Φτωχότερη η ελληνική μουσική. «Εφυγε» απρόσμενα, στα 63 του ο Τάκης Καλογερόπουλος

Ο σπουδαίος μουσικός ερευνητής, μουσουργός, μουσικολόγος και μουσικοκριτικός Τάκης Καλογερόπουλος κηδεύεται σήμερα (3μμ), από το Α' Νεκροταφείο Αθηνών. «Εφυγε» απρόσμενα, στα 63 του χρόνια (31/10), μετά από αυτοκινητιστικό δυστύχημα, αφήνοντας μεγάλο κενό στον κόσμο της μουσικής και του πνεύματος. Ανθρωπος μεγάλης καλλιέργειας και ευρυμάθειας, αγωνιστής της Τέχνης και της ζωής, ακούραστος «σκαπανέας» της μουσικής ιστορίας, ο Τάκης Καλογερόπουλος υπήρξε ο συγγραφέας του σπουδαίου «Λεξικού της Ελληνικής Μουσικής», έργου μοναδικού, με χιλιάδες λήμματα για την ελληνική μουσική.

Γεννημένος στην Αθήνα, ο Παναγιώτης (Τάκης) Καλογερόπουλος από μικρός ασχολήθηκε με τη μουσική. Σπούδασε ανώτερα θεωρητικά και ενορχήστρωση στο Ωδείο Αθηνών, μελέτησε ενοργάνωση και τρομπέτα, ενώ έκανε μαθήματα βιολιού, πιάνου και βυζαντινής μουσικής. Το 1970, συνασπίζοντας σημαντικούς νέους μουσικούς, ίδρυσε και διηύθυνε τη Συμφωνική Ορχήστρα Νέων «Παναρμόνια», που εξελίχθηκε, υπό την προεδρία του, σε μαχητική καλλιτεχνική Οργάνωση Νέων. Υπήρξε μέλος της Ενωσης Ελλήνων Μουσουργών και διετέλεσε (εκλεγμένος από τους μουσικούς) αντιπρόεδρος της Καλλιτεχνικής Επιτροπής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών (1990-1994). Για μουσικολογικές μελέτες του τιμήθηκε από τα Πανεπιστήμια Μιλάνου και Γένοβας.

Εγραψε πλήθος μουσικών συνθέσεων (συμφωνικά ποιήματα, κύκλοι τραγουδιών κ.ά.), πολλές από τις οποίες παίχτηκαν σε Ελλάδα, Κύπρο, Αυστρία, Ιταλία, Γερμανία, ΕΣΣΔ, Καναδά κ.α. Υπήρξε ο επιμελητής στην ελληνική έκδοση του «Μουσικού Λεξικού της Οξφόρδης» του M. Kennedy (11.000 λήμματα), μεταφράζοντας 5.500 μουσικούς όρους και 120.000 τίτλους έργων του παγκόσμιου ρεπερτορίου, ενώ προσέθεσε πολλές διευκρινίσεις και ειδικές σημειώσεις. Συνέγραψε και επιμελήθηκε αφιερώματα της ΚΟΑ και το βιβλίο-λεύκωμα «Κρατική Ορχήστρα Αθηνών: Προϊστορία - Ιστορία».

Ουρές στο Μαρούσι για ένα εισιτήριο των U2

Εκατοντάδες φίλοι των U2 έσπευσαν από νωρίς το πρωί στο Ολυμπιακό Σταδιο, προκειμένου να προμηθευτούν εισιτήρια για τη συναυλία τους!

Κόσμος βρέθηκε από τα ξημερώματα στο Ολυμπιακό Στάδιο, σχηματίζοντας ουρές χιλιομέτρων και περίμενε υπομονετικά στη σειρά του να ανοίξουν τα εκδοτήρια που άνοιξαν στις 10:00. Η online προπώληση έχει ξεκινήσει από τα μεσάνυχτα της Κυριακής.

Η προπώληση συνεχίζεται κανονικά στα παρακάτω σημεία:

Οι τιμές των εισιτηρίων για το σόου της Αθήνας TICKET HOUSE Η προπώληση των εισιτηρίων, στην Αθήνα, συνεχίζεται μέχρι και την Παρασκευή, 6 Νοεμβρίου, στα εκδοτήρια του Ticket House στο Ολυμπιακό Στάδιο, Είσοδος από Σπ. Λούη – Πύλη Δ.
Ωράριο Λειτουργίας: 10:00 - 20:00 καθημερινά
Στα ταμεία του Ticket House στο Ολυμπιακό Στάδιο θα πωλούνται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ τα εισιτήρια για την συναυλία των U2. Eνώ από το Σάββατο 7 Νοεμβρίου, η προπώληση θα συνεχιστεί στο Ticket House, στην Πανεπιστημίου 42. Τηλ. Επικοινωνίας: 210 3608366
Ωράριο Λειτουργίας: Δευτέρα – Τετάρτη: 10:30 – 18:30 | Τρίτη – Πέμπτη – Παρασκευή: 10:30 – 21:00 | Σάββατο: 10:30 – 16:00

Στην Θεσσαλονίκη, η προπώληση συνεχίζεται στην Μητροπόλεως 102. Τηλ. Επικοινωνίας: 2310 264880 Ωράριο Λειτουργίας: Δ! ευτέρα με Παρασκευή: 10:30 – 14:00 & 17:30 – 20:30 | Σάββατο: 10:30 – 15:00

Για online αγορές επισκεφτείτε τις ιστοσελίδες: www.tickethouse.gr & www.ticketpro.gr

• enet.gr, 17:27 Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2009

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΚΡΑΟΥΝΑΚΗΣ : «Θεωρώ άχρηστο το υπουργείο Πολιτισμού»

• Ο γνωστός συνθέτης κάνει τον απολογισμό του καθώς μαζί με την ομάδα του Σπείρα Σπείρα συμπληρώνουν εφέτος δέκα χρόνια δημιουργικής πορείας

• συνεντευξη στον ΓΙΩΡΓΟ ΣΚΙΝΤΣΑ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009

«Αναρχοαυτόνομη» ομάδα της οποίας ο «αρχηγός» αμείβεται ως μισθωτός υπάλληλος, έχει μόνιμο στέκι και επιχειρεί να συνδυάσει στις παραστάσεις τη μουσική με το τραγούδι και τον λόγο. Ο Σταμάτης Κραουνάκης και η ομάδα του Σπείρα Σπείρα συμπληρώνουν εφέτος δέκα χρόνια δημιουργικής πορείας, τα οποία γιορτάζουν στο γνωστό τους στέκι, στην Αθηναΐδα, με την παράσταση «Festivalium» η οποία θα μπορούσε να είχε τον υπότιτλο «φθίνουσα πορεία Καραμανλή, τα χρόνια της φτώχειας», όπως σημειώνεται άλλωστε και στο πρόγραμμα. Ο ίδιος πάντως τη χαρακτηρίζει«σαν γλέντι σε φτωχογειτονιά. Σαν να αποφάσισαν οι άνθρωποι να βγουν από τα σπίτια τους, να φορέσουν τα καλά τους και να γλεντήσουν μαζί μας».

Κεράκια σε τούρτα δεν ξέρουμε αν σβήνει σε κάθε παράσταση, αλλά αυτό που γίνεται άμεσα κατανοητό από τη συνέντευξή του είναι ότι νιώθει υπερήφανος για τα παιδιά της ομάδας, χωρίς όμως κατ΄ ανάγκη να θεωρεί εαυτόν αυταρχικό πατέρα. «Αυτό που έκανε η ομάδα όλα αυτά τα χρόνια είναι να δημιουργήσει έναν πυρήνα, καλλιτεχνικό αλλά αυτοδιαχειριζόμενο, και να καταφέρει να επιβιώσει. “Ξεψάρωσε” το αίσθημα ότι μια ομάδα μπορεί να επιβιώσει χωρίς επιχειρηματία. Οι επιχειρηματίεςμάλισταμας ακολούθησαν. “Διέταξαν” να γίνουν αντίστοιχες ομάδες. Αλλά δεν είναι μόνο αυτά. Προ Σπείρας δεν υπήρχε μουσικό θέατρο. Δεν υπήρχαν καν τα Δευτερότριτα. Το κοινό πειθάρχησε ακόμη και στην ώρα έναρξης των παραστάσεών μας, που ήταν πιο νωρίς. Τα ωράρια των καλλιτεχνών έγιναν πιο ανθρώπινα». Συνήθως όταν συμπληρώνεται μια δεκαετία από ένα γεγονός έρχεται ένας πρώτος απολογισμός. Ερχονται οι αναμνήσεις και κυρίως η αποτίμηση: «Στην πραγματικότητα δεν είχα καμιά διάθεση να φτιάξω μια ομάδα η οποία να με ακολουθεί. Αυτό έγινε σχεδόν στιγμιαία εξ ανάγκης. Αποτέλεσε και αποτελεί δικιά μου ανάγκη απόσπασης από το δεδομένο μουκαι ανάγκη των παιδιών να τους εμπιστευτεί κάποιος. Η ανάγκη είναι μεγάλη δασκάλα. Και αυστηρή. Τα παιδιά ήταν αυτά που αποφάσισαν να παραμείνουν ενωμένα και να χρησιμοποιήσουν τη συμμετοχή τους στις παραστάσεις ως επάγγελμα. Και έτσι τους βρήκα τη δικηγόρο μου για να κάνουν την εταιρεία Σπείρα Σπείρα. Εγώ δεν ανήκω στην εταιρεία. Είμαι ο καλλιτεχνικός διευθυντής της και μισθωτός από τη Σπείρα».

- Ποιος κάνει τελικά κουμάντο;

«Το όλο “σύστημα” ελέγχεται από τα παιδιά. Τα παιδιά ελέγχουν απολύτως το οικονομικό κοντρόλ της ομάδας. Δεν θα ήθελα να έχω εγώ αυτή τη σχέση. Οτι δηλαδή εγώ “εκμεταλλεύομαι” τα παιδιά».

- Θα συνεχίσει η Σπείρα να υπάρχει;

«Δεν με τρομάζει το τέλος (σ.σ.: της ομάδας). Πρέπει να μένουμε κάπου επειδή μας αρέσει. Και αυτή τη στιγμή που μιλάμε από τον τρόπο που μπαίνουμε στην παράσταση εγώ είμαι ευτυχισμένος. Νιώθω ότι με τα παιδιά έχουμε μεγάλη ελευθερία πάνω στη σκηνή, συνεννοούμαστε με την ανάσα πλέον, με τα μάτια. Υπάρχει αυτή η ευτυχία της συνωμοσίας πάνω στο αποτέλεσμα».

- Μήπως, όπως και να ΄χει, πρέπει να κλείσει αυτός ο κύκλος;

«Γιατί να κλείσει αν έχει να πει πράγματα; Η Μάρθα Βούρτση μού είχε πει προσφάτως το εξής: “Φίλε, έχεις κάνει στρατό...”. Τι σημαίνει αυτό; Μια έτοιμη ομάδα να αντιμετωπίσει το οτιδήποτε».

- Δηλαδή εσείς είστε ο στρατηγός. Αρα δεν υπάρχει «αναρχοαυτόνομη ομάδα».

«Εχω μόνο τις υποχρεώσεις του στρατηγού. Διότι εγώ θα ξυπνήσω το πρωί και θα κινήσω όλες τις καταστάσεις για είναι τα πάντα έτοιμα. Εχουμε έρθει πλέον όλοι πολύ κοντά ».

- Υπάρχει σήμερα χώρος για να παρουσιάσετε κάτι άλλο; Κάτι έξω από τη Σπείρα;

«Οχι, δεν με ενδιαφέρει να δουλέψω σε μια μουσική σκηνή ή σε ανάλογο μέρος. Με ενδιαφέρει να έρθουν να δουλέψουν οι άλλοι μαζί μου. Και φυσικά δεν με ενδιαφέρει μια συνεργασία με γκραν φιρμ. Να έρθουν αυτοί να συνεργαστούν με τις συνθήκες που δουλεύουμε εμείς. Δεν μπορώ να παίξω με τον νόμο της πιάτσας».

- Δηλαδή;

«Δεν θέλω ένα περιβάλλονόπου τα καμαρίνια που έχουν οι γκραν φιρμ είναι πιο μεγάλα από τη σκηνή. Είναι ένα περιβάλλον αντικαλλιτεχνικό. Είναι κάτι ξαδέρφες κομμώτριες που παρατρέχουν,είναι κάτι συγγενείς που κάνουν τους μάνατζερ. Είναι μια τραγωδία το τι συμβαίνει γύρω γύρω. Αυτό είναι ένα περιβάλλον αντικαλλιτεχνικό. Φεύγει ο καλλιτέχνης από τον στόχο. Εχει επαγγελματικοποιηθεί ένας περίγυρος και είναι μεγάλη καταστροφή. Παλιά δεν τα είχαμε αυτά».

- Ποιος είναι ο στόχος σας;

«Είμαι πολύ κοντά αυτή τη στιγμή στα...τελικά μου. Το μουσικό θέατρο- πάντοτε αυτό γούσταρα- με ενδιέφερε πάντα περισσότερο από το τραγούδι. Στην ουσία σκηνοθετώ τον λόγο. Αυτή είναι η ουσία.Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να μπορεί το κοινό να ακούσει τον λόγο τραγουδισμένο ή μη και να του εντυπωθεί, από τον τρόπο που θα γίνει. Με τη διαφορά ότι και το μουσικό θέατρο χρειάζεται τα τοπ χιτ του.Αν δεν έχεις τοπ χιτ δεν δουλεύει τίποτα. Και εγώ είχα να πατήσω σε ένα ακλόνητο δικό μου ρεπερτόριο. Αλλά δεν επαναπαυτήκαμε. Πήραμε κομμάτια άλλων δημιουργών, κομμάτια από μιούζικαλ. Κοίταζα προ ημερών και... ανακάλυψα ότι το ρεπερτόριο της μελέτης μας είναι 500 τραγούδια».

- Είναι φορές που δίνετε την αίσθηση ότι έχετε περιχαρακωθεί πίσω από τη Σπείρα;

«Ακουσε να δεις. Αυτό το λένε εκείνοι που δεν μπορούν να με έχουν εύκολα. Από αυτούς που δεν με έχουν εύκολο να με αγοράσουν, από όλους αυτούς που αν δεν είχα το καταφύγιό μουθα με αγόραζαν λίγο πιο εύκολα απ΄ ό,τι το κάνουν τώρα».

- Από τον Λαζόπουλο στη Νόνικα Γαληνέα και πάντοτε «αγκαλιά» με τη Σπείρα.Μήπως τελικά αυτές οι συνεργασίες σας αποτελούν την πιο «εμπορική» εκδοχή σας και η Σπείρα την πιο εναλλακτική;

«Θα σου φανεί παράξενο, αλλά τελικά για μένα όλα είναι Σπείρα. Δεν τα διαχωρίζω. Απλά με τη Σπείρα έχω πάντα περισσότερο χρόνο!».

- Παρακολουθείτε την τρέχουσα μουσική πραγματικότητα; Ποια είναι η γνώμη σας;

«Ούτε κάτι μου λένε αυτά που ακούω ούτε με ερεθίζει κάτι ιδιαιτέρως. Εχει πολύ καιρό να με γοητεύσει κάτι, να με μαγέψει και να με οδηγήσει στην αγορά του».

- Γιατί συμβαίνει αυτό;

«Εχουν κλειστεί οι δημιουργοί στα κελιά τους. Εχει σταματήσει να υπάρχει η κοινωνική ανάγκη που να γεννάει το “τραγουδάμε μαζί”. Νιώθω ότι όλα έκλεισαν, δεν βάζει κανείς κόπο. Η τελευταία μεγάλη γενιά του τραγουδιού που πενηνταρίζει πέρασε φάση μεγάλη επιτυχίας. Θεωρώ όμως ότι αντί να προτιμήσει να παλέψει για το τραγούδι, πάλεψε εναγωνίως για την προσωπική της περιουσία. Και νιώθω ότι πήγαν όλοι να πάρουν διαμερίσματα ρετιρέ δίπλα στο Μαξίμου, χωρίς κανείς όμως να πάρει την απόφαση να μπει στο...παλάτι».

- Και αυτοί που μπαίνουν στο...παλάτι τι έχουν καταφέρει;

«Το θεσμικό δεν με ενδιαφέρει καθόλου. Και θεωρώ άχρηστο το υπουργείο Πολιτισμού. Και απ΄ ό,τι καταλαβαίνω ο Παπανδρέου πάει να το συνενώσει με το Τουρισμού, που είναι και το πιο λογικό. Διότι το ΥΠΠΟ έχει καταντήσει να είναι τα τελευταία χρόνιαη χρηματοδότηση ενός επαίτη καλλιτέχνη που θέλει 30.000-40.000 ευρώ τον χρόνο για να κάνει την τέχνη του. Μη σώσει και τα πάρει».

- Σκληρό ακούγεται...

«Μη σώσει και τα πάρει. Να πάει να κάνει κάτι που θα έρθει ο κόσμος να τον δει,άρα και να του δώσει αυτά τα ευρώ που ζητάει. Με το εισιτήριο. Δεν έχω δει- και τα λεφτά που έχουν δοθεί για αυτά τα μεγάλα δημιουργήματα- κάτι μέσα σε όλα αυτά τα χρόνια, από το πρώτο ΠαΣοΚ των ΔΗΠΕΘΕ ως τώρα,που να άφησε κάτι στον Πολιτισμό. Δεν είδα “Αξιον εστί”, δεν είδα “Ορνιθες”. Εχω βαρεθεί να βλέπω αντίγραφα των ξένων αναζητήσεων. Τα οποία επιχορηγούνται. Γιατί; Ελάχιστα από αυτά βγήκαν στο εξωτερικό και πήραμε μπράβο. Εγώ αν ήμουν ΥΠΠΟ θα έπαιρνα ποσοστό από τις παραστάσεις που θα επιχορηγούσα. Θα ήθελα να έχω μερίδιο από το κέρδος».

- Ποια θα ήταν η μουσική παράσταση των ονείρων σας που θα θέλατε να σκηνοθετήσετε;

«Αυτό δεν θα το αποκαλύψω...». Το «Festivalium» παρουσιάζεται στη μουσική σκηνή Αθηναΐς (Καστοριάς 34-36, Βοτανικός, τηλ. 210 3480.080), Τετάρτη (20.30), Παρασκευή, Σάββατο (21.30) και Κυριακή 20.30.

ΑΝΘΟΥΣΕΣ ΤΕΧΝΕΣ, 30 ΧΡΟΝΙΑ

ΠΑΡΙΣΙ. «Οργανικό και φωνητικό συγκρότημα μπαρόκ του Ιλ-ντε-Φρανς». Ο τίτλος ήταν σχοινοτενής και μάλλον άχρωμος για να συμβάλει στην προκοπή του συγκροτήματος που μόλις είχε ιδρυθεί, το 1979. Οταν ένα από τα μέλη του έπεσε πάνω σε μια όπερα του Μαρκ-Αντουάν Σαρπαντιέ, υιοθετήθηκε η πρότασή του να αντικατασταθεί η μακαρονοειδής ονομασία του νεοπαγούς συγκροτήματος με τον χαριτωμένο τίτλο της: Les Αrts Florissants (Οι ανθούσες τέχνες). Ετσι γεννήθηκε το φημισμένο συγκρότημα μουσικής μπαρόκ, ένα από τα εγκυρότερα του καιρού μας, γνωστό σε όλον τον κόσμο (και στα χώματά μας). Εφέτος τα 30χρονα του συγκροτήματος πανηγυρίζονται με πλήθος- τι άλλο; συναυλίες ανά τη Γαλλία. Οι επόμενες εμφανίσεις του αναμένονται στο Στρασβούργο στις 5 Νοεμβρίου με το Εκτο Βιβλίο Μαδριγαλιών του Μοντεβέρντι και στην πρωτεύουσα στις 8 Νοεμβρίου με έργα Λουλί, Χάιντν και Μότσαρτ και στις 10 Νοεμβρίου με το πρόγραμμα Λουλί και Σαρπαντιέ στα χρόνια του Ρort-Royal. Ο ιδρυτής του συγκροτήματος Αμερικανός Γουίλιαμ Κρίστι, κλαβεσινίστας και μαέστρος, εγκαταστάθηκε στη Γαλλία το 1971 έχοντας εγκαταλείψει την πατρίδα του επειδή, μεταξύ άλλων, ήταν εναντίον του πολέμου του Βιετνάμ. Το 1995 έλαβε τη γαλλική υπηκοότητα. Λάτρης του γαλλικού μπαρόκ ο Κρίστι θεωρείται ότι συνέβαλε όσο λίγοι στην απαλλαγή αυτού του είδους μουσικής από την ανυποληψία που το περιέβαλλε ως πεπαλαιωμένο και στην ανάδειξή του σε δημοφιλέστατο ακρόαμα και θέαμα. Εχοντας επεκτείνει με τα χρόνια το ρεπερτόριο του συγκροτήματος, ο Κρίστι εξακολουθεί να το διευθύνει με σιδηρά πυγμή, παραμένοντας ωστόσο, όπως διαβάζουμε, ιδιαίτερα αγαπητός στους συνεργάτες του.

[ars...brevis, επιμέλεια: Αναστασία Ζενάκου, ΤΟ ΒΗΜΑ, 01/11/2009]

«Απλώς παίζουμε»... O σαξοφωνίστας Μπράνφορντ Μαρσάλις μιλάει για την τζαζ με αφορμή την εμφάνισή του στο Παλλάς

συνεντευξη στον ΣΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009

Τελικά όλοι οι κορυφαίοι μουσικοί της τζαζ έχουν λίγο- πολύ την ίδια πορεία. Δεν εμφανίζονται, δηλαδή, από το πουθενά και μας εντυπωσιάζουν με την αρτιότητα στο παίξιμό τους, τις νέες ιδέες και τις εξαιρετικές ηχογραφήσεις τους. Εχουν προηγηθεί τα νεανικά χρόνια, κατά τα οποία έχουν εντυπωσιάσει με τη βιρτουοζιτέ τους και κυρίως προτού τραβήξουν τον δικό τους δρόμο έχουν συνεργαστεί με τα σπουδαιότερα ονόματα του είδους. Αυτή ακριβώς είναι και η πορεία του σαξοφωνίστα Μπράνφορντ Μαρσάλις, ο οποίος είχε βεβαίως την τύχη να αποτελεί μέλος μιας από τις μεγαλύτερες οικογένειες της τζαζ. Γιος του πιανίστα Ελις Μαρσάλις Τζούνιορ και αδελφός του ντράμερ Τζέισον Μαρσάλις, του τρομπονίστα Ντελφέγιο Μαρσάλις και βεβαίως του ακόμη πιο διάσημου τρομπετίστα Γουίντον Μαρσάλις. Από την ηλικία των επτά άρχισε το κλαρινέτο για να το αλλάξει με το σαξόφωνο αργότερα. Ενώ ακόμη ήταν φοιτητής στο περίφημο Βerklee College περιόδευσε στην Ευρώπη παίζοντας βαρύτονο σαξόφωνο με το μεγάλο σχήμα του ντράμερ Αρτ Μπλέικι. Την επόμενη χρονιά ακολούθησε η συμμετοχή του στις big bands των Λάιονελ Χάμπτον και Κλαρκ Τέρι, αλλά και η πρώτη σημαντική συνεργασία με τον Γουίντον στους Jazz Μessengers του Μπλέικι και πάλι. Μια περιοδεία στην Ιαπωνία με τον Χέρμπι Χάνκοκτον έβαλε σε νέους κόσμους, πιο πειραματικούς, ενώ η επισημοποίηση του ταλέντου του έγινε προφανώς με τις συμμετοχές του σε εμφανίσεις του Μάιλς Ντέιβις Στα μέσα της δεκαετίας του ΄80 ήταν εκείνος που έδωσε το τζαζ χρώμα στις πρώτες σόλο αναζητήσεις του Στινγκ μετά τη διάλυση των Ρolice. Κάνοντας χρήση του ψευδωνύμου του κορυφαίου σαξοφωνίστα Τζούλιαν “Κάνονμπολ” Εϊντερλι, δημιουργεί το 1994 ένα από τα πιο πρωτοποριακά συγκροτήματα των τελευταίων 30 χρόνων, τους Βuckshot Le Fonque, και ηχογραφεί δύο άλμπουμ. Την τελευταία δεκαετία κύρια ενασχόλησή του είναι το κουαρτέτο του αλλά και η δισκογραφική εταιρεία του, η Μarsalis Μusic, μέσω της οποία έχουν κυκλοφορήσει τις δουλειές τους καλλιτέχνες όπως οΧάρι Κόνικ Τζούνιορ, ο Τζίμι Κομπ αλλά και η Κλάουντια Ακούνια. Στην Αθήνα εμφανίζεται με το κουαρτέτο του, όπου θα παρουσιάσει, ανάμεσα σε άλλα, κομμάτια από το πρόσφατο άλμπουμ του «Μetamorphosen». Ο Μπράνφορντ Μαρσάλις μίλησε σχετικά στο «Βήμα της Κυριακής».

- Επειτα από τις εξελίξεις ενός αιώνα στην τζαζ μουσική, ποιο είναι εκείνο το στοιχείο, πιστεύετε, το οποίο θα κινούσε το είδος προς μια νέα κατεύθυνση;

«Δεν νιώθω την πίεση να κάνω κάτι διαφορετικό. Υπάρχει μια άρρωστη εμμονή με το νέο, ασχέτως ποιότητας. Η δουλειά μου είναι να παίζω μουσική με υψηλή ποιότητα και όσο πιο αυθεντική γίνεται. Αν κάτι από αυτά τύχει να είναι νέο, η ιστορία έχει αποδείξει ότι λίγοι θα το αντιληφθούν και πολύ αργότερα, ούτως ή άλλως».

- Τι προσπαθήσατε να επιτύχετε με το τελευταίο άλμπουμ σας «Μetamorphosen»;

«Αυτό που κάνουμε είναι να παίζουμε τη μουσική που υπάρχει μπροστά στα μάτια μας. Εκ των υστέρων μπορούμε να εξακριβώσουμε αν είναι διαφορετική ή καλύτερη από όσα έχουμε κάνει στο παρελθόν. Αυτό λοιπόν που διαπίστωσα με το τέλος της ηχογράφησης είναι ότι ως συγκρότημα εξελιχθήκαμε τόσο ώστε να λέμε αυτό που έχουμε να πούμε σε λιγότερο χρόνο. Τα κομμάτια είναι πιο ουσιαστικά και με μεγαλύτερο αντίκτυπο».

- Γιατί διαλέξατε το σαξόφωνο και όχι ένα χαμηλού προφίλ όργανο;

«Αρχισα να παίζω κλαρινέτο σε ορχήστρα και εμβατηριακές μπάντες από την ηλικία των επτά, οπότε η συνέχεια στο σαξόφωνο φαίνεται ως μια λογική επιλογή. Εκείνες τις ημέρες δεν είχα καμία εκτίμηση ή ιδέα περί “υψηλού” ή “χαμηλού” προφίλ».

- Ποια είναι η εμπειρία σας ως μέλος στα συγκροτήματα του Αρτ Μπλέικι και του Λάινελ Χάμπτον;

«Επειδή ακριβώς ήμουν ένας ποπ σαξοφωνίστας στην εφηβεία μου, έμαθα από αυτούς τι ακριβώς είναι η τζαζ και πόσο δύσκολο είναι να παίζεις τζαζ. Εκτοτε έχουν συμβεί πολλά».

- Προέρχεστε από μια οικογένεια της οποίας τα μέλη είναι καταξιωμένοι μουσικοί.Παίζοντας με αυτούς γίνατε περισσότερο ανταγωνιστικός;

«Οταν είσαι σε ένα συγκρότημα ή σε μια ορχήστρα ο ανταγωνισμός αφορά ένα πρόσωπο ή μία ομάδα προσώπων που παίζουν το ίδιο όργανο με σένα. Για μένα ο ανταγωνισμός υπήρχε με τους συμφοιτητές μου Ντέιβιντ Βίτερ (σ.σ.: πλέον αμερικανός γερουσιαστής) και Ντάνι Μαγκάρι (σ.σ.: τώρα πια γιατρός)».

- Πόσο διαφορετικό είναι να ηχογραφείς για τη δική σου ετικέτα κι όχι για μια μεγάλη πολυεθνική εταιρεία;

«Δεν διαφέρει και πολύ. Πάντοτε ηχογραφούσα ό,τι ήθελα εγώ, ακόμη και στην Columbia».

- Αν και έχετε την ελευθερία, δεν ηχογραφείτε συχνά. Γιατί;

«Οι τζαζ δίσκοι ποτέ δεν θα έχουν την εμπορική απήχηση των ποπ δίσκων, και έτσι δεν υπάρχει το εμπορικό κίνητρο να ηχογραφήσεις. Αυτό που ουσιαστικά κάνουμε είναι μια καταγραφή της προόδου μας ως μουσικοί. Οταν έχουμε κάτι ουσιαστικό να πούμε, φτιάχνουμε έναν νέο δίσκο, σωστά;».

- Θα επιχειρούσατε σήμερα κάτι αντίστοιχο με ό,τι κάνατε με τον Στινγκ πριν από τρεις δεκαετίες;

«Λατρεύω τον Στινγκ. Αγαπώ τη δημιουργικότητά του και το ταλέντο του στη σύνθεση. Αλλά δεν θα έδινα ενάμιση χρόνο από την καριέρα μου ξανά προκειμένου να παίξω με έναν μουσικό που δεν είναι τζαζίστας. Λιγότερο χρόνο, μπορεί».

- Νιώθετε ότι χάνετε ένα μέρος της καλλιτεχνικής ελευθερίας σας όταν ηχογραφείτε ή παίζετε κλασική μουσική;

«Υπάρχει μεγαλύτερη αίσθηση οργάνωσης και συγκρότησης στην τζαζ απ΄ ό,τι πιστεύει ο περισσότερος κόσμος. Απεναντίας υπάρχει μεγαλύτερη ελευθερία στην κλασική μουσική από αυτό που πιστεύει ο κόσμος. Αν δεν υπήρχε ελευθερία, αν αγόραζες τρεις διαφορετικές ηχογραφήσεις του ίδιο έργου μουσικής με τρεις διαφορετικές ορχήστρες και μαέστρους θα ακούγονταν ακριβώς το ίδιο. Αλλά δεν είναι έτσι. Η ελευθερία είναι στη μελωδία και στην ενορχήστρωση».

- Πόσο τυχαία ήταν η δημιουργία κάτι τόσο επαναστατικού όσο οι Βackshot Le Fonque;

«Ποτέ δεν τους θεώρησα επαναστατικούς. Ηταν απλώς ένα τζαζ συγκρότημα που δούλεψε έχοντας την ίδια φιλοσοφία για τη μουσική που έχω όταν ηχογραφώ τζαζ δίσκους. Προσπαθούσαμε διαρκώς να βελτιωνόμαστε και δεν χρησιμοποιήσαμε ποπ ευκολίες για να γίνουμε πιο προσιτοί».

- Ζηλεύετε πράγματα που έχουν κάνει άλλοι στην τζαζ και στα οποία δεν έχετε εμπλακεί εσείς;

«Οι μόνες επιθυμίες μου είναι να είχα ακούσει τον Τσάρλι Πάρκερ, τον Σίντνεϊ Μπεσέκαι τον Τζον Κολτρέιν. Η μόνη στιγμή που ζηλεύω είναι όταν ακούω τον Λέστερ Γιανγκ να παίζει με την Μπίλι Χολιντέι. Εύχομαι να ήμουν εγώ στη θέση του».

- Δεν σας έχουμε δει για καιρό στην Αθήνα.Τι θα παρουσιάσετε αυτή τη φορά;

«Παλιά μουσική, νέα μουσική, κάποια πράγματα από το “Μetamorphosen”. Ο,τι μας έλθει εκείνη την ώρα στο μυαλό. Δεν έχουμε κάποια λίστα επάνω στην οποία να βασίζουμε τις εμφανίσεις μας. Απλώς παίζουμε».

Ο Μπράνφορντ Μαρσάλις εμφανίζεται την Τρίτη 3 Νοεμβρίου στο Παλλάς. Προπώληση εισιτηρίων: Βουκουρεστίου 5, Αθήνα, τηλ.210 3213.100, με πιστωτική κάρτα στο 210 8108.181 και μέσω Ιnternet στη διεύθυνση www.ellthea.gr

Chick to cheek

Το 1972 ο μπασίστας Στάνλεϊ Κλαρκ, ο ντράμερ Λένι Γουάιτ και ο πιανίστας-πολυοργανίστας Τσικ Κορία, δηλαδή τρεις δεξιοτέχνες με απεριόριστες αυτοσχεδιαστικές δυνατότητες και μπόλικη διάθεση πειραματισμού, έφτιαξαν ένα συγκρότημα.

Το βάφτισαν «Return to forever», προετοίμασαν το έδαφος για τη σταδιακή μετατροπή του ήχου τους από ακουστικό σε ηλεκτρικό και για μια πενταετία μεσουράνησαν.

Πέρυσι, κι ενώ πλέον οι τρεις τους είναι μια πραγματική ντριμ τιμ της μουσικής, αποφάσισαν να κάνουν μία ιστορική επανένωση και να την γιορτάσουν με μια παγκόσμια περιοδεία. Σε λίγες μέρες, τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, κάνουν στάση στο «Παλλάς» -το οποίο συνεχίζει για τρίτη χρονιά τον πετυχημένο κύκλο «Jazz Masters» (πριν από τους τρεις τους στη σκηνή του «Παλλάς» θα ανέβει ο σπουδαίος βιρτουόζος του μπάντζου Μπέλα Φλεκ μαζί με τους Flecktones με τους οποίους ο Κορία ηχογράφησε το 2007 το άλμπουμ «The Enchantment»).

Νοσταλγία και ευτυχία

Στα πενήντα χρόνια της καριέρας του, ο τελευταίος πραγματοποίησε μνημειώδεις συνεργασίες, κατάφερε να αντικαταστήσει τον Χέρμπι Χάνκοκ στην μπάντα του Μάιλς Ντέιβις, αφοσιώθηκε στον πειραματισμό και κέρδισε 15 βραβεία Γκράμι και 51 (!) υποψηφιότητες. Γεννημένος το 1941 στη Μασαχουσέτη από γονείς με ιταλοϊσπανική καταγωγή, ο Κορία πρωτοέπαιξε στο πιάνο σε ηλικία 4 ετών έπειτα από προτροπή του πατέρα του, ο οποίος κέρδιζε τα προς το ζην παίζοντας τρομπέτα.

Οσο για τους άλλους δύο, ο μεν Στάνλεϊ Κλαρκ έχει διαπρέψει στο μπάσο, ο δε Λένι Γουάιτ, πέρα από τις συνεργασίες με τον Μάιλς Ντέιβις και τον Σταν Γκετζ, έγινε ευρύτερα γνωστός ως ο αριστερόχειρας που παίζει με την ίδια άνεση και με το δεξί. Αναζητήσαμε τον Κορία και μας μίλησε εκ μέρους των τριών.

-Πώς νιώθετε μεταξύ σας τόσον καιρό μετά;

«Το όλο εγχείρημα έχει πολλή πλάκα. Περνάμε θαυμάσια όχι μόνο γιατί θυμόμαστε παλιές στιγμές, αλλά και γιατί βλέπουμε στα μάτια των θεατών τη λαχτάρα ν' ακούσουν. Οι συναυλίες αυτές είναι ένα μείγμα νοσταλγίας και ευτυχίας. Κατά κάποιον τρόπο νιώθουμε υπερήφανοι που είμαστε ακόμα ικανοί να ερμηνεύουμε δύσκολα κομμάτια, να αυτοσχεδιάζουμε με τον ίδιο τρόπο και να φρεσκάρουμε λίγο τις συνθέσεις μας».

- Το «Return to forever» ξεκίνησε ως πειραματισμός. Σήμερα ποια θέση θεωρείτε ότι έχει στη μουσική πραγματικότητα;

«Το να μπορείς να εμβαθύνεις στην μουσική είναι η μεγαλύτερη ευχαρίστηση και ίσως το ισχυρότερο προσόν αυτής της συνύπαρξης. Πάντα μου αρέσει να προκαλώ τη δημιουργικότητα των ανθρώπων με τους οποίους συνεργάζομαι. Είμαστε τρεις διαφορετικοί άνθρωποι, με εντελώς διαφορετικούς χαρακτήρες και πολύ σταθερές ιδέες. Εχουμε, όμως, μια βαθιά επιθυμία και έναν κοινό στόχο: να καταθέτουμε ο καθένας μας το καλύτερό του. Αυτή κατά τη γνώμη μου είναι η ανταμοιβή από τη μουσική».

- Το να ξεπερνάτε τα όρια δεν είναι στόχος;

«Δεν μου αρέσει καθόλου η έννοια των ορίων. Από παιδί οι γονείς μου μου έδωσαν μεγάλη ελευθερία και με ενθάρρυναν να κινηθώ δημιουργικά μέσα σε αυτή».

- Τον δικό σας γιο, που είναι μουσικός, τι τον συμβουλεύετε;

«Ακολουθώ το παράδειγμα των γονιών μου. Εμαθα στον Ταντέους [γιος του] ότι μόνο σε ένα περιβάλλον γεμάτο αγάπη και ελευθερία μπορεί να είσαι δημιουργικός. Φαίνεται να ακολουθεί τη συμβουλή μου και είμαι περήφανος γι' αυτό».

- Και ένα σχόλιο για τη νέα γενιά της τζαζ;

«Εκτιμώ και υποστηρίζω την έμπνευση, γιατί λείπει πολύ από τον πλανήτη μας».*

• Της ΜΑΤΟΥΛΑΣ ΚΟΥΣΤΕΝΗ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Επτά, Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009

Τάνια Τσανακλίδου: «Πάντα αγαπούσα μέχρι το κόκαλο»

• Η Τάνια Τσανακλίδου μιλάει για τη ζωή και τον έρωτα με αφορμή το νέο της άλμπουμ, που μόλις κυκλοφόρησε, με τίτλο «Προσωπογραφία»

Εννέα ολόκληρα χρόνια είχε να κάνει καινούριο δίσκο. Από βαρεμάρα, από άποψη, επειδή δεν ήξερε αν θα βρει κομμάτια που θα της αρέσουν, επειδή «το τραγούδι είναι εραστής κι όχι μόνιμη σχέση. Το μόνο που πρέπει να κυνηγάς στη ζωή είναι τον έρωτα, όλα τα άλλα σε βρίσκουν μόνα τους», λέει η Τάνια Τσανακλίδου. Αλλωστε, επανειλημμένα έχει δηλώσει, ότι το αλατοπίπερο στη ζωή της είναι οι φίλοι, το μαγείρεμα, το Πήλιο, η μπιρίμπα.

Επίσης, έχει το θάρρος να πει ότι βαριέται με τη σοβαροφάνεια πολλών συναδέλφων του εντέχνου, ότι δεν αντέχει την αγωνία να είσαι κάθε χρόνο στο προσκήνιο, ότι την αρρωσταίνουν οι πολιτικές εξελίξεις -εξ ου και δεν ψήφισε- ότι περνά θαυμάσια στα μπουζούκια με τον Νίκο Μακρόπουλο. «Μ' αρέσει αυτός ο τύπος. Με πήγανε μια φορά στο μαγαζί που τραγουδά, με ανέβασε στη σκηνή και έμεινα εκεί κάνα δυο ώρες. Τον γουστάρω πολύ γιατί τραγουδάει και δεν κοροϊδεύει. Μου θυμίζει τον Στράτο Διονυσίου, τον οποίο εκτιμούσα πολύ. Είναι άντρας, όχι σαχλαμάρας. Δεν θα τον δεις να κάνει τζιριτζάντζουλες».

Παιδί της νύχτας

Με τίτλο «Προσωπογραφία», συνθέσεις των Γ. Χριστοδουλόπουλου, Θ. Οικονόμου, Θ. Καραμουρατίδη, Λ. Μαχαιρίτσα και στίχους των Ε. Βραχάλη, Α. Δήμου, Γ. Ευαγγελάτου, Γ. Μαύρου, Σ. Σταύρου, το νέο άλμπουμ είναι αφιερωμένο στον έρωτα.

Με αφετηρία κάποιους από τους τίτλους των νέων της τραγουδιών θυμηθήκαμε ιστορίες, συνήθειες και παλιές αγάπες. Δηλαδή, αυτά για τα οποία μιλάνε τα καινούρια της τραγούδια.

* «Πάντα»: «Πάντα αγαπούσα ώς το κόκαλο. Και τους εκάστοτε συντρόφους και τη δουλειά μου. Γι' αυτό και την κάνω με αυτόν τον τρόπο. Αν ήθελα να βιοπορίζομαι από το τραγούδι, θα το έκανα βιοτεχνία- φασόν. Θα είχα τρελαθεί στα μπότοξ, θα πήγαινα στις πρεμιέρες, θα έβγαζα κάθε χρόνο άλμπουμ, θα υπέκυπτα ενδεχομένως στα μπουζούκια».

* «Νυχτώνει»: «Το αγαπώ το σκοτάδι. Από έφηβη ήμουν παιδί της νύχτας. Κοιμόμουν με την ανατολή του ηλίου κι η μάνα μου για να με ξυπνήσει με μπουγέλωνε. Τα βράδια ένιωθα δημιουργική. Ο,τι κι αν έκανα: είτε διάβαζα, είτε αργότερα μοιραζόμουν το κρεβάτι μου... Τη μέρα λούφαζα, ένιωθα ανασφαλής. Ολα αλλάξανε όταν άρχισε να νυχτώνει στη ζωή μου. Μεγαλώνοντας ξεκινά μια αντίστροφη μέτρηση και καταλαβαίνεις ότι δεν σε παίρνει να αφήνεις το μισό χρόνο που σου απομένει να πηγαίνει χαμένος. Με το που σκάει ο ήλιος τώρα πια, το μάτι μου γαρίδα».

* «Μόνη μου»: «...εδώ και χρόνια. Εχω ξεχάσει το μοίρασμα. Ομως, κι η μοναξιά υπέροχη είναι. Δεν λέω, μου λείπουν οι αγκαλιές, μου λείπει να γείρω σε κάποιον. Οσο τρυκυμιώδης κι αν είναι μια σχέση, η αγκαλιά έχει πάντα τη γαλήνη της. Αλλωστε, όταν κοιτάς τον εαυτό σου στα μάτια του άλλου είσαι πάντα πιο όμορφη. Ενώ εγώ που με κοιτάω μόνο στον καθρέφτη, είναι σαν να βλέπω τη μάνα μου».

* «Αυτό είμαι»: «Με τρελαίνει αυτό το τραγούδι γιατί η φράση "για τόσο φτάνω" θέλει πολλή μαγκιά για να την ξεστομίσεις. Ολοι νομίζουν ότι μπορούν να τα κάνουν όλα. Δεν είναι κακό να συμφιλιώνεσαι με την μετριότητά σου. Ισα ίσα, που βγαίνεις από το σφίξιμο και την πόζα. Απελευθερώνεσαι. Το είδαμε πρόσφατα και με τις πολιτικές εξελίξεις. Ζούμε την παντοκρατορία της μετριότητας».

«Ο αποχαιρετισμός θέλει κότσια»

* «Νύχτα της φωτιάς»: «Είναι αυτές οι νύχτες που το άλλο πρωί δεν θυμάσαι τίποτα».

* «Καληνύχτα»: «Μου ήταν πάντα πολύ δυσάρεστη λέξη. Η καληνύχτα σημαίνει αποχαιρετισμό. Κι ο αποχαιρετισμός θέλει αξιοπρέπεια και κότσια. Πρέπει να είσαι γενναίος και να τους απελευθερώνεις τους ανθρώπους. Κάποτε έπεσα κι εγώ στη λούμπα και προσπάθησα να κρατήσω κάποιον με το ζόρι. Επειδή, όμως, ήταν κάθετος -να 'ναι καλά- με γλίτωσε από την προσβολή και το διασυρμό».

* «Παράδεισος». «...Ηταν η ζωή μου και κόλαση ο εαυτός μου».

* «Εξοδος». «Το άλμπουμ τελειώνει με μια παιδική φωνή όπως οι έρωτες τελειώνουν αφήνοντας πίσω τους ένα παιδί που διεκδικούν δύο άνθρωποι. Ξέρω: θα με ρωτήσεις γιατί άφησα τη μητρότητα έξω από τη ζωή μου... Ισως από εγωισμό. Δεν ήθελα ποτέ να πάψω εγώ να είμαι το παιδί. Μόνο για λίγες ώρες και κυρίως σε στιγμές μεγάλης συναισθηματικής φόρτισης πέρασε από το μυαλό μου να αποκτήσω παιδιά. Αλλά μάλλον δεν έκανα γι' αυτή τη δουλειά. Θα ήμουν εξαιρετικά καταπιεστική. Αλλωστε, με εννέα ανίψια, τα παιδιά δεν μου έχουν λείψει». *

• Της ΜΑΤΟΥΛΑΣ ΚΟΥΣΤΕΝΗ, Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Επτά, Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2009