Ο πατέρας του ραπ στην Αθήνα

• Του Γ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ, Επτά, Κυριακή 16 Μαΐου 2010

«The revolution will not be televised». Την επανάσταση δεν θα τη δείξει η τηλεόραση. Με τον τίτλο αυτό έγραψε το 1970 ένα τραγούδι που, αν και δεν παίχτηκε καν στα ραδιόφωνα της εποχής, επρόκειτο να μείνει κλασικό.

Αργότερα, μάλιστα, αρκετοί ράπερ αλλά και ο Ελβις Κοστέλο θα αφαιρούσαν το not από τον τίτλο προτείνοντας τη δική τους εκδοχή: «The revolution will be televised». Την επανάσταση θα δείξει η τηλεόραση... Οταν όμως ο Γκιλ Σκοτ Χίρον έγραφε το κομμάτι, δεν υπήρχε Διαδίκτυο. Από τις οθόνες της TV παρήλαυναν ο Νίξον, ο Αγκνιου και οι αστέρες των σίριαλ της εποχής. «Η επανάσταση δεν θα "πηγαίνει" καλύτερα με Coca-Cola», τραγουδούσε τότε πάνω στον «πρωτόγονο» ρυθμό των τυμπάνων ο Γκιλ: «Η επανάσταση θα σε τοποθετήσει στη θέση του οδηγού. Δεν θα τη δείξει η τηλεόραση. Και δεν θα 'χει πισωγυρίσματα, αδέρφια. Η επανάσταση θα είναι ζωντανή». Την ερχόμενη Κυριακή θα τον δούμε να το τραγουδά από κοντά στο «Gagarin» (35 ευρώ προπώληση, 40 στο ταμείο).

Ποιητής, τραγουδιστής, μουσικός, συγγραφέας και ακτιβιστής, ο Γκιλ Σκοτ Χίρον γενήθηκε στο Σικάγο την Πρωταπριλιά του 1949. Η μητέρα του ήταν βιβλιοθηκάριος, ο πατέρας του ποδοσφαιριστής, έγινε μάλιστα ο πρώτος μαύρος που έπαιξε στη Σέλτικ της Γλασκώβης. Ο Γκιλ μεγάλωνε στα γκέτο, στο Τενεσί, στο Μπρονξ, στο Τσέλσι, στο Χάρλεμ. Στη Νέα Υόρκη γνώρισε τα έργα των μαύρων ποιητών της «Αναγέννησης του Χάρλεμ». Το 1968 κυκλοφόρησε το πρώτο του λογοτεχνικό έργο, «The Vulture». Την επόμενη χρονιά, ο συνεργάτης του Κολτρέιν και παραγωγός της τζαζ Μπομπ Θιλ τον ενθάρρυνε να ηχογραφήσει τον πρώτο του δίσκο διαβάζοντας ποιήματά του πάνω σ' ένα υπόβαθρο που έστρωναν μερικοί από τους καλύτερους, τότε, μουσικούς της τζαζ και του φανκ. Το «The revolution will not be televised» ξεχώρισε, αποκαλύπτοντας τον ρόλο των media και την -άγνωστη για τον μέσο Αμερικανό- κατάσταση στα γκέτο.

Τον είπαν «νονό» και «πατέρα του ραπ». Οταν, στο τέλος μιας συναυλίας του στο «Jazz Cafe» του Λονδίνου, πριν από μια δεκαετία, του το υπενθύμισα, γέλασε: «Είμαι απλώς ένας τζαζ πιανίστας και ποιητής», είπε. «Αλλωστε εμείς οι μαύροι ραπάρουμε ανέκαθεν, μεταφέροντας την ιστορία των κοινοτήτων μας, όπως έκαναν οι γκριό στην Αφρική».

Στη μουσική του συναντά κανείς πρώτη φορά το υβρίδιο της άσιντ τζαζ. Ο στίχος του, μια εύστροφη γεμάτη σάτιρα, προειδοποίηση, όχι μόνο για τους Αφροαμερικανούς αλλά και στους πολίτες του κόσμου. Το «The Bottle», από τα χρόνια του '80, έγινε η μεγαλύτερή του επιτυχία, ενώ ράπερ όπως ο Chuck D και ο Mos Def μιλούν γι' αυτόν με σεβασμό. Επειτα από 16 χρόνια σιωπής και δικαστικών περιπετειών που οδήγησαν στον εγκλεισμό του σε σωφρονιστικά και ιδρύματα απεξάρτησης λόγω χρήσης κοκαΐνης, ο Γκιλ επέστρεψε φέτος με το «Ι'm new here». Η νέα περιοδεία του περνά πρώτη φορά και από την Ελλάδα. *

Βγαίνει αυτοδύναμη η νέα ραπ

• Της Μαρίας Μαρκουλή, TA NEA: Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2009

Πολλοί ανακηρύχτηκαν νικητές επειδή είπαν κάτι διαφορετικό. Το θέμα είναι αν το διαφορετικό κάνει τη διαφορά. Αν είναι καλό, ή ακόμη μια άλλη γεύση και μια απ΄ τα ίδια.

Το μια απ΄ τα ίδια είναι το έργο που παίζεται μόνιμα και κόβει εισιτήρια. Ώσπου εμφανίζεται (αν και την κυκλοφορία την περιμέναμε, μη λέμε ψέματα) αεράτος και συναρπαστικός, βασικά, όμως, συναισθηματικός ένας τύπος: ο Κid Cudi, το τρομερό παιδί. «Άνθρωπος στη Σελήνη». Με κάθε κομμάτι στο άλμπουμ του να έχει χαρακτήρα, το ένα να ανήκει στο άλλο χωρίς να χάνει την αυτονομία του. Οι ιδέες να συνωστίζονται και η παραγωγή να είναι τέτοια που δεν πνίγει αλλά δουλεύει για το κομμάτι. Ένα concept άλμπουμ και όχι για φιγούρα. Ο Κid Cudi λέει απλά την ιστορία του. Πώς ακριβώς; Με φουτουριστικό hip hop, ροκ και ψυχεδέλεια, μια σκοτεινή ατμόσφαιρα που θα ζήλευαν οι δάσκαλοι του νουάρ και φίνες ενορχηστρώσεις. Άλλο ένα πλεονέκτημα: έχει ένστικτο και για μελωδία και για ρυθμό. Συνεπώς, τι δηλώνει απερίφραστα ο νέος; Πάμε γι΄ άλλα.

Προστατευόμενος του Κάνιε Γουέστ (τον Κάνιε Γουέστ άραγε ποιος θα τον προστατέψει από τον εαυτό του;), με σημαντική συμμετοχή στο «80s and Ηeartbreak» (του Κanye αυτό), ο Κid Cudi δείχνει τώρα όλα τα χαρτιά του. Χωρίζει το άλμπουμ σε πέντε μέρη και αποφεύγει τα προφανή. Στο «Αlive» καλεί τους Ratatat και στο «Ρursuit Οf Ηappiness» τούς ΜGΜΤ. Ο Common και ο Κanye έχουν το δικό τους πόστο- ο ίδιος είναι και ράπερ και κρούνερ και αστροναύτης σε αποστολή (το enter galactic δείχνει το «αλλού» που λέγαμε). Με ένα όραμα οικουμενικό, σαν αρχηγός φυλής, ή του πλανήτη, μοιάζει σαν να ξυπνάει ιδρωμένος τη νύχτα από εφιάλτη που είναι ήδη στην εξώπορτα έτοιμος να μπει στο σπίτι.

«Τhe sky might fall /but Ι΄m not worried at all».

Στα μάτια του Cudi δεν γυαλίζουν κοσμήματα και customized λιμουζίνες, αλλά τα αστέρια που βλέπει στον ουρανό. Χορταστική περιπέτεια (και όχι μπαζωμένοι ήχοι για σνομπαρία).

LΙΝΚ: www.mariamarkouli.blogspot.com

Τραγούδια της κάλπης

● «Εlection Day». Ο Lyle Lovett προσπαθεί με κάποιο τρόπο να περάσει την ημέρα των εκλογών.

● «Εlection Νight». Ο John Wesley Ηarding πιο δύσκολα, έχει τη νύχτα των εκλογών μπροστά του. Και μια τέτοια νύχτα γνώρισε το κορίτσι.

● «Οne Cat, Οne Vote, Οne Βeer». Και ο Ry Cooder στην ίδια θέση. Για καλή του τύχη, έχει μια γάτα και μια μπίρα.

● «Εlected». Καλά αυτός (o Αlice Cooper) βγήκε νωρίς. To τραγουδάκι έχει και τον στίχο: «ποτέ δεν σού ΄πα ψέματα/ θέλω να με εκλέξεις».

● «Εlectioneering». Οι Radio-head εξετάζουν το θέμα σε βάθος και μιλάνε για voodoo economics (τι να έχουν υπόψη τους;)

● «Ρolitics». Αυτό είναι το αγαπημένο μου. Γιατί οι Βad Religion δεν μασάνε τα λόγια τους. Οι πολιτικοί από την άλλη «Υou΄re lucky if they listen to a single word you say»

• Βγάζουν πρόεδρο...

Μουσική, σαν πολιτική, πολιτική σαν πράξη (κοντεύουμε να το ξεχάσουμε αυτό) και ένας τυφώνας από ρυθμούς που σε βγάζουν κατευθείαν στη νέα μουσική του κόσμου. Είναι Λονδρέζοι, αλλά δεν ακούγονται έτσι, πιο πολύ σαν Μανού Τσάο, που βγήκε από τα ρούχα του και μετά αγόρασε καινούργια. Λένε λοιπόν «δεν χρειάζεται να είναι έτσι, έχουμε επιλογή. Αγάπη, ελπίδα, ειρήνη, μουσική. 21st Century Εarth».

Σφυρίχτρες, τύμπανα και λάτιν πανκ. Τι παίρνει μαζί του το πρώτο τους “Rising Τide Οf Conformity” (Sordid soup) σαν ορμητικό ποτάμι- όλα όσα σκαλώνουν στα νερά του: Βad Ρolitician, Campain Spokesman, Survival Οf Τhe Fittest και τη Ραψωδία των Χιλίων Ψεμάτων.

Βαλτοί είναι; Ότι και να ΄ναι αφήστε τους να τα πουν όπως τα λένε. Τους ψηφίζουμε Peyoti For Ρresident.

... και οι μουσικές κάλπες
Ειδικοί πια στο θέμα- reggae, jazz, funk, με όλες τις μουσικές προεκτάσεις και το σταθερό έδαφος που πατάνε. Και δυνατοί εργάτες του ρυθμού, όπως είναι οι Groundation με έδρα την Καλιφόρνια, συνεχίζουν να στέλνουν σήματα με πνευστά, κρουστά και dub σε ανοιχτά αυτιά, δηλώνοντας Ηere Ι Αm (Νaοve) σαν μουσική- και όχι μόνο- στάση απέναντι στα πράγματα. Και με μια σοφία που χαρακτηρίζει τέτοιες μπάντες να τραγουδάνε everyone could lose. Ως και οι κερδισμένοι.

• To La Μusica Dei Ρopoli (Α&Ν)

των Riserva Μoac χορεύεται από την αρχή ώς το τέλος, και αυτή ήταν η πρόθεση της κολεκτίβας των Ιταλών μουσικών. Το πετυχαίνουν σε ύφος folk, ροκ, ποπ από την εύθυμη λάτιν πλευρά τους. Βασικά θέλουν να σε πάρουν από το χέρι και να σηκωθείς από τον καναπέ, ακόμη και αν έχεις αγωνία για τα exit polls. Κάτι που μπορεί να συμβεί στον καθέναν.

Αϊς Κιουμπ: «Η αστυνομία μάς οδηγεί στο ραπ»

• Οταν δεν γυρίζει ταινίες, ο Αϊς Κιουμπ θυμάται την παλιά του τέχνη. Εγκαταλείπει τα πλατό και βγαίνει στη σκηνή, εξαπολύοντας τους εμπρηστικούς του στίχους. Στις 12 Απριλίου θα βρίσκεται στην Αθήνα

• «Δεν γράψαμε εμείς το τραγούδι "Fuck the Police". Η ίδια η αστυνομία το έγραψε. Το βγάλαμε το 1988 ως μια κραυγή διαμαρτυρίας για τη θηριωδία της αστυνομίας του Λος Αντζελες, η οποία, παρά τις ταραχές του '92, επιδεικνύει την ίδια βάναυση συμπεριφορά. Σκέψου ότι ο κόσμος ακούει το τραγούδι μας εδώ και είκοσι χρόνια. Γιατί ο τρόπος που δρα η αστυνομία είναι ένα πραγματικό πρόβλημα και το τραγούδι μας είναι πολύ λίγο για να περιγράψει την εφιαλτική πραγματικότητα».

• Ο Αϊς Κιουμπ, ή Ο'Σι Τζάκσον, όπως είναι το αληθινό του όνομα, μιλάει από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής για το τραγούδι που έγραψε ιστορία στο τέλος της δεκαετίας του '80. Οταν ο ράπερ μαζί με τους Ν.W.Α. (Niggers With Attitude) βγήκαν από το γκέτο του Κόμπτον στο Λος Αντζελες με έναν δυνατό ρυθμό και εμπρηστικούς στίχους κατά της αστυνομίας. Το ίδιο τραγούδι παιζόταν συχνά και στην εξέγερση του περασμένου Δεκεμβρίου, ως σάουντρακ στα βίντεο με τις ταραχές που ανέβαιναν στο You Tube. «Δεν ξέρω και πολλά για τα γεγονότα στην Ελλάδα» ομολογεί ο Αϊς Κιουμπ. «Αλλά δεν μου είναι δύσκολο να κατανοήσω την οργή των ανθρώπων. Σε όλες τις μητροπόλεις του κόσμου υπάρχει ένα σημαντικό πρόβλημα με τη συμπεριφορά των αστυνομικών απέναντι σε όσους μοιάζουν ανίσχυροι, νέοι, φτωχοί, μετανάστες».

• Γνωστός τώρα πια περισσότερο ως ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός στο Χόλιγουντ, παρά ως πρωτοπόρος του γκάνγκστα ραπ, του σκληροπυρηνικού χιπ χοπ που γεννήθηκε στα γκέτο του Λος Αντζελες, ο Αϊς Κιουμπ συνεχίζει να κυκλοφορεί δίσκους, όπως τον πρόσφατο, με τίτλο «Raw Footage». Αυτόν έρχεται να παρουσιάσει στο κλαμπ «Fuzz», την Κυριακή 12 του μηνός (έναρξη 21.00- είσοδος 40 ευρώ προπώληση - 50 στο ταμείο).

• Αλλά δεν ξεχνάει και τους παλιούς του συντρόφους. «Είμαι πραγματικά πολύ περήφανος για τους NWA» επιμένει. «Ραπάραμε γι' αυτό που νιώθαμε και ήταν αληθινό, αυθεντικό χιπ χοπ. Δεν είχαμε συνειδητοποιήσει ότι με μια χούφτα τραγούδια θα προκαλούσαμε τέτοια έκρηξη στη μουσική σκηνή. Θέλαμε μονο να μιλήσουμε για το δικό μας αδιέξοδο. Σε όλη μου την πορεία ήθελα νά μεταφέρω στους δίσκους μου τα μηνύματα του δρόμου. Δεν ξέρω αν αυτό είναι πολιτική. Σκοπός μου είναι να κατεβάζω στον δρόμο ό,τι συμβαίνει με την πολιτική. Αλλά και να δίνω σε όσους αναμειγνύονται με την πολιτική την εικόνα του τι γίνεται στον δρόμο».

• Στο νέο άλμπουμ υπάρχει κι ένα τραγούδι με τον ειρωνικό τίτλο «Gangsta rap made me do it». «Είναι μια σαρκαστική απάντηση στην πολιτική ορθότητα» εξηγεί ο Αϊς Κιουμπ. «Πέρυσι, λίγο πριν φύγει ο Μπους τζούνιορ, ξεκίνησε μια συζήτηση για το πώς το ραπ εξοικειώνει τους εφήβους με την εγκληματικότητα. Μου φάνηκε εξοργιστικά υποκριτικό. Οταν ο αμερικανικός στρατός κάνει πολέμους σε όλο τον πλανήτη, σκοτώνεται άμαχος πληθυσμός, τα δελτία ειδήσεων δείχνουν συνεχώς στρατιώτες με όπλα, φταίει η μουσική; Οι γειτονιές μας ήταν εστίες βίας και ναρκωτικών πολύ πριν ακουστεί το πρώτο ραπ. Για να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα, το χιπ χοπ είναι μουσική. Και, σε οποιαδήποτε εκδοχή του, δεν προκαλεί τη βία, περιγράφει την ήδη υπάρχουσα κατάσταση».

«Ο Ομπάμα είναι ο πιο ικανός

• Αλλά για τον Αϊς Κιουμπ, το χιπ χοπ είναι μουσική που απεικονίζει μια άγρια πραγματικότητα. Γι' αυτό και απεχθάνεται το εμπορικό χιπ χοπ, «το δημιούργημα των δισκογραφικών». Κατά τη γνώμη του δεν είναι παρά «ένας μολυσματικός ιός που μοιάζει να τρύπωσε ύπουλα στη σκηνή. Ισως επειδή τα πρώτα ανεξάρτητα άλμπουμ είχαν τόσο μεγάλο αντίκτυπο, οπότε οι εταιρείες μυρίστηκαν εύκολο χρήμα. Το χιπ χοπ έπρεπε να είναι η φωνή της κοινότητας. Να μιλάει γι' αυτά που δεν δείχνει ο τηλεοπτικός φακός. Και κατάντησε παιχνίδι αυτών που κάνουν χιπ χοπ μόνο για τα λεφτά και τις γκόμενες».

• Οσο για τον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ, Ομπάμα, ο Αϊς Κιουμπ καταθέτει τη δική του άποψη. «Σίγουρα είναι ο κατάλληλος τύπος για να κάνει τη δουλειά» λέει. «Οχι επειδή είναι μαύρος. Δεν πιστεύω όλες αυτές τις μαλακίες, ότι τον ψήφισαν αναγνωρίζοντας έμπρακτα την ισότητα. Οι Αμερικανοί είναι πρακτικοί -ξέρουν ότι ο πρόεδρος είναι διαχειριστής. Ετσι, αναρωτήθηκαν: αν ξεκινούσαν μια επιχείρηση, τώρα, μέσα στη χειρότερη οικονομική κρίση, ποιον θα διάλεγαν για μάνατζερ, τον Ομπάμα ή τον Μακ Κέιν; Φυσικά και επέλεξαν τον Ομπάμα, ως νεότερο, εξυπνότερο, πιο διορατικό και με πολύ περισσότερη ενέργεια». *

• Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΥ, ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ / 7 - 29/03/2009

Θρήνος για τη ραπ οικογένεια

Νεκρός βρέθηκε στο πατρικό του σπίτι στο Λος Άντζελες ο γιος του ράπερ Ντόκτορ Ντρε. Η δύστυχη μητέρα του ήταν αυτή που βρήκε το πτώμα του Αντρέ Γιανγκ Τζούνιορ- ο 24χρονος έφερε και το όνομα του πατέρα του. Τα αίτια του θανάτου του θα παραμείνουν στο σκοτάδι για πολύ ακόμα, καθώς τα αποτελέσματα των τοξικολογικών εξετάσεων θα είναι έτοιμα σε οκτώ εβδομάδες. «Ο Ντόκτορ Ντρε θρηνεί την απώλεια του γιου του», δήλωσε ο εκπρόσωπος του διάσημου ράπερ και ιδρυτή της δισκογραφικής εταιρείας Αftermath Εntertainment. Ο βραβευμένος με Γκράμι Ντόκτορ Ντρε είναι ο συνιδιοκτήτης μαζί με τον Σιουτζ Νάιτ της δισκογραφικής Death Row Records, ενώ έχει συνεργαστεί με διάσημα ονόματα της ραπ, όπως οι Ιβ, Μέρι Τζέι Μπλάιτζ, Σνουπ Ντογκ, Έμινεμ και 50 Σεντ.