Βραδιές Ρότα στο Μέγαρο

Ο μελετητής του έργου του συνθέτη, Μάουρο Τζόια, μιλάει για τις επιλογές του

ΜΟΥΣΙΚΗ. Τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Νίνο Ρότα (1911-1979) εξακολουθεί να συγκινεί και να δημιουργεί προσδοκίες. Ο Ιταλός συνθέτης, ταυτισμένος με τις χαρακτηριστικές μελωδίες του «Νονού» και πολλών αρχετυπικών ταινιών του Φεντερίκo Φελίνι, έχει το δικό του μεγάλο κοινό και στην Ελλάδα. Γεγονός που επιβεβαιώθηκε πριν από λίγες ημέρες όταν εξαντλήθηκαν τα εισιτήρια για το μεγάλο αφιέρωμα στη μουσική του αύριο και μεθαύριο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Η δεύτερη παράσταση είναι προσθήκη μετά το γρήγορο sold out της πρώτης βραδιάς.

Εμπνευστής της μουσικής παράστασης που έρχεται στην Αθήνα ύστερα από πολύμηνη περιοδεία σε όλη την Ευρώπη, ο Μάουρο Τζόια. Μελετητής του Ρότα, ο Τζόια θα είναι στη σκηνή της αίθουσας των Φίλων της Μουσικής μαζί με την Κατρίν Ρανζέ και Μαρία ντε Μεντέιρος για να ερμηνεύσουν μαζί συνθέσεις του μεγάλου δημιουργού.

Ο Μάουρο Τζόια ξεκίνησε την έρευνά του στα τραγούδια του Νίνο Ρότα με διάθεση αρχαιολόγου. «Το υλικό ήταν απεριόριστο, μερικώς αδημοσίευτο και ήρθε στην επιφάνεια ύστερα από «ανασκαφές» σε κινηματογραφικά αρχεία, ιδιωτικές συλλογές και κυρίως στο Ιδρυμα Τσίνι στη Βενετία όπου βρίσκεται το Κληροδότημα του Νίνο Ρότα. Στο τέλος, κατάφερα να “ανοικοδομήσω” το μεγαλύτερο μέρος του σώματος με τα τραγούδια του Ρότα, γραμμένα από το 1933 έως το 1979 και περιλαμβάνει συνθέσεις για ταινίες, οπερέτες, θεατρικά έργα και στίχους, πολλοί από τους οποίους φέρουν τη σφραγίδα μεγάλων δημιουργών, όπως η Ελσα Μοράντε, ο Εντουάρντο ντε Φιλίπο, ο Λέο Λονγκανέζι, ο Φεντερίκο Φελίνι, η Λίνα Βερτμίλερ. Ενα σώμα που για μένα συγκρίνεται σε σημασία και ομορφιά με το έργο των Κουρτ Βάιλ και του Ερίκ Σατί.

• Η ιδέα του δίσκου

»Ετσι είχα την ιδέα ενός δίσκου, του “Ραντεβού στου Νίνο Ρότα”. Εκεί συναντήθηκα με δύο καταπληκτικές γυναίκες της μουσικής και με τις οποίες μοιράστηκα τη χαρά να τραγουδήσουμε μαζί και να κάνουμε γνωστή στο κοινό μια πλευρά του Ρότα λιγότερο οικεία: αυτήν του τραγουδοποιού. Ηταν ξεκάθαρο πως η μοντέρνα (και ποπ) όψη των συνθέσεων του έπρεπε να είναι κυρίαρχη. Θέλαμε τα τραγούδια του να ακούγονται “σύγχρονα” χωρίς να “πειράξουμε” την αρμονική τους ομορφιά».

Το sold out της Αθήνας δεν τον παραξενεύει. «Ξεκινήσαμε από την Ιταλία και τη Γαλλία και το κοινό φαίνεται να αγαπάει όλο και περισσότερο το σύμπαν του Νίνο Ρότα και περισσότερες χώρες μάς ζητούν να παρουσιάσουμε ό,τι φτιάξαμε. Μιλάμε για έναν από τους μεγαλύτερους μύθους της μουσικής του περασμένου αιώνα και το όνομά του αρκεί για να βάλεις το κοινό σε μια ατμόσφαιρα ονειροπόλησης».

Το «Ραντεβού στου Νίνο Ρότα», όπως ονομάζεται η παράσταση, δεν είναι μια καθαρόαιμη συναυλία ούτε φυσικά θεάτρο. Ο Μάουρο Τζόια προτιμά τον όρο «θεατρικοποιημένη συναυλία», με την έννοια ότι «τα τραγούδια του Νίνο Ρότα μπορούν να ερμηνευτούν σε πολλα, διαφορετικά επίπεδα». «Τα τραγούδια του δραπέτευσαν από το πεντάγραμμο και τις ταινίες όπου ήταν κρυμμένα για να κατακτήσουν το κοινό με χαρά, νοσταλγία, ευφορία και μελαγχολία...».

• Του Δημητρη Pηγοπουλου, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Πέμπτη, 5 Φεβρουαρίου 2009

Αφιέρωμα στον Νίνο Ρότα

Για την περιγραφή του Νίνο Ρότα διαλέγουμε την πιο σημαντική συνεργασία του. Η δουλειά του ως συνθέτη ταυτίστηκε με τα σάουντρακ που έγραψε για τον Φελίνι. Δική του είναι η μουσική που ακουγόταν στην «Ντόλτσε Βίτα» και το «8 1/2». Ο μουσικός έφυγε από τη ζωή το 1979 σε ηλικία 67 ετών.

Την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην «Αίθουσα των Φίλων της Μουσικής» θα ακουστεί ένα επετειακό αφιέρωμα για τα 30 χρόνια από τον θάνατο του, εκτός των άλλων, βραβευμένου με Οσκαρ συνθέτη κινηματογραφικής μουσικής.

Πρωταγωνιστές της βραδιάς αφιερωμένης στον Ρότα θα είναι ο Μάουρο Τζόια, ένας από τους διασημότερους κωμικούς της Ιταλίας, η Κατρίν Ρανζέ, η τραγουδίστρια που στη δεκαετία του 80 τραγουδούσε στο περίφημο και αλλοπρόσαλλο νιου - γουέιβ ντουέτο των «Λε Ρίτα Μιτσούκο».

Και, τέλος, η Πορτογαλίδα Μαρία Ντε Μεντέιρος, που στο βιογραφικό της «κρέμονται» θεατρικές, μουσικές και κινηματογραφικές εργασίες. Τα εισιτήρια της παράστασης ήδη προπωλούνται. Θα τα βρείτε στα ταμεία του «Μεγάρου Μουσικής» και στην Ερμού 1. Οι τιμές τους είναι: 70, 55, 45, 35 και 25 (φοιτητικό) ευρώ. Ωρα έναρξης 20.30.

Από τον «Νονό» στην «Ντόλτσε Βίτα»

ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΜΕ ΜΟΥΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΝΙΝΟ ΡΟΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Π.Α., ΤΑ ΝΕΑ: Τετάρτη 7 Ιανουαρίου 2009

«O Νίνο σκηνοθετεί μουσικά» έλεγε ο μεγάλος Φεντερίκο Φελίνι για το μουσικό alter ego του, τον συνθέτη 150 ταινιών και μερικών από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην ιστορία του σινεμά, τον Νίνο Ρότα.


«Δεν χρειαζόταν να δει τις ταινίες μου. Συχνά κοιμόταν κατά τη διάρκεια των προβολών τους. Πολλές φορές ολοκλήρωνε τη μουσική πριν από την ταινία. Και έτσι τροποποιούσα εκ των υστέρων το σενάριο, επινοώντας ακόμη και νέους χαρακτήρες», παραπονιόταν ο Φελίνι για τον μετρ της «μελωδίας της εικόνας».


«Ο Νίνο Ρότα σφράγισε με τη μουσική του τον καιρό μας μέσα από τις ταινίες του Φελίνι, ανατρέχοντας σε μνήμες αλλοτινών καιρών. Μόνο το μεγάλο ταλέντο του μπορούσε να πετύχει αυτό το πάντρεμα αναμνήσεων και παρόντος χρόνου» έλεγε ο φίλος του Μάνος Χατζιδάκις, που αφιέρωσε στο έργο του, στα μέσα του ΄70, πολλές εκπομπές στο Τρίτο Πρόγραμμα και μια αξέχαστη συναυλία.

Αυτό το έργο συμπυκνώνουν σε μια μουσική παράσταση, σε μουσική επιμέλεια της Les Rita Μitsuko Βand και παραγωγή του Τeatro Festival Ιtalia, ένας ηθοποιός-τραγουδιστής, δύο Ευρωπαίες ντίβες και οκτώ μουσικοί, υπό τον τίτλο «Ραντεβού με τον Νίνο Ρότα», με αφορμή τα 30 χρόνια από τον θάνατό του. Την ιδέα του θεάματος με τις ιδιαίτερα αγαπητές στο ελληνικό κοινό μουσικές είχε ο βασικός μελετητής του έργου του Ρότα και ιδανικός ερμηνευτής του, ο Μάουρο Τζόγια, από τους πιο αγαπημένους ροκ σταρ και θεατρικούς κωμικούς της Ιταλίας. Συμμετέχουν στη σκηνική ερμηνεία πασίγνωστων κινηματογραφικών, κυρίως, θεμάτων η Γαλλίδα τραγουδίστρια Κατρίν Ρενζέ, ψυχή της περίφημης πανκ- τζαζ Les Rita Μitsuko Βand, που έχει συνεργαστεί με τον Νικόλα Πιοβάνι, τον Ίγκι Ποπ αλλά και με ράπερ και η Πορτογαλίδα ηθοποιός, τραγουδίστρια και σκηνοθέτις Μαρία Ντε Μεντέιρος, βραβευμένη στο Φεστιβάλ Καννών, πρωταγωνίστρια στην ταινία «Χένρι και Τζουν» του Φίλιπ Κάουφμαν και στο «Ρulp Fiction» του Κουέντιν Ταραντίνο.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει- ανάμεικτα με λίγες παρλάτες και θρυλικά ντουέτα όπως εκείνο του Μαρτσέλο Μαστρογιάνι με την Ανίτα Έκμπεργκ στο «Ντόλτσε Βίτα» του Φελίνι- μουσικά θέματα και τραγούδια από τις ταινίες «Νύχτες της Καμπίρια» του Φελίνι, «Το ημερολόγιο» της Βερτμίλερ, «Ο Ρόκο και τ΄ αδέλφια του» του Βισκόντι, το βαλς από την κατά Κινγκ Βίντορ εκδοχή του έργου «Πόλεμος και ειρήνη», «Ιουλιέτα των Πνευμάτων», «Ζαζά» του Καστελάνι, «Ιστορία έρωτα και αναρχίας» (με το περίφημο Canzone Αrrabbiata/ Canto per me) της Βερτμίλερ, «Λα Στράντα» και «8 » του Φελίνι και ίσως το πιο γνωστό του μουσικό θέμα για τον «Νονό» του Κόπολα στην τραγουδιστική εκδοχή του ως Ρ arla piu piano.

ΙΝFΟ: «Ραντεβού με τον Νίνο Ρότα» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας, τηλ. 210-7282.333) την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου, στις 20.30. Εισιτήρια: 70, 55, 45, 35 ευρώ και 25 φοιτητικό. Προπώληση από 15 Ιανουαρίου. Πληροφορίες: τηλ. 210-7258.510.

Με μια ματιά

1911. Ο Νίνο Ρότα [Nino Rota] γεννιέται στο Μιλάνο.

1926. Σπουδάζει σε Μιλάνο και Ρώμη και ως «παιδί θαύμα» συνθέτει μια όπερα και ένα ορατόριο.

1931. Με προτροπή του δασκάλου του, του διάσημου μαέστρου Αρτούρο Τοσκανίνι, πηγαίνει στο Ινστιτούτο Κέρτις της Φιλαδέλφειας των ΗΠΑ. Εκεί γνωρίζει τους συνθέτες Άαρον Κόπλαντ και Τζορτζ Γκέρσουιν που μαζί με το αμερικανικό σινεμά διαμόρφωσαν τη μουσική του ταυτότητα.

1933. Υπογράφει το πρώτο του σάουντρακ για την ταινία του Ραφαέλε Ματαράτσο «Τreno Ρopolare».

1939. Επιστρέφει στην Ιταλία και διδάσκει στο ωδείο του Μπάρι, με μαθητές όπως ο μαέστρος Ρικάρντο Μούτι και ο Νικόλα Πιοβάνι.

1952. Πρωτοσυναντά το alter ego του, τον Φεντερίκο Φελίνι, και του γράφει το πρώτο- από πολλά- σάουντρακ για τον «Λευκό Σεΐχη».

1975. Παίρνει Όσκαρ μουσικής για την ταινία «Νονός ΙΙ» του Κόπολα.
1979. Πεθαίνει στη Ρώμη.
150 σάουντρακ, δέκα όπερες, τρεις συμφωνίες, κοντσέρτα, 23 μπαλέτα, τηλεοπτικά μοτίβα, μουσικές για θέατρο (κυρίως Γκολντόνι, Ντε Φίλιπο) αποτελούν το έργο του.