν μόνιμα στο Λονδίνο και έχουν ένα εθιστικό post, κιθαριστικό στιλάκι, ψιλο-μελωδικό και ταξιδιάρικο. Για να καταλάβετε ποιο είναι ακριβώς το μουσικό τους ύφος, τους πήραν πριν από λίγο οι Ι Like Trains για να ανοίξουν συναυλία τους. Οι Playground Noise παίζουν για πρώτη φορά στο Gagarin και, αν ξεπεράσουν το τρακ, θα ακούσουμε ένα δυναμικό ροκ σετ.

Τι να προσέξω: Βασικά, να αγοράσεις τα άλμπουμ τους: το «How Το Be a Child and Win The War» των Electric Litany και το ομώνυμο των Playground Noise. Σούπερ δισκάκια.

Password εισόδου: Alternative φαζαριστές κιθάρες.

Πότε, πού, πόσο: Σάββατο, Gagarin (Λιοσίων 205), 12 ευρώ.

7 Ταξιδεύουμε στην Πάτρα για το Manifest 2010: ένα διήμερο φεστιβάλ, με καλεσμένους την πρώτη μέρα τους Monika, Berlin Brides και Β-Sides, και την επομένη τους Archive, Client και Electric Litany.

Τι να προσέξω: Την Πάτρα. Και το Ρίο. Συνδυάστε μουσική και εκδρομή, έστω κι αν ο καιρός μας τα χαλάει λίγο.

Password εισόδου: Μαυροδάφνη και Τεντούρα (ηδύποτο τοπικής προέλευσης).

Πότε, πού, πόσο: Σάββατο και Κυριακή, Ακτή Δυμαίων (Παλαιό Πτωχοκομείο), 45 ευρώ για το διήμερο (προπώληση) και 35 ευρώ για το ημερήσιο εισιτήριο (στην είσοδο).

Πανκ και ροκ κατά της κρίσης

• Τραγούδια διαμαρτυρίας στο Φεστιβάλ Ejekt με τον Τζέι Μπέντλεϊ και τους Bad Religion

• Του Γιαννη Kολοβου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 11 Iουλίου 2010

Faith No More, Unkle, Bad Religion! Το φετινό φεστιβάλ Ejekt κατέβασε το βαρύ πυροβολικό του εναλλακτικού ροκ και του πανκ στην Αθήνα! Και οι πατριάρχες του καλιφορνέζικου πανκ, οι Bad Religion είναι εκείνοι που θα κάνουν τη διαφορά! Σε μια μουσική βραδιά που η ένταση θα χτυπήσει κόκκινο, εκείνοι θα είναι οι πιο γρήγοροι και οι πιο μελωδικοί ταυτόχρονα. Γι' αυτό αξίζει να τους γνωρίσουμε καλύτερα, μέσα από τη συζήτηση που κάναμε με τον μπασίστα και ιδρυτικό μέλος τους, τον Τζέι Μπέντλεϊ. Θα μας πει, λοιπόν, τι εστί να είσαι «πανκ μπαμπάς», γιατί οι πανκ ψήφισαν Ομπάμα και τι μπορεί να χάσει κανείς και να κερδίσει παίζοντας σε ένα συγκρότημα σαν το δικό του…

Αν δούμε τους Bad Religion απλώς ως «ιστορικό πανκ συγκρότημα», τότε το χάσαμε το παιχνίδι! Κι αυτό γιατί η πορεία τους δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Ούτε όμως και «αναμορφωτές του πανκ» είναι επειδή κάνουν ό, τι έκαναν και το 1979, όταν δημιουργήθηκαν. Εξακολουθούν να κινούνται στην παράδοση των συγκροτημάτων της «καλιφορνέζικης σκηνής», εδώ και καιρό, όμως, έχουν επιβάλει το δικό τους στοιχείο στην άγρια μανιέρα του είδους: το πανκ τους είναι ραφιναρισμένο, στηρίζεται σε απλές, αλλά δυνατές μελωδίες και δεύτερα φωνητικά που κολλούν στο μυαλό του ακροατή, δημιουργώντας μιαν ατμόσφαιρα ποπ ήχου. Παρ' όλα αυτά, όμως, ο ρυθμός τρέχει με χίλια και η θεματολογία των στίχων δεν παύει ποτέ να είναι κοινωνικοπολιτική. Ρωτάω τον Τζέι Μπέντλεϊ, τον μπασίστα και ιδρυτικό μέλος των Bad Religion ακριβώς γι' αυτό το πράγμα: τη στιχουργική θεματολογία του πανκ…

«Οσον αφορά τους Bad Religion, οι αναφορές των στίχων ακολουθούσαν το πανκ τυπικό, θα μπορούσαμε να τους πούμε πολιτικούς. Θίγουν όμως και καταστάσεις που αφορούν πολύ κόσμο. Το ζητούμενο είναι να βγάλεις προς τα έξω ό, τι έχεις στην καρδιά και στο μυαλό σου και γι' αυτό οι στίχοι μας είναι και προσωπικοί, αφού αποτυπώνουν τη σχέση μας με τον περιβάλλοντα κόσμο και τον εαυτό μας τον ίδιο. Αλλωστε, σήμερα είναι η κατάλληλη εποχή για «τραγούδια διαμαρτυρίας», με δεδομένη την ευρύτερη κοινωνική κρίση».

Αφού προς τα εκεί πήγε η κουβέντα, ρωτάω τον κ. Μπέντλεϊ για την Ελλάδα. «Απ' ό, τι πληροφορούμαι, η οικονομική κρίση έχει αρχίσει να προκαλεί κοινωνικές συγκρούσεις. Και αυτό δεν έχει μόνο να κάνει με τη χώρα σας, αφού η κρίση είναι παγκόσμια».

• Ψήφο στον Ομπάμα

Ο μπασίστας των Bad Religion είχε υποστηρίξει δημοσίως τον νυν πρόεδρο των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, στις εκλογές. Τον ρωτώ αν αυτό συμβαδίζει με την πάγια αντίθεση του πανκ σε όλο το πολιτικό σύστημα. «Πιστεύω ότι έπρεπε να φύγει οπωσδήποτε η άκρα συντήρηση που εξέφραζε η κυβέρνηση Μπους από την εξουσία. Ζούσαμε σε μια εποχή σκοταδισμού. Η ψήφος μου ήταν ψήφος διαμαρτυρίας και σίγουρα δεν είμαι ικανοποιημένος από τις επιλογές του νέου προέδρου: ο αμερικανικός στρατός εξακολουθεί να βρίσκεται στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, όπου μάλιστα ενισχύεται. Θα μου πείτε τι άλλο περίμενα… Η πολιτική εξουσία πάντα αποτυπώνει την ευρύτερη εξουσία των μεγάλων εταιρειών και των χρηματοπιστωτικών κολοσσών. Ε, διάλεξα το μη χείρον!».

Εξακολουθεί, όμως, το πανκ να είναι μια «αντεργκράουντ» μουσική; Θυμίζω στον συνομιλητή μου ότι την περίοδο 1989 - 1993 απογειώθηκε η δημοτικότητα του συγκροτήματος, το άλμπουμ δε «Against The Grain» (1990) ξεπέρασε κατά πολύ τις συνήθεις πωλήσεις των πανκ δίσκων, δίνοντας 100.000 αντίτυπα. «Σίγουρα το πανκ διαχύθηκε σε ευρύτερα στρώματα της νεολαίας εκείνη την εποχή. Διατήρησε, όμως, την ταυτότητά του και συνέχισε να αναφέρεται σε όσα απασχολούν εκείνους που το παίζουν κι αυτούς που το ακούν, δεν δημιουργήθηκε για να κερδίσει την επιτυχία ούτε έκανε εκπτώσεις στη φιλοσοφία του. Και ποτέ δεν θα γίνει μια μαζικά καταναλώσιμη μουσική γιατί ακολουθεί τις δικές του συνταγές, που ξεπερνούν κατά πολύ την απλή ψυχαγωγία».

• Πανκ μπαμπάς

Τελικά, τι έχει κερδίσει και τι έχει χάσει ο κ. Μπέντλεϊ από τη ζωή με το συγκρότημα; «Ολα τρέχουν τόσο γρήγορα και ποτέ δεν είχα σκεφτεί να κάνω ένα τέτοιο απολογισμό. Θα ήθελα να είχα σπουδάσει όπως ο τραγουδιστής μας, ο Γρεγκ Γκράφιν, που έκανε διδακτορικό και διδάσκει μάλιστα σε πανεπιστήμια. Ομως και το συγκρότημα ήταν πραγματικό σχολείο για όλους μας. Μάθαμε πολλά πράγματα στις περιοδείες, σκεφτήκαμε, πιεστήκαμε, ζήσαμε καταστάσεις και τελικά γίναμε σοφότεροι. Δεν θα την άλλαζα αυτή τη ζωή με τίποτα. Απλώς σκεφτόμουν ότι θα μπορούσα να έχω φοιτήσει και στα δύο «πανεπιστήμια» ταυτόχρονα, όπως πολλοί άλλοι μουσικοί που σπούδασαν κιόλας».

Αναφέρω στον 46χρονο μουσικό το βιβλίο «Punk-rock dad» που έγραψε ο Τζιμ Λίντμπεργκ, ο τραγουδιστής των φίλων τους Pennywise. Πώς είναι, κ. Μπέντλεϊ, να έχεις δύο γιους και να παίζεις σε συγκρότημα; «Γι' αυτό ρωτήστε τα παιδιά μου! Αυτά είναι οι κριτές και θα κάνουν τον τελικό απολογισμό!». Τους Bad Religion τους είχα δει το 1996 στο φεστιβάλ Rock Of Gods στη Δραπετσώνα. Ο συνδυασμός ταχύτητας, δύναμης και μελωδίας που σκορπούν απλόχερα είχε τότε ενθουσιάσει το κοινό. Τα ίδια υπόσχονται να δώσουν και τώρα στους Ελληνες φίλους τους. Και στην περίπτωσή τους δεν έχουμε να κάνουμε με συνταξιούχους μουσικούς που πουλούν ξαναζεσταμένο φαγητό. Δεν έφυγαν ποτέ απ' τη σκηνή - και το κάνουν αυτό γιατί έτσι είναι η ζωή τους...

• Τα άλλα δύο συγκροτήματα

• Faith No More

Πέρυσι τον Αύγουστο, οι Faith No More είχαν δώσει μαθήματα δύναμης και μουσικής δεξιοτεχνίας στην Αθήνα. Με κολακευτικά λόγια μου μίλησε επίσης γι' αυτούς ο Τζέι Μπέντλεϊ: «Καλά, μετρούν στη σκηνή». Χωρίς, λοιπόν, ηλεκτρονικά κόλπα, οι έτεροι πρωτοπόροι της καλιφορνέζικης πανκ σκηνής υπόσχονται επανάληψη του μαθήματος, χορό, ιδρώτα και πραγματικό ροκ στην οριακή του διάσταση. Είναι το «μεγάλο όνομα» του φεστιβάλ, ο τίτλος στην περίπτωσή τους, όμως, έχει ουσιαστικό αντίκρισμα!

• Unkle

Οι Unkle έρχονται από διαφορετικό εντελώς χώρο. Ο Τζέιμς Λαβέλ είναι από τους γνωστότερους dj και παραγωγούς ηλεκτρονικής μουσικής παγκοσμίως, ενώ υπήρξε και ένας από τους πιο οξυδερκείς επιχειρηματίες στη σύγχρονη μουσική σκηνή ως ιδρυτής της ανεξάρτητης εταιρείας Mo' Wax. Οι Unkle, τους οποίους έχουμε δει άλλες δύο φορές στην Αθήνα, είναι ο ροκ εαυτός του κ. Λαβέλ. Πρόκειται για μια μπάντα που στηρίζεται στους ηλεκτρονικούς ήχους, αλλά τον πρώτο λόγο έχει η κλασική ροκ ενορχήστρωση. Το νέο τους άλμπουμ «Where Did The Night Fall» ενισχύει δε την ήδη καλή τους φήμη. Από ελληνικής πλευράς, θα εμφανιστούν και οι Zebra Tracks και μαζί τους οι Γιουγκοσλάβοι Obojeni Program.

Το φεστιβάλ Ejekt θα γίνει την Τρίτη 13 Ιουλίου, στο Ολυμπιακό Συγκρότημα του Ελληνικού - γήπεδο ξιφασκίας. Οι πόρτες ανοίγουν στις 17.00 και το εισιτήριο κοστίζει 50 ευρώ σε προπώληση / 55 στο ταμείο.

Ροκ, φλαμένκο και πολιτική

• Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ, Επτά, Κυριακή 30 Μαΐου 2010

Ο Μανού Τσάο έλεγε για τη φίλη του Αμπάρο Σάντσεζ, την τραγουδίστρια των Amparanoia, πως τραγουδάει τόσο εκφραστικά, «σαν να έχει καταπιεί μικρόφωνο». «Ο Μανού έπαιξε σημαντικό ρόλο στην καριέρα μου, γιατί με παρότρυνε πολύ να ηχογραφήσω και να κυκλοφορήσω τα τραγούδια μου» λέει η ίδια στο «7», από τη Μαδρίτη, λίγες ημέρες πριν έρθει στην Αθήνα. 

Το μεθεπόμενο Σάββατο θα εμφανιστεί στο Θέατρο Βράχων του Βύρωνα, συμμετέχοντας στο φεστιβάλ του ραδιοσταθμού «Kosmos 93,6» στις 11 και 12 Ιουνίου, όπως άλλωστε και οι Specials, Ojos de Brujo, Dub Inc., Smokey Bandits κ.ά.

• Με τους Ζαπατίστας

Από τις πιο δυναμικές τραγουδίστριες της εναλλακτικής σκηνής της Ισπανίας, η Αμπάρο γεννήθηκε στη Γρανάδα και, πριν ξεκινήσει την καριέρα της, μετακόμισε στη Μαδρίτη και βρέθηκε να σερβίρει μπίρες στα μπαρ της περιοχής. Στην αρχή φτιάχνει τους «Amparo & the gang» και στη συνέχεια παίζει μουσική σε μικρά κλαμπ της πόλης με το βραχύβιο σχήμα των «Amparanos del Blues». Το 1996 κυκλοφορεί τα πρώτα της τραγούδια με τους Amparanoia. Ενα χαρμάνι από ροκ, φλαμένκο, ρέγκε και αφροκουβανέζικους ρυθμούς.
Εντονα πολιτικοποιημένη, ταξιδεύει το 2000 στο Μεξικό και συναντά τους Ζαπατίστας. Φτάνει μέχρι και την κοινότητα των Τσιάπας βοηθώντας τον αγώνα τους. «Εχουν βρει έναν καλό τρόπο να οργανώνουν την τοπική κοινωνία» λέει. «Τρέφω μεγάλη εκτίμηση για τους Τσιάπας και έγραψα πολλά τραγούδια γι' αυτούς. Στο "Tucson-Habana" υπάρχει ένα κομμάτι και για τους Ζαπατίστας, το "Corazon de La Realidad". Αποτελούν ένα υπέροχο παράδειγμα αξιοπρέπειας και σεβασμού».
Το «Tucson-Habana» είναι το καινούριο της άλμπουμ, το πρώτο της προσωπικό, στο οποίο συμμετέχουν και τρεις μουσικοί των Calexico. «Τα τραγούδια του αναφέρονται, κυρίως, σε προσωπικά μου θέματα. Προσπαθώ, ωστόσο, να προκαλέσω τους ανθρώπους να προβληματιστούν πάνω σε παγκόσμια ζητήματα».

- Πώς θα περιγράφει τη μουσική σας μετά από δεκαετίες ο κόσμος;

«Δεν έχω ιδέα! Ελπίζω μόνο να νιώθουν ότι τους αφορά. Πραγματικά ελπίζω ότι όχι μόνο οι μελωδίες μου αλλά κυρίως οι στίχοι μου θα εμπνέουν τους ανθρώπους στην καθημερινότητά τους».

- Πώς συνδέετε τη μουσική και την πολιτική;

«Θεωρώ ότι η πολιτική είναι ένα πράγμα συγκεκριμένο και η τέχνη κάτι εντελώς διαφορετικό. Είναι αλήθεια βέβαια ότι με τους Amparanoia οι στίχοι μου ήταν πιο πολιτικοί. Πολλοί ισπανοί καλλιτέχνες τότε ένιωθαν την ανάγκη να εκφράσουν τη δική τους άποψη πάνω στο πώς ήταν οργανωμένη η κοινωνία. Σε ό,τι με αφορά, πάντα εκπλήσσομαι από την έλλειψη σεβασμού προς τις γυναίκες και πολλά τραγούδια μου κινούνται γύρω από αυτό».

• Τραγούδια για όλους

- Θα σας ενοχλούσε αν οι συντηρητικοί χρησιμοποιούσαν κάποιο τραγούδι σας στην καμπάνια τους;

«Ενα συντηρητικό κόμμα δεν πιστεύω ότι θα το έκανε. Αν εννοούμε τους συντηρητικά σκεπτόμενους πολίτες, αλλάζει. Ολοι οι άνθρωποι είναι ίσοι. Και, φυσικά, αυτοί που σκέφτονται συντηρητικά έχουν επίσης δικαίωμα να υπάρχουν. Δεν μπαίνω σε μια τέτοια λογική».

- Ποιες είναι οι πολιτικές σας αρχές;

«Πιστεύω ότι ο καθένας πρέπει να αποφασίζει για τον εαυτό του τι είδους ζωή θέλει να έχει. Δεν θέλω να πω στους ανθρώπους πώς έπρεπε να ζουν. Το μόνο πράγμα που προσπαθώ να κάνω με τη μουσική μου είναι να μεταφέρω στο κοινό τις προσωπικές μου εμπειρίες, να διηγηθώ ιστορίες για την αγάπη, τη φιλία, τη λύπη, την απώλεια, τη σχέση μας με τους άλλους. Και πόσο δύσκολο είναι κάποιες φορές, αλλά και πόσο ωραίο μπορεί να είναι κάποιες άλλες». *

Το καλοκαίρι της «επανένωσης» των ροκ συγκροτημάτων

Η φετινή σκηνή των βρετανικών ποπ φεστιβάλ κυριαρχείται από την επιστροφή σχημάτων όπως οι Pearl Jam και οι Libertines

The Guardian

Αν το «ροκ του μπαμπά» κυριάρχησε στα ποπ φεστιβάλ του περασμένου καλοκαιριού, το 2010 φαίνεται ότι είναι η χρονιά της επανένωσης. Ενώ ο Νιλ Γιανγκ, 63 ετών, και ο Μπρους Σπρίνγκστιν, 60, ήταν πρωταγωνιστές στο Γκλαστονμπέρι πέρυσι, η φετινή σεζόν των φεστιβάλ υπόσχεται πολλά συγκροτήματα που φαινόταν απίθανο ότι θα περιόδευαν ξανά μαζί.

Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται οι Libertines, η μπάντα που γεννήθηκε από την ταραχώδη σχέση του Πιτ Ντόχερτι και του Καρλ Μπάρατ. Πλήθος αμερικανικά ροκ συγκροτήματα, ανάμεσά τους οι Pearl Jam και οι Blink 182, επανενώνονται ή επιστρέφουν από διαλείμματα απραξίας για να εμφανιστούν σε καλοκαιρινές συναυλίες. Η τελευταία ενσάρκωση των Guns N’ Roses εισβάλλει κι αυτή στο συναυλιακό προσκήνιο.

Ο Εμινεμ, ο ράπερ από το Ντιτρόιτ που έχει να παίξει στη Βρετανία από το 2003, θα πρωταγωνιστήσει στο σκωτσέζικο φεστιβάλ T in the Park τον Ιούλιο, ενώ ο θρύλος της σόουλ Στίβι Γουόντερ θα κλείσει το 40ό Glastonbury Festival, παίζοντας για πρώτη φορά σε βρετανικό φεστιβάλ.

Αρνητικές συνέπειες

Μερικοί κριτικοί υποστηρίζουν ότι ο μεγάλος αριθμός των «ανασχηματισμένων» παλιών συγκροτημάτων που θα παίξουν φέτος το καλοκαίρι μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για τη βρετανική μουσική βιομηχανία. Καλλιτέχνες όπως οι Florence and the Machine, που σημείωσαν μεγάλη επιτυχία το 2009, θα εμφανιστούν σε πολλές σκηνές αυτό το καλοκαίρι, αλλά δεν θα πρωταγωνιστήσουν σε μεγάλα φεστιβάλ, αν και η Φλόρενς Γουέλτς με την μπάντα της θα είναι επικεφαλής της λίστας την πρώτη μέρα του «φιλικού σε οικογένειες» φεστιβάλ Latitude.

«Οι επανενώσεις συγκροτημάτων φαίνεται ότι θα είναι το θέμα που θα κυριαρχήσει σε όλες τις συναυλίες και τα φεστιβάλ φέτος», λέει ο Τζέιμς Φόλεϊ, εκδότης του Record of the Day, του ειδησεογραφικού εντύπου της μουσικής βιομηχανίας. «Φαίνεται ότι οι διοργανωτές και οι διαφημιστές έχουν δώσει υπερβολικό βάρος στα μεγάλα αμερικανικά συγκροτήματα, ιδιαίτερα εκείνα που διαλύθηκαν και επανενώθηκαν. Αυτό δυνητικά μπορεί να είναι βλαβερό για τους Βρετανούς καλλιτέχνες και τα συγκροτήματα, που δεν θα έχουν την ευκαιρία να προβληθούν στα φεστιβάλ».

Το κοινό

Για τον Νιλ Γκρίνγουεϊ, ιδρυτή του σάιτ efestivals.co.uk, το κοινό των φεστιβάλ είναι εκείνο που τελικά θα χάσει. «Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει τα ίδια και τα ίδια συγκροτήματα πολλές φορές, και υπάρχει ένας κίνδυνος υπερέκθεσης. Αν τα πράγματα συνεχιστούν έτσι, πιστεύω ότι ο κόσμος θα βαρεθεί να πηγαίνει και να βλέπει τους ίδιους καλλιτέχνες».

«Αυτά τα πράγματα είναι κυκλικά - τα βρετανικά συγκροτήματα θα επιστρέψουν», λέει ο Πολ Στόουκς, διευθυντής της μουσικής ειδησεογραφικής υπηρεσίας ΝΜΕ. «Είναι αλήθεια, όμως, ότι πολλές μπάντες από τα πρώτα χρόνια τούτου του αιώνα, σύγχρονες των Arctic Monkeys, δεν έγιναν οι πρωταγωνιστές που υπόσχονταν ότι θα γίνουν. Πιστεύω ότι τα βρετανικά συγκροτήματα που βλέπουμε να ανεβαίνουν τώρα, όπως οι Foals και οι Mumford and Sons, μπορούν να το αλλάξουν αυτό».

Ζωντανές συναυλίες - άλμπουμ: 1 - 0

Το ότι πολλά από τα «επανενωμένα» συγκροτήματα δεν έχουν κάποιο καινούργιο άλμπουμ να προωθήσουν είναι ένα σημάδι των καιρών. «Απλώς αποδεικνύει πόσο επικερδείς έχουν γίνει οι ζωντανές εμφανίσεις τώρα, σε σύγκριση με την ηχογραφημένη μουσική. Ηταν πολύ σπάνιο στο παρελθόν να πρωταγωνιστήσεις σε ένα φεστιβάλ σε ξένη χώρα αν δεν είχες ένα άλμπουμ να προωθήσεις».

Την κατηγορία ότι τα βρετανικά συγκροτήματα δεν προωθούνται φέτος την αρνείται ο γκουρού των φεστιβάλ, ο Μέλβιν Μπεν που, ως διευθυντής του Festival Republic, διαχειρίζεται τη διαφημιστική προώθηση των φεστιβάλ του Ρίντινγκ και του Λιντς, του Latitude, του Glastonbury και, για πρώτη φορά φέτος, του Big Chill.

«Δεν πιστεύω ότι οι κατηγορίες αυτές πρέπει να απευθύνονται σ’ εκείνους που κάνουν τη διαφημιστική προβολή των φεστιβάλ», λέει. «Οταν υπάρχουν καλλιτέχνες έτοιμοι να βγουν μπροστά, εμείς το θέλουμε, πιστέψτε με». Ο Μπεν τονίζει ότι εάν μόνο καθιερωμένα ή επανενωμένα συγκροτήματα βρίσκονταν στο προσκήνιο, τότε πράγματι αυτό θα ήταν ανησυχητικό. «Εχουμε όμως και καινούργιες μπάντες. Οι Arcade Fire, αν και είναι Καναδοί και όχι Βρετανοί, θα έχουν περίοπτη θέση στο Ρίντινγκ και στο Λιντς, ενώ οι Paramore, το εξαιρετικό συγκρότημα από το Τενεσί που έρχεται για πρώτη φορά στη Βρετανία, θα είναι κι αυτοί ψηλά στη λίστα».

Εκείνοι που σίγουρα θα τραβήξουν μεγάλο ενδιαφέρον φέτος θα είναι οι Blur, που εμφανίστηκαν επανενωμένοι πέρυσι στο Γκλάστονμπερι ενθουσιάζοντας τον κόσμο. Η προσωρινή συνεύρεση των Libertines -δεν ξέρουμε αν υπάρχουν σχέδια για μια πιο μόνιμη επανένωση- αναμένεται να έχει κι αυτή σημαντική απήχηση. Ποια θα είναι όμως η κορυφαία στιγμή της ροκ σκηνής του 2010; «Στοιχηματίζω όλα τα λεφτά μου στον Στίβι Γουόντερ, που θα γιορτάσει τα 60ά του γενέθλια στο Χάιντ Παρκ», λέει ο Μέλβιν Μπεν. [Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 16 Mαϊου 2010]

ΟΙ SΤRΑΝGLΕRS ΜΙΛΑΝΕ ΣΤΑ «ΝΕΑ» ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ ΤΟΥΣ

«Και το ροκ θέλει τις ισορροπίες του»

Oι ροκ αντοχές στην εποχή τού myspace φαίνονται. Και ενώ μέχρι να διαβάσετε το κείμενο θα έχουν ξεπηδήσει στο Ίντερνετ καμιά δεκαριά νέα συγκροτήματα- μερικά από αυτά με αξιώσεις-, υπάρχουν εκεί έξω «βράχοι» που στέκουν ακλόνητοι. Και δεν έχω τους Rolling Stones κατά νου. Ο Μικ, ο Κιθ και η παρέα είναι μια γιγάντια επιχείρηση. Μια μηχανή που κινείται σαν θηρίο. Ναι, ακόμη.

«Αν μετράς την αντοχή, και οι Stranglers τα έχουν πάει πολύ καλά σ΄ αυτό το θέμα», εκτιμά ο JJ Βurnel στο τηλέφωνο, λίγο πριν οι «Άνθρωποι με τα μαύρα» κατεβούν στα μέρη μας. Φαντάζομαι ότι όλο αυτό το διάστημα από το τέλος της δεκαετίας του ΄70 που ξεκίνησαν με τραγούδια τα οποία έχουν περάσει στα rock classics, οι Stranglers ταξιδεύουν με αέρα στον χρόνο.

«Έχουν αλλάξει τόσο πολλά πράγματα γύρω, ο κόσμος όλος, αλλά και η φύση αυτού ακριβώς που κάνουμε, να παίζουμε ροκ εν ρολ. Ωστόσο, αυτό που βλέπουμε τελευταία είναι να έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον του κόσμου για το συγκρότημα. Υπάρχει ένας ενθουσιασμός εκεί έξω που μας δίνει τη δύναμη και την έμπνευση να συνεχίζουμε», λέει ο Βurnel, ο οποίος μάλιστα έχει κάνει και την παραγωγή σε δύο άλμπουμ των «δικών μας» Μagic De Spell.

Πώς φαίνεται λοιπόν στην μπάντα που οι νέοι φαν «κατεβάζουν» το Rattus Νorvegicus και έχουν στα mp3 τους τα «Αlways Τhe Sun» και «Νo Μore Ηeroes»; «Έχει ενδιαφέρον να το βλέπεις κι έτσι. Από την άλλη, ομολογώ πως είμαι νοσταλγικός χαρακτήρας. Μ΄ αρέσει να κρατάω ένα άλμπουμ στα χέρια μου, να μελετώ όλες τις λεπτομέρειες που είναι τυπωμένες στο εξώφυλλο, να διαβάζω τα στοιχεία, ποιος έκανε την παραγωγή, ποιος έγραψε τι... Από την άλλη, σκέφτομαι πως τίποτε δεν εμποδίζει την καλή μουσική να φτάνει στον κόσμο. Και καλή μουσική πάντα θα βγαίνει. Αυτό δεν έχει τελικά σημασία;».

Κάπου στο βάθος ακούς τους Stranglers να παίζουν. «Οι πρόβες δεν σταματάνε ποτέ», λέει ο Βurnel. «Πρώτα απ΄ όλα πρέπει αυτό που κάνουμε να ενθουσιάζει εμάς». Τι τους ενθουσιάζει πιο πολύ τώρα; «Το να ανεβαίνεις στη σκηνή και να παίζεις είναι ακαταμάχητο». Αν έχεις μπροστά σου όλη την εικόνα- πρόβες, συναυλίες, στούντιο- μπορεί και να είναι εξοντωτικό. «Το ροκ θέλει κι αυτό τις ισορροπίες του. Το καράτε και οι πολεμικές τέχνες με έχουν βοηθήσει πολύ στο να κρατάω αυτές τις ισορροπίες απέναντι στον ροκ τρόπο ζωής».

Την περασμένη χρονιά οι Stranglers έδωσαν συναυλία στη Σάμο. «Ήταν από τα πιο ωραία πράγματα που ζήσαμε πέρσι.

Το νησί είναι σκέτη μαγεία. Και το να πηγαίνουμε σε σημεία που δεν είχαμε ξαναβρεθεί με τους Stranglers είναι κάτι που επιδιώκουμε. Αυτή τη φορά θα παίξουμε στην Πάτρα. Θα έλεγα πως όλη η χρονιά που πέρασε ήταν για το συγκρότημα συναρπαστική».

ΙΝFΟ

Οι Stranglers παίζουν στην Πάτρα (21 Ιανουαρίου), την Αθήνα (στο Fuzz της Πειραιώς και Χαμοστέρνας, 22/1), τη Θεσσαλονίκη (στο Βlock 33, 23/1)

Με μια ματιά

Το 1974 ξεκίνησαν από το Σάρεϊ της Αγγλίας ως Guildford Stranglers Το 1976 συνδέθηκαν με το punk κίνημα, «ανοίγοντας» τις συναυλίες των Ramones Είχαν επιρροές από το ψυχεδελικό ροκ και τους Doors Επιτυχίες τους: «Golden Βrown», «Αlways Τhe Sun», «Νo Μore Ηeroes», «Strange Little Girl», «La Folie», «Duchess» Έχουν κυκλοφορήσει 16 άλμπουμ Τον Φεβρουάριο θα κυκλοφορήσουν το «Decades Αpart» Το 1990 φεύγει από το γκρουπ ο τραγουδιστής Ηugh Cornwell Οι Stranglers σήμερα είναι οι JJ Βurnel (μπάσο/φωνή), Jet Βlack (ντραμς), Dave Greenfield (πλήκτρα), Βaz Warne (κιθάρα, φωνή)

• Της Μαρίας Μαρκουλή, ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2009

Αιχμηρή ροκ ψυχεδέλεια

• Stereo Φονικά
• * «Embryonic» - The Flaming Lips (Warner):
• Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2009

Καλώς ήρθατε στο σουρεαλιστικό ηχητικό σύμπαν όπου οι παραμορφώσεις της κιθάρας φτιάχνουν μελωδίες. Τα ψυχεδελικά ηχοτοπία καταλήγουν σε ένα μπαράζ ροκ εν ρολ θορύβου. Και μια ερωτική φανκ μπερδεύεται με ακουστική φολκ και μυστηριώδη σάουντρακ από ταινίες επιστημονικής φαντασίας.

Ο σουρεαλιστής του αμερικανικού ροκ, ο Γουέιν Κόιν, στη σκηνή ανάμεσα στα κομφετί Σε καιρούς που οι νέες μπάντες ανακαλύπτουν την ψυχεδέλεια των '60ς και το πομπώδες ροκ του εβδομήντα για να πλασάρουν τη νέα έκδοση του ροκ, οι Flaming Lips παραμένουν μοναδικοί στη στάση τους απέναντι στη σκηνή. Ανασύρουν όλο το παρελθόν, από τοn μονότονο ρυθμό του μεταπάνκ μέχρι την τζαζ του Μάιλς, θυμούνται τους Led Zeppelin αλλά και το μπάσο της φανκ, παίρνουν στο αστρικό τους ταξίδι τους ποπ ψυχεδελικούς MGMT και τη σέξι πανκ πριγκίπισσα Κάρεν Οου των Yeah Yeah Yeah's και ηχογραφούν αυτό το διπλό άλμπουμ.

Με είκοσι πέντε χρόνια πορείας πίσω τους, θα περίμενε κανείς ότι αυτοί οι αλλόκοτοι ρόκερ από την Οκλαχόμα θα είχαν τιθασεύσει την ηχητική παράνοια που κυριαρχούσε στις πρώτες δουλειές. Το είχαν κάπως καταφέρει με το «The Soft Bulletin», όπου αναγνωρίστηκαν από το πλατύ κοινό, δέκα χρόνια πριν, και έμοιαζαν να ακολουθούν τον ίδιο δρόμο με τους κόνσεπτ δίσκους όπως το «Yoshimi Battles the Pink Robots» και το «At War with the Mystics».

Κι όμως, από τα πρώτα λεπτά του «Convinced of the Hex», γεμάτα από περίεργο βασανιστήριο των χορδών της κιθάρας, συνειδητοποιείς ότι ο Γουέιν Κόιν, που μοιάζει να πατάει από τη μια στο «Σουρεαλιστικό Μανιφέστο» και από την άλλη σε όλη τη σκηνή της Δυτικής ακτής στα χρόνια του εξήντα, όταν κολυμπούσε στο LSD, ξέρει να γράφει μουσική με την ψυχρότητα ενός ερευνητή και το πάθος ενός μανιακού... ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Οταν το ροκ έχασε το χρώμα του

• Μπορεί κανείς να υποστηρίζει ότι οι Μπιτλς κατέστρεψαν (!) το ροκ εν ρολ νοθεύοντας τη μαύρη του ταυτότητα; Ο Ελάιζα Γουόλντ έγραψε ένα βιβλίο για να εξηγήσει την άποψή του

Το 1969, στο Γούντστοκ, από τους 33 καλλιτέχνες που εμφανίστηκαν στη σκηνή μόνο τρεις ήταν μαύροι! Κι απ' αυτούς ο Τζίμι Χέντριξ και ο Ρίτσι Χέιβενς έπαιζαν με λευκούς μουσικούς τραγούδια που απευθύνονταν σε ένα κατά βάση λευκό ακροατήριο.

Δύο χρόνια νωρίτερα, στο Μόντερεϊ, έξι από τα 32 καλλιτεχνικά σχήματα ήταν μαύρα και έπαιζαν μπροστά σ' ένα κοινό από χίπις που άκουγαν μάλλον αδιάφορα τον Οτις Ρέντινγκ.

*Πώς, όμως, έγινε το ροκ ένα μουσικό είδος αποκλειστικά «λευκό»; Σ' αυτό το ερώτημα απαντάει ο Ελάιζα Γουόλντ στο βιβλίο του «Πώς οι Μπιτλς κατέστρεψαν το ροκ εν ρολ» (εκδ. Oxford University Press, Νέα Υόρκη, 2009), ξεκινώντας την προσέγγισή του από την αρχή του εικοστού αιώνα, από την εποχή που οι μεγάλες μπάντες έπαιζαν τη μουσική των μαύρων με ανάμεικτους μουσικούς, συχνά και με λευκούς μαέστρους επικεφαλής.

* Φτάνοντας στη δεκαετία του '50 που γεννιέται το ροκ εν ρολ, λευκοί και μαύροι καλλιτέχνες απευθύνονται στο ίδιο κοινό. Οι δίσκοι του Λιτλ Ρίτσαρντ και του Τσακ Μπέρι αγοράζονται από τους ίδιους ανθρώπους που αγοράζουν δίσκους του Ελβις Πρίσλεϊ και του Τζέρι Λι Λιούις, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι μαύροι καλλιτέχνες που συνυπάρχουν με τους λευκούς έχουν την ίδια μεταχείριση στη σόου μπίζνες και ιδίως στον κινηματογράφο και την τηλεόραση (που σπανιότατα συμπεριλαμβάνουν μαύρους καλλιτέχνες στις ταινίες και τα προγράμματά τους).

* Μέχρι το 1964 αυτή η συνύπαρξη έχει προχωρήσει τόσο πολύ που το περιοδικό «Μπίλμπορντ», που απηχεί τα συμφέροντα της βιομηχανίας του δίσκου, καταργεί την ξεχωριστή κατηγορία πωλήσεων «Rhythm and Blues» και την εντάσσει στη γενική κατηγορία «Ποπ», θεωρώντας ότι το κοινό που αγοράζει τα μεν και τα δε δεν είναι πια τόσο διαφορετικό που να δικαιολογεί αυτή τη διάκριση. Αλλά υπολόγιζαν χωρίς τον ξενοδόχο, γιατί το '64 είναι η χρονιά της αποκαλούμενης «βρετανικής εισβολής» στις ΗΠΑ, με μπροστάρηδες τους Μπιτλς, και του εξελισσόμενου folk-rock, που οδηγεί τη μουσική σε άλλα πεδία, με διαφορετικό ήχο, ποιητικό στίχο, κοινωνικό περιεχόμενο και άλλο ακροατήριο.

* Το Γενάρη της επόμενης χρονιάς το «Μπίλμπορντ» επαναφέρει το διαχωρισμό, διαπιστώνοντας ότι δημιουργείται μία άλλου τύπου διάκριση ανάμεσα στα δύο είδη, αν και συχνά τα όρια είναι δυσδιάκριτα, ιδιαίτερα για καλλιτέχνες με πολύ ευρύ πεδίο, όπως η Τζάνις Τζόπλιν, που είναι πιο κοντά στον Τζέιμς Μπράουν παρά στην Γκρέις Σλικ, ή η Τίνα Τάρνερ, που τραγουδάει κομμάτια των Μπιτλς και των Κρίντενς.

Το κίνημα άρνησης της σπάταλης καταναλωτικής κοινωνίας δεν συγκινεί εξίσου τους μαύρους, οι οποίοι δεν έχουν γνωρίσει καμία ευημερία και αγωνίζονται για να αποκτήσουν τα ελάχιστα απ' αυτά που οι λευκοί διαθέτουν και τα παιδιά τους απορρίπτουν.

Οι μαύροι, προσπαθώντας από τη μια να γίνουν αποδεκτοί με ίσους όρους στην κοινωνία που είναι φτιαγμένη από λευκούς για λευκούς, εξακολουθούν να φτιάχνουν χορευτική μουσική που απευθύνεται στους πάντες, γιατί, όπως είπε ωμά ο Μάρβιν Γκέι, «όλοι θέλουν να πουλήσουν στους λευκούς, γιατί οι λευκοί έχουνε τα φράγκα».

Εμφαση στο ρατσισμό

Απ' την άλλη, οι μαύροι ριζοσπαστικοποιούνται με το δικό τους πρόβλημα, το ρατσισμό, δίνοντας πολύ μαύρη διάσταση στη μουσική τους, όπως την εκφράζει ο Τζέιμς Μπράουν στο «Say it loud, Ι' m black and Ι' m proud», ενώ η Αρίθα Φράνκλιν που είναι στο μέινστριμ απλά ζητάει «Σεβασμό» (Respect). Το φολκ-ροκ, εδραιωμένο στα πανεπιστήμια και τους διανοούμενους, δεν ζητάει ένταξη αλλά, αντιθέτως, άρνηση και απόσυρση.

* Οι Μπιτλς παίζουν μεγάλο ρόλο σ' αυτό το διαχωρισμό: Από το '64 ώς το '70 είχαν 14 άλμπουμ στο νούμερο 1 των πωλήσεων. Είναι αυτοί που μεταφέρουν το κέντρο βάρους της διάπλασης της μουσικής από τα κλαμπ, τις συναυλίες και τα κινήματα στο στούντιο, όπου παράγουν αριστουργήματα, χρησιμοποιώντας υλικό και ιδέες που δεν εξαρτώνται από κανένα συγκεκριμένο μητρικό είδος μουσικής. Καθώς πειραματίζονται με ήχους και στιλ στο στούντιο χρησιμοποιώντας ομάδες εγχόρδων και πνευστών, στοιχεία από το γαλλικό τραγούδι και ό,τι άλλο εμπνευστούν, η αδιάκοπη συνέχεια ραγκτάιμ-τζαζ-σουίνγκ-ροκ εν ρολ σπάει.

* Οι Ρόλινγκ Στόουνς και ο παραγωγός συναυλιών Μπιλ Γκράχαμ, μαζί με μερικούς άλλους, προσπαθούν να επανασυγκολλήσουν τους μαύρους με τους λευκούς στο ροκ, αλλά ματαίως. Και όπως γράφει ο Πολ Γουίλιαμς στο περιοδικό «Κροντάντι», «(...) πρώτη φορά στην ιστορία της Αμερικής η καλύτερη σύγχρονη μουσική δεν γίνεται από τον αμερικάνο μαύρο». *

• Του ΣΤΕΛΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΑΔΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Επτά, Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2009

Το ροκ επιστρέφει στην πολιτική

• Δεν περιμένουμε ότι θα έρθει η μέρα της επανάστασης όπου ο λαός θα βρεθεί στην εξουσία. Το θεωρούμε ουτοπία. Ομως μπορούμε μέσα από τη μουσική να ασκήσουμε πίεση στους πολιτικούς. Αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία πρέπει να νιώθουν ότι παρακολουθούμε και ελέγχουμε κάθε βήμα τους».

STREET SWEEPER SOCIAL

Ο Τζον ΜακΛιούρ, ηγέτης των Βρετανών Reverend and the Makers και δημιουργός των Mongrel, ξέρει πολύ καλά για το τι μιλάει. Από το '84 στη μουσική σκηνή της Βρετανίας, φτιάχνει συνεχώς συγκροτήματα που επιτίθενται με τους στίχους τους στην πολιτική σκηνή της χώρας του.

Αντάρτικο με νότες

Πρόσφατα κυκλοφόρησε τον νέο τους δίσκο «Α French Kiss in The Chaos» γεμάτο πολιτικά φορτισμένα τραγούδια για τον συνεχιζόμενο πόλεμο στο Ιράκ, αλλά και την πρόσφατη παγκόσμια οικονομική κρίση. «Στην πλειοψηφία τους όλοι οι μουσικοί είναι έξυπνοι και ευαίσθητοι», λέει στις συνεντεύξεις του ο ΜακΛιούρ. «Γνωρίζουν πολύ καλά τα γεγονότα, καταλαβαίνουν τι συμβαίνει γύρω τους, νιώθουν τα αδιέξοδα που αντιμετωπίζει ο κόσμος, απλώς δεν μιλάνε γι' αυτά. Γιατί ξέρουν ότι βγάζεις περισσότερα λεφτά και πουλάς περισσότερους δίσκους αν κρατάς το στόμα σου κλειστό».

Γι' αυτό και ο ίδιος οργανώνει το δικό του αντάρτικο. Για παράδειγμα ο δίσκος «Better Than Heavy» των Mongrel, ενός σχήματος όπου παίζει ο ίδιος μαζί με μουσικούς από τους Babyshables και τους Arctic Monkeys μαζί με άγνωστους αντεργκράουντ ράπερ, είναι μια λυσσαλέα επίθεση στους πολιτικούς της Βρετανίας. Μάλιστα ο ΜακΛιούρ αμέσως μετά την κυκλοφορία του, το πρόσφερε δωρεάν μέσα από την εφημερίδα «Ιντιπέντεντ», «ώστε να φτάσει σε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο στη Μ. Βρετανία».

*Η νέα γενιά μοιάζει να ακολουθεί τα βήματά του. Και ας φοβάται ο ΜακΛιούρ, ότι «αν βάλεις την πολιτική στη βρετανική ροκ σκηνή εξασφαλίζεις μια μοναχική πορεία. Ετσι, οι Cribs με τη νέα τους δουλειά «Ignore The Ignorant» στηλιτεύουν την άνοδο των ακροδεξιών στη Βρετανία: «Οταν το φασιστικό Βρετανικό Εθνικό Μέτωπο παίρνει μια έδρα στο Γιόρκσαϊρ, στην ίδια σου την πόλη», λένε, «τότε σκέφτεσαι πώς φτάσαμε ώς εδώ και αρχίζεις την αντεπίθεση».

*Οπως και οι Enter Shikari που κυκλοφόρησαν τον δίσκο τους «Common Dreads», με τραγούδια που αναφέρονται «στην απληστία του σύγχρονου καπιταλισμού, στους πολέμους και την αποικιοκρατία της νέας εποχής και, φυσικά, στην καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος σ' ολόκληρο τον πλανήτη».

Και έχουν και άποψη. «Αν η οικονομία της Δύσης καταρρέει, όπως μας λένε», σημειώνουν, «ας σταματήσουν να ξοδεύουν τα χρήματα σε πολέμους. Είμαστε η νεότερη γενιά, είμαστε οργισμένοι και επιθυμούμε να ενώσουμε όλους τους ανθρώπους σε μια κραυγή διαμαρτυρίας ενάντια σε ένα πολιτικό κατεστημένο που συνεχίζει να μας αγνοεί».

Επίθεση σε εργοστάσιο όπλων

*Οι King Blues μοιάζουν πιο επιθετικοί με τον ρέγκε πανκ ήχο τους. Στο εξώφυλλο του περσινού δίσκου τους «Save the World, Get The Girl» φωτογραφίζονται με μαντίλια στο πρόσωπο σαν αγριεμένοι διαδηλωτές. Ενώ στις συνεντεύξεις τους διηγούνται ιστορίες από τις πορείες που έλαβαν μέρος.

«Πέρυσι σε μια αντιπολεμική πορεία επιτεθήκαμε σε ένα εργοστάσιο όπλων στο Μπράιτον», λένε. «Σπάσαμε τα τζαμιά και γράψαμε συνθήματα στους τοίχους. Δεν αρκούν τα τραγούδια, αν θέλεις να αλλάξεις την κατάσταση, πρέπει να βγεις στον δρόμο. Οταν σκοτώνονται άνθρωποι δεν μπορεί να αναρωτιέσαι αν είναι σωστό να προκαλείς φθορές σε κτίρια».

«Θα διαλύσουμε τον μύθο ότι αυτή η γενιά είναι κυνική και βουτηγμένη στην απάθεια», λένε οι King Blues και μαζί τους συμφωνούν κι άλλοι.

*Ανάμεσά του είναι και οι Dirty North από το Μάντσεστερ, μια νέα μπάντα με ρέγκε ρυθμούς και ραπ φωνητικά και τραγούδια σαν το «Money and Guns» για το εμπόριο όπλων. «Δεν διαμορφώνεις πολιτική συνείδηση μέσα από τις ειδήσεις της τηλεόρασης», λένε οι ίδιοι. «Αλλά ένα τραγούδι που μιλάει απλά για όσα συμβαίνουν μπορεί να σε κάνει να ενδιαφερθείς.»

«Σύμφωνα με το παλιό κλισέ, η τέχνη αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα γύρω σου», καταλήγει ο ΜακΛιουρ. «Επομένως όταν ξέρεις τι συμβαίνει, βγαίνεις στη σκηνή και το λες με τον δικό σου τρόπο. Αυτή είναι η ουσία του ροκ εν ρολ.»

*Οσο ο Μπους τζούνιορ ήταν πρόεδρος, δεκάδες γκρουπ έγραφαν τραγούδια που εναντιώνονταν στην πολιτική του. Κατά μιαν έννοια, όπως το έθεσε και ο Τρεντ Ρέζνορ των Nine Inch Nails, ο Μπους κατάφερε να κάνει «μια ολόκληρη γενιά που μεγάλωσε μέσα στον ατομικισμό, να ενδιαφέρει για τη δημόσια ζωή». Η έλευση του Ομπάμα στόμωσε -μέχρι στιγμής, τουλάχιστον- το μαχαίρι της κριτικής της μουσικής σκηνής.

*Ετσι οι Roots, για παράδειγμα η χιπ χοπ κολεκτίβα από τη Φιλαδέλφεια, μπορεί στον περσινό δίσκο της «Rising Down» να επιτίθεντο στα δεινά που συσσώρευε η κυβέρνηση του Μπους και να στήριζαν τη λύση Ομπάμα. Φέτος, όμως, η νέα τους δουλειά «How Ι Got Over» απομακρύνεται από το ζήτημα της πολιτικής.

*Οι Roots δεν είναι οι μόνοι. Λίγο οι ύμνοι για την εκλογή του Ομπάμα, λίγο τα απόνερα της οκταετίας του Μπους και η μουσική σκηνή της Αμερικής μοιάζει να στρέφεται αλλού. Ή να συνεχίζει την επίθεση στον απερχόμενο πια πρόεδρο όπως οι βετεράνοι Green Day που στο δίσκο τους «21st Century Breakdown», που κυκλοφόρησε την άνοιξη, συνεχίζουν να απαριθμούν τις πληγές των ΗΠΑ σε όλα τα επίπεδα.

*Ακόμα και οι σκληροπυρηνικοί πανκ Rancid στο πρόσφατο «Let the Dominoes Fall» έλυσαν την εξάχρονη δισκογραφική σιωπή τους για να μιλήσουν για τον πόλεμο στο Ιράκ και την καταστροφή της Νέας Ορλεάνης.

Από τον Μπους στον Ομπάμα

Από την πλειοψηφία που ακόμα αναμασάει την φιλοσοφία του «Rock Against Bush», της συμμαχίας των μουσικών ενάντια στην κυβέρνηση Μπους, ξεφεύγουν ελάχιστοι. Οπως η κινητήρια δύναμη πίσω από τους παλιούς Rage Against The Machine, μία από τις πιο σταθερά προσανατολισμένες, στην πολιτική, μπάντες.

*Ο τραγουδιστής τους, ο Ζακ Ντε λα Ρότσα, σχημάτισε μαζί με τον ντράμερ των Mars Volta, το ντουέτο των One Day As a Lion, ένα όνομα που απευθύνεται σε μια γενιά «που δεν σκοπεύει να περιμένει τις εκλογές για να διεκδικήσει τα δικαιώματά της», κατά τον ίδιο. Και πέρυσι κυκλοφόρησαν τον ομώνυμο μίνι δίσκο με τραγούδια για «όσους παλεύουν για το δικαίωμα στην τροφή, τη στέγη και την κοινωνική δικαιοσύνη χωρίς να νοιάζονται αν οι ενέργειές τους αντιτίθενται στην ηθική των μικροαστών».

*Στην ίδια γραμμή κινείται και ο Τομ Μορέλο, ο κιθαρίστας των Rage που μαζί με τον Μπουτς Ρίλεϊ, ράπερ των The Coop, έφτιαξαν τους Street Sweeper Socal Club. Μια μπάντα με δυνατό φανκ ροκ και πολιτικούς στίχους, που μόλις κυκλοφόρησε το ομώνυμο ντεμπούτο της με τραγούδια κατάλληλα για «να τα τραγουδάνε οι σύγχρονοι προλετάριοι καθώς θα καταστρέφουν τη Γουόλ Στριτ».

Ο Μορέλο δεν μασάει τα λόγια του. «Η ιδέα πίσω από την μπάντα είναι μία: Οτι η μουσική μας είναι ένα όπλο. Και ότι σκοπεύουμε να γίνουμε τόσο δυνατοί, που θα κατακτήσουμε με τον ήχο μας τους δρόμους». *

• Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΥ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Επτά, Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2009

Σκληρό ροκ το καλοκαίρι στην Αθήνα. Με μεγάλα ονόματα

H Aθήνα περιλαμβάνεται πια στις περιοδείες - δρομολόγια των μεγάλων ονομάτων της ροκ μουσικής και έτσι το φετινό καλοκαίρι είναι συναυλιακά πλούσιο, ποικίλο, αλλά και πολυδάπανο. Παλιές δόξες, πάντα δημοφιλείς, όπως οι Scorpions, οι Deep Purple και ο Κάρλος Σαντάνα, προσωπικότητες της ποιοτικής ποπ, όπως ο Ντ. Μπερν και ο Πολ Γουέλερ και σπουδαίες ροκ μπάντες, όπως οι Nine Inch Nails και οι Jane’s Addiction, μαζί με μεγάλα ονόματα της τζαζ και του έθνικ, προσφέρουν ευκαιρίες καλής ποιότητας ψυχαγωγίας για κάθε γούστο.

• Σε ποιες συναυλίες θα πάμε οπωσδήποτε, ποιες μπορούμε να τις αφήσουμε για του χρόνου και γιατί

Δεν χρειάζεται να κοιτάξει κανείς το δελτίο της ΕΜΥ για να καταλάβει πως ο Ιούλιος στην Αθήνα προμηνύεται καυτός! Τουλάχιστον συναυλιακά… Με μια πρώτη ματιά παρατηρούμε κάποιο συναυλιακό «event» σχεδόν κάθε μέρα, σε αρκετές περιπτώσεις δε και δύο και τρία ταυτόχρονα. Λεφτά και διάθεση να έχει κανείς, αφού δεν θα μας λείψουν ούτε οι αξιόλογοι καλλιτέχνες ούτε τα ιστορικά ονόματα ούτε οι εξωτικοί ήχοι ούτε η ένταση… Ας δούμε αναλυτικά τα προσφερόμενα θεάματα.

Παλιό καλό κρασί ή ξαναζεσταμένο φαγητό;

Είναι κοινό μυστικό πως τα γραφεία που διοργανώνουν συναυλίες στη χώρα μας δεν πολυπειραματίζονται με τα ονόματα που καλούν. Τις περισσότερες φορές ακολουθούν δοκιμασμένες συνταγές και προωθούν ήδη γνωστούς καλλιτέχνες που έχουν δεδομένο κοινό, το εύρος του οποίου εκτείνεται σε όλες τις ηλικίες - απ' τον παππού στον εγγονό θα έλεγα χαριτολογώντας.

Αυτό σημαίνει πως οι Scorpions, οι οποίοι εμφανίζονται στο Καραϊσκάκη αύριο (6 Ιουλίου) μαζί με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου ή οι Deep Purple, οι οποίοι θα παίξουν στο Terra Vibe της Μαλακάσας και στη Μονή Λαζαριστών στη Θεσσαλονίκη (22 και 23 Ιουλίου αντίστοιχα), είναι συγκροτήματα που έχουν κλείσει τον κύκλο τους -τα μέλη τους έχουν εξηνταρίσει- και απλώς εξαργυρώνουν αυτή τη στιγμή την πλούσια, αναμφίβολα, κληρονομιά τους. Και οι δύο μπάντες παίζουν σχεδόν κάθε χρόνο στη χώρα μας, οπότε δεν ισχύει το επιχείρημα «ας τους δω μια φορά κι ας πεθάνω (ή πριν πεθάνουν)». Παρ' όλα αυτά είναι σχεδόν σίγουρο πως θα συγκεντρώσουν τόσο εικοσάρηδες όσο και πενηντάρηδες οπαδούς.

Το ίδιο περίπου ισχύει και για τους Heaven & Hell δηλαδή τους Black Sabbath χωρίς τον Οζι Οσμπουρν, με τον Ρόνι Τζέιμς Ντίο (των Rainbow) στη θέση του τραγουδιστή, οι οποίοι θα είναι το μεγάλο όνομα στο Rocking Athens Festival που θα γίνει στο Ολυμπιακό Συγκρότημα του Ελληνικού (γήπεδο Ξιφασκίας) στις 27 Ιουλίου. Ευτυχώς, μαζί τους θα εμφανιστούν και πιο «πρόσφατα» ονόματα, όπως οι Γερμανοί Blind Guardian, οι σκληροπυρηνικοί θρας Testament και οι ανερχόμενοι (πολύ καλοί ομολογουμένως) Γάλλοι Cojira. Ετσι οι οπαδοί του χέβι μέταλ θα μπορέσουν να απολαύσουν την παράδοση μαζί με την πρωτοπορία του σκληρού ροκ.

Από τον κύκλο των βετεράνων, ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί ο πολύς Κάρλος Σαντάνα που θα παίξει την Τετάρτη (8 Ιουλίου) στο ΟΑΚΑ. Το «Black Magic Woman» ταιριάζει απόλυτα με το καυτό ελληνικό καλοκαίρι και ο βιρτουόζος κιθαρίστας δεν παίζει συχνά στην Ευρώπη, άρα εδώ ισχύει το «όποιος πρόλαβε τον κύριο οίδε»! Στην κουστωδία των παλαιμάχων μπορείτε να προσθέσετε και το συνθέτη Μάικλ Μπόλτον που θα εμφανιστεί την Τρίτη (7 Ιουλίου) στο Θέατρο Πέτρας της Πετρούπολης.

Εναλλακτική σκηνή

Στον χώρο του ανεξάρτητου ροκ τα πράγματα ακολουθούν παρόμοια λογική. Κι εδώ οι καλλιτέχνες που θα εμφανιστούν σίγουρα δεν διανύουν την πρώτη τους νεότητα, όμως εξακολουθούν να βρίσκονται σε δημιουργική τροχιά. Ο Ντέιβιντ Μπερν, που θα εμφανιστεί στο θέατρο Μπάντμιντον αύριο (6 Ιουλίου), κουβαλά στην πλάτη του την κληρονομιά των Talking Heads και μια εντυπωσιακή σόλο καριέρα, ενώ ποτέ δεν έπαψε να προσφέρει τα μέγιστα στη σύγχρονη μουσική.

Τα ίδια ισχύουν και για τον Πολ Γουέλερ, δημοφιλή στην Ελλάδα και μεγάλη προσωπική αγάπη. Ξεκίνησε από τους Jam, ένα συγκρότημα που συνδύαζε την κληρονομιά των mods Who και τη δυναμική του πανκ, έφτιαξε τους Style Council οι οποίοι επανέφεραν τη ρυθμικότητα και το groove της σόουλ μουσικής στο προσκήνιο, και ως σόλο καλλιτέχνης μετεξελίχθηκε σε χαρισματικό ροκ μουσικό, με την πατίνα του χρόνου να προσδίδει ωριμότητα στο έργο του. Σαν το παλιό καλό κρασί δηλαδή. Το πρόσφατο άλμπουμ του «22 Ways» τεκμηριώνει πως ο Γουέλερ «παίζει ακόμα μπάλα» και όσοι κάνουν τον κόπο να ανέβουν στο Θέατρο Βράχων, στις 14 Ιουλίου, σίγουρα δεν θα φύγουν απογοητευμένοι. Τα ίδια περίπου ισχύουν και για τους Νεοϋορκέζους Mercury Rev, που θα εμφανιστούν στις 22 Ιουλίου στο Κηποθέατρο Παπάγου.

Μεγάλες ροκ μπάντες

Ξεχωριστή περίπτωση είναι η συναυλία των Nine Inch Nails και των Jane's Addiction στο Θέατρο Βράχων στις 20 Ιουλίου. Και οι δύο μπάντες ξεχώρισαν στον ορυμαγδό των συγκροτημάτων της δεκαετίας του '90 και επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό το ροκ, όπως το ξέρουμε σήμερα. Οι Nine Inch Nails συνδύασαν τον «βιομηχανικό ήχο» με τους ηλεκτρονικούς ρυθμούς και το ροκ και έδρασαν ως μουσική πρωτοπορία καθ' όλη τη δεκαετία του '90, ο δε ηγέτης τους, ο Τρεντ Ρέζνορ, είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες μορφές στην ιστορία του σύγχρονου ροκ.

Οι Jane's Addiction άφησαν άφωνο το κοινό με το «Been Caught Stealing», ένα τραγούδι που επεξέτεινε τα όρια του γκραντζ, δίνοντας ρυθμό στη σκληρή μουσική. Η πληθωρική παρουσία του τραγουδιστή τους Πέρι Φάρελ είναι από μόνη της ένας λόγος για να ανέβει κανείς στα νταμάρια του Βύρωνα και να τους δει να παίζουν ζωντανά. Ο Φάρελ είναι ένας από τους σύγχρονους μύθους του ροκ, εκείνος που δημιούργησε το «Λολαπαλούζα», ένα φεστιβάλ αντάξιο του «Ρέντινγκ» και του «Γκλαστονμπέρι». Με δεδομένο πως οι Jane's Addiction είχαν διαλύσει για χρόνια, η επαναδημιουργία τους είναι από μόνη της ενδιαφέρον γεγονός.

Εξωτικοί ήχοι

Θα αδικούσαμε τους ντόπιους διοργανωτές αν δεν αναφέραμε και τις εξαιρέσεις στον κανόνα της «δοκιμασμένης συνταγής». Στο «Cosmic Festival» που θα γίνει στο Θέατρο Βράχων (16 και 17 Ιουλίου) θα εμφανιστεί ο Φέμι Κούτι, ο γιος του δημιουργού του αφρο-φανκ Φέλα Κούτι. Ο αδικοχαμένος πατέρας Κούτι υπήρξε η μεγαλύτερη μορφή της αφρικανικής μουσικής και θεωρείται «μάρτυρας» κι επαναστάτης στην ιστορία της πατρίδας του, της Νιγηρίας, εξαιτίας του πολιτικού του λόγου. Το έργο του συνεχίζει ο Φέμι Κούτι.

Επειδή όμως ένα φεστιβάλ πρέπει να έχει και μια πιο ανάλαφρη πτυχή, οι Ska Cubano, οι οποίοι αναμειγνύουν τη ρέγκε με τους λάτιν ρυθμούς (ήτοι την Κούβα με την Τζαμάικα), υπόσχονται χορό μέχρι τελικής πτώσεως. «Χτύπημα» επίσης μέχρι τελικής πτώσεως υπόσχονται οι σκληροί Linkin Park που θα παίξουν στο Terra Vibe στις 21 Ιουλίου.

Στον χώρο της τζαζ, ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση του Τζέισον Γιάρντι, ο οποίος θα δώσει μια συναυλία στο Θέατρο Πέτρας στις 29 Ιουλίου. Ξεκίνησε παίζοντας στους Jazz Warriors και συνέχισε συνεργαζόμενος με μεγάλα ονόματα, όπως ο Χιου Μασεκέλα, ο Μακόι Τάινερ και ο Ρόι Αϊερς. Την ίδια βραδιά θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε και τον Γιάννη Κασσέτα, έναν ανερχόμενο Ελληνα σαξοφωνίστα με πολύ μέλλον μπροστά του. Και μια και τό 'φερε η κουβέντα, οι φίλοι της ελληνικής σκηνής, αμέσως μετά τις αυγουστιάτικες διακοπές, θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν «τι παίζεται», αν ανέβουν μέχρι το Θέατρο Πέτρας, όπου στις 4 Σεπτεμβρίου, οι Matisse, οι Closer, οι Film, οι Zebra Tracks, οι Fuzzy Nerds, οι Sunny Side Of The Razor (της ηθοποιού Σάννυ Χατζηαργύρη, της «Λίλας» των τηλεοπτικών Singles) θα παίξουν στην «Greek Alternative Day 2009».

Συμβουλές οικονομικής επιβίωσης

Οι μεγάλες συναυλίες ολοκληρώνονται τον Ιούλιο - τον Αύγουστο θα επικρατήσει νηνεμία, αφού όλοι θα προτιμήσουμε τις παραλίες (και είναι αμφίβολο αν θα μας έχουν μείνει χρήματα για άλλα events). Κι αυτό το τελευταίο, το οικονομικό, είναι ένα πρόβλημα: με μέσο όρο κόστους εισιτηρίου στα 40 - 50 ευρώ, τη στιγμή που τα ίδια ακριβώς ονόματα παίζουν στην Ευρώπη με αρκετά φτηνότερη είσοδο, είναι σίγουρο πως ο μέσος μουσικόφιλος δεν θα μπορέσει να πάει σε όλες τις συναυλίες που θα επιθυμούσε. Τι μπορεί να κάνει; Φυσικά αυστηρή επιλογή και αγορά εισιτηρίων στην προπώληση όπου διατίθενται σε φτηνότερες τιμές.

Θα σας συμβουλεύαμε, τέλος, να μην απογοητευτείτε αν δεν μπορέσετε να πάτε σε ένα συγκρότημα για το οποίο διαβάσατε διθυραμβικές κριτικές ή το ξέρετε από την εποχή που ήσασταν πιτσιρίκια. Οι περισσότερες μπάντες θα ξαναέρθουν, γιατί πλέον, σε μια αγορά που οι καλλιτέχνες βλέπουν τα έσοδά τους από τις πωλήσεις δίσκων σχεδόν να μηδενίζονται, η συναυλιακή κίνηση έχει πάρει φωτιά. Το λάιβ είναι ο μόνος τρόπος για να γεμίσουν οι μουσικοί τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς κι έτσι παίζουν συνεχώς και παντού.

Επίσης, κάποια στιγμή θα πρέπει να πάψουμε να πριμοδοτούμε τους χώρους και τους διοργανωτές που δεν σέβονται το κοινό - και ο νοών νοείτω. Στις περισσότερες περιπτώσεις μια βόλτα στην παραλία με την παρέα μας θα μπορούσε να αποβεί πολύ πιο διασκεδαστική!

• Του Γιαννη Kολοβου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 5/7/2009

Οταν το ροκ αντλεί ιδέες από την Αγία Γραφή

• Τα θρησκευτικά κείμενα ήταν πάντα μία από τις καλύτερες πηγές έμπνευσης για τους μουσικοσυνθέτες. Μερικοί μάλιστα από αυτούς, όπως ο Bob Dylan, στήριξαν μεγάλο μέρος του έργου τους στην άντληση ιδεών από την Αγία Γραφή. Υπάρχει μία μεγάλη λίστα με χαρακτήρες από τη Βίβλο που χρησιμοποίησε ο Dylan στα τραγούδια του, κυρίως στα πρώτα χρόνια της καριέρας του, στη δεκαετία του '60. Ανάμεσα σ' αυτά βρίσκονται και πολλά από τα πιο σημαντικά τραγούδια του.

Ο Αβραάμ αναφέρεται στο Highway 61 Revisited, που υπάρχει στο ομώνυμο άλμπουμ του 1965. Στο ίδιο άλμπουμ υπάρχουν και τα: Desolation Row, που αναφέρεται στον Κάιν, στον Αβελ, στον Νώε και τους καλούς Σαμαρείτες (το Desolation Row διασκεύασαν πρόσφατα οι My Chemical Romance για τις ανάγκες της ταινίας Watchmen) και Tompstone Blues, που αναφέρεται στον Βασιλιά των Φιλισταίων, τη Δαλιδά και τον Ιωάννη τον Βαπτιστή.

Ο Ιησούς και ο Ιούδας αναφέρονται στο Masters Of War στο άλμπουμ The Freewheelin' Bob Dylan (1963), ενώ αναφορά στον δεύτερο υπάρχει και στα With God On Our Side από το άλμπουμ The Times They Are Α-Changin' (1964) και The Ballad Of Frankie Lee and Judas Priest, από το άλμπουμ John Wesley Harding του 1968.

Ο Γολιάθ αναφέρεται στο When The Ship Comes In από το άλμπουμ The Times They Are Α-Changin', στο ίδιο τραγούδι αναφέρεται κι ένας από τους φαραώ.

Ο Αδάμ και η Εύα αναφέρονται στο Talking World War ΙΙΙ Blues, που υπάρχει στο άλμπουμ The Freewheelin' Bob Dylan.

Τέλος, στο άλμπουμ Street-Legal αναφέρεται ο Καλός Ποιμένας, μέσα από το τραγούδι Changing Of The Guard.

Οι U2 είναι άλλο ένα μεγάλο συγκρότημα από τον χώρο του ροκ που χρησιμοποίησαν στοιχεία από τη Βίβλο για να γράψουν μερικά από τα τραγούδια τους. Το τελευταίο τραγούδι από το άλμπουμ τους War, με τίτλο 40 (1983), βασίζεται στον Ψαλμό 40 του Δαβίδ. Με το 40 το συγκρότημα συχνά κλείνει αρκετές από τις συναυλίες του.

Το Yahweh από το άλμπουμ How Το Dismantle An Atomic Bomb σημαίνει, μεταφρασμένο στα εβραϊκά, «Θεός» και με αυτή τη γραφή εμφανίζεται στη Βίβλο. Ο Bono έγραψε το τραγούδι πιστεύοντας ότι η Ιερουσαλήμ δεν ανήκει σε κανέναν, αλλά σε όλο τον πλανήτη και ότι δεν έχει σημασία το πώς γράφει και προφέρει κανείς το όνομα του Θεού, Ιεχωβάς κ.λπ., αλλά το πόσο πιστεύει σ' αυτή την έννοια.

Το Until The End Of The World περιλαμβάνεται στο άλμπουμ που κυκλοφόρησαν το 1991, με τίτλο Achtung Baby. Οι στίχοι του περιγράφουν έναν διάλογο μεταξύ του Ιησού και του Ιούδα. Το πρώτο μέρος αναφέρεται στον Μυστικό Δείπνο και το δεύτερο στο φιλί που έδωσε ο Ιούδας στον Ιησού στη συνάντησή τους στον κήπο της Γεθσημανής. Στο τέλος περιγράφει την αυτοκτονία του Ιούδα μετά τις ενοχές και τη λύπη που ένιωσε για την πράξη του.

Οι Metallica έχουν επίσης καλές σχέσεις με τα θέματα της Βίβλου. Ειδικά στα πρώτα τους άλμπουμ σε αρκετά τραγούδια τους υπάρχουν αναφορές σε θρησκευτικά θέματα.

Το Blackened υπάρχει στο άλμπουμ τους ...And Justice For All, που κυκλοφόρησε το 1991 και αναφέρεται στο τέλος του κόσμου όπως περιγράφεται στη Βίβλο.

Το Creeping Death είναι από το άλμπουμ Ride The Lightning (1984) και γράφτηκε από τον κιθαρίστα τους Kirk Hammett, ο οποίος ήταν επηρεασμένος από το τραγούδι Die By The Sword, που είχε ηχογραφήσει σε ντέμο με το προηγούμενο συγκρότημά του, τους Exodus. Ως πηγή έμπνευσης ο μπασίστας του συγκροτήματος Cliff Burton ανέφερε την ταινία 10 Εντολές, στην οποία ο Μωυσής προτρέπει τους Ιουδαίους να βάψουν την πόρτα τους με αίμα από αρνιά, για να ξεγελάσουν τον άγγελο θανάτου που είχε εντολή από τον Θεό να σκοτώσει το πρωτότοκο παιδί κάθε οικογένειας.

Το Four Horsemen, από το άλμπουμ Kill Em All, αρχικά είχε τον τίτλο The Mechanix, αλλά μετά την αποχώρηση του Dave Mustaine, για να φτιάξει τους Megadeth, οι υπόλοιποι άλλαξαν τον τίτλο και τους στίχους. Ο Mustaine το κυκλοφόρησε στο πρώτο άλμπουμ των Megadeth με τον αρχικό τίτλο και τους ίδιους στίχους.

Στους 4 Ιππότες της Αποκάλυψης αναφέρονται και οι Coldplay στο πρόσφατο άλμπουμ τους Viva La Vida, που έχει τον υπότιτλο Death and All His Friends. Το άλμπουμ των Aphrodite's Child 666 έχει επίσης σχέση με το βιβλίο της Αποκάλυψης, αλλά και οι Muse μιλούν γι' αυτή στο τραγούδι τους Knights Of Cydonia...

Από τα πρώτα τραγούδια που εντάσσονται στον χώρο της μουσικής χέβι μέταλ είναι το In-Α-Gadda-Da-Vida, που έχει αυθεντικό τίτλο In the Garden Of Eden, αλλά σύμφωνα με μεταγενέστερες δηλώσεις, όταν το ηχογραφούσαν τα μέλη του συγκροτήματος ήταν όλα μεθυσμένα και οι Κήποι της Εδέμ πήραν διαφορετική διάσταση.

Μέρος των στίχων του τραγουδιού Rivers Of Babylon, που ηχογράφησαν αρχικά οι Melodians και έκαναν επιτυχία αργότερα οι Boney Μ, οφείλεται στον Ψαλμό 137 από τη Βίβλο.

Ο Leonard Cohen είναι άλλος ένας δημιουργός του οποίου τα τραγούδια έχουν συχνά θρησκευτικά θέματα· το Story Of Isaac είναι ένα από αυτά, αλλά το Hallelujah επισκίασε κάθε προηγούμενη σύνθεσή του και αναφέρεται σε μία από τις πιο μυστηριώδεις γυναίκες της Βίβλου, τη Βηθσαβεέ, η οποία προτρέπει τον Βασιλιά Δαβίδ να σκοτώσει τον πρώτο σύζυγό της, για να είναι ο μοναδικός άντρας της.

Το All You Zombies των Hooters είναι επηρεασμένο από τον Μωυσή, τον Νώε και τις 40 μέρες που αυτός χρειάστηκε για να φτιάξει την Κιβωτό, καθώς και από άλλα αποσπάσματα της Βίβλου, ο τίτλος του όμως είναι εμπνευσμένος από την ομώνυμη σύντομη ιστορία που έγραψε το 1959 ο Robert Heinlein, συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας.

Ο Nick Cave, που, όπως και ο Tom Waits, χρησιμοποιεί συχνά φράσεις από τη Βίβλο στα τραγούδια που γράφει, είχε εντυπωσιαστεί στην παιδική του ηλικία από την ιστορία του Λαζάρου, γι'αυτό και έγραψε το Dig, Lazarus, Dig!!!

Η μεγαλύτερη επιτυχία με θρησκευτική προέλευση είναι βέβαια το Turn! Turn! Turn! του Pete Seeger, στο οποίο ο συνθέτης χρησιμοποιεί αποσπάσματα από το βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης Ο Εκκλησιαστής. Το τραγούδι γράφτηκε από τον Pete Seeger όταν έλαβε ένα γράμμα από τον εκδότη του, ο οποίος του έκανε παράπονα ότι δεν μπορούσε να προωθήσει εύκολα τα τραγούδια διαμαρτυρίας που του έστελνε, ζητώντας του κάτι πιο προσγειωμένο. Ο Seeger έγραψε γεμάτος θυμό το Turn! Turn! Turn! θέλοντας να διακωμωδήσει την όλη κατάσταση και ο εκδότης τού απάντησε αμέσως ότι αυτό είναι το τραγούδι που ήθελε. Λίγο αργότερα ο Jim McGuinn, μέλος των Byrds και θαυμαστής του Seeger, που συμμετείχε στην ηχογράφηση που είχε κάνει στο τραγούδι η Judy Collins, αποφάσισε να το ηχογραφήσει με τους Byrds, σαν συνέχεια του Mr. Tambourine Man.

Υπάρχουν ακόμη πολλά τραγούδια που έχουν στους στίχους τους αποσπάσματα ή χαρακτήρες της Βίβλου, μερικά από αυτά είναι τα: Adam Raised Α Cain (Bruce Springsteen), Adam's Apple (Aerosmith), Adam And Eve (Paul Anka), When The Music Is Over (The Doors), 2112 (Rush), Cannon (The White Stripes), Carry On Wayward So (Kansas), Come Sail Away (Styx), Crawl (Kings Of Leon), Eighth Day (Hazel Ο'Connor), Forest- System (Of Α Down), Gouge Away (Pixies), Jacob's Ladder (Huey Lewis and The News), Jezebel (Iron & Wine), Prodigal Song (Rolling Stones), Supper's Ready (Genesis), The King Will Come (Wishbone Ash), The Prophet's Song (Queen) κ.ά.

Ακόμα περισσότερες είναι βέβαια οι αναφορές στη Βίβλο σε έργα των κλασικών συνθετών ή σε μιούζικαλ, όπως το Jesus Christ Superstar, σε έναν πραγματικά ατελείωτο κατάλογο.

• Από τον Κώστα Ζουγρή, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / Βιβλιοθήκη, Παρασκευή 19 Ιουνίου 2009

Ιούνιος, κάθε μέρα και μια συναυλία

• Ποπ και ροκ φωνές, συγκροτήματα, φεστιβάλ Synch και Rockwave, σόουλ και χιπ χοπ από το Terra Vibe ώς τον Λυκαβηττό

Δύσκολα θα βρει κανείς ημέρα του Ιουνίου χωρίς συναυλία. Αν οι συναυλίες ήταν το βαρόμετρο για την οικονομική κρίση, όχι κρίση θα υπήρχε, αλλά μάλλον ανθοφορία! Παρ’ όλα αυτά, επειδή οι συναυλίες στην Ελλάδα είναι ακριβό χόμπι -σε αντίθεση με το εξωτερικό όπου και πιο προσιτές στην τσέπη είναι και πιο οργανωμένες- επιτρέψτε μας να ξεχωρίσουμε κάποιες, έτσι σαν προτάσεις που αξίζει να σκεφθείτε.

Franz Ferdinand: Ερχονται ξανά στην Ελλάδα για μία συναυλία στις 4 Ιουνίου στο Terra Vibe της Μαλακάσας. Δυνατό ποπ ροκ γκρουπ από τη Σκωτία, με τον δικό μας Αλεξ Καπράνο στο μικρόφωνο, έναν από τους πιο καλλιεργημένους νέους ποπ αστέρες που συνδυάζει αριστοτεχνικά το ελαφρύ με το σκοτεινό. Στο πρόγραμμά τους εκτός από παλιές επιτυχίες, όπως τα The Fire και Michael -αφηγείται την ιστορία ενός μάγκα από τη Γλασκώβη, που, πίτα στο μεθύσι, καταλήγει να χορεύει ερωτοτροπώντας με έναν άλλο νεαρό- θα παρουσιάσουν τραγούδια του νέου τους δίσκου Tonight.

Mulatu Astatke & The Helio-centrics: Στο πλαίσιο του φετινού εξαιρετικά ενδιαφέροντος φεστιβάλ Synch έρχεται ένα σπουδαίο όνομα: ο Μulatu Astatke, γνωστός ως ο «πατέρας της ethio-jazz». Γεννήθηκε το 1943 στην πόλη Τζίμα της Αιθιοπίας, εκπαιδεύτηκε στο Λονδίνο, τη Νέα Υόρκη και τη Βοστώνη, και έγινε ο πρώτος Αφρικανός φοιτητής στο φημισμένο μουσικό κολέγιο του Μπέρκλεϊ. Εχει συνεργαστεί μεταξύ άλλων με τον Ντιουκ Ελινγκτον, έχει παντρέψει τη λάτιν και την τζαζ με τους ήχους της πατρίδας του, ενώ η μουσική του στο σάουντρακ της ταινίας Broken Flowers του Τζάρμους, ουσιαστικά επανασύστησε την αιθιοπική μουσική στη Δύση. Στις 13/6 στην Τεχνόπολη.

Klaxons: Οι τρεις Λονδρέζοι έκαναν το ντεμπούτο τους πριν από δύο χρόνια ενθουσιάζοντας το κοινό. Στη μουσική τους παντρεύουν κιθαριστικό ροκ και ηλεκτρονικούς ρυθμούς. Ερχονται με νέο δίσκο στο πλαίσιο του Ejekt και θα παίξουν τη δεύτερη μέρα του φεστιβάλ, στις 19/6 στα Ολυμπιακά Ακίνητα Ξιφασκίας στο Ελληνικό.

Duffy: Το δισκογραφικό της ντεμπούτο Rockferry σάρωσε πέρυσι σε βραβεία και πωλήσεις, ενώ τα τραγούδια Mercy και Stepping Stone βαρεθήκαμε να τα ακούμε από το ραδιόφωνο. Η 24χρονη Ουαλλή διαθέτει σόουλ φωνή, ενώ οι ερμηνείες της φανερώνουν «μπαρουτοκαπνισμένη» τραγουδίστρια. Μένει να δούμε τι «πιάνει» στα live. Στις 28 Ιουνίου στο φεστιβάλ Rockwave στο Terra Vibe της Μαλακάσας. Tην ίδια μέρα παίζουν οι Killers, ίσως το πιο καυτό νέο όνομα στην Αμερική. Είναι εκπληκτικοί επί σκηνής και παρουσιάζουν έναν πολύ φρέσκο ήχο με κιθάρες και electro.

Tricky: Στις 28 Ιουνίου στο Ροκγουέιβ, σε άλλη σκηνή, o κατά κόσμον AdriaThaws θα παίξει το σκοτεινό χιπ χοπ του. Eκπληκτικός μουσικός και παραγωγός, ηγήθηκε μαζί με τους Massive Attack στο Μπρίστολ τη δεκαετία του ’90 του τριπ χοπ -χιπ χοπ ενδεδυμένο με ποπ μελωδίες και τζαμαϊκανική dub- και σήμερα διασχίζει με άνεση το ροκ, το μπλουζ, τη μέταλ μουσική, ενσωματώνοντας όλα αυτά τα στοιχεία στη μουσική του.

Antony and the Johnsons: O Αntony Hegarty είναι ένας προικισμένος, ευαίσθητος τραγουδοποιός, που τραγουδάει τις αλήθειες της ψυχής του: την απώλεια, τη μοναξιά, τη συντριβή, την αγάπη. Η φωνή του σπαρακτική, κάτι μεταξύ Νίνα Σιμόν και Ντέιβιντ Μπάουι, η μουσική μπλέκει την κιθάρα με το βιολί και το τσέλο. Οσοι τον είδατε στην προηγούμενη συναυλία του στο Θέατρο Βράχων γνωρίζετε, οι υπόλοιποι απλώς μην τον χάσετε. Στο θέατρο Μπάντμιντον στις 29 Ιουνίου. Θα τον συνοδεύει η Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ.

Joss Stone: Αν πάλι προτιμάτε σόουλ, η 22χρονη Αγγλίδα θεωρείται η νέα ντίβα. Δεν είναι η νέα Αρίθα Φράνκλιν, όπως αρέσκεται να γράφει ο αγγλικός Τύπος, αλλά μια φρέσκια παρουσία με πολύ καλή φωνή. Α, είναι και έξυπνη κοπέλα αν κρίνει κανείς από τα προσεκτικά βήματά της στη δισκογραφία αλλά και τη στάση της γενικότερα. Γιατί το λέμε αυτό; Γιατί ξεκίνησε σχεδόν ταυτόχρονα με την Εϊμι Γουαϊνχάουζ... Στις 29 Ιουνίου στο θέατρο Λυκαβηττού.

• Της Γιουλης Επτακοιλη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/5/2009

Ο φωτογράφος της βαριάς βιομηχανίας του ροκ Gered Mankowitz

• Ο ΠΟΡΤΡΕΤΙΣΤΑΣ ΤΟΥ ΧΕΝΤΡΙΞ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΟΟΥΝ

Ενας «γκρούπι», που η τύχη τον έφερε μπροστά στα εφηβικά του είδωλα να «κλέβει» με μια φωτογραφική μηχανή την ψυχή τους, χτίζοντας μία από τις μεγαλύτερες σταδιοδρομίες στη μουσική βιομηχανία. Ο Gered Mankowitz για πάνω από 40 χρόνια υπέγραψε με τις φωτογραφίες του μερικά από τα θρυλικότερα εξώφυλλα δίσκων και περιοδικών. Σήμερα μας αφηγείται την ιστορία του, που ξεκίνησε μια μέρα του '58 από μια Polaroid που κράτησε μπροστά του ο συνεργάτης του πατέρα του, Πίτερ Σέλερς.

Ποιος δεν θυμάται το εξώφυλλο του θρυλικού άλμπουμ «Out of Their Heads» των Rolling Stones το 1965; Ή εκείνο που, το 1993, έντυνε τη συλλογή των 20 μεγαλύτερων επιτυχιών του Jimi Hendrix, με τίτλο «The Ultimate Experience», πουλώντας πάνω από 2 εκατ. αντίτυπα; Ολα με την υπογραφή ενός από τους μεγαλύτερους διεθνώς φωτογράφους της ροκ σκηνής, του βρετανού Gered Mankowitz.

Γεννημένος στο Λονδίνο το 1946 και έχοντας μαθητεύσει κοντά στον θρυλικό φωτογράφο Tom Blau, ο Gered εξελίχθηκε γρήγορα σε έναν από τους σημαντικότερους φωτογράφους της γενιάς του. Ηταν μόλις 16 ετών όταν άρχισε να συνεργάζεται με τους διασημότερους ροκ σταρ και αυτός ο νεανικός ενθου- σιασμός ενός «γκρούπι» που έχει την ανέλπιστη τύχη να βρίσκεται κοντά στα ροκ ινδάλματα που θαυμάζει, αποτέλεσε (όπως ο ίδιος πιστεύει σήμερα) το μυστικό της επιτυχημένης πορείας του. Για δύο ολόκληρα χρόνια υπήρξε ο επίσημος φωτογράφος του θρυλικού συγκροτήματος των Rolling Stones (από την αρχή σχεδόν της καριέρας τους ώς και το 1967), ακολουθώντας και φωτογραφίζοντάς τους παντού - στο αεροπλάνο, στη σκηνή, στα παρασκήνια, στο στούντιο που ηχογραφούσαν τραγούδια, ακόμη και σε προσωπικές στιγμές στα φανταχτερά καινούργια σπίτια τους...

Στα δύο χρόνια της αποκλειστικής συνεργασίας του με τους Stones τράβηξε πάνω από 5.000 φωτογραφίες, 1.000 εκ των οποίων περιλαμβάνονται στο λεύκωμά του, που κυκλοφόρησε το 2006 με τίτλο: «The Rolling Stones: Out of Their Heads». Στις 340 σελίδες του, ο βρετανός φωτογράφος αποκαλύπτει μέσα από το φακό του και την προσωπική συναναστροφή μαζί τους, τη ζωή των «κακών» παιδιών της ροκ πίσω από τα παρασκήνια. Το βιβλίο έγινε σχεδόν αμέσως best-seller, καθώς περιλαμβάνει πλήθος φωτογραφιών που δεν είχαν δει ποτέ έως σήμερα το φως της δημοσιότητας. «Μου άρεσε, κυρίως, η απίστευτη αθωότητα που υπήρχε εκείνη την εποχή στα πρόσωπα των Rolling Stones, τότε που η δημόσια εικόνα τους δεν είχε διαμορφωθεί πλήρως και προσπαθούσαν ακόμη να βρουν έναν τρόπο να παρουσιάσουν τον εαυτό τους στο κοινό» τονίζει. Στη διάρκεια της 40χρονης καριέρας του έχουν περάσει από το φωτογραφικό του στούντιο (ένα ειδικά διαμορφωμένο παρεκκλήσι βικτοριανής εποχής) άπειρα ονόματα, όπως οι Free, Traffic, The Yardbirds, The Small Faces, Soft Machine, Slade, Gary Glitter, Suzi Quatro, Sweet, Elton John, Kate Bush, Eurythmics, ABC, Duran Duran και πολλοί άλλοι. Σήμερα αρκετά από τα πορτρέτα του κοσμούν ένα από τα διασημότερα μουσεία της Αγγλίας, το National Portrait Gallery, ενώ πρόσφατα το κλασικό πορτρέτο του «Blue smoke», που έδειχνε τον Jimi Hendrix σε μπλε φόντο να καπνίζει, επιλέχτηκε από το περιοδικό «Rolling Stones» ως ένα από τα 50 καλύτερα ροκ πορτρέτα όλων των εποχών! Επίτιμο μέλος της Ακαδημίας των Sony World Photography Awards, που διεξάγονται κάθε χρόνο στις Κάννες, ο Mankowitz θεωρεί ότι αυτές οι φωτογραφίες δεν θα μπορούσαν να είχαν τραβηχτεί οποιαδήποτε άλλη χρονική περίοδο πλην της δεκαετίας του '60, λόγω της αθωότητας της όλης εποχής, αλλά και του ερασιτεχνισμού και του ενθουσιασμού που επικρατούσε ακόμη σ' αυτήν τη δουλειά.

Η 28χρονη Annie Lennox το '82 στα Old Chapel Studios, στο Hampstead του Λονδίνου. "Ηταν πάντα συναρπαστικό να δουλεύεις με τους Eurythmics" λέει ο Mankowitz, αλλά ξεχωρίζει την τραγουδίστριά τους, χαρακτηρίζοντάς τη "θείο δώρο για οποιονδήποτε φωτογράφο".

«Νομίζω ότι η απειρία μου και η αλαζονεία της ηλικίας» μας λέει «ήταν αυτά που τελικά έκαναν τα πορτρέτα μου πετυχημένα, χωρίς τους περιορισμούς που επιβάλλουν το σύγχρονο star system, ο στυγνός επαγγελματισμός και η μεγάλη εμπειρία. Ολα τότε ήταν ακόμη πρωτόγνωρα, γεμάτα από τον ενθουσιασμό της πρώτης φοράς και το στοιχείο της έκπληξης».

Εκτός από τα πλέον θρυλικά ονόματα της ροκ, στο άλμπουμ της 40χρονης διαδρομής του πολλάκις βραβευμένου φωτογράφουν έχουν τη θέση του και σταρ που μεσουράνησαν τη δεκαετία του '80, όπως εδώ η Kim Wilde στα 1981.

Ο βρετανός φωτογράφος, που έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως ένας από τους πιο σημαντικούς στην ιστορία του ροκ, μιλάει για τους μύθους της δεκαετίας του '60 όπως ο ίδιος τους γνώρισε πίσω από τα παρασκήνια.

Πώς αποφασίσατε να γίνετε φωτογράφος; «Οταν ήμουν περίπου 12 ετών, ο ηθοποιός Peter Sellers, που είχε επαγγελματική σχέση με τον πατέρα μου Wolf Mankowitz (γνωστό θεατρικό και κινηματογραφικό συγγραφέα), ήρθε στο σπίτι μας και έφερε μια μεγάλη φωτογραφική μηχανή Polaroid και μία Hasselblad - ήταν ένας τρελός ερασιτέχνης φωτογράφος! Εκείνη την περίοδο μόλις είχε ολοκληρώσει την ταινία του "Tom Thumb" και τράβηξε με την Polaroid μια φωτογραφία τον αδελφό μου, ο οποίος φαινόταν σαν να στεκόταν στο χέρι μου, όπως ο Tom Thumb. Ενθουσιάστηκα πάρα πολύ βλέποντας αυτό το αποτέλεσμα και από εκείνη τη στιγμή μου κόλλησε το μικρόβιο της φωτογραφίας!»

Ξεκινήσατε την καριέρα σας πολύ νωρίς από τα 16 χρόνια σας. Πώς κατορθώσατε να ξεχωρίσετε ανάμεσα σε άλλους πιο έμπειρους φωτογράφους της εποχής; «Δεν υπάρχει κάποιο μυστικό. Απλώς, ήμουν πολύ νεότερος από τους περισσότερους που φωτογράφιζα και, κατά συνέπεια, είχα μεγάλο ενθουσιασμό για τη δουλειά μου, ανάλογο ίσως μ' αυτόν που είχαν και οι ίδιοι για τη μουσική τους. Οι πελάτες μου ήθελαν κάτι "νέο" κι εγώ ήθελα να αφήσω το σημάδι μου! Νομίζω ότι βοήθησε και η εποχή. Η δεκαετία του '60 ήταν μια υπέροχη περίοδος, γεμάτη με ενέργεια, ενθουσιασμό και πειραματισμούς. Ημουν πραγματικά πολύ τυχερός που μπόρεσα να τη ζήσω».

Πιστεύετε ότι με τη δουλειά σας επηρεάσατε τη δημόσια εικόνα των Rolling Stones; «Νομίζω ότι συνέβαλα πολύ, ιδίως όταν έκανα το εξώφυλλό τους για το άλμπουμ "Between the Buttons". Νομίζω ότι η συμβολή μου βασίστηκε περισσότερο στην επιθυμία μου να τους παρουσιάσω στον κόσμο ως καθημερινούς ανθρώπους και όχι να προσπαθήσω να καλύψω την προσωπικότητά τους με οποιοδήποτε είδος τεχνικών ή θεατρικών καλλωπισμών. Γι' αυτόν το λόγο πιστεύω ότι άρεσαν οι φωτογραφίες μου στο μάνατζέρ τους Andrew Loog Oldham. Αλλά νομίζω ότι για τον ίδιο λόγο χαίρονταν και οι Stones να δουλεύουν μαζί μου, επειδή εγώ τους φωτογράφιζα όπως ακριβώς ήταν».

Ποιο θεωρείτε ως το καλύτερο πορτρέτο που έχετε τραβήξει κατά τη διάρκεια της 40χρονης καριέρας σας; «Νομίζω ότι η πρώτη δουλειά που έκανα με τους Rolling Stones το 1965 ήταν από τις σημαντικότερες στιγμές για μένα, γιατί χρησιμοποίησαν μία από τις φωτογραφίες μου ως εξώφυλλο για το άλμπουμ τους με τίτλο "Out of Their Heads". Ηταν η φωτογράφηση που με καθιέρωσε. Αργότερα, οι φωτογραφίες του Jimi Hendrix που είχα κάνει το 1967 έγιναν τα διασημότερα πορτρέτα μου, παρότι την εποχή που τις είχα τραβήξει δεν είχαν γίνει γνωστές, ούτε είχαν ιδιαίτερα μεγάλο αντίκτυπο».

Μ' ένα τσιγάρο στο χέρι και με ωριμότητα που την κάνει γοητευτικότερη κι από τα χρόνια της πρώτης της νιότης, η Marianne Faithfull απαθανατίζεται στην αρχή μιας δεύτερης καριέρας το 1999. "Μου άρεσε πάρα πολύ να δουλεύω μαζί της" θυμάται ο συνομήλικός της φωτογράφος.

Ποιος από τους ροκ μύθους που φωτογραφίσατε σας εντυπωσίασε περισσότερο; «Μου άρεσε πάρα πολύ να δουλεύω με τη Marianne Faithfull. Ο Jimi Hendrix ήταν ένας ιδιαίτερα χαρισματικός και γοητευτικός άνθρωπος και έβγαινε πάντοτε υπέροχος στις φωτογραφίες. Επίσης, η Suzi Quatro έβγαζε πολύ ισχυρή εικόνα γυναίκας τότε, στις αρχές του '70. Αλλά και η Kate Bush ήταν εξαιρετική, όμορφη, σέξι και εξαντλητική! Οι Eurythmics ήταν πάντοτε συναρπαστικοί όταν δούλευα μαζί τους και η Annie Lennox αποτελούσε θείο δώρο για οποιονδήποτε φωτογράφο».

Τι θυμάστε περισσότερο από τον Jimi Hendrix και τους Rolling Stones; «Ο Jimi ήταν ένας χαμηλών τόνων, ταπεινός, και γοητευτικός άνθρωπος, που είχε πάντα υπέροχο χαμόγελο. Ηταν εύκολο να δουλεύεις μαζί του, είχε φοβερό στυλ και πάντα φαινόταν άψογος! Οι Rolling Stones ήταν βολικοί, φιλικοί και είχε πλάκα να δουλεύεις μαζί τους - περνούσαμε πολύ χρόνο παρέα και πάντοτε διασκέδαζα φοβερά. Ηταν πολύ συναρπαστικό να είσαι με ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα στον κόσμο!»

Εκτός από τους Stones, δουλέψατε και με τους Beatles; «Δεν συνεργάστηκα ποτέ πραγματικά με τους Beatles, δεδομένου ότι ήμουν σταθερά στο στρατόπεδο των Rolling Stones και εκείνη την εποχή ή δούλευες με τον έναν ή με τον άλλον. Εντούτοις, φωτογράφισα τον Paul McCartney το 1967, ενώ ενθουσιάστηκα όταν συνεργάστηκα και με τον George Harrison στο σόλο άλμπουμ του με τίτλο "Cloud 9" το 1986».

Θεωρείτε ότι στις μέρες μας υπάρχουν καλλιτέχνες εφάμιλλης αξίας με αυτούς εκείνης της εποχής; «Ειλικρινά, σήμερα δεν μπορώ να σκεφτώ οποιονδήποτε που να είναι έστω και πιθανό να έχει τη διάρκεια των καλλιτεχνών με τους οποίους συνεργάστηκα στη δεκαετία του '60. Η βιομηχανία, τα μέσα και ο πολιτισμός έχουν αλλάξει τόσο πολύ κατά τη διάρκεια των τελευταίων 40 χρόνων, που δεν βλέπω κάτι τέτοιο να είναι εφικτό».

Υπάρχουν εικόνες άλλων φωτογράφων που έχετε ζηλέψει ή καλλιτέχνες που δεν έτυχε να τους φωτογραφίσετε ποτέ; «Αν και θεωρώ τον εαυτό μου αρκετά τυχερό, θα ήθελα να έχω τραβήξει τις φωτογραφίες που πήρε ο Albert Wertheimer από τον Elvis Presley ή να έχω τη χαρά να συνεργαστώ με τους Bob Dylan και Bob Marley».

• ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ | ΣΤΕΛΛΑ ΜΕΙΜΑΡΗ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία / Εψιλον, Κυριακή 26 Απριλίου 2009

Ποιος θα είναι ο Σπρίνγκστιν του 2049;

Η λατρεία του κοινού για τους βετεράνους της ροκ δείχνει πόσο δύσκολη είναι η ανάδειξη διαδόχων από τη νεότερη γενιά

• Αυτή την εβδομάδα οι αναγνώστες των βρετανικών εφημερίδων είχαν την ευκαιρία να χαζέψουν ένα φοβερό σύνολο φωτογραφιών, που παρουσίαζαν μέλη των Ρόλινγκ Στόουνς και των Μπιτλς στη διάρκεια των πρώτων θριαμβευτικών περιοδειών τους στις ΗΠΑ στα μέσα της δεκαετίας του '60: μπορούσες να τους δεις να κάνουν ηλιοθεραπεία δίπλα σε πισίνες ξενοδοχείων, να κουρεύουν ο ένας τον άλλο σε καμαρίνια πίσω από τη σκηνή, να χαλαρώνουν σε δισκογραφικά στούντιο και σουίτες ξενοδοχείων, λουσμένοι στο φως της νιότης και της αισιοδοξίας. Η έμμεση πρόσκληση ήταν να συγκρίνεις το σφριγηλό, αρυτίδωτο πρόσωπο του Μικ Τζάγκερ με την υπέροχα πεπαλαιωμένη σημερινή εκδοχή του, έτσι όπως εκπέμπει ακόμα προκλητική λάμψη στα 65 του.

• Σε άλλα ρεπορτάζ, μπορούσες να δεις την ακατάβλητη Τίνα Τάρνερ να αλωνίζει μια λονδρέζικη σκηνή φορώντας χρυσαφί κολάν και προκαλώντας δέος στον μουσικοκριτικό της εφημερίδας: «Είναι δύσκολο να πιστέψεις», έγραψε, «ότι μια γυναίκα 70 χρόνων μπορεί να φοράει μικροσκοπικές μίνι φούστες και διάφανα φορέματα με ντεκολτέ ώς τον αφαλό ενώ χορεύει πάνω σε ιλιγγιωδώς ψηλά τακούνια με απίστευτα προκλητικό κέφι».

Οι «παππούδες»

• Την περασμένη Πέμπτη μάθαμε ότι αυτό το καλοκαίρι το Isle of White Festival, που ήταν κάποτε ένα πανηγύρι νεανικής έκφρασης -από τον χίπικο πασιφισμό έως τη σιτουασιονιστική εξέγερση- θα έχει επικεφαλής τον Νιλ Γιανγκ, τον μεγάλο Καναδό συνθέτη και τραγουδιστή. Ο Γιανγκ είναι 63 ετών, όπως και ο Βαν Μόρισον, ο απρόβλεπτος Ιρλανδός που τον ερχόμενο μήνα θα ερμηνεύσει ξανά τον Astral Weeks, το κλασικό άλμπουμ του τού 1968, στο Royal Albert Hall στο Λονδίνο.

• Και οι δύο αυτοί σεβάσμιοι ρόκερ φαίνονται πιτσιρικάδες σε σύγκριση με τον 74χρονο Λέοναρντ Κοέν, που οι συναυλίες του την περασμένη χρονιά προσελκύσανε ενθουσιώδη πλήθη σε όλους τους σταθμούς της περιοδείας του. Ενα-δύο χρόνια νωρίτερα, το περιζήτητο εισιτήριο ήταν ο Μπράιαν Ουίλσον, ο πρώην αρχηγός των Beach Boys, που τώρα πλησιάζει τα 67α του γενέθλια. Φανταστείτε τι θα γινόταν αν έδινε συναυλία η Ντάστι Σπρίνγκφιλντ, που θα ήταν 70 ετών σήμερα αν δεν είχε πεθάνει πριν από δέκα χρόνια, προτού γενικευτεί αυτό το φαινόμενο.

Δήλωση νεότητας

• Σε σύγκριση, η συνέντευξη Τύπου που έδωσε ο Μάικλ Τζάκσον την περασμένη εβδομάδα για να αναγγείλει τις «τελευταίες» εμφανίσεις του στο Λονδίνο, ήταν μια δήλωση νεότητας, έστω και χειρουργικά ενισχυμένης. Ο πρώην αρχηγός των Jackson 5 είναι μόλις 50 ετών, αν και το γεγονός ότι είχε την πρώτη του δισκογραφική επιτυχία στα 11 χρόνια του τον κάνει να φαίνεται πολύ μεγαλύτερος - σύγχρονος σχεδόν, από την άποψη της έκθεσης στα μάτια του κοινού, των Τζάγκερ, Τάρνερ, Γιανγκ, Μόρισον και Κοέν.

• Είναι εκπληκτική η άνεση με την οποία αυτές οι μορφές από το παρελθόν επισκιάζουν και υποσκελίζουν (από οικονομική άποψη) τους επίδοξους διαδόχους τους. Μετρώντας τα έσοδα από τις τελευταίες περιοδείες τους, κοιτάνε αφ' υψηλού τα νέα «είδωλα» τύπου Λεόνα Λούις και Αλεξάντρα Μπερκ να αναδύονται από τον κόσμο του X Factor και του Pop Idol. Ακόμα και ενόσω ανθεί η δημοτικότητά τους, η Λούις και η Μπερκ δεν διαθέτουν αυτόνομο έλεγχο στην καριέρα τους, όπως δεν διέθεταν και τα «girl groups» της εποχής του Φιλ Σπέκτορ, που τα μέλη τους έχουν επιστρέψει στις ταπεινές συνθήκες απ' όπου ξεκίνησαν.

Παρέλαση βετεράνων

• Αυτή λοιπόν η ατέρμονη παρέλαση βετεράνων ερμηνευτών -στους οποίους μπορεί να προστεθεί και ο Μπρους Σπρίνγκστιν, που σχεδιάζεται να τεθεί επικεφαλής του φεστιβάλ Glastonbury το φετινό καλοκαίρι, λίγες εβδομάδες πριν από τα 60ά του γενέθλια- μήπως δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα πανηγύρι νοσταλγίας, ή, ακόμα χειρότερα, ένα freak show; Μήπως οφείλεται σε μια επιθυμία της νεότερης γενιάς να δει ζωντανές τις θρυλικές φιγούρες των ιερών σίξτις, ή αποτελεί την έκφραση μιας βαθύτερης λαχτάρας για αυθεντικότητα, αντίδραση απέναντι στις περίπλοκες εμπορικές στρατηγικές μέσα από τις οποίες κερδίζει τα προς το ζην η σημερινή γενιά των ροκ σταρ, ακολουθώντας την κατάρρευση της μουσικής βιομηχανίας;

• «Εχω δει όλους τους ανθρώπους που ήθελα να δω», λέει ο Βαν Μόρισον στο τελευταίο τεύχος του New Yorker. «Τον Ρέι Τσαρλς πολλές φορές, τον Τζέιμς Μπράουν πολλές φορές, τον Μόουζ Αλισον, τον Τζον Λι Χούκερ, τον Μάντι Γουότερς, τον Χόουλιν Γουλφ. Γιατί να ψάχνω να βρω καινούργιες μπάντες όταν έχω τους αυθεντικούς». Ευτυχώς γι' αυτόν, διαθέτει ένα κοινό για το οποίο ο ίδιος και άλλοι σύγχρονοί του είναι οι αυθεντικοί.

• Κανένας όμως δεν μπορεί να ξέρει αν η ρετρο-πόπ ψυχή της Εϊμι Γουαϊνχάους και της Ντάφι, οι ύμνοι του Κρις Μάρτιν και οι προκλητικές συνθέσεις του Τομ Γιορκ θα τους επιτρέψουν να επιζήσουν της εποχής τους και να αποκτήσουν παρόμοιο κύρος στα μάτια των ακροατών που ακόμα δεν γεννήθηκαν. Πιο πιθανό είναι, ίσως, κάποιοι από τους σημερινούς σταρ να έχουν αποχαιρετήσει τη δόξα προτού αποκτήσουν το λατρευτικό ακροατήριο που έχει σήμερα ο Κοέν, σαράντα χρόνια αργότερα. Και ίσως τότε κάποιος από τους σημερινούς νεαρούς σταρ να μιμηθεί τον 61χρονο Ιγκι Ποπ, που από καιρό διεκδικεί τον τίτλο του πιο ξεσαλωμένου ροκ σταρ και που τώρα τον βλέπουμε στην τηλεόραση, με γυμνό κορμό και φλογερό βλέμμα, να διαφημίζει ασφάλειες.

Tι σχέση έχει μ' αυτό η ηλικία;

• Παραφράζοντας το ρεφρέν του περίφημου τραγουδιού της, ο Γιούαν Φέργκιουσον τιτλοφορεί «What's age got to do with it?» την κριτική του στον «Ομπζέρβερ» για την Τίνα Τάρνερ, και γράφει μεταξύ άλλων: «Δεν ήταν αρκετό γι' αυτήν απλώς να επιβιώσει. Η Τινα Τάρνερ, 70 ετών φέτος, έχει περάσει πολλά: Τη φριχτή κακομεταχείριση από τον Αϊκ, τα χρόνια που τρεφόταν με κουπόνια της πρόνοιας, τελείως απένταρη, πεσμένη βαθιά στον πάτο μετά την πρώτη άνοδο στην κορυφή. Θα την έλεγες «επιζώσα» ακόμα κι αν βρισκόταν σε κάποιο γκρίζο γηροκομείο. Αλλά να έχει επιβιώσει όπως τη βλέπουμε τώρα, είναι εκπληκτικό… Επιζώντες, πολεμιστές της ζωής - λέξεις φθαρμένες. Ομως οι θεατές στο Ο2 βρέθηκαν μπροστά στο αληθινό φαινόμενο. Εβδομήντα χρόνων - κι όμως να τη που στέκεται μόνη πάνω σ' ένα εξάμετρο βάθρο: πανύψηλα τακούνια, άγριες πινελιές κραγιόν κάτω από την αφάνα των μαλλιών, μικροσκοπικά ρούχα στο όριο της γελοιότητας. Κι όταν αρχίζει να τραγουδάει τα ξεχνάς όλα. Δεν βλέπεις τη γυναίκα - βλέπεις, κυριολεκτικά, τη Φωνή». [The Guardian, Η Καθημερινή, 22/03/2009]