Showing posts with label Ντίλαν Μπομπ. Show all posts
Showing posts with label Ντίλαν Μπομπ. Show all posts

Friday, December 10, 2010

Πωλήθηκε για 422.500 δολάριο χειρόγραφο με τραγούδι του Μπομπ Ντίλαν

Οι στίχοι του «The Times They Are A-Changin»

Tο χειρόγραφο του Ντίλαν γράφτηκε το 1963
Tο χειρόγραφο του Ντίλαν γράφτηκε το 1963   (Φωτογραφία:  Associated Press )
Το χειρόγραφο του "The Times They Are A-Changin", ένα από τα πιο διάσημα τραγούδια του Μπομπ Ντίλαν, πουλήθηκε σε δημοπρασία στη Νέα Υόρκη για 422.500 δολαρίων, ανακοίνωσε ο οίκος Sotheby's. O Αμερικανός συλλέκτης Ανταμ Σέντερ, ιδιοκτήτης του hedge fund Exis Capital, ήταν εκείνος που πλειοδότησε και εξασφάλισε το διπλό φύλλο χαρτί, όπου οι στίχοι είναι γραμμένοι με μολύβι από το χέρι του τραγουδιστή, χωρίς νότες. Το χειρόγραφο είχε αρχικά εκτιμηθεί ότι θα πωληθεί για 200.000 με 300.000 δολάρια. Το τραγούδι έδωσε τον τίτλο του στο τρίτο άλμπουμ του τραγουδιστή και συνθέτη που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 1964. [Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ/Γαλλικό]

Tuesday, September 14, 2010

Μπομπ Ντίλαν: Τα πινέλα τραγουδάνε ακόμη

  • ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΑΣΤΡΑΠΕΛΛΟΥ
Το ότι ο Μπομπ Ντίλαν, ίσως ο ουσιαστικότερος τραγουδοποιός του 20ού αιώνα, είναι και ενδιαφέρων ζωγράφος λίγο-πολύ το γνωρίζαμε. Το εντυπωσιακό είναι ότι στα 69 του συνεχίζει να μας εκπλήσσει – με τους πίνακές του. Τώρα εκθέτει για πρώτη φορά στο κοινό τη νέα δουλειά του, εμπνευσμένη από τη Βραζιλία.
Συμπλήρωσε τα 69 του χρόνια τον Μάιο που μας πέρασε, αλλά δεν προβληματίζεται για τη σύνταξη και τα ένσημα. Αν μη τι άλλο, είναι πολυσχιδής και παραγωγικός, έχει εξάλλου πέντε δεκαετίες μουσικής καριέρας στο ενεργητικό του. Και βεβαίως περισσότερες από 100 συναυλίες τον χρόνο από το 1988 και μετά, οπότε και ξεκίνησε η περιοδεία Never Ending Tour, μέσω του ατελείωτου μίτου της οποίας βρέθηκε τον Μάιο που μας πέρασε και στο TerraVibe στη Μαλακάσα.
Η απογοητευτικότατη αυτή συναυλία επί ελληνικού εδάφους ήταν μάλλον μια σαφής ένδειξη ότι η Never Ending Tour πρέπει πια να τελειώσει και ο γεννηθείς ως Ρόμπερτ Αλεν Ζίμερμαν ίσως πρέπει να ασχοληθεί εντατικότερα με έναν άλλο καλλιτεχνικό τομέα στον οποίο επιδεικνύει, αν μη τι άλλο, «κλίση»: τη ζωγραφική. Η έκθεση που φιλοξενείται αυτόν τον καιρό στην Εθνική Πινακοθήκη της Κοπεγχάγης (Statens Museum for Kunst), με 40 ζωγραφικά έργα ακρυλικών χρωμάτων και οκτώ σχέδια, συνηγορεί υπέρ αυτής της άποψης. Εξάλλου, παλιά του τέχνη είναι και αυτή, μαζί με τη σύνθεση, τη στιχουργία, την υποκριτική, τη σκηνοθεσία, τη ραδιοφωνική παραγωγή αλλά και τη συγγραφή ποίησης και του χρονικού της ζωής του: Η αυτοβιογραφία «Chronicles: VolumeI» (στα ελληνικά «Η ζωή μου» από τις εκδόσεις Μεταίχμιο) έγινε όπως ήταν αναμενόμενο, διεθνές μπεστ σέλερ.
Στο θέμα μας όμως, τη ζωγραφική. Τόσο παλιά τέχνη είναι η συγκεκριμένη, η ενασχόλησή του με την οποία χρονολογείται ήδη από τη δεκαετία του ’60 όταν έργα του κοσμούσαν και εξώφυλλα δίσκων όπως το «Music From Big Pink» του ροκ συγκροτήματος The Band το 1968, αλλά και δικών του δίσκων όπως τα «Self Portrait» (1970) και «Planet Waves» (1974). Διότι, σύμφωνα με έναν πολυπρόσωπο και πολυδιάστατο δημιουργό όπως ο Ντίλαν, ένας καλλιτέχνης πρέπει να είναι αεικίνητος, να μεταμορφώνεται και βεβαίως να εκφράζεται μέσα από διαφορετικά καλλιτεχνικά μέσα. Σε δημοσίευμά της η εφημερίδα «The Independent» αναφέρει μάλιστα ότι μετά το μυστηριώδες ατύχημά του με τη μηχανή του το 1966, το οποίο τον οδήγησε να αποσυρθεί από τις δημόσιες εμφανίσεις, «έκανε μαθήματα ζωγραφικής με έναν ρώσο ζωγράφο στα έγκατα του Κάρνεγκι Χολ».
Στη μακροχρόνια πορεία του έμεινε πιστός στο «δόγμα» του, αν και κάπου ενδιάμεσα άφησε τα πινέλα στην άκρη, έπειτα τα ξανάπιασε την περίοδο 1989-1992, όταν βρισκόταν σε περιοδεία, και τα έργα που φιλοτέχνησε βρήκαν τη θέση τους αφενός στο λεύκωμα «Drawn Blank» του 1994 και αφετέρου σε γκαλερί της Γερμανίας το 2007 και του Λονδίνου το 2008, αφότου ξαναδουλεύτηκαν.
Η Κοπεγχάγη πήρε σειρά, αλλά προτίμησε να αναθέσει στον Ντίλαν τη δημιουργία έργων ειδικά φιλοτεχνημένων για την έκθεση που εγκαινιάστηκε στις 4 Σεπτεμβρίου στη Δανία. Και ο τίτλος αυτής «Brazil Series», με σαφέστατο περιεχόμενο εικόνες που συνέλεξε ο Ντίλαν από τη χώρα που αγαπά να επισκέπτεται, τη Βραζιλία. Πολύχρωμες φαβέλες, αμπελώνες, τοπία της Πολιτείας της Μπαΐα, πορτρέτα πρόσχαρων, ευτραφών γυναικών, αλλά και πολιτικών και τζογαδόρων, εικόνες που σφύζουν από χρώμα και ζωή, εικόνες ανεπιτήδευτες που έπιανε η ματιά του στις περιηγήσεις του. Εικόνες που ζωγράφιζε αρχικά σε όποιο είδος χαρτιού τού ήταν πρόχειρο: επάνω σε μια χαρτοσακούλα, σε μια χαρτοπετσέτα ή σε ένα απλό χαρτί και μετέφερε εν συνεχεία στους καμβάδες του.

«Αιφνιδιάστηκα όταν μου πρότειναν να δημιουργήσω έργα συγκεκριμένα για αυτό το μουσείο. Ηταν τιμή μου που μου ζητήθηκε και ήταν μια συναρπαστική πρόκληση. Διάλεξα τη Βραζιλία ως αντικείμενο γιατί έχω πάει εκεί πολλές φορές και μου αρέσει η ατμόσφαιρα».
Μια ατμόσφαιρα που προτιμά να μεταφέρει τελικά επάνω σε έναν καμβά και όχι σε μια παρτιτούρα, όπως ίσως περιμέναμε, δεδομένου ότι «αν μπορούσα να τα εκφράσω όλα αυτά με ένα τραγούδι, θα είχα γράψει ένα τραγούδι και δεν θα είχα ζωγραφίσει έναν καμβά», όπως διευκρινίζει. Λιτός και περιεκτικός – τουλάχιστον ως προς τις δηλώσεις του –, ο Ντίλαν αρκείται να επιδίδεται σε αυτό που ξέρει να κάνει καλά, κοινώς στην καλλιτεχνική δημιουργία παντός είδους, και αφήνει σε κριτικούς και δημοσιογράφους τις αναλύσεις για το έργο του. Και αυτοί με τη σειρά τους επιδίδονται εν προκειμένω σε παραλληλισμούς σχετικά με την τεχνοτροπική συνάφεια μεταξύ της ζωγραφικής του Ντίλαν και σπουδαίων ζωγράφων του αμερικανικού ρεαλισμού των αρχών του 20ού αιώνα, όπως οι Τζορτζ Μπέλοους και Τόμας Χαρτ Μπέντον. Διότι μπορεί στη μουσική να χάραξε νέους δρόμους, στη ζωγραφική όμως βαδίζει σε μονοπάτια που άνοιξαν άλλοι καλλιτέχνες. Ο επιμελητής της Εθνικής Πινακοθήκης της Κοπεγχάγης, Κάσπερ Μόνραντ, προτιμά τη σύγκριση με έναν από τους μεγαλύτερους ζωγράφους του 20ού αιώνα, τον Γάλλο Ανρί Ματίς. Αλλοι πίνακες μοιάζουν διαποτισμένοι με το «πνεύμα» του Βίνσεντ Βαν Γκογκ, άλλοι με του Εντγκάρ Ντεγκά. Εικαστικά δάνεια ή μη, δεν μπορείς πάντως παρά να παραδοθείς στην ονειρική ατμόσφαιρα των έργων του. Καθόλου τυχαίο. Διότι δεν περιμέναμε τίποτε λιγότερο από τον Μπομπ.

Η έκθεση «BobDylan: TheBrazilSeries» θα φιλοξενείται στην Εθνική Πινακοθήκη της Κοπεγχάγης (StatensMuseumforKunst) ως τις 30 Ιανουαρίου 2011, www.smk.dk
Δημοσιεύθηκε στο BHMagazino, τεύχος 516, σελ. 46-49, 05/09/2010.

Tuesday, June 1, 2010

Μπομπ Ντίλαν, η σκιά του ήταν η παρουσία του...


  • Δημητρης Μπουρας, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tρίτη, 1 Iουνίου 2010
  • ΣΥΝΑΥΛΙΑ. Η ζέστη θύμιζε προχωρημένο καλοκαίρι και ο Μπομπ Ντίλαν ακουγόταν πολύ διαφορετικός από τον Ντίλαν που έχουμε συνηθίσει στους δίσκους. Η φωνή του ήταν σπασμένη, φυσικό για την ηλικία του, αλλά αυτό που έκανε τα τραγούδια του να ακούγονται διαφορετικά ήταν ο τρόπος που τα επαναπροσέγγιζε μαζί με τους μουσικούς του, σε αυτό τον σταθμό του Never ending tour που έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια. Ηταν εξαιρετική η χημεία ανάμεσα στον 69χρονο μπίτνικ της μουσικής και στους πολύ νεότερους απ' αυτόν μουσικούς του. Το κοινό στο Terra Vibe στη Μαλακάσα, το περασμένο Σαββατόβραδο, κάπου 12.000 κατά τους διοργανωτές, ήταν αντιπροσωπευτικό όλων των δεκαετιών της μουσικής του Ντίλαν.
  • Ανθρωποι που κράτησαν στα χέρια τους τους πρώτους δίσκους βινυλίου του μυθικού τροβαδούρου, σαραντάρηδες (και κάτι) που είχαν πιάσει από νωρίς θέση μαζί με τα παιδιά τους στα πλαϊνά της εξέδρας και χιλιάδες νεαρόκοσμος της γενιάς του ipod και του downloading, που περίμεναν τον «παππού» να βγει στη σκηνή.
  • Ο Ντίλαν βγήκε μερικά λεπτά πριν από την καθορισμένη ώρα έναρξης της συναυλίας και έπαιξε περίπου δύο ώρες μαζί με το καθιερωμένο encore, σ' ένα εντυπωσιακά λιτό σκηνικό: ένα ολοφώτιστο ροκ πάλκο χωρίς φωτιστικά και άλλα εφέ αρκούσε για έναν αληθινό καλλιτέχνη, που η εικόνα του δεν είχε καμιά απολύτως σχέση με την εικόνα των σούπερ σταρ της μουσικής βιομηχανίας. Κοιτάζοντας από απόσταση έβλεπες μόνο μια μπάντα να παίζει. Την ψυχή τής μπάντας την ξεχώριζες μόνο από τη μεγάλη σκιά του στο φόντο πίσω από τη σκηνή. Εντυπωσιακή ήταν και η τελευταία εικόνα του Terra Vibe, με τον Ντίλαν και τους μουσικούς του όρθιους σε γραμμή να υποκλίνονται στο κοινό, που με τα κινητά βιντεοσκοπούσε.

Saturday, May 29, 2010

Το αγροτόπαιδο που έγινε ποιητής

Το αγροτόπαιδο που έγινε ποιητής
  • Μπαλάντες που έγραψε και τραγούδησε, όπως οι «Blowin’ in the Wind» και «The Times They Are a-Changin», χαράχτηκαν στο συνειδητό κάθε φαν της ροκ μουσικής για τον αντικομφορμιστικό τους χαρακτήρα. Τι λέμε τώρα; Χωρίς τον Ντίλαν η σχέση ροκ, κοινωνίας και πολιτικής, αν υπήρχε, θα ήταν εντελώς ακίνδυνη. Απόψε ο «τροβαδούρος» της συνειδητοποιημένης Αμερικής, που συστήθηκε στον υπόλοιπο κόσμο τη δεκαετία του ‘60, θα εμφανιστεί στην Αθήνα. Στο «Terra - Vibe Park» (Μαλακάσα, στο 37ο χιλιόμετρο Εθνικής οδού Αθηνών - Λαμίας).

  • Κατά μία έννοια ο Ντίλαν ήταν τυχερός. Το 1961, από την «ακριτική» για τις ιδέες του Ντακότα βρέθηκε στη Νέα Υόρκη. Εκεί έγινε ένα με τους «μπιτ» ποιητές. Εκεί φόρεσε για πρώτη φορά μαύρα ρούχα, από άποψη. Εκεί άρχισε να γράφει σουρεαλιστικούς στίχους που κατέκριναν το αμερικανικό κατεστημένο. Εναν χρόνο αργότερα ο Μπομπ Τσίμερμαν, το πραγματικό όνομα αυτού που αναγνωρίζουμε ως Μπομπ Ντίλαν, κυκλοφόρησε το πρώτο, ομώνυμο, άλμπουμ του.
  • Δουλειά που δεν είδε φως στις κορυφές των τσαρτ, αλλά γνωστοποίησε σε ψυλλιασμένους ακροατές και κριτικούς πως ήταν το μέλλον της φολκ μουσικής. Ο Ντίλαν έχει δηλώσει: «Εκείνη την περίοδο όλοι τρελαίνονταν με το ροκ εν’ ρολ. Για μένα, τότε, εκείνη η μουσική δεν ήταν αρκετή να χωρέσει το όραμά μου». Η καριέρα του Ντίλαν είναι πλέον 49 ετών. Εως σήμερα έχει κυκλοφορήσει 34 στούντιο άλμπουμ. 13 ζωντανά ηχογραφημένα άλμπουμ. 14 ανθολογίες με τα σημαντικότερα κομμάτια της πορείας του. Εως σήμερα έχει βραβευτεί με 11 αγαλματίδια «Γκράμι». Με ένα Οσκαρ. Με μία «Χρυσή Σφαίρα». Η ποίησή του έγινε μάθημα σε πανεπιστήμια των Η.Π.Α. Καθόλου άσχημα για ένα αγροτόπαιδο με εβραϊκή καταγωγή, που οι γονείς του έφτασαν στις Η.Π.Α. κυνηγημένοι από αντισημιτικό πογκρόμ το 1902 στη Ρωσία.
  • Το τελευταίο άλμπουμ του Ντίλαν είχε τον τίτλο «Τogether Through Life» και κυκλοφόρησε στις 28 Απριλίου 2008. Εφτασε στην πρώτη θέση των τσαρτ Η.Π.Α. και Αγγλίας. Επιτυχία αρκετή να πυροδοτήσει ένα νέο φιλολογικό κύμα γύρω από τις ικανότητές του. Τι και αν ο ίδιος είχε δηλώσει στα μέσα της δεκαετίας του ‘60: «Μου φαινόταν αδιανόητο όταν συνειδητοποίησα ότι είχα αρχίσει να γίνομαι διάσημος. Απλά έπαιζα τη μουσική μου. Τίποτε άλλο». Είναι φανερό. Η αγορά δεν σέβεται την οδηγία του. Τον ακούει γιατί τον λατρεύει. Αυτό είναι όλο.
ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΜΕ CORPORATION, ΠΡΑΪΣΝΕΡ ΚΑΙ ΖΑΝ ΜΙΣΕΛ ΖΑΡ
  • Απόψε, στο «Θέατρο Βράχων», θα εμφανιστούν οι ελέκτρο - λάουντζ και πολιτικά «ορθοί» Thievery Cor-poration. Η μπάντα από την Ουάσιγκτον δεν έχει έτοιμη καινούργια δουλειά. Απλά στην καλοκαιρινή της περιοδεία συμπεριέλαβε και την Αθήνα γιατί της αρέσουν οι Ελληνες. Αύριο στο «Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης» θα εμφανιστεί ο Ζμπίγκνιου Πράισνερ.
  • Ο Πολωνός και αυτοδίδακτος συνθέτης κινηματογραφικής μουσικής, που κατάφερε να διαδώσει το μουσικό του στίγμα μέσα από τις συνεργασίες που είχε με τον σκηνοθέτη Κριστόφ Κισλόφσκι. Ανάμεσα στα ονόματα των συντελεστών της αυριανής συναυλίας του Πράισνερ προβάλλει και το όνομα του Μανόλη Λιδάκη. Αύριο στο «Θέατρο Γης» στη Θεσσαλονίκη και την 1η Ιουνίου στην Αθήνα στο «Κλειστό Φαλήρου - Γήπεδο Τάε Κβον Ντο» θα εμφανιστεί ο Ζαν Μισέλ Ζαρ. Ο Γάλλος που έφερε κοντύτερα στις μάζες την ηλεκτρονική μουσική.
  • Γιάννης Παναγόπουλος, ΕΘΝΟΣ

Thursday, April 8, 2010

Ματαιώθηκε η περιοδεία του Μπομπ Ντίλαν στην Ασία

Μετά την άρνηση του κινεζικού υπουργείου Πολιτισμού να του επιτρέψει να εμφανιστεί στη χώρα.

Η περιοδεία στην Ασία του διάσημου Αμερικανού καλλιτέχνη Μπομπ Ντίλαν ματαιώθηκε μετά την άρνηση του υπουργείου Πολιτισμού της Κίνας να του επιτρέψει να εμφανιστεί στη χώρα, αναφέρουν δημοσιεύματα του τύπου.

Οι διοργανωτές των συναυλιών του Ντίλαν είχαν προγραμματίσει να επεκτείνουν την περιοδεία του και πέραν της Ιαπωνίας με μια σειρά συναυλιών στο Χονγκ Κονγκ, το Πεκίνο, την Σαγκάη και την Ταϊβάν.

Ωστόσο τα σχεδία τους ανατράπηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού, αξιωματούχοι του οποίου δεν επέτρεψαν τη διεξαγωγή των συναυλιών σε Πεκίνο και Σαγκάη.

«Με το Πεκίνο και την Κίνα να αποκλείεται, δεν είναι δυνατόν για τον Μπομπ Ντίλαν να δώσει συναυλίες στο Χονγκ Κονγκ, στη Νότια Κορέα και στην Ταϊβάν» δήλωσε ο Τζέφρι Γου, επικεφαλής της διοργανώτριας εταιρίας στην εφημερίδα Sunday Morning Post.

«Η ευκαιρία να παίξει και να τραγουδήσει στην Κίνα ήταν η μεγάλη πρόκληση για εκείνον. Όταν αυτό αποκλείστηκε όλα τα άλλα ματαιώθηκαν» προσθέτει ο ίδιος.

Ο Ντίλαν θα συνεχίσει με την περιοδεία του σε διάφορες πόλεις της Ιαπωνίας.

Ο Γου εκτιμά ότι η ευαισθησία που επιδεικνύει η Κίνα προς τους καλλιτέχνες από τη Δύση οφείλεται στην δηλώσεις που είχε κάνει η Ισλανδή τραγουδίστρια Μπιορκ, υπέρ του Θιβέτ, πριν δύο χρόνια στην συναυλία της στη Σαγκάη.

Η γνωστή στάση του Ντίλαν ενάντια στον πόλεμο, υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ανθρωπιστικών διεκδικήσεων τον καθιστούν «ανεπιθύμητο» (persona non grata) στην Κίνα, κατέληξε ο Γου.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Wednesday, March 17, 2010

Στην Μαλακάσα τον Μάιο ο Μπομπ Ντίλαν

Στο Terra Vibe της Μαλακάσας θα εμφανιστεί στις 29 Μαΐου ο Μπομπ Ντίλαν, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του.

Στην ιστοσελίδα του δεν αναφέρεται η ημερομηνία έναρξης για την πώληση ή προπώληση των εισιτηρίων, ούτε και η τιμή τους.

Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι ο ερχομός του Μπομπ Ντίλαν στην Αθήνα ακυρώθηκε την τελευταία στιγμή, διότι το Ολυμπιακό Στάδιο δεν ήταν διαθέσιμο τις ημερομηνίες που τον βόλευαν.

Friday, December 11, 2009

Οι άφθαρτοι Μπομπ Ντίλαν και Τομ Γουέιτς

ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ. Τομ Γουέιτς και Μπομπ Ντίλαν. Και οι δύο διαφώνησαν με τη ρήση του Μίλαν Κούντερα «προτού ξεχαστούμε θα μεταμορφωθούμε σε κιτς». Πάλιωσαν με στυλ και η εικόνα τους δεν φθάρθηκε.

Ο Γουέιτς έκλεισε πρόσφατα τα 60, ενώ ο Ντίλαν πλησιάζει τα 70, όμως κάθε νέα τους δουλειά αγκαλιάζεται με θέρμη, και παρά τον παραγωγικό μαρασμό στον οποίο βρίσκονται πολλοί συνομήλικοί τους, οι Ντίλαν και Γουέιτς εξακολουθούν και λάμπουν μέσα από την ωριμότητά τους.

Χριστούγεννα

Ο Ντίλαν, πριν χρονίσει η κυκλοφορία του εξαιρετικού «Together Through Life», βγάζει δίσκο με χριστουγεννιάτικα τραγούδια, τα έσοδα από τον οποίο θα διατεθούν για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Υπό τον τίτλο «Christmas in my Heart», ο Ντίλαν τραγουδά τα «Here comes Santa Claus», «Little Drummer Boy», «Must Be Santa» και άλλα γιορτινά τραγούδια. Καμπανάκια, γιορτινή ατμόσφαιρα, χορωδία και ένας Ντίλαν με βραχνή και ζεστή φωνή που βρίσκεται συνεπαρμένος από το κλίμα των Χριστουγέννων. Διαφορετικός απ’ ό, τι τον έχουμε συνηθίσει, ο ποιητής/τραγουδιστής εκπλήσσει με την παιδικότητα που τραγουδά.

Ενώ έχουμε μάθει έναν Ντίλαν μετρημένο, με λιτές ενορχηστρώσεις και βαρύγδουπους στίχους –άλλωστε οι στίχοι τον έκαναν διάσημο–, εδώ φαίνεται γιορτινός, πρόσχαρος και… αφελής. Σαν να φοράει σκούφο του Αγιου Βασίλη και να τραγουδά σαν παππούς για τα εγγόνια του.

«Glitter and Doom»

Από την άλλη, ο Tομ Γουέιτς επιλέγει τραγούδια από την περσινή του παγκόσμια περιοδεία και τα κυκλοφορεί στη συλλογή «Glitter and Doom live». Οι περσινές του συναυλίες, παντού sold out, χαρακτηρίστηκαν από πολλά μουσικά έντυπα ως το καλύτερο live show του 2008, και το διπλό CD που πρόσφατα κυκλοφόρησε είναι οι μαρτυρίες αυτών των εμφανίσεων.

Το πρώτο CD συμπεριλαμβάνει επιλογές από τραγούδια ερμηνευμένα από τις διάφορες πόλεις όπου εμφανίστηκε (Μιλάνο, Παρίσι, Εδιμβούργο, Δουβλίνο, Ατλάντα κ. α.).

Το δεύτερο CD έχει τον τίτλο «Tales» και έχει ιστορίες που ο Γουέιτς αφηγήθηκε στο κοινό του με συνοδεία πιάνου, όπως ότι ο Λούις Αρμστρονγκ του είχε εκμυστηρευτεί πως το φεγγάρι έχει τη μυρωδιά των πυροτεχνημάτων.

Στο «Glitter and Doom», αποτυπώνεται όλη η μαγεία των εμφανίσεων του Γουέιτς. Φωνή που βγαίνει από τα εσώψυχα του τραγουδιστή και ενορχηστρώσεις που ζωηρεύουν τις στούντιο ηχογραφήσεις, σχηματίζουν μια «ζωντανή μουσική καρτ ποστάλ», και ακούγοντάς τη… μόνο να ζηλεύω μπορώ που δεν ήμουν εκεί!

  • Του Σπυρου Γιαννακοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 11/12/2009

Saturday, December 5, 2009

Μπομπ Ντίλαν: «Πιστός είμαι κι εγώ»

  • Ο Μπομπ Ντίλαν τραγουδά κάλαντα; Και όμως το κάνει. Και, επιπλέον, τα υπερασπίζεται με μια συνέντευξη-έκπληξη

Ο «Μικρός Τυμπανιστής» σε ρυθμούς κάντρι. Το «Christmas Song» και το «Ο Come All Ye Faithful» με πινελιές μπλουζ. Και όλα αυτά, από μια βραχνή φωνή που ταιριάζει περισσότερο σε τραγούδια με σκοτεινές ιστορίες παρά σε... κάλαντα. Ούτως ή άλλως αποτελεί παράδοση στην ξένη δισκογραφία να κυκλοφορούν οι καλλιτέχνες χριστουγεννιάτικα άλμπουμ.

Αλλά ο Μπομπ Ντίλαν; Και όμως, ο προφήτης του ροκ δεν είχε κανένα πρόβλημα να βγάλει έναν τέτοιο δίσκο. Πόσω μάλλον όταν τα έσοδα τού «Christmas in the Heart» θα διατεθούν σε οργανώσεις αστέγων σε ΗΠΑ, Βρετανία και πολλές άλλες χώρες. Δεν τα έχει «πειράξει» πολύ τα κομμάτια ο αμερικανοεβραίος τροβαδούρος. Μικρές είναι οι αλλαγές σε σύγκριση με τις παραδοσιακές τους εκτελέσεις.

Σε ένα τραγούδι, βέβαια, με σαρδόνιο χιούμορ φωνάζει τους ταράνδους με ονόματα προέδρων της Αμερικής, από τον Νίξον και τον Κένεντι μέχρι τον Μπους και τον Κλίντον. Πώς ξεκίνησαν όλ' αυτά; Κι ακόμα: Τι δώρα του αρέσουν και πώς προτιμά τη γαλοπούλα του; Ο Ντίλαν απαντά σε όλα, σε μια συνέντευξη την οποία η Sony διέθεσε κυρίως σε επιλεγμένα έντυπα δρόμου μεγάλων πρωτευουσών, όπως το βρετανικό «The Big Issue». Στην Ελλάδα τη συνέντευξη αυτή εξασφάλισε το «7»:

- Πόσον καιρό υπήρχε η σκέψη να βγάλετε άλμπουμ με χριστουγεννιάτικα τραγούδια;

«Πολύ συχνά περνούσε αυτή η ιδέα από το μυαλό μου. Την ανέφερε πρώτη φορά ο Βάλτερ Γετνίκοφ, από την εποχή που ήταν πρόεδρος της Columbia. Αλλά τότε υπήρχε πληθώρα δίσκων με χριστουγεννιάτικα τραγούδια και δεν έβλεπα πώς θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά ένας δικός μου».

- Πώς ήταν τα Χριστούγεννα στην πόλη που μεγαλώνατε;

«Πολύ χιόνι, χορωδίες που τραγουδούσαν τα κάλαντα από σπίτι σε σπίτι, καμπάνες που χτυπούσαν, ντόπια έθιμα. Τέτοια πράγματα».

- Ομως είστε από εβραϊκή οικογένεια. Νιώσατε ποτέ ότι δε συμμετέχετε στον ενθουσιασμό των Χριστουγέννων;

«Οχι, ποτέ».

- Και η αγαπημένη σας χριστουγεννιάτικη συνταγή;

«Πουρές και μια καλοψημένη γαλοπούλα, λαχανικά, γέμιση από μπισκότα, ψωμί από καλαμπόκι και σάλτσα βατόμουρο».

- Επηρεαστήκατε μετακομίζοντας από τη Μινεσότα στη Νέα Υόρκη;

«Οχι, δεν σκεφτόμουν γι' αυτά τα πράγματα και πολύ. Δεν πήρα το παρελθόν μαζί μου. Τίποτα από αυτά που άφησα πίσω μου δεν θα μπορούσε να με επηρεάσει εκεί που πήγαινα».

- Θυμάστε Χριστούγεννα που περάσατε σε άλλες χώρες;

«Βρέθηκα κάποτε στο Μεξικό και είδα διάφορες αναπαραστάσεις της σκηνής με τον Ιωσήφ και τη Μαρία να αναζητούν ένα μέρος να μείνουν».

- Γιατί τα Χριστούγεννα έχουν καλύτερα τραγούδια από τις άλλες περιόδους διακοπών;

«Δεν ξέρω. Καλή ερώτηση. Ισως επειδή αφορά όλον τον κόσμο και παράλληλα ο καθένας μπορεί να συνδεθεί με αυτήν τη γιορτή με έναν μοναδικό τρόπο».

«Να τραγουδούσα Πιάφ»

- Συνήθως οι σύγχρονοι καλλιτέχνες που ηχογραφούν χριστουγεννιάτικα τραγούδια τα αλλάζουν. Εσείς πώς και δεν διαφοροποιήσατε το ύφος τους;

«Δεν υπήρχε άλλος τρόπος να τα παίξω. Αυτά τα τραγούδια αποτελούν μέρος της ζωής μου, όπως και τα παραδοσιακά κομμάτια. Πρέπει να τα παίξεις όπως είναι. Δεν απαιτούν ιδιαίτερο στιλ ή προσπάθεια. Είναι σαν να παίζονται από μόνα τους. Πώς τα επέλεξα; Κάποια δεν ήθελα να τα πω, αλλά δεν υπάρχουν κάποια που να μην μπορούσα να τα πω. Η ιδέα ήταν να ηχογραφήσουμε τα πιο γνωστά».

-Ο Σταν Λιντς μου είπε ότι κάποτε φύγατε μαζί από μια πρόβα των Heartbreakers για να πάτε να δείτε τους Ντιν Μάρτιν, Φρανκ Σινάτρα και Σάμι Ντέιβις Τζούνιορ. Τι σας έκανε εντύπωση σ' αυτούς;

«Δεν ξέρω, ίσως η συντροφικότητα. Όμως δεν είδα όλη τη σκηνή. Πολλοί έμειναν απ' έξω».

- Πότε ακούσατε πρώτη φορά το «Must Be Santa»; Αποτελεί στην ουσία μια ωραία πόλκα...

«Το άκουσα σ' έναν από τους δίσκους της σειράς "Sing Along with Mitch". Αλλά αυτή η διασκευή προέρχεται από μια μπάντα που λέγεται Brave Combo. Κάποιος μας έστειλε τον δίσκο τους για τη ραδιοφωνική μου εκπομπή. Είναι ντόπιοι μουσικοί που παίρνουν γνωστά κομμάτια και αλλάζουν εντελώς τον τρόπο που γνώριζες γι' αυτά. Πρέπει οπωσδήποτε να ακούσετε τη διασκευή τους στο "Hey Jude"».

- Εχετε ακούσει το «Christmas on Death Row», έναν δίσκο με ραπ χριστουγεννιάτικα τραγούδια;

«Οχι, δεν νομίζω. Δεν ακούω ραπ σταθμούς, ούτε τραγούδια, ούτε πάω σε ανάλογες συναυλίες. Αλλά μου αρέσουν οι ρίμες στο ραπ. Θεωρώ ότι αποτελεί εξαιρετική μορφή τέχνης».

- Ακούγοντας το «Adeste Fideles» αναρωτήθηκα αν έχετε ερμηνεύσει τραγούδια σε άλλες γλώσσες.

«Εχω τραγουδήσει στα γαλλικά, στα ιταλικά και στα ισπανικά. Κατά καιρούς, η Columbia μου έχει ζητήσει να κάνω δίσκους σ' αυτές τις γλώσσες και έτσι ηχογράφησα κάποιο υλικό σε κάποιες φάσεις. Κανένα κομμάτι όμως δεν έχει κυκλοφορήσει. Δεν είναι εύκολο να αποφασίσω αν αξίζει να μεταφράσω ένα από τα τραγούδια μου σ' αυτές τις γλώσσες ή αν είναι καλύτερο να πω ένα δικό τους, το οποίο και προτιμώ για να είμαι ειλικρινής. Πάντα ήθελα να πω κάποια κομμάτια της Εντίθ Πιάφ όπως το "La vie en rose", το "Sous le ciel de Paris" και ίσως ένα-δύο ακόμα».

- Τι σας εμπόδισε;

«Κοιτάξτε, μπορώ να φανταστώ να τα κάνω στο μυαλό μου, αλλά θα χρειαζόμουν κάποιες γραπτές διαβεβαιώσεις ή οδηγίες για να το προχωρήσω και δεν είμαι σίγουρος ποιος θα μπορούσε να τα κάνει αυτά».

- Ποιους καλλιτέχνες έχετε συνδέσει με τα Χριστούγεννα;

«Τον Τζόνι Μάθις, τον Νατ Κινγκ Κόουλ, την Ντόρις Ντέι. Φυσικά τον Μπινγκ Κρόσμπι. Το "White Christmas" παραμένει πάντα ένα μεγάλο τραγούδι».

- Καθήσατε ποτέ να γράψετε ένα δικό σας χριστουγεννιάτικο τραγούδι;

«Ποτέ. Ομως είναι κάτι που μπορώ να σκεφτώ».

- Πιστεύετε ότι ο δίσκος θ' αρέσει στα εγγόνια σας; Και σας πέρασε από τον νου ότι μπορεί κάποτε να τον βάζουν στα δικά τους παιδιά για να τον ακούσουν;

«Δεν ξέρω τι σκέφτονται τα εγγόνια μου για οποιονδήποτε δίσκο μου. Δεν ξέρω καν αν τους έχουν ακούσει ποτέ. Ίσως τα πιο μεγάλα παιδιά να το έχουν κάνει».

- Ακούγοντας τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύετε τον στίχο «The hopes and fears of all the years are met in the tonight» μοιάζετε σαν να πιστεύετε πολύ...

«Μα είμαι ένας πιστός!

Καμία ειρωνεία

- Κι όμως, κάποιοι κριτικοί θεώρησαν ότι τα τραγούδια σας περιέχουν κάποια ειρωνεία. Υπάρχει πράγματι κάτι ειρωνικό σ' αυτά τραγούδια;

«Κάθε άλλο! Τέτοιοι κριτικοί βλέπουν τα πράγματα εντελώς απ' έξω. Σίγουρα δεν ανήκουν στο κοινό για το οποίο παίζω. Δεν έχουν καμία ιδέα για μένα και τη δουλειά μου, τι μπορώ και τι δεν μπορώ να κάνω. Ακόμα και σήμερα, ακόμα δεν ξέρουν πώς να με αντιμετωπίσουν».

- Και η κριτική της «Chicago Tribune»; Εγραφε ότι ο δίσκος χρειαζόταν λίγο περισσότερη ασέβεια...

«Είναι ανεύθυνη δήλωση αυτή, ούτως ή άλλως. Αρκετή ασέβεια υπάρχει στον κόσμο. Ποιος χρειάζεται περισσότερη; Ειδικά τα Χριστούγεννα».

- Γιατί προσφέρατε τις εισπράξεις από το άλμπουμ σε φιλανθρωπικούς οργανισμούς;

«Γιατί δίνουν το φαγητό απευθείας στον κόσμο που το χρειάζεται. Καμία στρατιωτική οργάνωση, καμία γραφειοκρατία, καμία κυβέρνηση δεν παρεμβάλλεται».

- Συνηθίζετε να στέλνετε χριστουγεννιάτικες κάρτες;

«Δεν το κάνω πια εδώ και καιρό»

- Ποιο είναι το αγαπημένο σας χριστουγεννιάτικο άλμπουμ;

«Ισως το "Louvin Brothers". Μου αρέσουν όλα τα θρησκευτικά χριστουγεννιάτικα άλμπουμ. Και ειδικά τα λάτιν. Είναι τα τραγούδια που έλεγα όταν ήμουν παιδί».

- Τι δώρα σας αρέσει να κάνετε στους άλλους;

«Προσπαθώ να διαλέγω τα δώρα που ταιριάζουν στα συγκεκριμένα πρόσωπα»

- Είστε από τους ανθρώπους που ψωνίζουν την τελευταία στιγμή;

«Πάντα».

- Ποιο είναι το δώρο που θα θέλατε να σας έκανε η οικογένειά σας;

«Το να είναι όλοι καλά αποτελεί το καλύτερο δώρο για μένα».

- Και ποιο ήταν το πιο ωραίο χριστουγεννιάτικο δώρο που δεχθήκατε ποτέ;

«Να σκεφτώ... Α, ναι, νομίζω ότι ήταν ένα έλκηθρο». *

Friday, November 27, 2009

Ο Μπομπ Ντίλαν τραγουδά τα Κάλαντα για τους άστεγους

Ο Μπομπ Ντίλαν αναπολεί το παρελθόν του, με την παραδοσιακή χριστουγεννιάτικη γαλοπούλα και τα αγαπημένα του τραγούδια, σε μία σπάνια συνέντευξη του που δημοσιεύθηκε στο The Big Issue, το περιοδικό των αστέγων της Βρετανίας, και σε άλλες εφημερίδες δρόμου στη Βόρεια Αμερική.

Ο 68χρονος τραγουδιστής προκάλεσε έκπληξη σε κοινό και κριτικούς με το τελευταίο του άλμπουμ που έχει τίτλο "Christmas in the Heart", μία συλλογή με κάλαντα και παραδοσιακά τραγούδια. Όλα τα έσοδα θα διατεθούν σε φιλανθρωπικές οργανώσεις αστέγων σε ΗΠΑ, Βρετανία και άλλες 80 χώρες.

Ερωτηθείς γιατί διάλεξε τις οργανώσεις αυτές, ο Ντίλαν απάντησε: "Γιατί δίνουν φαγητό απ' ευθείας στον κόσμο. Χωρίς να ανακατεύονται στρατιωτικές οργανώσεις, χωρίς γραφειοκρατία, χωρίς κυβερνήσεις".

Ο Ντίλαν -κατά κόσμον Ρόμπερτ Άλεν Ζίμερμαν- εξήγησε ότι αν και Εβραίος, ποτέ δεν ένιωσε αποκομμένος από τα Χριστούγεννα στη Μινεσότα όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια.

Wednesday, September 2, 2009

Χριστουγεννιάτικος... Μπομπ Ντίλαν

Με την είδηση ότι ο Μπομπ Ντίλαν ετοιμάζεται να βγάλει άλμπουμ -για φιλανθρωπικούς σκοπούς- με χριστουγεννιάτικα τραγούδια, έχουμε έναν ακόμη λόγο να μετράμε ημέρες μέχρι τα Χριστούγεννα. Με τίτλο «Christmas in the heart» μέχρι τώρα γνωρίζουμε λίγα από τα κομμάτια που θα ερμηνεύσει ο Μπομπ Ντίλαν για να τα κάνει μάλλον... αγνώριστα. Θα πρέπει να περιμένουμε διαφορετικές προσεγγίσεις σε κλασικές μελωδίες, όπως το «Here comes Santa Claus», «Winter wonderland», «Little drummer boy», «Must be Santa»...

Καθόλου ποπ, όσο νουάρ πρέπει, και μελαγχολικά μαζί. Καθώς δεν έχει επισημοποιηθεί ακόμη η λίστα, διάφοροι μουσικοκριτικοί ανά τον κόσμο επιχειρούν να κάνουν τις δικές τους προτάσεις. Τι θα λέγατε λοιπόν αν ο Μπομπ Ντίλαν ερμήνευε σήμερα το «Blue Christmas» που έχουμε συνηθίσει να ακούμε από τον Ελβις Πρίσλεϊ; Ποιο κομμάτι θα μπορούσε άραγε να οικειοποιηθεί και να κάνει δικό του; Το σίγουρο είναι ότι τα φετινά Χριστούγεννα θα υπάρξουν πολλές ανατροπές στα μπεστ σέλερ των κόκκινων συλλογών.

Aλλωστε, πρόκειται για το πρώτο χριστουγεννιάτικο άλμπουμ που θα βγάλει ο Μπομπ Ντίλαν στη μουσική του ιστορία. Γι’ αυτό και θα είναι έτοιμο, στα ράφια, από τον Οκτώβριο. Σύμφωνα με τη δισκογραφική του εταιρεία, Columbia Records, τα έσοδα από τις πωλήσεις θα διατεθούν για τους σκοπούς του Feeding America, με στόχο να δοθεί τροφή σε 1,4 εκατομμύρια οικογένειες στη διάρκεια των γιορτών.

Ο 68χρονος τραγουδιστής είπε πρόσφατα ότι είναι «τραγωδία» να πηγαίνουν άνθρωποι για ύπνο νηστικοί και ότι ευχόταν να μπορούσε να δημιουργήσει «ασφάλεια τουλάχιστον στο θέμα του φαγητού» στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη παγκοσμίως. Το «Christmas in the heart» είναι το 48ο άλμπουμ του Μπομπ Ντίλαν.

[Σαντυ Tσαντακη, Η Καθημερινή, 02/09/2009]

Sunday, February 1, 2009

300 ευρώ για μία κασετίνα


Αριστερά, ο Μπομπ Ντίλαν και η «τσουχτερή» κασετίνα του. Δεξιά, ο Νιλ Γιανγκ και η δική του, ακόμη πιο «τσουχτερή»

Καβγάς ξέσπασε στο Διαδίκτυο ανάμεσα στους θαυμαστές του Μπομπ Ντίλαν σχετικά με την υψηλή τιμή νέας συλλεκτικής έκδοσης. Σύντομα κυκλοφορεί αντίστοιχη του Νιλ Γιανγκ, ακόμη πιο ακριβή.

Φαινομενικά η συμπεριφορά της μουσικής βιομηχανίας μοιάζει στην καλύτερη περίπτωση σχιζοφρενική. Δεν μπορεί δηλαδή σε μια περίοδο όπου τόσο συζητείται η τιμή του CD, δηλαδή τα 16 ή 18 ευρώ που κοστίζει, να παρουσιάζεις στην αγορά προϊόντα που κοστίζουν 100, 150 ή ακόμη και 300 ευρώ. Πρoσφάτως στο Διαδίκτυο ξέσπασε ολόκληρος καβγάς με πρωταγωνιστές τους φανατικούς θαυμαστές του Μπομπ Ντίλαν σχετικά με την τιμή της νέας κασετίνας του «Τell Τale Sign: Τhe Βootleg Series Vol. 8», την όγδοη δηλαδή συλλογή με ακυκλοφόρητο υλικό του αμερικανού καλλιτέχνη. Η εν λόγω δουλειά κυκλοφόρησε σε τρεις εκδόσεις: μονό CD, διπλό CD και το τριπλό σε μορφή πολυτελούς κασετίνας που περιέχει και δύο πολύ όμορφα λευκώματα. Το τελευταίο όμως κοστίζει, ανάλογα με το πού θα το αγοράσει κανείς, περί τα 120 με 130 ευρώ. Πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτό το υλικό που προορίζεται, υποτίθεται, για τους φανατικούς θαυμαστές του Μπομπ Ντίλαν τελικώς καταλήγει μόνο στα χέρια όσων έχουν τα χρήματα να το προμηθευτούν αφενός και αφετέρου τα τρία CD έστω και με την προσθήκη των λευκωμάτων δεν δικαιολογούν αυτή την τιμή στην αγορά. Αν διαβάσει κανείς μάλιστα όσα γράφονται στο Διαδίκτυο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι αυτή η κίνηση φανερώνει και μια πλευρά του Ντίλαν που ίσως δεν γνωρίζαμε ως σήμερα.

Η κασετίνα του Μπομπ Ντίλαν δεν είναι η πρώτη που κινείται σε αυτό το επίπεδο τιμής και σίγουρα δεν είναι η τελευταία, καθώς μέσα στον Φεβρουάριο έρχεται το βαρύ πυροβολικό από τον Νιλ Γιανγκ με μια αντίστοιχη κυκλοφορία, ακόμη όμως πιο ακριβή. Πρόκειται για το «Νeil Υoung Αrchives Volume 1 (1963-1972)», μια εξαιρετικής αισθητικής κασετίνα, η οποία θα περιέχει, ανάμεσα σε άλλα, ανέκδοτο ηχητικό και οπτικοακουστικό υλικό από τη συγκεκριμένη περίοδο, απ΄ όταν ακόμη δηλαδή ήταν άγνωστος, ως τη μεγάλη επιτυχία του άλμπουμ «Ηarvest», σε δέκα δίσκους blu-ray τεχνολογίας. Η τιμή του σύμφωνα με το αμερικανικό Αmazon, η οποία είναι και η μόνη γνωστή προς το παρόν, είναι 310 δολάρια. Είναι πραγματικά άξιον απορίας σε ποιους απευθύνεται αυτή η κασετίνα, γιατί μπορεί να μην είμαι φανατικός θαυμαστής του συγκεκριμένου καλλιτέχνη, αλλά το ποσό αυτό δεν θα το έδινα και για οποιονδήποτε άλλον. Στέλεχος δισκογραφικής εταιρείας έδωσε μια απλή εξήγηση γι΄ αυτή την περίεργη πολιτική που ακολουθούν οι δισκογραφικές εταιρείες και μοιάζει πολύ πιθανή. Πρόκειται πολύ απλά για μια ιδιαίτερα ασφαλή μέθοδο όπου οι δισκογραφικές κυκλοφορούν συνήθως 5.000 κομμάτια με συλλογές όπως αυτές του Μπομπ Ντίλαν ή του Νιλ Γιανγκ έχοντας πολύ γρήγορα εύκολο μεγάλο τζίρο, αφού αργά ή γρήγορα το φανατικό κοινό θα «τσιμπήσει» και θα το αγοράσει. Πρέπει να τονίσουμε δε ότι η ιδιαιτερότητα με αυτές τις κασετίνες είναι ότι οι συλλέκτες δεν θέλουν να τις αποκτήσουν απλά και μόνο για τα σπάνια ντοκουμέντα που περιέχουν αλλά για να τις κατέχουν, οπότε το γνωστό downloading μέσω Ιnternet σε αυτές τις περιπτώσεις δεν έχει και πολύ μεγάλη αξία.

Ανάλογες κυκλοφορίες που έχουν δημιουργήσει ανάλογες συζητήσεις ήταν η ογκώδης «Ιntergrale 2004» της Νάνας Μούσχουρη με 34 CD, την οποία μπορεί κανείς να προμηθευθεί κανείς στο play. com αντί του ποσού των 302,99 ευρώ. Φυσικά μιλάμε για πολύ περισσότερα CD, τα οποία καλύπτουν ολόκληρη την καριέρα της ελληνίδας τραγουδίστριας. Το «Ρure Genius: Τhe Complete Αtlantic Recordings (1952-1959)» του Ρέι Τσαρλς που κυκλοφόρησε το 2005 είναι ένα παλαιομοδίτικο πικάπ βαλιτσάκι που περιέχει οκτώ CD από ολόκληρη την καριέρα του στη θρυλική εταιρεία και κοστίζει στο amazon. com 119,99 δολάρια. Τα παραδείγματα αρκετά, καθώς οι περισσότεροι καλλιτέχνες επιδιώκουν να κυκλοφορούν κασετίνες, σε πιο συνετές όμως τιμές. Και τέτοια δεν είναι σίγουρα η περίπτωση του «Ιntergrale: Limited Εdition» του Ζακ Μπρελ, ένα βελούδινο κόκκινο κουτί που περιέχει 15 CD του βέλγου τραγουδιστή και συνθέτη στην απλησίαστη τιμή των 158,98 στερλινών (ήτοι 252 ευρώ) στο βρετανικό amazon.
  • του σακη δημητρακοπουλου | το βήμα, Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2009