Η Μαρία Φαραντούρη, η Ελλη Πασπαλά και η Σαβίνα Γιαννάτου προσφέρουν ένα μαγευτικό μουσικό «ταξίδι»
«Πάντα υπήρχε από τον κόσμο η διάθεση να ξαναγίνει η παράσταση, που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1999 - 2000, στη "Σφεντόνα" και σε περιοδεία και είχε γοητεύσει τον κόσμο», αναφέρει η Μαρία Φαραντούρη, της οποίας η σχέση με την παγκόσμια μουσική σκηνή αριθμεί τουλάχιστον τρεις δεκαετίες. Μεταξύ άλλων, τραγούδησε πρώτη Μπέρτολτ Μπρεχτ στο Μπερλίνερ Ανσάμπλ, σε μια παράσταση (σε σκηνοθεσία Θ. Τερζόπουλου) με τον σπουδαίο ηθοποιό, γαμπρό του Μπρεχτ, Εκεχαρντ Σαλ, με τον οποίο έκανε παραστάσεις με τραγούδια του Μπρεχτ και στην Ελλάδα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη). Η ερμηνεία της σφράγισε πολιτικά τραγούδια διαμαρτυρίας και καταγγελίας του κόσμου (Λ. Αμερική, Ιταλία, ελληνόφωνα Κ. Ιταλίας, Ισπανικό εμφύλιο κ.ά.), στον αξέχαστο και ιδιαίτερα πετυχημένο δίσκο της «Τραγούδια διαμαρτυρίας απ' όλον τον κόσμο». Ακολούθησαν τα «17 τραγούδια» σε ενορχήστρωση του μεγάλου Κουβανού συνθέτη και δασκάλου της μουσικής Λέο Μπράουερ (με τραγούδια από Βραζιλία, Ιταλία, Ελλάδα, του Βαγγέλη Παπαθανασίου κ.ά.), καθώς και οι δύο δίσκοι της με τραγούδια του Τούρκου δημιουργού Ζουλφί Λιβανελί («Η Μαρία Φαραντούρη τραγουδάει Λιβανελί» και «Η μνήμη του νερού») κ.ά.
Από την παράσταση του περασμένου Δεκέμβρη, στο «Παλλάς» «Αγωνία και ανάγκη μου από τότε ήταν να έρθω σε επικοινωνία με άλλες κοινωνίες, με την ψυχή άλλων λαών που εκφράζονταν πολιτιστικά, πολιτικά, αισθητικά. Μαν ένωναν οι ανάγκες της κοινωνίας....», αναφέρει. Σήμερα, σε μια περίοδο, που «αναμοχλεύεται το παλαιό τραγούδι», η Μ. Φαραντούρη και οι συνεργάτες της συγκέντρωσαν τραγούδια, που σημάδεψαν τους λαούς και τις κουλτούρες τους, τα οποία θέλησαν να τα μοιραστούν με τον κόσμο, μέσα από μια παράσταση - πρόταση. «Κάναμε μια επιλογή τι πάει στην καθεμία και ταυτόχρονα επιλέξαμε αυτά που τραγουδάμε ως τριφωνία. Κι έτσι κάνουμε μία, δύο, τρεις φωνές ταυτόχρονα, όπως στο "Gracias a la Vida", στο Βραζιλιάνικο "Acqua di bebe" και στο τραγούδι από το "Κάντο Χενεράλ". Μαζί παρουσιάζουμε τραγούδια από την ελληνική παράδοση, την Παλαιστίνη, το Ισραήλ, απ' όλο τον κόσμο...». «Οταν δίνεις αυτή τη μουσική και τα παλιά τραγούδια στα χέρια νέων ανθρώπων καταλαβαίνεις ότι είναι σαν να ξαναζούν μια δεύτερη ζωή», σημειώνει, ενώ αναφερόμενη στον τρόπο παρουσίασης τονίζει πως «παρουσιάζονται χωρίς κλισέ, με αυθεντικότητα και αλήθεια, από εξαίρετους μουσικούς - με προεξάρχοντα τον μαέστρο Τάκη Φαραζή - που δίνουν ωραίες, σύγχρονες ενορχηστρώσεις. Υπάρχει φαντασία, αγάπη προς το αντικείμενο».
Πρόκειται για μια «παράσταση που μπορεί να προσφέρει και χαρά και εγρήγορση και προβληματισμό», λέει. «Εχει μέσα της και ενέργεια και ποίηση, πολλή ποίηση», σημειώνει θυμίζοντάς μας το υπέροχο Βραζιλιάνικο ποίημα - τραγούδι για τη θάλασσα και την αγάπη, το οποίο «συναντά» δημιουργικά το «Χάρτινο το φεγγαράκι» του Μάνου Χατζιδάκι, το σπιρίτσουαλ «Freedom», το μπλουζ «Blue Monk» του Thelonious Monk που τραγούδησε η ίδια στο πιάνο, ή τα δικά μας λαϊκά τραγούδια... Αυτό που κάνει να είναι εντέλει τόσο συγγενή μεταξύ τους τραγούδια από τόσο μακρινές μεταξύ τους διαφορετικές γωνιές του πλανήτη, για την Μ. Φαραντούρη δεν είναι τίποτα άλλο από την «ψυχή των λαών, τις κοινές ανάγκες των λαών. Η έκφραση του κάθε λαού όταν είναι αληθινή, μπορείς να ενώσεις όλα αυτά τα ακούσματα, να βρεθούν το ένα δίπλα στο άλλο. Η γλώσσα παύει να υπάρχει, είναι πλέον η γλώσσα της μουσικής...».
Δημιουργική «χημεία»Οι τρεις τραγουδίστριες, με ιδιαίτερη διαδρομή η καθεμιά στη μουσική και διαφορετικές εμπειρίες, δούλεψαν πολλούς μήνες γι' αυτή την παράσταση. «Είμαστε τρεις γυναίκες που αντιμετωπίζουμε αυτό που κάνουμε και με σοβαρότητα και με ήθος», αναφέρει η Μ. Φαραντούρη. «Και είναι πολύ βασικό όχι μόνο τι λες, αλλά και πώς το λες. Εμείς με ήθος, αλήθεια και αγάπη στεκόμαστε και απέναντι στα παγκόσμια μουσικά ρεύματα. Παρά τη διαφορετικότητα που μπορεί να έχουμε στις φωνές, στις εμπειρίες, στις ηλικίες, στην παιδεία, στις διαδρομές μας - εγώ από 16 χρονώ τραγουδώ σε όλο τον κόσμο, η Σαβίνα συχνά εμφανίζεται σε έθνικ φεστιβάλ, η Ελλη με ευκολία τραγουδά σε πολλές γλώσσες - υπάρχει χημεία μεταξύ μας».
Καλλιτέχνις που επί χρόνια ταξιδεύει με τα τραγούδια του κόσμου, σε μουσικές σκηνές εντός κι εκτός Ελλάδας και στη δισκογραφία, η Σαβίνα Γιαννάτου αναφέρει ότι η παράσταση ήταν ιδέα της Μαρίας Φαραντούρη. «Επαναλαμβάνουμε τη συνεργασία που είχαμε πριν δέκα χρόνια, με διαφορετικά όμως τραγούδια, καθώς στο τωρινό πρόγραμμα, υπάρχουν λιγότερα παραδοσιακά και περισσότερα συνθετών», λέει. «Μας ενδιέφεραν πολύ τα τρίφωνα, εκείνα τα τραγούδια στα οποία βρισκόμαστε και οι τρεις. Το ενδιαφέρον για μένα είναι τα διαφορετικά ηχοχρώματα των φωνών μας. Δεν "συγκρουόμαστε" φωνητικά, δεν αλληλοκαλυπτόμαστε...Επίσης, πέρα από την καλλιτεχνική συνεργασία, έχουμε και μια ζεστή, ανθρώπινη σχέση μεταξύ μας».
Εισιτήρια για την παράσταση προπωλούνται στο «Παλλάς», έναντι 20, 30, 35, 45, 50, 60 ευρώ.
Στις 18 Απρίλη, η παράσταση «Ο γύρος του κόσμου με τρεις φωνές» θα παρουσιαστεί στη Θεσσαλονίκη (Κλειστό γήπεδο του ΠΑΟΚ, Πυλαία), ενώ το καλοκαίρι θα «ταξιδέψει» στην περιφέρεια.
Sunday, March 14, 2010
Υπέροχες φωνές στις ... γειτονιές του κόσμου
Thursday, September 10, 2009
Τρεις μεγάλες φωνές ξανοίγονται στον κόσμο
- ΤΡΕΙΣ ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ ΣΤΟ ΠΑΛΛΑΣ * (7, 8, 9 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ)
- Δέκα χρόνια πέρασαν από τις «Μουσικές του κόσμου».
Μαρία Φαραντούρη, Ελλη Πασπαλά, Σαβίνα Γιαννάτου ξαναβρίσκονται δέκα χρόνια μετά, αποφασισμένες, απ' τη σκηνή του «Παλλάς», να κάνουν έναν ολόκληρο γύρο στη world music
Και να που η Μαρία Φαραντούρη, η Ελλη Πασπαλά και η Σαβίνα Γιαννάτου θα ξαναβρεθούν μαζί, αυτή τη φορά στη σκηνή του «Παλλάς» στις 7, 8 και 9 Δεκεμβρίου, με στόχο τον «Γύρο του Κόσμου με Τρεις Φωνές». Ή, όπως λέει η Μαρία Φαραντούρη, «ταξίδι που θα μας πάει όσο πιο μακριά γίνεται, όσο αντέχουμε».
«Είχα μια πρόταση από το "Παλλάς"», εξηγεί η Μαρία Φαραντούρη, «και προσπαθούσα να σκεφτώ τι θα μπορούσα να παρουσιάσω που να είναι ευχάριστο για τον κόσμο αλλά και για μένα. Και μετά είχα την ιδέα να ξανασυναντηθούμε οι τρεις μας, μετά από δέκα χρόνια, με το ρεπερτόριο, τις εικόνες, τις διαφορετικές εμπειρίες, τις νέες εντυπώσεις, τις καινούργιες αισθητικές που έχει αποκομίσει καθεμιά σ' αυτό το διάστημα».
Ηταν το 1999 όταν οι τρεις τους επιχείρησαν για πρώτη φορά να κάνουν ένα τέτοιο πρόγραμμα που να μην περιλαμβάνει τρία ξεχωριστά ρεπερτόρια αλλά συμβατές επιλογές επί τρία και αρκετές τριφωνίες. Στην ιδέα της τριφωνίας βασιζόταν και η πρότασή τους που έδειξε τότε τον δρόμο, εμπνέοντας αργότερα και πολλούς άλλους καλλιτέχνες.
Κάποια τραγούδια από το παλαιότερο πρόγραμμα θα ακουστούν και τώρα. Αλλά «όπως μεταβαλλόμαστε κι εμείς μέσα μας, θα αντιμετωπιστούν κι αυτά με μία άλλη ματιά. Θα έχουμε και μια επιλογή από το καινούργιο μας ρεπερτόριο, αλλά κι από τις εθνικές μουσικές όλου του κόσμου: Από το Αφγανιστάν μέχρι τη Φινλανδία, από την Τουρκία μέχρι τη Βραζιλία...», επισημαίνει η Μαρία Φαραντούρη. Αλλά γι' αυτόν τον Γύρο του Κόσμου «ξεκινάμε από την Ελλάδα. Από τη δημοτική και τη βυζαντινή παράδοση, τα ρεμπέτικα, το έντεχνο».
Τι ενώνει τρεις διαφορετικές φωνές προερχόμενες από διαφορετικούς μουσικούς κόσμους; «Η ίδια εκφραστική ανάγκη. Δεν βλέπουμε το τραγούδι μόνο σαν ένα "σχήμα", ούτε μένουμε στην επιφάνειά του. Ψάχνουμε την ψυχή κάθε τραγουδιού και το βλέμμα του. Επίσης, αυτό που κατ' εξοχήν μας συνδέει είναι ότι ξεκινήσαμε κι οι τρεις από το μελωδικό τραγούδι, όπως το γέννησε στην πατρίδα μας ο Μίκης Θεοδωράκης κι ο Μάνος Χατζιδάκις. Μετά ξανοιχτήκαμε στον κόσμο...».
Η Μαρία Φαραντούρη ήταν από τους πρώτους που μας έμαθε την ουσία του όρου world music προτού να τον επινοήσει η δισκογραφία. Ηδη το '79, όταν τα δισκογραφικά σύνορα ήταν ακόμα κλειστά. «Η Μαρία Φαραντούρη τραγουδούσε Μπρεχτ» με τη διδασκαλία του Δημήτρη Μαυρίκιου. Ακολούθησαν οι συνεργασίες με τον Ζιλφί Λιβανελί και με τον Λέο Μπράουερ, τα περίφημα «Τραγούδια Διαμαρτυρίας» και δεκάδες άλλα ταξίδια στη μουσική του κόσμου.
Η Ελλη Πασπαλά, ήδη από την εμφάνισή της στη δισκογραφία το 1988 με τον δίσκο «Στη Λάμψη του Φεγγαριού» και περίφημες επιλογές («Γιουκάλι», «La canzone del mal di luna», «Canzone Arrabiata»), είχε δώσει το στίγμα μιας ερμηνεύτριας ανοιχτών συνόρων.
Και η Σαβίνα Γιαννάτου με τα Σεφαραδίτικα, τις μελωδίες της Ανατολής, τις «Παναγιές του Κόσμου», αναζήτησε με τη σειρά της νέο ήχο στις παλαιές μουσικές του κόσμου.
Με σύμμαχο τον σπουδαίο πιανίστα Τάκη Φαραζή και μια ορχήστρα με σολίστ, οι τρεις τους θα συνταξιδέψουν ξανά παρακινημένες, όπως τονίζει η Φαραντούρη, «από μια ανάγκη καλλιτεχνική να ξαναβρούμε τις μελωδίες και τη μουσική ψυχή κάθε χώρας». *
Saturday, April 4, 2009
Σαβίνα Γιαννάτου: «Το Ίντερνετ ανοίγει την όρεξη για νέα ακούσματα»
- ΚΑΠΟΥ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ, ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ, ΤΗΝ ΑΣΙΑ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ... ΕΚΕΙ ΟΠΟΥ ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΝΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΙΚΡΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΑ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΠΟΚΤΑ ΝΕΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. ΕΚΕΙ ΘΑ ΒΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ, ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ, ΤΗ ΣΑΒΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΤΟΥ
- «Από τις πιο ενδιαφέρουσες εμπειρίες μου ήταν η συνάντησή μου με το γκρουπ Κonstantinople σε ένα φεστιβάλ στο Μόντρεαλ. Είναι δύο αδέλφια από το Ιράν. Ο ένας παίζει κρουστά, ο άλλος ταρ. Με κάλεσαν να αυτοσχεδιάσουμε πάνω σε ένα concept που βασίστηκε σε ποιήματα της Σαπφώς».
- Τους αυτοσχεδιασμούς της Σαβίνας και του γκρουπ Κonstantinople (που αποτελείτο από δύο ακόμη μουσικούς- η μία έπαιζε βιόλα ντα γκάμπα και η άλλη κλαρινέτο) παρακολούθησαν πολλές εκατοντάδες άνθρωποι, που κατά πάσα πιθανότητα πρώτη φορά άκουγαν το όνομα της Σαβίνας, ίσως και των Κοnstantinople. «Είναι τόσο αναπάντεχοι οι τρόποι που σε γνωρίζει σήμερα ο κόσμος» λέει εκείνη. «Το Ίντερνετ έχει βοηθήσει σ΄ αυτό. Έχει ανοίξει το ενδιαφέρον για νέα ακούσματα- υπάρχει παντού ένα κοινό για κάθε είδος μουσικής. Αρκεί να βρεις τον τρόπο να συναντήσεις αυτό το κοινό».
- Είχαμε συναντηθεί κάποτε σε ένα φεστιβάλ... Κάποιοι, κάπου, κάποτε. Μπορεί να μη θυμάται ποιο ήταν το φεστιβάλ αλλά μπορεί να σου μιλάει με λεπτομέρειες για το πώς αυτοσχεδίασαν πάνω στις αρχαίες ελληνικές κλίμακες, πώς έψαξαν να βρουν κοινούς δρόμους. Στο νέο άλμπουμ της με την ΕCΜ- την τρίτη δισκογραφική συνεργασία με τη συγκεκριμένη εταιρεία- η Σαβίνα και οι Ρrimavera en Salonico συνέλεξαν τραγούδια από την Αρμενία, τη Σερβία, το Καζαχστάν, τη Νότια Ιταλία, την Ελλάδα και την εβραϊκή παράδοση (σε ενορχηστρώσεις Κώστα Βόμβολου). Το αυτοσχεδιαστικό επίπεδο στο «Songs οf Αn Οther» είναι πιο εμφανές απ΄ ό,τι στο «Sumiglia» του 2004 και η επικοινωνία του γκρουπ παραπάνω από προφανής. «Σιγά σιγά, με τα χρόνια, έχουμε μια επικοινωνία μεταξύ μας που δεν περιγράφεται» λέει. «Σε αυτόν τον δίσκο όμως αυτοσχεδιάζουμε με μια ελευθερία που δεν είχαμε κατακτήσει μέχρι τώρα».
Το Ίντερνετ, είπες, είναι μέσο που σου δίνει πρόσβαση παντού. Το χρησιμοποιείς ως πηγή πληροφόρησης;
- Δεν πολυμπαίνω. Καμιά φορά διαβάζω σχόλια για τις δουλειές μου και μου αρέσει αυτό, γιατί ξέρω ότι είναι ειλικρινή. Βλέπω επίσης ότι είναι πολύ σχετικό το τι είναι εμπορικό και τι όχι- υπάρχει ένα κοινό για όλα. Ωραίο αυτό. Η τέχνη αλλάζει. Απελευθερώνονται οι άνθρωποι και δοκιμάζουν. Εκτίθενται.
- Για το Άμπου Ντάμπι. Μας κάλεσαν σε ένα φεστιβάλ. Μετά στο Βούπερταλ, τη Δρέσδη- εκεί θα πάω για να αυτοσχεδιάσω... Το καλοκαίρι στη Βαρκελώνη, μετά στη Φινλανδία, το Παρίσι, την Πολωνία...
info
Σαβίνα Γιαννάτου Ρrimavera en Salonico, απόψε και στις 10-11 Απριλίου στην «Αυλαία» (Αγίου Όρους 15 και Κωνσταντινουπόλεως 115-Βοτανικός. Τηλ. 210-3474.074).Γράφει η Χάρη Ποντίδα, TA NEA, 04/04/2009
Wednesday, July 9, 2008
ΣΑΒΒΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΤΟΥ: «ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΜΕ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ»
- Δεν είναι όμως μόνο το Internet μέσα από το οποίο ταξιδεύει η φωνή σας αλλά και οι πολλές συναυλίες που δίνετε στο εξωτερικό. Αυτή την εποχή πού εμφανίζεστε;
«Με δυσκολία μπορώ να θυμηθώ όλες τις χώρες, όλες τις στάσεις που θα κάνουμε στο εξωτερικό. Είναι πραγματικά πολλές: Νορβηγία, Σουηδία, Ισπανία, Γερμανία, Ιρλανδία, Αυστρία, Σαρδηνία, ενώ το Σεπτέμβριο μας περιμένει η Αμερική και μερικές ακόμα χώρες. Οι συναυλίες στο εξωτερικό, οι τόσες προσκλήσεις που δέχομαι από πολλά και καταξιωμένα φεστιβάλ, μου δίνουν πολλή χαρά. Οπως και το γεγονός ότι μπορώ πλέον να συνδυάζω την εκτός συνόρων πορεία μου με τις εμφανίσεις μου στην Ελλάδα».
- Τι σας προσφέρει το ένα και τι το άλλο;
«Μου αρέσει που υπάρχουν και τα δύο στη ζωή μου. Και οι συναυλίες στο εξωτερικό και μια σταθερή παρουσία στην Ελλάδα. Οι εμφανίσεις εκτός ελληνικών συνόρων, όπως και η συνεργασία μου με τη δισκογραφική εταιρία ECM ανοίγουν ένα επιπλέον πεδίο δράσης στην καριέρα μου. Η βάση μου, ωστόσο, είναι η Ελλάδα. Οσο κι αν μετακινηθώ, επιστρέφω πάντα στη χώρα μου. Οι εμφανίσεις στο εξωτερικό μού δημιουργούν ένα είδος ασφάλειας. Είναι μία ακόμα δημιουργική διέξοδος για μένα, η οποία μου δίνει και την ευκαιρία να ταξιδεύω. Πλέον έχω απόλυτα εξοικειωθεί με τα αεροδρόμια και τη λογική τους. Παλιότερα η μετακίνηση μου δημιουργούσε άγχος. Τώρα έχω αναπτύξει λογική ταξιδιώτη».
- Στην Επίδαυρο τι θα παρουσιάσετε;
«Τραγούδια που έχουν πολλές πατρίδες. Από τη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια, την Αρμενία, το Καζακστάν και βέβαια την Ελλάδα. Ο τίτλος της συναυλίας είναι “Γη που δεν ακούς”. Η Μάρθα Μαυροειδή έχει το βουλγάρικο ιδίωμα στη φωνή της, η Λάμια Μπεντίουι το αραβικό και μαζί με το δικό μου θα δώσουμε στην παράσταση τρία διαφορετικά ηχοχρώματα μέσα από τις ερμηνείες. Το τρίτο μέρος της παράστασης είναι πιο προσωπικό».
- Τα αρχαία θέατρα έχουν φορτιστεί με δέος. Η εμφάνιση σ’ αυτά προϋποθέτει ειδικό πρόγραμμα και προσφέρει καταξίωση στον ερμηνευτή;
«Στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου εμφανίστηκα πρώτη φορά το ’97-’98, όταν παρουσίασα τα “Τραγούδια της Μεσογείου” με τον Αλκίνοο Ιωαννίδη. Σ’ αυτά τα θέατρα χρειάζεται να είναι πιο διακριτικός ο ήχος. Δεν μπορώ να φανταστώ μια ροκ συναυλία στην Επίδαυρο ή στο Ηρώδειο. Οι χώροι σε υποβάλλουν. Και έχουν έναν τρόπο να σου δίνουν ιδέες για το τι αρμόζει να παρουσιάσεις εκεί. Στην προκειμένη περίπτωση χαίρομαι που οι συγκεκριμένες εμφανίσεις γίνονται στο πλαίσιο του Ελληνικού Φεστιβάλ, αλλά και στην Πειραιώς 260 να εμφανιζόμουν δεν θα αισθανόμουν λιγότερη καταξίωση. Θα παρουσίαζα όμως κάτι πιο αυτοσχεδιαστικό».
Info:
«Γη που δεν ακούς»
Η Σαβίνα Γιαννάτου με τους Primavera en Salonico στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου.
▪ Συμμετέχουν: Μάρθα Μαυροειδή, Λάμια Μπεντίουι.
▪ 11, 12 Ιουλίου.
▪ Εισιτήρια προς 40 και 25 ευρώ. Μειωμένο 10 ευρώ. Στα ταμεία του Ελληνικού Φεστιβάλ, Πανεπιστημίου 39, εντός της Στοάς.