Δημήτρης Παπαδημητρίου: «Αναζητώ το είδωλό μου στο στιλπνό σύμπαν των ποιητών»

Ενα ταξίδι στον κόσμο της μουσικής. Μία συναυλία για τις πατρίδες που κουβαλάμε μέσα μας και για τους ανθρώπους χωρίς πατρίδα, τους Ελληνες της διασποράς από έναν δημιουργό που κουβαλάει την Αλεξάνδρεια στη ζωή και το έργο του

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ TEA ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ, Ημερησία 30/08/2008

Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου συμμετέχει στον εορτασμό των 75 χρόνων από την ίδρυση του Συνδέσμου Αιγυπτιωτών Ελλήνων με συναυλία στο Ηρώδειο στις 6 Σεπτεμβρίου, στην οποία θα τραγουδήσουν η Φωτεινή Δάρρα και ο Δημήτρης Ανδρεάτος, καθώς και οι: Γιώργος Φλωράκης, Ανδρέας Σμυρνάκης. Συμμετέχει η Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του Ανδρέα Πυλαρινού.

Στην καρδιά της συναυλίας δύο Ελληνες της διασποράς. Δύο ποιητές της συνέχειας της ελληνικότητας: Ο Γιώργος Σεφέρης και ο Κωνσταντίνος Καβάφης αναδεικνύονται μέσα από το έργο του Δημήτρη Παπαδημητρίου «γι Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός». Η συζήτηση με τον Δημήτρη Παπαδημητρίου γίνεται ένα ταξίδι, στον κόσμο της μουσικής και του λόγου... Στον κόσμο της σύνθεσης και της αναζήτησης «της επανάκτησης της αθωότητας». Η παρέμβαση της Φωτεινής Δάρρα αναδεικνύει το δρόμο του ερμηνευτή που φτάνει στην κορυφή της έμπνευσης.

• Πώς θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας, ως μουσικό, έναν έντεχνο συνθέτη με λαϊκά χαρακτηριστικά ή έναν λαϊκό συνθέτη που στηρίζεται στη γνώση και τις αρχές της έντεχνης μουσικής;

Ανάμεσα σε δύο φωτεινές όχθες κινείται ένα σκοτεινό ποτάμι που διασχίζει υποχρεωτικά ο σύγχρονος καλλιτέχνης. Η μια φωτεινή όχθη είναι η απόλυτη αθωότητα της λαϊκής τέχνης. Η απέναντι φωτεινή όχθη, η απόλυτη κυριαρχία στους νόμους της τέχνης μέσα από τη βιωμένη γνώση και το ταλέντο. Διαβαίνουμε με μόχθο το σκοτεινό ποτάμι της σύγχυσης που δημιουργεί η αβίωτη πληροφορία. Η επανακατάκτηση της λαϊκής αθωότητας για μάς τους σύγχρονους πληροφορημένους ανθρώπους είναι ανάγκη και μονόδρομος.

• Μετά την έντονη μουσική περίοδο που ξεκίνησε στη δεκαετία του 60 που μελοποίησε τα έργα μεγάλων ποιητών, εσείς ουσιαστικά επιστρέφετε σήμερα ξανά στον υψηλό ποιητικό λόγο για να συνθέσετε τα τραγούδια σας. Ποια είναι στοιχεία που σας διαφοροποιούν από εκείνα τα τραγούδια;

Ξεκινώ από αυτό που οι έντεχνοι συνθέτες του παρελθόντος μας παρέδωσαν. Αλλά και από τα «απλά» ελληνικά τραγούδια που είναι η γη και το νερό μας και από αυτά προβάλλει και αυτή η προσπάθεια που γονιμοποιεί το σύγχρονο (μη φολκλορικό) ελληνικό μουσικό ιδίωμα. Ότι σκέπτομαι το σκέπτομαι προσθετικά. Σαν μια παράλληλη δράση. Σαν διαφορά πάντως εμφανώς θα λέγαμε πως είναι η εξαρχής σύνθεσή τους σε φόρμες σύνθετες και ενορχηστρώσεις συμφωνικές. Δεν αναζητώ, ωστόσο, τη διαφοροποίηση από την αλυσίδα ή τη βελτίωση (ποιος τα ξέρει άλλωστε αυτά;), αλλά το ιστορικό προχώρημα που προσφέρει προοπτική ζωής με ένα νέο ενδιαφέρον παράλληλο είδος.

• Τι αναζητάτε στον ποιητικό λόγο και με ποιο τρόπο νομίζετε ότι μπορεί καλύτερα ο συνθέτης να αναδείξει το έργο του ποιητή;

Αναζητώ το είδωλό μου στο στιλπνό σύμπαν των ποιητών, όπως κάθε αναγνώστης. Απλά εγώ το καταγράφω μουσικά. Αυτή η επανασύνθεση μουσικής και λόγου είναι το πιο φυσικό πράγμα, αφού και η μουσική και η ποίηση προέρχονται από το τραγούδι, το έπος. Ο μεταγενέστερος διαχωρισμός τους σε ξεχωριστά είδη δημιούργησε μια περίεργη εκατέρωθεν καλλιτεχνική αλαζονεία, που όμως δεν παρακολουθείται από το κοινωνικό σύνολο. Αντίθετα ο λαός επιχαίρει έκδηλα σε κάθε πετυχημένη επανένωση ποίησης και μουσικής. Ο γέρο-Όμηρος, αλλά και οι τραγικοί τρίβουν τα χέρια τους. Στις αποτυχίες όμως... όλοι μπορούν να επιχειρηματολογούν... θεωρητικά.

• Στη συναυλία του Ηρωδείου κεντρικό σημείο είναι η «Συνάντηση Καβάφη - Σεφέρη». Τι αναδεικνύει αυτή η συνάντηση μέσα από το έργο σας; Πού συναντώνται και πού χωρίζουν οι δύο δημιουργοί;

Η μελοποίηση όπως είπαμε είναι η στιγμιαία αντανάκλαση του κόσμου του συνθέτη στον στιλπνό κόσμο του ποιητή. Είναι νομίζω ενδιαφέρον να δει κανείς αυτό το πείραμα κατά παράταξιν όχι για να σκεφτεί τις διαφορές των δύο μεγάλων -δεν περιμένει κανείς εμένα για να το κάνει- αλλά για να σκεφτεί μέσα στο μουσικό κοινό σύμπαν τι αναδίδουν δύο τόσο διαφορετικοί ποιητικοί κόσμοι. Επιπλέον, ο Καβάφης είναι για μας η Αλεξάνδρεια και ο Σεφέρης η Αθήνα (ο Ελύτης το Αιγαίο κ.λπ.). Δύο πόλεις που μας όριζαν και μας ορίζουν ακόμα. Οι δύο ποιητές έχουν δύο στέρεα σύμπαντα που αυτόματα εξορίζουν ο ένας τον άλλον. Αν βρεθείς στο βαρυτικό πεδίο του ενός ο άλλος σου φαίνεται ξένος. Όμως η μουσική ίσως να δημιουργεί ένα υπερ-κουκούλι που να τους ενώνει, όπως είναι και η ψυχή μας, που είτε το θέλουν είτε όχι τους περιέχει. Εξάλλου κάποιος παλιός φίλος έλεγε πως Ταλέντο είναι Αλχημεία. Να ενώσεις αυτά που κανείς άλλος δεν μπορεί. Είμαι καταδικασμένος να προσπαθώ -σαν τον Μέρλιν.

• Μουσική κατά παραγγελία. Εχετε δηλώσει ότι είναι ο καλύτερος τρόπος να δημιουργεί κάποιος. Τι εννοείτε;

Ο νέος καλλιτέχνης μηρυκάζει συνήθως μια αυτοφυή καλλιτεχνική παραγωγή που συνήθως επαναλαμβάνεται για λίγο σε παραλλαγές και μετά σβήνει, εξαερούται. Η παραγγελία είναι μια πίεση δημιουργίας σε περιοχές πιο βαθιές από την αυτονόητη για τον καθένα μας. Εκεί υποχρεώνεσαι να βρεις τον εαυτό σου σε άλλες, άγνωστες ακόμα και σε σένα μουσικές εκδοχές, να βαθύνεις και να πλατύνεις. Να μελετήσεις. Χωρίς κυρίως το θέατρο και τον κινηματογράφο ένας συνθέτης παραμένει ατροφικός. στερα, αποδέχεσαι μια παραγγελία, δεν υπακούς τυφλά. Το στοιχείο της αποδοχής κρύβει μιαν απάτη: Αποδέχεσαι να γράψεις νωρίτερα και επ αμοιβή κάτι που θα έγραφες και από μόνος σου σε άλλο χρόνο. Ο χρόνος είναι η μόνη δέσμευση. Και τελικά χάρις στις παραγγελίες πραγματοποιείς σε χρόνο συγκεκριμένο ένα έργο που ίσως να έμενε ανολοκλήρωτο αν δεν υπήρχε ο χρηστικός αποδέκτης.

• Εμφανίζεστε στο Ηρώδειο με τον Σύνδεσμο Αιγυπτιωτών Ελλήνων. Τι σημαίνει για σας η Αίγυπτος και πόσα και ποια από τα στοιχεία της κρατάτε ακόμα; Ποια από αυτά «φαίνονται» στη μουσική σας;

Κάποιοι κραδασμοί, κάποιες συμπεριφορές, κάποιες δομές, κάποιος εσωτερικός φωτισμός, όλα αυτά συνθέτουν ένα φυσικό τοπίο μιας άλλης Ελλάδας, αυτής που αναδείχθηκε στην Αίγυπτο. Η Αλεξάνδρεια είναι η πόλη που πραγματοποίησε το μέγιστο όραμα του ιδρυτή της, του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τον πολιτιστικό συγκρητισμό. Νομίζω η αλχημιστική της ικανότητα σύνθεσης ενότητας από διάφορα και αντίθετα μέρη είναι ένα στοιχείο που μου αρέσει να καλλιεργώ.

Για «δύσκολες αποστολές»

• Κυρία Δάρρα, έχετε τραγουδήσει και τραγουδάτε κάθε είδους τραγουδιών. Τι το ξεχωριστό απαιτείται για τα τραγούδια που θα ερμηνεύσετε στο Ηρώδειο. Τι είδος προσέγγιση χρειάζεται η μουσική -και η μελοποίηση- του κ. Παπαδημητρίου σε ποιητές όπως ο Καβάφης, ο Σεφέρης, ο Ελύτης και οι άλλοι που «συμμετέχουν» στο πρόγραμμά σας; Κι ακόμη, τι σημαίνει να τραγουδάτε για μια κοινότητα Ελλήνων που σίγουρα κουβαλάνε τους δεσμούς που μας ενώνουν με μια άλλη χώρα, την Αίγυπτο;

Από όλα τα είδη τραγουδιών που καλούμαι να τραγουδήσω το πιο πολυδιάστατο είναι σίγουρα αυτό που συνθέτουν οι έντεχνοι συνθέτες μας. Έχω την τιμή να αναλαμβάνω «δύσκολες αποστολές» όπως αυτές του Μίκη Θεοδωράκη, του Νίκου Μαμαγκάκη, του Νίκου Ξυδάκη κ.α. Αυτό που απαιτείται είναι αρχικά μελέτη του κάθε μέρους ενός συνόλου. Του ποιητικού κειμένου και του μουσικού κειμένου σαν περιεχόμενο και σαν τεχνικές δυσκολίες. Ξεπερνώντας αυτά τα πρώτα στάδια προσπαθώ να συνθέσω μια συνολική ερμηνεία που να υπηρετεί το μεγάλο και σύνθετο έργο. Σε τέτοια έργα κάθε νότα πρέπει να έχει τον λόγο της και είναι απαραίτητη η συνεργασία με τον συνθέτη. Είναι για μένα ιδιαίτερη τιμή να καλούμαι να συνδράμω για την ενίσχυση του ταμείου του Απόρου Αιγυπτιώτη. Η Ελλάδα χρωστάει πολλά στον Ελληνισμό της διασποράς.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΜΟΥ

Και παπάς και ζευγάς

ΒΑΣΙΛΗΣ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ: ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΜΟΥ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ: LYRA

Καθόλου ευκαταφρόνητες οι περγαμηνές του Βασίλη Χατζηνικολάου. Σπουδές και τίτλοι που εντυπωσιάζουν. Σύμφωνα με το βιογραφικό που δημοσιεύει: μουσική στο Κρατικό Ωδείο Θεσ/νίκης, μαθηματικά στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσ/νίκης αλλά και βυζαντινή μουσική. Για δέκα χρόνια έζησε στον Καναδά όπου έλαβε πτυχία σύνθεσης, φωνητικής και διεύθυνσης χορωδίας από το Πανεπιστήμιο McGill. Στην Ελλάδα, εργάστηκε ως πιανίστας και ενορχηστρωτής με επώνυμους μουσικούς που δεν ενορχηστρώνουν, όπως τους Διονύση Σαββόπουλο, Λουκιανό Κηλαηδόνη, Ορφέα Περίδη, Νίκο Παπάζογλου, αλλά και ως ψάλτης. Οπως λέει, έχει δύο μεγάλες αγάπες: τη βυζαντινή μουσική και τα μπλουζ! Αυτό ήταν που τον ώθησε να δημιουργήσει ένα έργο στο οποίο θα επιχειρούσε να ενώσει τα δύο αυτά τόσο διαφορετικά είδη μουσικής. Στο κάτω κάτω -θα μου πείτε- μήπως και τα μπλουζ δεν κατάγονται από τη θρησκευτική μουσική των μαύρων;

Δεν γνωρίζω σε πόσο δύσκολη θέση βρέθηκε ο δημιουργός όταν ξεκίνησε να γράφει τα βυζαντινά αυτά μπλουζ, είναι όμως εύκολο στον καθένα να φανταστεί σε πόσο δύσκολη θέση θα βρεθούν όσοι ενδιαφέρονται, όσοι αρέσκονται και φυσικά όσοι μελετούν, ερμηνεύουν ή διδάσκουν την ελληνική εκκλησιαστική (ας μην τη λέμε πια βυζαντινή) μουσική, ιδιαίτερα μάλιστα όσοι εξ αυτών θεωρούνται (ή είναι) θεματοφύλακες -κατά όποιον τρόπο- της παράδοσης αυτής. Ας φανταστούν, π.χ., τον αείμνηστο δάσκαλο Σίμωνα Καρά να ακούει το «Μη καταπιστεύσεις με» από τον μικρό παρακλητικό κανόνα (σημ. μια σύνθεση του Θεοφάνη Κωνσταντινουπόλεως, ή Καρύκη, του λεγομένου Γραπτού, - 16ος , 17ος αι. που ήταν γόνος της γνωστής αθηναϊκής οικογένειας Καρύκη ή Καρύτση, ψάλτης, συνθέτης ύμνων και από τους πρωιμότερους συνεχιστές της ελληνικής μουσικής παράδοσης), να ακούει λοιπόν τον ύμνο αυτό με ηλεκτρικές κιθάρες, ηλεκτρικά μπάσα, ντραμς και πλήκτρα σινθεσάιζερ. Και ο μεν Σίμων Καράς ίσως άφηνε επί τόπου την τελευταία του πνοή, οι άλλοι όμως ακροατές, σήμερα, για να δώσουν προσοχή ή, ακόμα καλύτερα, να αισθανθούν κάποια ευχαρίστηση από το έργο αυτό θα πρέπει, κατά τη γνώμη μου, είτε (ως καλλιεργημένοι άνθρωποι ελληνικής παιδείας) να τους διακρίνει μια μεγάλη, γενναιόψυχη αισθητική-καλλιτεχνική... ανεξιθρησκία ή, αντιθέτως, να είναι άμοιροι πάσης γνώσης και πάσης παράδοσης και απλώς να κινούνται όπως πολλοί νεαροί (και πολλοί σιτεμένοι νεαροί) στους απλούς και έντονους χορευτικούς ρυθμούς της ροκ, της τζαζ, της έθνικ κ.λπ. Ακόμα μπορεί να είναι ξένοι, Αγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι (που λέει κι ο τελάλης του Καραγκιόζη), από τους οποίους η μουσική αυτή ακούγεται ως κάτι εξωτικό εμβολιασμένο (ή και εμβολισμένο) με τζαζ. Διαφορετικά ο συνθέτης κινδυνεύει να θεωρηθεί βέβηλος ή ασεβής, απέναντι και στα δύο είδη μουσικής που αναμιγνύει, παρά τα πτυχία του. (Σημ. για τους καλλιτέχνες που προτάσσουν στα έργα τους βιογραφικά με πτυχία, ωσάν τα πτυχία να είναι τεκμήρια καλλιτεχνίας, ή το ράσο να κάνει τον παπά: τι πτυχία είχαν άραγε ο Josef Haydn, ο J.S. Bach, ο Βαμβακάρης, ο Τσιτσάνης, ο Μάνος Χατζιδάκις και τόσοι άλλοι;)...

[Σε ήχο ελληνικό, Του ΓΙΩΡΓΟΥ Ε. ΠΑΠΑΔΑΚΗ, Ελευθεροτυπία, 02/07/2008]

ΑΝΝΑ ΣΤΕΡΕΟΠΟΥΛΟΥ. Τη μουσική τη βρίσκεις παντού

Κι αυτά...

Μόλις κυκλοφόρησε τον πρώτο της δίσκο «Dance with me» με μουσική που έγραψε για το χοροθέατρο του Ντανιέλ Λομέλ

Γεννήθηκε σε ένα σπίτι φιλόμουσων. Στα 6 της άρχισε μαθήματα πιάνου. Στα 14 της, υπακούοντας στην προτροπή της μητέρας της να αφηγείται ό,τι βλέπει με μουσική, έγραψε την πρώτη της σύνθεση, στο Πήλιο, κοιτώντας από το παράθυρο τον ήλιο, που στέγνωνε την αυλή της από την καλοκαιρινή μπόρα. Στα 26 της, η Αννα Στερεοπούλου έχει γράψει μουσική για παραστάσεις θεάτρου και χορού, για ορχήστρες και μουσικά σύνολα, για φεστιβάλ και για ραδιοφωνικές εκπομπές, έχει συνεργαστεί με καλλιτέχνες απ' όλο τον κόσμο, έχει τη μουσική επιμέλεια στο φεστιβάλ της Πάντοβα «Portello River» και μόλις κυκλοφόρησε τον πρώτο της δίσκο «Dance with me».

Κεντρικός άξονας του άλμπουμ, η μουσική που είχε γράψει για την περσινή παράσταση «Το Μάθημα-Ευγένιος Ιονέσκο» του χοροθεάτρου «Αέναον» του Ντανιέλ Λομέλ. Και κοντά σ' αυτήν κι άλλες συνθέσεις της, κυρίως από τη συνεργασία της με τη Royal Academy of Dance. Ενιαίου ύφους όλες, αντανακλούν το μουσικό ιδίωμα μιας νέας δημιουργού που συνδυάζει τις μεσογειακές της ρίζες με τα σύγχρονα ευρωπαϊκά ρεύματα, με αφορμή πάντα μια άλλη τέχνη. Ή και μια επιστήμη. Πέρυσι π.χ., μία σύνθεσή της εμπνευσμένη από τον προβληματισμό για την αναστρεψιμότητα του χρόνου, ακούστηκε σε ένα συνέδριο Αστροφυσικής στην Ιταλία, αφιερωμένο στον περίφημο Ιλια Πριγκοζίν, βραβευμένο με το Νόμπελ Χημείας του '77... [ΝΑΤΑΛΙ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 17/06/2008]

Τον κατευόδωσαν Κύπρος και Ελλάδα

Ο αξέχαστος Μάριος Τόκας

ICON

Φόρος τιμής της Κύπρου στον Μάριο Τόκα

Η Κύπρος και ιδιαίτερα η Λεμεσός, η οποία ήταν η γενέτειρά του, τίμησε σήμερα τη μνήμη του λατρευτού μουσικοσυνθέτη της, Μάριου Τόκα.

Εναποθέτοντας λίγα λουλούδια και ανάβοντας ένα κερί έξω από την Επαρχιακή Διοίκηση Λεμεσού, όπου είχε τοποθετηθεί μια μεγάλη φωτογραφία του, πλήθος κόσμου λέει το στερνό αντίο στον Μάριο Τόκα.

Μικροί και μεγάλοι, γνωστοί και άγνωστοι, φίλοι, αλλά και άνθρωποι που αγαπούσαν το έργο του Μάριου Τόκα, με τη θλίψη ζωγραφισμένη στα μάτια τους από τον αδόκητο θάνατό του, συρρέουν από το πρωί για να αποτίσουν φόρο τιμή στον άνθρωπο, τον καλλιτέχνη, τον δημιουργό.

Μεταξύ αυτών και ο πρόεδρος του ΔΗΣΥ Νίκος Αναστασιάδης, ο οποίος μαζί με βουλευτές του κόμματός του, άφησε λίγα λουλούδια «αγάπης στη μνήμη του Μάριου», λέγοντας πως πρόσφερε όσα ίσως ελάχιστοι πρόσφεραν στην Κύπρο και στον Ελληνισμό γενικότερα.

Στο Δημοτικό Μέγαρο Λεμεσού άνοιξε βιβλίο συλλυπητηρίων.

Ο Διευθυντής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου Ανδρέας Μαλλούπας, εναποθέτοντας λουλούδια, ανακοίνωσε ότι ο ύμνος του Πανεπιστημίου, που ήταν το τελευταίο έργο του Μάριου Τόκα, θα ακούγεται σε όλες τις τελετές αποφοίτησης.

Επίσης το όνομα του διακεκριμένου μουσικοσυνθέτη θα δοθεί σε μια από τις αίθουσες διδασκαλίας του Πανεπιστημίου... [www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ]

• Με το συγκλονιστικό τραγούδι του Μάριου Τόκα, σε στίχους της Τουρκοκύπριας Νεσέ Γιασίν, «Η δική μου πατρίδα έχει μοιραστεί στα δυο», πλήθος κόσμου, με επικεφαλής τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια, αποχαιρέτησε προχτές το μεσημέρι τον πρόωρα χαμένο συνθέτη, στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών.

Φίλοι, συνεργάτες, συνοδοιπόροι του στους κοινωνικούς και μουσικούς αγώνες, εκπρόσωποι των πολιτικών κομμάτων Κύπρου και Ελλάδας, άνθρωποι με τους οποίους μοιράστηκε μελωδίες, όνειρα, ελπίδες βρέθηκαν στο πλευρό της οικογένειάς του, αποτίοντας φόρο τιμής στον ταλαντούχο, σεμνό δημιουργό, συνειδητοποιημένο και ένθερμο υπερασπιστή του δίκιου του κυπριακού λαού. Παραβρέθηκε αντιπροσωπεία του ΚΚΕ, αποτελούμενη από τον Σπύρο Χαλβατζή, μέλος του ΠΓ της ΚΕ και τον Ηλία Λέγγερη, μέλος της ΚΕ.

«Αποχαιρέτησε τον Μάριο ολόκληρος ο ελληνισμός. Ελλάδα και Κύπρος, πιστεύω περιλαμβανομένων και των Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι τραγουδούν τους στίχους "Η δική μου πατρίδα", σε κοινές εκδηλώσεις στην Κύπρο», δήλωσε συγκινημένος ο Δημήτρης Χριστόφιας. «Ηταν ο άνθρωπος του αγώνα, της αγάπης για την πατρίδα, ευαίσθητος άνθρωπος, που τραγούδησε μαζί με την πατρίδα του τον έρωτα και την αγάπη. Είμαι σίγουρος ότι μέσα από τις νότες του, τη μουσική του, θα ζει αιώνια», τόνισε ο Δ. Χριστόφιας.

«Πενθούμε για το χαμό του καλού ανθρώπου, του ενεργού πολίτη, του πρωτότυπου δημιουργού. Το έργο του συνθέτουν όλα αυτά τα χαρακτηριστικά. Η καλοσύνη του δίνει τη γλυκύτητα της μουσικής του. Η πολιτική του εγρήγορση και η κοινωνική του ευαισθησία δίνουν μια μουσική πλήρη από εθνικά και πολιτικά μηνύματα», ανέφερε στον επικήδειο ο υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου, Ανδρέας Δημητρίου. Μίλησε για την «έντονη λαχτάρα του για την επανένωση του νησιού» και για το ότι «ήταν έντονα συνειδητοποιημένος με ανεπτυγμένη κοινωνική ευαισθησία, η οποία διαποτιζόταν από τα ιδανικά της κοινωνικής δικαιοσύνης, που πήρε από τον πατέρα του και την κυπριακή αριστερά, της οποίας ήταν παιδί». Αναφερόμενος στο τραγούδι του «Η δική μου πατρίδα», είπε ότι οδηγεί «την πολιτική βούληση όλων μας που θέλουμε την επανένωση της Κύπρου μέσα από μια λύση του Κυπριακού που να καλύπτει όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από εθνοτική ή θρησκευτική καταγωγή». Επίσης, τόνισε ότι «για το έργο, την πολιτική και κοινωνική ευθύνη, την ανταπόκρισή του σε κάθε κάλεσμα της πατρίδας, η πατρίδα τον τιμά με ευγνωμοσύνη». Με απόφαση της κυπριακής κυβέρνησης θα δοθεί το όνομά του σε Μουσικό Σχολείο της Λεμεσού, θα προκηρυχτεί μουσικό βραβείο επίσης με τ' όνομα του, ενώ θα δοθεί υποτροφία για μουσικές σπουδές.

Πολύς ήταν ο κόσμος που αποχαιρέτησε τον σημαντικό Κύπριο συνθέτη

ICON

Στο ταλέντο, την ευαισθησία και τη σοβαρότητα του Μάριου Τόκα αναφέρθηκε ο Μίκης Θεοδωράκης, στον αποχαιρετισμό του, που διάβασε ο Γρηγόρης Βαλτινός, επισημαίνοντας «το γνήσια ελληνικό έργο του» και ότι «δεν έπαψε να συμμετέχει ενεργά στους αγώνες για το δίκιο της πατρίδας του». [Ριζοσπάστης, 2/5/2008]

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

30/4/2008

-- Κοινωνικά ευαίσθητος δημιουργός

Μάριος Τόκας, ο σύγχρονος μελωδός

Κηδεύεται σήμερα από το Α΄ Νεκροταφείο, ο αγαπημένος συνθέτης, δημιουργός μεγάλων επιτυχιών

Και μόνο από το χαμόγελό του όταν του μιλούσες, καταλάβαινες ότι ήταν ντροπαλός και συναισθηματικός. Ακόμη κι όταν ξεθάρρευε, τα λόγια του δεν έκρυβαν ποτέ ίχνος της εγωπάθειας που συχνά χαρακτηρίζει τους περισσότερους καλλιτέχνες. Αν μάλιστα ήσουν μέλος της συντροφιάς του, γείτονας, πολύ περισσότερο φίλος, καταλάβαινες τι ήταν ακριβώς ο Μάριος Τόκας. Ενας τους πιο αγαπητούς συνθέτες, δημιουργός τραγουδιών που έγιναν επιτυχίες χωρίς να υπηρετήσουν τη συνταγή του σλόγκαν. Ηταν από τους μελωδούς του τραγουδιού μας και για να πούμε την αλήθεια δεν έτυχε της αναγνώρισης που του έπρεπε.

Δεν του άρεσαν ποτέ οι παρέες των δημοσίων σχέσεων και οι υπερβολές, η έκθεση, η φανταχτερή ζωή και η προβολή. Ούτε την επεδίωξε.

Ανθρωπος χαμηλών τόνων, αξιοπρεπής, ένας κύριος, κράτησε για μήνες κρυφή την περιπέτεια της υγείας του, έχοντας μαζί του συμπαραστάτες ώς το τέλος τη σύζυγό του Αμαλία και τα τρία τους παιδιά. Πολιτικοποιημένος, με ανησυχίες για τα κοινά (όλοι το γνώριζαν στο Πικέρμι), με πρωτοβουλίες και διάθεση συμμετοχής σε κάθε κινητοποίηση, με πικρία από παιδί για το Κυπριακό και τον χωρισμό της πατρίδας του, ρομαντικός, με χιούμορ και κυρίως απλότητα. Αυτά τον χαρακτήριζαν. Δήλωνε «συνθέτης της παρέας», ενώ τα τραγούδια του είχαν ως κεντρικό άξονα τον έρωτα, τη νοσταλγία και την Κύπρο... [Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, 30/4/2008].

Σήμερα η κηδεία του Μάριου Τόκα Ο πολυγραφότατος κύπριος συνθέτης απεβίωσε την ημέρα του Πάσχα

Ο κύπριος συνθέτης Μάριος Τόκας, ο οποίος άφησε το στίγμα του στο πεντάγραμμο με πολλά γνωστά τραγούδια

ΑΠΕ/Γ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

O Μάριος Τόκας, από τους πολυγραφότατους συνθέτες των τελευταίων ετών, απεβίωσε την Κυριακή του Πάσχα σε ηλικία 54 ετών, έπειτα από επτάμηνη μάχη με την επάρατη νόσο, έχοντας στο πλευρό του τη σύζυγό του και τα τρία τους παιδιά. Στον κυπριακής καταγωγής συνθέτη, η ασθένειά του- καρκίνος στον φάρυγγαέγινε γνωστή τον περασμένο Σεπτέμβριο, για να ακολουθήσει σειρά εξετάσεων και θεραπευτικών αγωγών τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Γερμανία, οι οποίες όμως δεν είχαν ευτυχή κατάληξη. Η κηδεία του πραγματοποιείται, με δαπάνες της Κυπριακής Δημοκρατίας, σήμερα στις 15.30 από τον Ιερό Ναό Αγίων Θεοδώρων του Α΄ Νεκροταφείου Αθηνών, παρουσία του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Δ.Χριστόφια . Παρών επίσης θα είναι και ο υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου κ. Α.Δημητρίου ο οποίος θα εκφωνήσει και τον επικήδειο. Επίσης η πρεσβεία της Κύπρου στην Ελλάδα άνοιξε από χθες βιβλίο συλλυπητήριων για τον θάνατο του συνθέτη στο Σπίτι της Κύπρου (Ηρακλείτου 10, Κολωνάκι), το οποίο σήμερα θα λειτουργήσει από τις 10.00 ως τις 20.00... [Το Βήμα, 30/4/2008]

ΜΑΡΙΟΣ ΤΟΚΑΣ: Κοινωνικά ευαίσθητος δημιουργός

Κηδεύεται σήμερα από το Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών ο Μάριος Τόκας

Τον Μάριο Τόκα, τον δημιουργό που υπηρέτησε τη μουσική με κοινωνική ευαισθησία, και ο οποίος χτυπημένος από τον καρκίνο «έφυγε» πρόωρα από τη ζωή (27/4), σε ηλικία 54 ετών, αποχαιρετούν σήμερα Κύπρος και Ελλάδα. Η νεκρώσιμος ακολουθία θα ψαλεί σήμερα (3μμ), στο A΄ Νεκροταφείο Αθήνας. Η κηδεία θα γίνει δημοσία δαπάνη της Κυπριακής Δημοκρατίας, παρουσία του Προέδρου της, Δημήτρη Χριστόφια και του υπουργού Παιδείας - Πολιτισμού Ανδρέα Δημητρίου, ο οποίος θα εκφωνήσει τον επικήδειο.

«Η Κύπρος χάνει πρόωρα ένα μεγάλο δημιουργό του σύγχρονου πολιτισμού και εγώ προσωπικά ένα στενό διαχρονικό φίλο και συναγωνιστή», δήλωσε συγκλονισμένος ο Δημήτρης Χριστόφιας. Ανέφερε, επίσης, ότι ο «Μάριος από παιδί ασχολήθηκε με τη μουσική, την οποία συνέδεσε με την κοινωνική ευαισθησία που τον χαρακτήριζε, καθώς εμφορείτο από τα ιδανικά της κοινωνικής δικαιοσύνης που του δίδαξε ο πατέρας του, ποιητής και δημοσιογράφος Κύπρος Τόκας. Στα πρώτα του έργα μελοποίησε ποιήματα του πατέρα του για τις σχέσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων και τον πόθο για κοινή ειρηνική πατρίδα και ειρηνική συμβίωση. Αποκορύφωμα αυτής της δημιουργίας αποτέλεσε η μελοποίηση του ποιήματος της Τουρκοκύπριας συμπατριώτισσάς μας Νεσιέ Γιασίν "Η δική μου η πατρίδα"... Δεν έμεινε μόνο σε αυτή τη μουσική δημιουργία. Εμπνεύστηκε και από τους αγώνες του λαού μας για απελευθέρωση, αλλά και από τον έρωτα και την αγάπη...». Το Δημοτικό Συμβούλιο Λεμεσού αποφάσισε να δώσει το όνομα του Μάριου Τόκα σε δρόμο ή πλατεία της πόλης, ενώ μέχρι σήμερα οι σημαίες κυματίζουν μεσίστιες στα δημόσια κτίρια της πόλης. [Ριζοσπάστης, 30/4/2008]

«Εφυγε» ο συνθέτης Δημήτρης Νικολάου

Ενας από τους σημαντικούς έλληνες συνθέτες της Διασποράς, ο Δημήτρης Νικολάου, έφυγε το περασμένο Σάββατο από τη ζωή στο νοσοκομείο Μάρκο Πόλο της Ρώμης. Γεννημένος στην Κερατέα Αττικής, από το 1965 ζούσε μονίμως και εργαζόταν στην ιταλική πρωτεύουσα. Μελέτησε μουσική μόνος του και ασχολήθηκε εντατικά με την έρευνα της λαϊκής μουσικής, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του στον χώρο της Μεσογείου και των Βαλκανίων. Σπούδασε επίσης σύγχρονη λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης και διεύθυνση φωτογραφίας στο Πειραματικό Κέντρο Κινηματογράφου της Ρώμης. Δίδαξε σκηνικό τραγούδι στη Σχολή Θεάτρου του Εθνικού Ινστιτούτου Αρχαίου Δράματος των Συρακουσών και στη Σχολή Θεάτρου της Καλαβρίας. Παράλληλα, δίδαξε πιάνο, αρμονία και σύνθεση.

ΕΠΕΤΕΙΟΙ - 7 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ…

Maestro Ludwig Minkus, Paris, circa 1870. Photo by B. Braquehais

Ο Ludwig Minkus γεννήθηκε στις 23 Μαρτίου 1826 στο Velké Meziříčí (γερμανικά: Grossmeseritsch), της τότε αυστριακής αυτοκρατορίας, (σήμερα βρίσκεται στην Τσεχία) και πέθανε στις 7 Δεκεμβρίου 1917 στη Βιέννη. Ήταν ένας συνθέτης της μουσικής μπαλέτου και βιρτουόζος του βιολιού. Υπήρξαν φημισμένα τα μπαλέτα που συνέθεσε, ενώ υπηρετούσε ως πρώτος συνθέτης μπαλέτου στα αυτοκρατορικά θέατρα της Αγίας Πετρούπολης, μια θέση που κατέλαβε από 1871 μέχρι την κατάργησή του το 1886. Συνέχισε τη μουσική τακτικά για τα αυτοκρατορικά θέατρα μέχρι 1891, όταν αποσύρθηκε στη Βιέννη. Ο Minkus έγραψε σχεδόν την όλη μουσική του για τα έργα μεγάλων κυρίων χορογράφων όπως οι Arthur Saint-Léon και Marius Petipa, [La Source, Don Quixote (1869), και La Bayadère (1877)]. Σήμερα, η μουσική μπαλέτου του Minkus είναι από τις δημοφιλέστερες, και είναι ένα πιό αναπόσπαστο τμήμα του παραδοσιακού κλασικού ρεπερτορίου μπαλέτου.

Tom Waits, 2006.

Ο αμερικανός τραγουδιστής, τραγουδοποιός, συνθέτης, και ηθοποιός Thomas Alan Waits (γενν. 7 Δεκεμβρίου 1949). Τα τραγούδια του είναι πιο γνωστά στο ευρύ κοινό επειδή έχουν ερμηνευτεί από περισσότερο διάσημους καλλιτέχνες – παραδείγματος χάρη το Jersey Girl από τον Bruce Springsteen, το Downtown Train από τον Rod Stewart, και Ol' '55 από τους Eagles.

Ο Ουαλλός συνθέτης κλασικής μουσικής Daniel Jenkyn Jones (7 Δεκεμβρίου 1912 –23 Απριλίου 1993) είχε μακροχρόνιες φιλίες με εξέχοντες Ουαλλούς καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων και οι Vernon Watkins, Ceri Richards και Grace Williams. Εντούτοις, αναφέρεται ως φίλος από την παιδική ηλικία του Dylan Thomas, και σύνθεσε τη μουσική για τη ραδιο παραγωγή του 1954 Under Milk Wood του Dylan Thomas. Η τέταρτη συμφωνία του είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Dylan Thomas, και έγραψε επίσης μια βιογραφία του ποιητή, με τίτλο My Friend Dylan Thomas. Ο Jones έγραψε συνολικά δώδεκα αριθμημένες συμφωνίες, συν μια πιό πρόσφατη συμφωνία στη μνήμη John Fussell [Symphony in Memory of John Fussell]. Μεταξύ των άλλων έργων του είναι μουσική δωματίου, συμπεριλαμβανομένων οκτώ κουαρτέτων και μιας σονάτας και διάφορες όπερες.

Τον μουσικό Edmundo William Ros (γενν. 7 Δεκεμβρίου 1910) μερικοί τον αποκαλούν «βασιλιά της λατινοαμερικάνικης μουσικής». Είναι γνωστός παγκοσμίως για το μοναδικό μίγμα σύγχρονης και παραδοσιακής λατινοαμερικάνικης μουσικής [Latin American music].

Ο ιταλο- αμερικανός διασκεδαστής, τραγουδιστής, ηθοποιός, τραγουδοποιός, και τρομπετίστας Louis Prima (7 Δεκεμβρίου 1910 – 24 Αυγούστου 1978), αναφέρεται ως ο βασιλιάς των Swingers.

Ο συνθέτης κλασικής μουσικής και μουσικής για τον κινηματογράφο Ernst Toch (7 Δεκεμβρίου 1887 – 1 Οκτωβρίου 1964) γεννήθηκε στη Βιέννη. Επιδίωξε να εισαγάγει νέες ιδέες και προσεγγίσεις στη μουσική. Σπούδασε φιλοσοφία στο πανεπιστήμιο της Βιέννης και ιατρική στη Χαϊδελβέργη. Υπήρξε σπουδαίος πιανίστας. Ήταν αυτοδίδακτος συνθέτης. Θεωρήθηκε ένας από τους μεγάλους πρωτοποριακούς συνθέτες στην προ-ναζιστική εποχή, και, όπως πολλοί άλλοι καλλιτέχνες και μουσικοί, ακολούθησαν το δρόμο της εξορίας όταν ανέβηκε ο Χίτλερ στην εξουσία. Κέρδισε το βραβείο Pulitzer για τη μουσική [Pulitzer Prize for Music] το 1956 για την Τρίτη Συμφωνία του (από τη Pittsburgh Symphony Orchestra στις 2 Δεκεμβρίου 1955). Πέθανε στο Λος Άντζελες.

Ο Rudolf Friml (7 Δεκεμβρίου 1879 – 12 Νοεμβρίου 1972) συνέθεσε οπερέτες, μιούζικαλ, τραγούδια, ενώ ήταν γνωστός και ως πιανίστας. Έγραψε τις διασημότερες οπερέτες του στη δεκαετία του '20. Το 1924, έγραψε τη Rose Marie. Αυτή η οπερέτα, στην οποία συνεργάστηκε με τους στιχουργούς Oscar Hammerstein II και Otto Harbach και τον συνθέτη Herbert Stothart, ήταν μια παγκόσμια επιτυχία και μερικά από τα τραγούδια της αγαπήθηκαν ιδιαίτερα όπως τα «The Mounties» και «Indian Love Call». Μετά την επιτυχία της Rose Marie ήρθαν δύο άλλες οπερέτες, ο The Vagabond King το 1925, με τα λυρικά ποιήματα από τους Brian Hooker και W.H. Post, και οι The Three Musketeers το 1928, με τα λυρικά ποιήματα από τους P.G. Wodehouse και Clifford Grey, που βασίστηκαν στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Dumas.

Ο Ιταλός συνθέτης Pietro Mascagni (7 Δεκεμβρίου 1863 – 2 Αυγούστου 1945), μνημονεύεται για τις όπερές του. Το αριστούργημά του Cavalleria rusticana (1890) προκάλεσε αίσθηση στην ιστορία της όπερας. Λένε ότι δεν μπόρεσε ποτέ να επαναλάβει την πρώτη επιτυχία του.

Ο Bernardo Pasquini (7 Δεκεμβρίου 1637 – 22 Νοεμβρίου 1710), ήταν ιταλός συνθέτης της όπερας και εκκλησιαστικής μουσικής. Ήταν μαθητής των Antonio Cesti και Loreto Vittori. Νεαρός πήγε στη Ρώμη και μπήκε στην υπηρεσία του Πρίγκιπα Borghese. Αργότερα έγινε οργανίστας στη Basilica di Santa Maria Maggiore. Απόλαυσε την προστασία της βασίλισσας Χριστίνα της Σουηδίας, προς τιμήν της οποίας αφιέρωσε την όπερα Dov'è amore è pieta, την οποία έγραψε το 1679. Κατά τη διάρκεια της δεύτερης παραμονής του Alessandro Scarlatti στη Ρώμη (1703-1708), ο Pasquini και ο Arcangelo CorelliArcadian Academy, της οποίας και οι τρεις ήσαν μέλη. Συνεργάστηκαν με τον Scarlatti σε μουσικές εκδηλώσεις, ειδικά με την ειδικά με την Arcadian Academy, της οποίας και οι τρεις ήσαν μέλη.

5o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΔΩΜΑΤΙΟΥ

[Ο συνθέτης Θωμάς Μπακαλάκος είναι ο εμψυχωτής του Πανελλήνιου Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου]

Για πέμπτη συνεχή χρονιά η Ένωση Φίλων Ελληνικής Λόγιας Μουσικής διοργανώνει το 5ο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου. Το φεστιβάλ, που είναι διαγωνιστικό, έχει ως στόχο να ενθαρρύνει τους νέους συνθέτες, να ενισχύσει τη μουσική μας παράδοση σε ό,τι αφορά στη μουσική δωματίου, να δώσει αφορμές για μουσικούς «διαλόγους», τόσο μεταξύ των συνθετών που ζουν στην Ελλάδα, όσο και μεταξύ των ομοεθνών μας που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό, αλλά και να δημιουργήσει προϋποθέσεις ώστε να διευρυνθεί το κοινό που αγαπάει την κλασική μουσική.

Η πρόσκληση ενδιαφέροντος είναι ανοιχτή προς κάθε συνθέτη που ζει στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, και έχει τη δυνατότητα να ενημερωθεί τόσο από τα μουσικά ιδρύματα της χώρας μας όσο και από τις πρεσβείες και τον ελληνόφωνο Τύπο αντίστοιχα.

Φέτος, το Φεστιβάλ σκοπό έχει να δώσει την ευχέρεια στους συνθέτες να εκφραστούν και να γράψουν μουσική για φλάουτο, κλαρινέτο, κόρνο, κρουστά και κουαρτέτα εγχόρδων (πρώτο βιολί, δεύτερο βιολί, βιόλα και βιολοντσέλο) ή για συνδυασμό των παραπάνω.

Ο κάθε συνθέτης μπορεί να συμμετέχει με ένα ή περισσότερα έργα, διάρκειας από οκτώ μέχρι δεκαπέντε λεπτά, τα οποία θα πρέπει να κατατεθούν μέχρι τις 15 Νοεμβρίου, σε εφτά αντίγραφα, σε ό,τι αφορά στις παρτιτούρες που θα συνοδεύονται από το βιογραφικό του συνθέτη και σε δύο αντίγραφα για τις πάρτες του έργου για το κάθε όργανο.

Η κριτική επιτροπή αποτελείται από καταξιωμένους στην Ελλάδα και το εξωτερικό συνθέτες και αρχιμουσικούς, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι: Δημήτρης Αγραφιώτης, Ιωσήφ Παπαδάτος, Μιχάλης Τραυλός, Νέστορας Τέιλορ και Θωμάς Μπακαλάκος.

Τα διαγωνιζόμενα έργα θα παιχτούν από το μουσικό σύνολο «Σίσυφος» που απαρτίζεται από έναν Έλληνα και εφτά Γερμανούς μουσικούς, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Εκθεσιακού και Συνεδριακού Κέντρου HELEXPO PALACE (Κηφισίας 39, Μαρούσι) τις δύο πρώτες μέρες του Φεστιβάλ, 13 και 14 Δεκεμβρίου. Η κριτική επιτροπή του Φεστιβάλ θα βραβεύσει τρία έργα.

Την τρίτη και τελευταία μέρα του Φεστιβάλ, το Σάββατο 15 Δεκεμβρίου, θα γίνει η βράβευση των συνθετών που διακρίθηκαν στην Ελληνοαμερικανική Ένωση (Μασσαλίας 22). Και τα τρία βραβεία θα είναι ισάξια. Οι συνθέτες που θα ξεχωρίσουν θα βραβευτούν με έναν τιμητικό πάπυρο, ένα πρωτότυπο αγαλματίδιο έργο του γλύπτη Σταύρου Παπασάββα και το συμβολικό ποσό των 800 ευρώ.

Την ίδια βραδιά θα επανεκτελεστούν τα έργα τους, και πάλι από το μουσικό σύνολο «Σίσυφος». Επίσης, θα παιχτεί το έργο του Θωμά Μπακαλάκου «Θρηνωδία για το καμένο δάσος», στη μνήμη των θυμάτων των πρόσφατων καταστροφικών πυρκαγιών, αλλά και θα παρουσιαστεί σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση το έργο του Θόδωρου Αντωνίου που είναι παραγγελία του Φεστιβάλ ειδικά για την ημέρα αυτή.

Πληροφορίες, αιτήσεις: Υπόψη του Θωμά Μπακαλάκου, Προέδρου του Φεστιβάλ. Τηλ. και Fax: 2106666326, κιν. 6977693161. Διεύθυνση: Δενδάκη 4, 15349 Ανθούσα Αττικής

Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος

Ο Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος γεννήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1795 και πέθανε στις 12 Απριλίου 1872 στην Κέρκυρα. Υπήρξε ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της μουσικής Επτανησιακής Σχολής. Καταγόταν από οικογένεια ευγενών, που ήταν από τις πλουσιότερες του Libro d'Oro της Κέρκυρας. Δεν θεωρήθηκε ποτέ «επαγγελματίας συνθέτης». Σπούδασε βιολί και πιάνο στην Ιταλία. Το 1840 ανέλαβε τη διεύθυνση της Φιλαρμονικής Κέρκυρας, στην οποία έμεινε τιμητικά ως ισόβιος πρόεδρος. Από αυτόν εκπαιδεύτηκαν οι περισσότεροι συνθέτες και μουσουργοί της επτανησιακής σχολής – όπως οι Εδουάρδος Λαμπελέτ, Σπυρίδων Ξύνδας, Παύλος Καρρέρ, Ιωσήφ Λιμπεράλης, Αντώνιος Λιμπεράλης κ.α. – οι οποίοι αργότερα συνέχισαν το έργο του προετοιμάζοντας τις επόμενες γενιές μουσικών. Εκτός από τα εκκλησιαστικά έργα που συνέθεσε, ετόνισε και αρκετά ποιήματα του εθνικού μας ποιητή Διονυσίου Σολωμού, την «Ξανθούλα», την «Αυγούλα», τη «Φαρμακωμένη» και άλλα. Εκείνο όμως που χάρισε στον Μάντζαρο την αθανασία ήταν η σύνθεση των δύο πρώτων στροφών του Εθνικού μας Ύμνου.

Giuseppe Domenico Scarlatti

[Ο Eduardo Minozzi Costa παίζει τη Sonata L79 του Scarlatti]

O Giuseppe Domenico Scarlatti γεννήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1685 στη Νάπολη της Ιταλίας. Δηλαδή την ίδια χρονιά που γεννήθηκαν και δυο άλλοι σπουδαίοι συνθέτες, ο Μπαχ και ο Χέντελ. Ήταν ένας σημαντικός Ιταλός συνθέτης, που πέρασε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του στην Ισπανία και την Πορτογαλία.

Ανατράφηκε μέσα σε οικογένεια μουσικών. Το 1701 έγινε οργανίστας στο βασιλικό παρεκκλήσι της Νάπολης, όπου ο πατέρας του, Alessandro, είχε τη θέση του Maestro di cappella. Στη Νάπολη άρχισε τη σταδιοδρομία του ως συνθέτης όπερας. Το 1705 πήγε στη Βενετία κι εκεί συνδέθηκε με δυνατή φιλία με τον Χέντελ. Το 1709 βρίσκεται στη Ρώμη στην υπηρεσία της εξόριστης βασίλισσας των Πολωνών Marie Casimire, για την οποία θα συνθέσει εφτά όπερες.

Το 1720 βρίσκεται στην Πορτογαλία, όπου δίδαξε μουσική στην Πορτογαλίδα πριγκίπισσα Maria Magdalena Barbara. Ξαναγύρισε στη Νάπολη το 1725. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Ρώμη το 1728 νυμφεύθηκε την Maria Caterina Gentili. Το 1729 πήγε στη Σεβίλλη όπου παρέμεινε για τέσσερα χρόνια. Το 1733 πήγε στη Μαδρίτη.

Τελικά έμεινε στην Ισπανία συνολικά είκοσι οχτώ χρόνια κι εκεί απέκτησε πέντε παιδιά. Μετά το θάνατο της γυναίκας του το 1742 νυμφεύθηκε την Ισπανίδα Anastasia Maxarti Ximenes. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Μαδρίτη, ο Scarlatti συνέθεσε περισσότερες από πεντακόσιες σονάτες. Ακριβώς γι’ αυτές είναι πολύ γνωστός σήμερα και γι’ αυτό τον μνημονεύουμε. Πέθανε στις 23 Ιουλίου 1757 στη Μαδρίτη.

Léo Ferré

Ο γάλλος ποιητής, συνθέτης και μουσικός Λεό Φερέ [Léo Ferré] γεννήθηκε στο Μονακό στις 24 Αυγούστου 1916 και πέθανε στις 14 Ιουλίου 1993. Ο Ferré ανάμιξε το λυρισμό με το λαϊκό ιδίωμα, την αγάπη με την αναρχία. Πήρε μια περίοπτη θέση στον κόσμο του γαλλικού τραγουδιού. Συμμετείχε στον αναρχισμό και συνεργάστηκε με το ραδιο-Libertaire, μια ελεύθερη ραδιοφωνική συχνότητα αναρχικών στο Παρίσι και γύρω από τη Γαλλία. Μαζί με τον Georges Brassens και τον Jaques Brell, θεωρείται ότι ανήκει στη χορεία των μεγάλων συνθετών και στιχουργών του γαλλικού τραγουδιού.

Les Anarchistes

Y'en a pas un sur cent et pourtant ils existent
La plupart Espagnols allez savoir pourquoi
Faut croire qu'en Espagne on ne les comprend pas
Les anarchistes

Ils ont tout ramassé
Des beignes et des pavés
Ils ont gueulé si fort
Qu'ils peuv'nt gueuler encore
Ils ont le c�ur devant

Et leurs rêves au mitan
Et puis l'âme toute rongée
Par des foutues idées

Y'en a pas un sur cent et pourtant ils existent
La plupart fils de rien ou bien fils de si peu
Qu'on ne les voit jamais que lorsqu'on a peur d'eux
Les anarchistes

Ils sont morts cent dix fois
Pour que dalle et pour quoi ?
Avec l'amour au poing
Sur la table ou sur rien
Avec l'air entêté
Qui fait le sang versé
Ils ont frappé si fort
Qu'ils peuvent frapper encor

Y'en a pas un sur cent et pourtant ils existent
Et s'il faut commencer par les coups d'pied au cul
Faudrait pas oublier qu'ça descend dans la rue
Les anarchistes

Ils ont un drapeau noir
En berne sur l'Espoir
Et la mélancolie
Pour traîner dans la vie
Des couteaux pour trancher
Le pain de l'Amitié
Et des armes rouillées
Pour ne pas oublier

Qu'y'en a pas un sur cent et pourtant ils existent
Et qu'ils se tiennent bien le bras dessus bras dessous
Joyeux, et c'est pour ça qu'ils sont toujours debout
Les anarchistes

Ο George Gershwin

Ο Αμερικανός μουσικοσυνθέτης Τζορτζ Γκέρσουιν [George Gershwin], γεννήθηκε στο Μπρούκλιν από φτωχή οικογένεια μεταναστών στις 26 Σεπτεμβρίου 1898 και πέθανε στις 11 Ιουλίου 1937. Θεωρείται ότι είναι από τους σημαντικότερους μουσικούς του Χόλιγουντ. Σπούδασε πιάνο κι έγραψε δεκάδες τραγούδια σε επιτυχημένα μιούζικαλ, συχνά συνεργαζόμενος με τον αδελφό του Ira G.

Το όνομά του έγινε γνωστό με το τραγούδι Swanee (από τον Al Jolson) στο Sinbad το 1919. Από το 1920 μέχρι το 1924 έγραψε τραγούδια, όπως τα I’ ll Build a Stairway to Paradise [1922] και Somebody Loves Me [1924] στο George White’s Scandals και συνέχισε με τα Looking for a Boy, Sweet and Low Down, That Certain Feeling και When do we Dance? στα έργα Tell Me More! [1925] και Tip-Toes [1925).

Επίσης τα τραγούδια Clap Yo’ Hands, Do, Do, Do, May Be και Someone to Watch Over Me στο Oh, Kay! [1926), The Rabbitt and the Bromide, He Loves and She Loves, ’S Wonderful στο Funny Face [1927), How Long has this been going on? στο Rosalie [1928), I ’ve Got a Crush on You στο Treasure Girl [1928] κ.α.

Επανεμφάνιση Χρήστου Λεοντή...

Τα είχαμε αγαπήσει πολύ τα τραγούδια του Χρήστου Λεοντή: «Δε θέλω να μου δέσετε τα μάτια», «Πού να χωρέσει τ' όνειρο», «Λούζεται η αγάπη μου», «Αχ έρωτα», «Αυτά τα κόκκινα σημάδια», «Τούτες τις μέρες», «Και να αδερφέ μου», «Μια φορά κι έναν καιρό», «Το στρείδι και το μαργαριτάρι», «Ξενιτεμένο μου πουλί». Αλλά ο Λεοντής ασχολήθηκε και με το θέατρο - έγραψε μουσική για θεατρικές παραστάσεις.

Συνεργάστηκε με τραγουδιστές όπως οι Στέλιος Καζαντζίδης, Νίκος Ξυλούρης, Μανώλης Μητσιάς, Μαρινέλα, Τάνια Τσανακλίδου. Κώστας Βίρβος, Λευτέρης Παπαδόπουλος, Γιάννης Νεγρεπόντης, Βαγγέλης Γκούφας, Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, Γιάννης Ρίτσος, Πάβλο Νερούδα, είναι ορισμένοι από τους ποιητές και στιχουργούς που μελοποίησε.

Δεκατρία χρόνια μετά τον τελευταίο δίσκο του (συνειδητά αφοσιώθηκε στη μουσική για το θέατρο), ο Χρ. Λεοντής ηχογράφησε δεκαπέντε καινούρια τραγούδια του, με τίτλο «Ερωτας Αρχάγγελος». Στίχοι: Δημήτρη Λέντζου. Ερμηνεύουν: Δημήτρης Μητροπάνος, Νίκος Δημητράτος, Παντελής Θαλασσινός, Δώρος Δημοσθένους, Μαρία Σουλτάτου, Ιωάννα Φόρτη. Ο δίσκος θα κυκλοφορήσει (αρχές Ιουνίου) από το «Μετρονόμο» (περιοδικό - εκδόσεις), που επιχειρεί το πρώτο δισκογραφικό βήμα του.

ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΠΑΕΙ ΧΑΜΕΝΟ!

Δεν κατάφερα να βρεθώ στην ημερίδα που έγινε στην ΕΣΗΕΑ στο πλαίσιο του αφιερώματος «Τίποτα δεν πάει χαμένο», που διοργανώνουν η «Τέχνη Εντός», η «Πολιτιστική Παρέμβαση» και ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, με αφορμή τα 70 χρόνια από τη γέννηση του αξέχαστου δημιουργού. Έτσι πρωί-πρωί διαβάζω το ρεπορτάζ του Ριζοσπάστη (3.5.2007.)

Ομιλητές, λοιπόν, ήσαν ο συγγραφέας, στιχουργός και δημοσιογράφος Φώντας Λάδης, στενός συνερ γάτης και φίλος του Μ. Λοΐζου και ο καθηγητής εθνομουσικολογίας Λάμπρος Λιάβας. «Ο Λοΐζος ήταν ένας προοδευτικός διανοούμενος, που πάσχισε και κατάφερε, περισσότερο απ' όλα με το έργο του, να μείνει μ' αυτούς που ξεκίνησε, με τους πολλούς», είπε ο Φ. Λάδης, σκιαγραφώντας το πολιτικό «πορτρέτο» του συνθέτη. Μίλησε για την αντίστασή του απέναντι στην τυποποίηση και στις πιέσεις της ψυχαγωγικής βιομηχανίας, την πρωτοπόρα δράση του για την υπεράσπιση των πνευματικών δικαιωμάτων των δημιουργών, την αριστερή ιδεολογία του, αλλά και τη συστηματική υποβάθμιση της πολιτικής πλευράς του έργου του τα τελευταία χρόνια. «Γνήσιο τέκνο της εποχής της πολιτικής και πολιτιστικής κοσμογονίας που έφερε η γενιά του '60», τον χαρακτήρισε ο Λ. Λιάβας, υπογραμμίζοντας το «συνειδητά ανεξάρτητο πνεύμα του» και τη «μελωδική απλότητα» του έργου του - ένα κοπάδι πυγολαμπίδες, το χαρακτήρισε. «Τα όνειρα και τα "γιατί" του παραμένουν και φωτίζουν το σκοτάδι μέσα στο τέλμα, όπου βρίσκεται το ελληνικό τραγούδι στις μέρες μας».

Το αφιέρωμα θα κορυφωθεί με μεγάλη συναυλία, στις 7/5 (9.30μμ), στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, με ερμηνευτές τους Βασίλη Παπακωνσταντίνου, Μαρία Φαραντούρη, Μανώλη Λιδάκη, Χρήστο Θηβαίο και Μελίνα Κανά. Συμμετέχει ο Λάκης Λαζόπουλος. «Αυτό που ζήσαμε στη Θεσσαλονίκη ήταν υπέροχο. Πιστεύουμε ότι το ίδιο θα συμβεί και στην Αθήνα», είπε σε χτεσινή συνέντευξη Τύπου ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου. «Αν βέβαια ο κόσμος θέλει ν' αντιπαρατεθεί στην παγκοσμιοποιημένη χυδαιότητα που μας περιβάλλει. Τα τραγούδια του Λοΐζου δεν έχουν καμία σχέση με την ξινισμένη σούπα που μας σερβίρεται... Εχουμε ανάγκη από την τρυφερότητα, την αισθητική του...».

Καλά, αυτός ο Λαζόπουλος τις είδους συμμετοχή θα έχει στην εκδήλωση; Ο απαραίτητος μαϊντανός. Είναι από τους λίγους Έλληνες που ξέρει να χρησιμοποιεί τους κανόνες της διαφημιστικής πρακτικής, κι ας κοροϊδεύει τους άλλους. Αν ήταν φίλος του Λοϊζου, έχει καλώς και ζητούμε συγνώμη. Αν δεν ήταν, τότε τι θέλει στη συναυλία - τραγουδιστής είναι; Τραγουδιστής δεν είναι, απλώς ένας ανεκδοτολόγος, διασκεδαστής... Τι θα πει στη συναυλία - ανέκδοτα ή θα παρουσιάσει κανένα από εκείνα τα βιντεάκια που βλέπουμε όλοι στο διαδίκτυο; Αλλά, θα γράψω αλλού για τον κύριο που "πάει παντού"...

ΜΕ ΤΡΥΦΕΡΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΛΟΪΖΟΥ

Στο Παλαί Ντε Σπορ θα γίνει το πρώτο μεγάλο αφιέρωμα στη μνήμη του Μάνου Λοϊζου, με τίτλο «Τίποτα δεν πάει χαμένο». Τυπική αφορμή η συμπλήρωση 70 χρόνων από τη γέννησή του. Έχει ήδη προγραμματιστεί το δεύτερο αφιέρωμα στην Αθήνα, στις 7 Μαϊου, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, κάλεσε και άλλους εξαιρετικούς καλλιτέχνες (Μαρία Φαραντούρη, Χρήστος Θηβαίος, Μελίνα Κανά, Μανώλης Λιδάκης, Ιεροκλής Μιχαηλίδης) και οργάνωσαν τη συναυλία της Θεσσαλονίκης, αλλά και ακόμη μία στην Αθήνα. Μαζί τους θα βρίσκεται και 12μελής ορχήστρα με μαέστρο τον Γιάννη Παπαζαχαριάκη.

Ο Λοϊζος άφησε τα τραγούδια του συντροφιά στη συνέχεια της δικής μας ζωής: «Ο Δρόμος», «Αχ, χελιδόνι μου», «Η μέρα εκείνη δεν θ αργήσει», «Δελφίνι, Δελφινάκι», «Ο φαντάρος», «Σ ακολουθώ», Πρόσφατα η κόρη του Λοϊζου, Μυρσίνη, ανακοίνωσε ότι βρήκε στο συρτάρι της μητέρας της κασέτες με ανέκδοτο υλικό του πατέρα της σε στίχους του Θανάση Παπακωνσταντίνου.

Όσο για τις υπόλοιπες εκδηλώσεις, οι συναυλίες θα συνεχιστούν, στις 7 Μαϊου, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας, με τους ίδιους συντελεστές και τη συμμετοχή του Λάκη Λαζόπουλου. Η Χάρις Αλεξίου θα παρουσιάσει, στις 14 και 15 Ιουνίου, στο Ηρώδειο, την παράσταση «Με φάρο στο φεγγάρι» και στα τέλη Ιουνίου με αρχές Ιουλίου ο Γιώργος Νταλάρας θα δώσει μία συναυλία στην Κύπρο, τόπο καταγωγής του συνθέτη. Οι μουσικές εκδηλώσεις θα κορυφωθούν στις 22 Οκτωβρίου -ημέρα γενεθλίων του Μάνου Λοϊζου -με μία μεγάλη συναυλία στο κλειστό γήπεδο του ΟΑΚΑ, όπου θα πάρουν μέρος οι Νταλάρας, Αλεξίου, Παπακωνσταντίνου, Φαραντούρη και Δήμητρα Γαλάνη.

Στις 2 Μαϊου θα πραγματοποιηθεί στην Ένωση Συντακτών της Αθήνας ημερίδα και έκθεση φωτογραφίας αφιερωμένη στον Μάνο Λοϊζο, ενώ η δισκογραφική εταιρεία ΜΙΝΟΣ ΕΜΙ έχει προγραμματίσει συλλεκτικές δισκογραφικές εκδόσεις και έχει ονομάσει το 2007 «Έτος Μάνου Λοϊζου». Σε αυτές τις εκδόσεις περιλαμβάνεται και η συλλογή «Αχ χελιδόνι μου» του Γιώργου Νταλάρα, η οποία περιέχει 25 τραγούδια-σταθμούς (στίχοι Λ. Παπαδόπουλου και Φώντα Λάδη) της πολύχρονης συνεργασίας τους, καθώς και τρεις ανέκδοτες ηχογραφήσεις.

Μάνος Λοΐζος: Μας έμειναν τα τραγούδια του…

Να που οι φίλοι του που τον αγάπησαν, πήραν μια πρωτοβουλία κι έτσι θα έχουμε την ευκαιρία, αρκετές φορές να θυμηθούμε τον ευαίσθητο κι ονειροπόλο Μάνο Λοΐζο, ο οποίος γεννήθηκε πριν 70 χρόνια κι «έφυγε» πρόωρα πριν 25 χρόνια. Προσωπικά, όταν δούλευα στο "Τετράδιο" το περιοδικό που έβγαζε τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης ο Φώντας Λάδης, θυμάμαι τον Λοΐζο που ερχόταν στα γραφεία του περιοδικού για να συνεργαστεί με τον Φώντα.

Ήταν την περίοδο που είχαν κυκλοφορήσει τα "Τραγούδια μας": Λιώνουν τα νιάτα μας [Όλη μέρα στα λιμάνια / και στα ναυπηγεία,/στου θανάτου τα καζάνια,/στα μηχανουργεία...], Πάγωσε η τσιμινιέρα [Πάγωσε η τσιμινιέρα /κι απέξω από την πύλη /εργάτες μαζεμένοι συζητάνε./Προχώρησε η μέρα./Με δαγκωμένα χείλη /σηκώνουν τα πανώ και ξεκινάνε...], Στη δουλειά και στον αγώνα [Έφτασε η ώρα /για να σηκωθείς./Εργατιά προχώρα,/δίπλα σου κι εμείς...], ο Στράτος [Αποβραδίς το Στράτο /τον πιάσαν δυο καλοί./Του λεν στο συνδικάτο /να πάει να γραφτεί./Πάρτο απόφαση, βρε Στράτο,/να γραφτείς στο συνδικάτο...], Ρημάξαν τα χωριά μας [Πέτρες βγήκαν στα χωράφια,/ στις αυλές χορτάρια./Πού 'ναι τώρα τα κορίτσια,/πού 'ν' τα παλικάρια!..], Το δέντρο [Στην Αθήνα, μες στο κέντρο,/φύτρωσε καινούργιο δέντρο./Έχει κόκκινα τα φύλλα / και ολόγλυκα τα μήλα...] και άλλα τραγούδια που αγαπήθηκαν και για τους στίχους και για τη μουσική αλλά και για την ερμηνεία. Τα είχε τραγουδήσει ο Γιώργος Νταλάρας. Έξοχα τραγούδια. Τον θυμάμαι, λοιπόν, τον Μάνο που ερχόταν εκεί στο "Τετράδιο", με τα πλούσια μαλλιά του, το τζάκετ που ήταν σήμα κατατεθέν της εποχής... Ένας γλυκύτατος άνθρωπος.

Σε συνέντευξη Τύπου (2.4.2007), στο Σπίτι της Κύπρου, όπου φιλοξενούνται τα μουσικά του όργανα (ήταν κυπριακής καταγωγής), η κόρη του Μυρσίνη Λοΐζου ανακοίνωσε τη μεγάλη συναυλία μνήμης με τη συμμετοχή των φίλων συνεργατών του (Χάρις Αλεξίου, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Γιώργος Νταλάρας, Μαρία Φαραντούρη, Δήμητρα Γαλάνη κ.ά.) και νεότερων ερμηνευτών, στις 22 του Οκτώβρη (ημερομηνία των γενεθλίων του), στο κλειστό γήπεδο του ΟΑΚΑ.

Επίσης, αναφέρθηκε στο ανέκδοτο υλικό με τραγούδια του σε στίχους του Θανάση Παπακωνσταντίνου, με την ελπίδα «να βρεθεί ο καλύτερος τρόπος ν' αξιοποιηθεί». Όπως είπε ο φίλος του - παραγωγός Αχιλλέας Θεοφίλου «ήταν σχεδόν έτοιμος ο δίσκος όταν έπαθε το εγκεφαλικό. Ήθελε ερμηνευτή τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου και σε δυο τραγούδια τη Χαρούλα...».

Παράλληλα, η «Εντός ΕΠΕ», η «Πολιτιστική Παρέμβαση» και ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου διοργανώνουν το αφιέρωμα «Τίποτα δεν πάει χαμένο», με ημερίδα και έκθεση φωτογραφίας (2/5, αίθουσα ΕΣΗΕΑ) και δύο μεγάλες συναυλίες, όπου θα συμμετέχουν οι Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Μαρία Φαραντούρη, Μανώλης Λιδάκης, Χρήστος Θηβαίος και Μελίνα Κανά. Η πρώτη (30/4), στη Θεσσαλονίκη (Αλεξάνδρειο Αθλητικό Μέλαθρο), με τη συμμετοχή του Ιεροκλή Μιχαηλίδη και η δεύτερη (7/5) στην Αθήνα (Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας), με τη συμμετοχή του Λάκη Λαζόπουλου.

Η Χάρις Αλεξίου θα παρουσιάσει το δικό της αφιέρωμα στον Λοΐζο το καλοκαίρι στο Ηρώδειο, ενώ όπως ανέφερε το πρόγραμμα της φετινής της περιοδείας σ' όλη την Ελλάδα θα περιλαμβάνει μόνο δικά του τραγούδια. «Δεν έπαψε να είναι ένας μύθος για μένα», είπε η Χ. Αλεξίου, αναφερόμενη στον «αξεπέραστο, αγαπημένο φίλο και δημιουργό. Το "Όλα σε θυμίζουν" είναι σαν να μας έχει στοιχειώσει...».

«Τον γνώρισα το '74 μέσα από την τρυφερότητά του... Από τότε κουβαλιέται μέσα μας και λάμπει», είπε ο Β. Παπακωνσταντίνου (η πρώτη τους συνεργασία τα «Τραγούδια του δρόμου»). «Είχε το χάρισμα να μεγαλώσει την επαφή του με τον κόσμο» είπε ο Γ. Νταλάρας, ο οποίος παράλληλα συγκέντρωσε στο διπλό CD «Αχ, χελιδόνι μου» (MINOS-EMI) είκοσι πέντε τραγούδια - σταθμούς της συνεργασίας τους. Ανάμεσά τους, δύο ανέκδοτα τραγούδια σε ποίηση Ναζίμ Χικμέτ (απόδοση Γιάννη Ρίτσου).

Ο συνθέτης Νικηφόρος Ρώτας

«Eφυγε» ο «πολύπλευρος» συνθέτης. O χώρος της μουσικής έμεινε φτωχότερος. O συνθέτης Nικηφόρος Pώτας έχασε (17 Νοεμβρίου 2004) τη μάχη με τον καρκίνο, σε ηλικία 75 ετών, στο σπίτι του, περιστοιχισμένος από την οικογένειά του και τους αγαπημένους του. Γιος του ποιητή Bασίλη Pώτα, υπήρξε δημιουργός με έντονα τα χαρακτηριστικά της ελληνικότητας και πολύπλευρο συνθετικό, συγγραφικό και παιδαγωγικό έργο.

Συνθέτης με έργο σημαντικό, πλην όμως άγνωστο στο ευρύ κοινό, εκτός της θεατρικής του μουσικής, με σημαντικές σπουδές στη μουσική, εργάστηκε ως υπεύθυνος για τη μουσική εκπαίδευση στον «Eλληνικό Oργανισμό Oρχηστικής Eκπαιδεύσεως», στην επαγγελματική σχολή χορού Mάγιας Σοφού, συνεργάστηκε με τη Zουζού Nικολούδη στα «Xορικά» (1963-1967), είχε εκπομπή στο ραδιόφωνο που διέκοψε τον Aπρίλιο του 1967, δίδαξε μουσική, ήταν ο συγγραφέας του πρωτότυπου θεωρητικού έργου «Πώς ακούμε μουσική», επίσης των έργων «H γέννηση της μουσικής», «Kαι η μουσική πού είναι;» και πολλών άλλων.

Tο μουσικό έργο του Nικηφόρου Pώτα είναι εκτεταμένο και περιλαμβάνει περισσότερα από 80 έργα, σχεδόν κάθε είδους, μικρού ή μεγάλου οργανικού ή (και) φωνητικού συνόλου, καθώς και έργα ηλεκτρονικής μουσικής. Eπίσης, περιλαμβάνει 40 έργα μουσικής για το θέατρο (ανάμεσά τους 17 τραγωδίες και κωμωδίες), μουσική για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Mια χαρακτηριστική ιδιαιτερότητα στη μουσική «γραφή» του Nικηφόρου Pώτα θα μπορούσε να εντοπιστεί στο ότι η μουσική του δεν εντάσσεται σε καμία σχολή, μόδα, -ισμό ή άλλη τάση. Aπό την άποψη της τεχνικής, στο ότι σε αυτή τη μουσική συμπλέκονται μεταξύ τους αντιστικτικά διάφορα ηχητικά «πλέγματα» (μουσικές «καταστάσεις»), με αποτέλεσμα το έργο να οικοδομείται περισσότερο εσωτερικά και λιγότερο στην επιφάνεια. O Nικηφόρος Pώτας ήταν παντρεμένος με την πιανίστα (και καθηγήτρια πιάνου) Mαρία Pώτα και είχαν τρία παιδιά, τη ζωγράφο Kατερίνα, τον συνθέτη Bασίλη και τη βιολίστρια Mιχαέλα Pώτα.

Έχει συσταθεί και η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΕΧΝΗ, που είναι μια μη κερδοσκοπική αστική εταιρία, και η οποία έχει αναλάβει την ευθύνη της ευρύτερης διάδοσης του έργου του συνθέτη Νικηφόρου Ρώτα.