Πέντε Όσκαρ και τέσσερα ΓκράμιΟ Βρετανός μουσικοσυνθέτης Τζον Μπάρι, βραβευμένος με πέντε Όσκαρ και τέσσερα Γκράμι και δημιουργός της μουσικής πολλών ταινιών Τζέιμς Μποντ, πέθανε από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 77 ετών.
- Ο Τζον Μπάρι
Ο Μπάρι, γεννημμένος στο Γιορκ της βόρειας Αγγλίας, συνέθεσε επίσης τη μουσική για τις ταινίες Ο Καουμπόι του Μεσονυχτίου, Το Λιοντάρι το Χειμώνα και πιο πρόσφατα για το θρίλερ Εnigma.
Υπέγραψε τη μουσική στις ταινίες του διάσημου κατασκόπου Από τη Ρωσία με αγάπη, Ο Χρυσοδάκτυλος και Ζεις Μονάχα δύο φορές.
Τρία από τα Όσκαρ που κέρδισε ήταν για την μουσική στις ταινίες Χορεύοντας με τους Λύκους, Πέρα από την Αφρική και Born Free.
Monday, January 31, 2011
Πέθανε σε ηλικία 77 ετών ο πολυβραβευμένος Βρετανός συνθέτης Τζον Μπάρι
Sunday, January 30, 2011
Πέθανε η διάσημη Ουαλή σοπράνο ντέιμ Μάργκαρετ Πράις
- Σίγησε μια από τις καλύτερες φωνές
- Η ντέιμ Μάργκαρετ Πράις
Μια από τις καλύτερες φωνές του κόσμου, αυτή της Ουαλής σοπράνο Μάργκαρετ Πράις, σίγησε για πάντα. Η διάσημη σοπράνο, που είχε κερδίσε και τον τίτλο της ντέιμ, πέθανε σε ηλικία 69 χρόνων στο σπίτι της στην Ουαλλία από καρδιακή ανακοπή. Γεννήθηκε σε οικογένεια μουσικών και από μικρή ασχολήθηκε με το τραγούδι, παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα της που την ήθελε βιολόγο. Πρωτοεμφανίστηκε στη σκηνή το 1962 στο ρόλο της Σαρουμπίν στους «Γάμους του Φίγκαρο» και απέσπασε πολύ κολακευτικές κριτικές. Το μεγάλο ταλέντο της φάνηκε λίγο αργότερα, στην Βασιλική Οπερα του Λονδίνου, όταν αντικατέστησε την Ισπανίδα συνάδελφό της Τερέζα Μπεργκάντζα. Οι κριτικοί την αποθέωσαν και ύμνησαν την εξαιρετική φωνή της. Έκτοτε οι εμφανίσεις της σε Παρίσι, Τόκιο, Νέα Υόρκη, Βιένη, Μόναχο ακολουθούσαν η μία την άλλη και ήταν όλες αποθεωτικές για τη μεγάλη καλλιτέχνιδα της όπερας. Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
Saturday, January 29, 2011
Ο Θεοδωράκης της ψυχής μας
H «Κ» προσφέρει στους αναγνώστες της τα σημαντικότερα έργα του Μίκη Θεοδωράκη. Με την ευκαιρία της κυκλοφορίας τους, παρουσιάζονται ιστορίες που έδωσαν τις αφορμές για να γραφούν ορισμένα από τα πιο αγαπημένα τραγούδια του. Στη φωτογραφία, ο συνθέτης με τους Μανώλη Χιώτη και Γρηγόρη Μπιθικώτση, το 1962.
- Της Γιωτας Συκκα, Η Καθημερινή, Kυριακή, 30 Iανoυαρίου 2011
- Από τις 13 Φεβρουαρίου η «Κ» προσφέρει στους αναγνώστες της τα σημαντικότερα έργα του Μίκη Θεοδωράκη, όπως: Αξιον Εστί, Ρωμιοσύνη, Επιτάφιος, Επιφάνια, Μικρές Κυκλάδες, Canto General κ. ά.
Μελοποίησε τους μεγαλύτερους ποιητές. Σύστησε την ποίηση του Σεφέρη, του Ελύτη, του Ρίτσου και του Λειβαδίτη σε όλη την Ελλάδα, που τον αγάπησε και τον έκανε μέρος της καθημερινότητάς του. Ο Μίκης Θεοδωράκης κέρδισε το μεγάλο στοίχημα. Από τους σημαιοφόρους της περιπέτειας της μετεμφυλιακής Ελλάδας και των κοινωνικοπολιτικών αλλαγών της, έγινε αργότερα σε όλο τον κόσμο πρωτοστάτης διαμαρτυρίας για την κατάλυση της δημοκρατίας. Και σήμερα, κορυφαίος, φλογερός ταγός της μουσικής, αλλά και της ψυχής της.
Τα τραγούδια του πέταξαν πάνω από τους τόπους όπου δημιουργήθηκαν, αγαπήθηκαν και αποτέλεσαν σύμβολα άλλων λαών, που επίσης γνώρισαν διώξεις και ταλαιπωρίες, όπως οι Ισπανοί, οι Χιλιανοί, οι Αρμένιοι, οι Κούρδοι και οι Παλαιστίνιοι, στους οποίους έδωσε βήμα μέσω των συναυλιών του. Οι μελωδίες του καθρεφτίζουν όλες τις στάσεις και τους σταθμούς της Ελλάδας του 20ού αιώνα, με όλες τις διαψεύσεις και προσδοκίες, τις ιδεολογικές διαφορές, τις διώξεις και τις ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον.
Εχει γράψει τα πιο πηγαία τραγούδια, μουσική για το θέατρο και το σινεμά, όπερες, συμφωνικά και μετασυμφωνικά έργα, μουσική δωματίου και ορατόρια, μουσική για μπαλέτο και καθιέρωσε τις συναυλίες έντεχνου λαϊκού τραγουδιού. Χρησιμοποίησε λαϊκή και κλασική ορχήστρα, βαρύτονο και λαϊκό ερμηνευτή για το «Αξιον Εστί» παντρεύοντας στα 35 του τη λαϊκή ψυχή με τη δομή τού ορατόριου, τη Δύση με την καθ’ ημάς Ανατολή και αναδεικνύοντας τον πιο ουσιαστικό, ελληνικό, μουσικό κοσμοπολιτισμό.
Συνήθως όταν μιλάμε για τον Μίκη Θεοδωράκη και τον τρόπο που έγραψε τα τραγούδια του, στεκόμαστε στους αγώνες, στα χρόνια της Μακρονήσου και μιας Ελλάδας διχασμένης. Στο τι έδωσαν και δίνουν τα έργα του στους νεότερους δημιουργούς, τι αναμοχλεύουν στις συνειδήσεις μας.
Σήμερα, με την ευκαιρία της κυκλοφορίας των ιστορικών του έργων από την «Καθημερινή», παρουσιάζουμε τις ιστορίες που έδωσαν τις αφορμές για να γραφούν ορισμένα από τα αγαπημένα του έργα και τραγούδια. Απλές ιστορίες από ένα φωτεινό δρομέα του τραγουδιού που εξακολουθεί να ξεσηκώνει και να συγκινεί.
- «Χάθηκα»
Ηταν ένα από τα πολλά χαρτάκια που σκόρπιζε στον κήπο του σπιτιού τους στον Γαλατά, ανάμεσα στα χρυσάνθεμα και στα γαρύφαλλα, ο βενιαμίν της οικογένειας, Γιάννης Θεοδωράκης: «Χάθηκα μέσα στους δρόμους που μ’ έδεσαν για πάντα / μαζί με τα σοκάκια / μαζί με τα λιμάνια…».
Ο αδερφός του, ο Μίκης, το ψάρεψε όπως τόσα άλλα. «Θα πήγαινε τότε στην έκτη Γυμνασίου. Στην τάξη του ήσαν όλοι ένοπλοι. Κι από ’κει και πέρα, πού να λογαριάσεις πειθαρχία, σεβασμό, υπακοή... Ο καημένος ο πατέρας έτρεμε να του μιλήσει, μήπως και πυροβολήσει τα βαρέλια και χυθεί το κρασί. Ετσι φαίνεται πως δεν συγχωρούσε στον εαυτό του αυτές τις ευαισθησίες, να γράφει ποιήματα. Ομως το ’χε ανάγκη... Κι αφού την ικανοποιούσε σκαλίζοντας τους στίχους στο άσπρο χαρτί, ευθύς μετά το πετούσε, για να δείξει στον εαυτό του πως ξανάγινε άντρας σκληρός, υπεράνω της ποίησης... Αυτήν την εξήγηση έδινα τότε, καθώς μάζευα τα χαρτάκια, λες και ήταν κολοκύθια ή αγγούρια μέσα από τον κήπο».
Το «Χάθηκα» το μελοποίησε όταν υπηρετούσε στρατιώτης στα Χανιά και μαζί με τα «Δακρυσμένα μάτια», την «Αυγή αφράτη» και την «Ομορφη πόλη» αποτέλεσαν τους «Λιποτάκτες», που ηχογραφήθηκαν το 1960 με τον Μανώλη Χιώτη, τον Δημήτρη Φάμπα στην κιθάρα και τον Καζανά στα κρουστά.
Ηταν μάλιστα η αφορμή για να τραγουδήσει ο ίδιος για πρώτη φορά. Αλλά παρ’ ότι για κάποιους ήταν ιδιαίτερα γοητευτικό, για άλλους ήταν ακριβώς το αντίθετο. Οπως για τον Σάκη Πεπονή ο οποίος «όταν ήταν διευθυντής του ΕΙΡ, μου δήλωσε ότι διέταξε να μη μπαίνουν οι “Λιποτάκτες” γιατί ήμουν φάλτσος».
- «Επιτάφιος»
Ηταν το 1958 στο Παρίσι που ο Μίκης Θεοδωράκης και η σύζυγός του Μυρτώ (παντρεμένοι ήδη πέντε χρόνια) είχαν νοικιάσει ένα διαμέρισμα σε μια pension de famille στην οδό Miromensil. Η ζωή τους, ασκητική. «Η Μυρτώ ξυπνούσε μες στα βαθιά χαράματα. Επρεπε να αλλάξει δύο μετρό για να φτάσει στην άλλη άκρη του Παρισιού, στη Rive Gauche, κοντά στο Pantheon, όπου βρισκόταν το νοσοκομείο Κιουρί. Εκεί, στην αρχή ειδικεύθηκε και μετά δούλεψε ως κανονική γιατρός στη θεραπεία του καρκίνου με την τεχνική του κοβαλτίου». Ο ίδιος μελετούσε στο σπίτι.
Ηταν ένα βράδυ που περίμεναν τους φίλους τους κι έπρεπε να βγουν για τα αναγκαία ψώνια. Λίγες μέρες πριν, ο Γιάννης Ρίτσος του έστειλε τον «Επιτάφιο» με την εξής αφιέρωση: «Το βιβλίο τούτο κάηκε από τον Μεταξά στα 1938 κάτω από τους στύλους του Ολυμπίου Διός». Με το μικρό μεταχειρισμένο Οpel, που είχε αγοράσει από το πρώτο του φιλμ «Η απαγωγή του στρατηγού Κράιπε», έφτασαν στο ελληνικό μπακάλικο. Η Μυρτώ έφυγε για τις προμήθειες κι εκείνος άρχισε να ξεφυλλίζει το βιβλίο του Ρίτσου, που συμπτωματικά πήρε μαζί του. «Ξαφνικά με έπιασε μια βαθιά επιθυμία για μελοποίηση». Σε εκείνο το μικρό αυτοκίνητο συνελήφθησαν τα τραγούδια του Επιταφίου, που δίχασαν με τις πρώτες εκδοχές τους (Μούσχουρη - Χατζιδάκις, Μπιθικώτσης - Χιώτης, Θεοδωράκης - Λίντα) τη μουσική Ελλάδα.
- «Ζοrba the Greek»
Ηταν το 1962 όταν ο Θεοδωράκης έκανε τη φωνοληψία στον δίσκο «Η γειτονιά των Αγγέλων». «Οι μουσικοί οι δικοί μου ήταν πιο κλασικοί, ο Χιώτης επίσης ήταν πιο αιχμηρός, πιο δεξιοτέχνης. Πιο “ποιητής” στο μπουζούκι ήταν ο Ζαμπέτας, ο οποίος ήταν και γλυκύτατος άνθρωπος. Θυμάμαι, μάλιστα, ότι την ώρα που “ανακάλυψα” εγώ την εισαγωγή –πού να ήξερα ότι αυτό θα με κυνηγούσε σε όλη τη ζωή μου–, είχα πρόβα με τον Ζαμπέτα και είχα γράψει το “Στρώσε το στρώμα σου για δυο” για τον δίσκο που θα κάναμε και για την παράσταση της Καρέζη στο θέατρο Κοτοπούλη.»
«Παράμ... παράμ...» έπαιζε στο πιάνο ο συνθέτης. Ο Ζαμπέτας, που μπήκε για την απαραίτητη πρόβα, έβγαλε αμέσως το μπουζούκι του και ακολούθησε: «παράμ... παράμ...». Και με τον χαρακτηριστικό του τρόπο σχολίασε πριν μπουν στο στούντιο: «Ρε, σακουλεύεσαι τι ωραίο που είναι αυτό...
Τα κείμενα αντλήθηκαν από τα: Μίκης Θεοδωράκης – Μελοποιημένη ποίηση (εκδόσεις Yψιλον), Μίκης Θεοδωράκης – Δρόμοι του Αρχάγγελου (4, 5 εκδόσεις Κέδρος), «Αξιος Εστί» (ΣΚΑΪ, εκδόσεις – Λιβάνη), Γρηγόρης Μπιθικώτσης, «Εγώ, ο Σερ...» (εκδόσεις Κοχλίας)
- «Πήραμε τη ζωή μας»
Με τον Γιώργο Σεφέρη ο Μίκης Θεοδωράκης συναντήθηκε το 1960 στο Covent Garden, σε μια πρόβα της ορχήστρας για την «Αντιγόνη» (μπαλέτο). Ο πρώτος υπηρετούσε ως πρέσβης στο Λονδίνο. Εκεί στο μέγαρο της πρεσβείας, όπου ήπιαν το τσάι τους, ζήτησε από τον συνθέτη «να φτιάξουν ένα μπαλέτο σε ιδέες δικές του».
Εκείνος δεν το απέκλεισε, του ζήτησε όμως και κάποια ποιήματα. Επιστρέφοντας στο Παρίσι, στο μικρό διαμέρισμα όπου είχαν προστεθεί πια και δύο μωρά, η Μυρτώ άκουγε επί μέρες το «Περιγιάλι», την «Αρνηση», το «Κράτησα τη ζωή μου» κ. ά. Είχε συνηθίσει. Οταν ο Μίκης τελείωνε ένα τραγούδι που του άρεσε πολύ, το έπαιζε επί δύο βδομάδες συνεχώς, αφού: «Hξερα ότι μετά την κυκλοφορία του δίσκου δεν θα ήταν πια δικό μου».
Λίγο καιρό μετά, ο ποιητής και η σύζυγός του Μαρώ τον περίμεναν για δείπνο και για να δουν τα αποτελέσματα. Μαζί του πήρε καλού κακού την έκδοση του «Επιταφίου» που είχε κάνει ο Χατζιδάκις με τη Μούσχουρη: «Γιατί φοβόμουν ότι η λαϊκή εκτέλεση με τον Μπιθικώτση ίσως να τρύπαγε τα αυτιά του...».
Στο τραπέζι, η κυρία Σεφέρη είχε ανάψει καντηλέρια. Μόνο η σκιά του πιάνου φαινόταν ανησυχητική «γιατί το μυαλό μου δεν μπορούσε να ξεκολλήσει από το ερώτημα: άραγες θα του αρέσουν;».
Ο Σεφέρης: «Πάντα μετρημένος και βαρύς. Ομως, στα μάτια του είδα τη λάμψη του δημιουργού που χαιρόταν για τη νέα μορφή που έπαιρνε ξαφνικά η ποίησή του».
Ενα έμενε μόνο να προσέξει ο συνθέτης. «Την άνω τελεία! Την άνω τελεία! Αλλιώτικα, μου αντιστρέφεις το νόημα», ήταν η προτροπή - παράκληση του ποιητή για τον στίχο «Πήραμε τη ζωή μας». «Βάλε παύση πριν πεις “λάθος”». Στην πράξη, βέβαια, αποδείχθηκε ανέφικτο.
- «Ρωμιοσύνη»
Hταν η αδυναμία του Γρηγόρη Μπιθικώτση. «Το δυσκολότερο έργο που έχω τραγουδήσει στη ζωή μου», σημειώνει στη βιογραφία του: «Ισοδυναμεί με 100 δασκάλους, όπου πάνε και σπουδάζουν φωνητική».
«Γράφτηκε το 1966, γιορτή των Φώτων στη Νέα Σμύρνη. Κάποιο άγνωστο χέρι τοποθέτησε το χειρόγραφο του Ρίτσου, που είχαν φέρει στο σπίτι γυναίκες κρατουμένων πολλά χρόνια πριν, στο πιάνο. Eίχε ξεχαστεί κάτω από άλλα χειρόγραφα. Εκείνες οι μέρες ήταν ταραγμένες. «Είχαν προηγηθεί συγκρούσεις στον Πειραιά με την αστυνομία. Ο άγριος ξυλοδαρμός και η κακοποίησή μου, γεγονότα που με επηρέασαν βαθιά. Τόσο που, μόλις διάβασα τον πρώτο στίχο: “Αυτά τα δέντρα δεν βολεύονται με λιγότερο ουρανό...”, κάθισα, όπως ήμουν λερωμένος με λάσπη και αίματα, και συνέθεσα μονορούφι τη Ρωμιοσύνη».
- «Αξιον Εστί»
Σεπτέμβριος του 1960, στο όρθιο του Λουμίδη μπροστά στο «Παλλάς», εκεί όπου «έπινε τον μοναδικό καφέ εσπρέσο η αθηναϊκή ιντελιγκέντσια», ο Οδυσσέας Ελύτης πλησιάζει τον συνθέτη: «Τελείωσα το “Αξιον Εστί”, το έργο της ζωής μου, νομίζω. Θα ’θελα να σας το έστελνα κάπου, γιατί κάτι μου λέει ότι θα σας εμπνεύσει…».
Δεν πέρασε ούτε ένας μήνας και ο Παριζιάνος ταχυδρόμος άφησε στο θυρωρείο το φρεσκοτυπωμένο βιβλίο του Ελύτη. Οι στίχοι «Ενα το χελιδόνι», «Της αγάπης αίματα», «Της δικαιοσύνης» κ.ά. ήταν σαν μαγνήτες. Ξεκίνησε να τους μελοποιεί αμέσως, αλλά για να ολοκληρώσει το έργο χρειάστηκε τρία χρόνια.
Ο Τάκης Λαμπρόπουλος μετά το μοντάζ πήρε ένα δείγμα και το πήγε στου Φλόκα, στο ιερατείο της διανόησης, όπου σύχναζε και ο Ελύτης. Υπήρχαν αμφιβολίες. Κάποιοι είπαν πως ο κόσμος θα γελάσει με το αποτέλεσμα… «Εγώ όμως επέμενα. Ετσι φτάσαμε στο εξώφυλλο. Ο Γιάννης Τσαρούχης είχε διαφορετική γνώμη ακούγοντας το δείγμα». Γνώμη που την εξέφρασε με τον θαυμάσιο πίνακα που έγινε εξώφυλλο.
H πρώτη εκτέλεση στο «Ρεξ» δεν είχε τις αντιδράσεις που ήλπιζαν. Η κυκλοφορία του δίσκου, όμως, τους διέψευσε όλους. Εγινε ανάρπαστος.
Μήνες αργότερα, στις Σέρρες, όπου βρίσκονταν για μια συναυλία, είδε να σχηματίζεται ουρά έξω από ένα κατάστημα. «Πατριώτη», ρώτησε ένα χωριάτη που περίμενε πίσω πίσω με το μουλάρι του μαζί, «γιατί κάθεσαι στην ουρά;».
«Μάθαμε ότι σήμερα θα ’ρθει στις Σέρρες το «Αξιον Εστί» και το χωριό μ’ έστειλε ν’ αγοράσω το δίσκο».
ΙΑΝΝΗΣ ΞΕΝΑΚΗΣ: Ανοιξε νέους δρόμους στη σύγχρονη μουσική δημιουργία
Δέκα χρόνια από το θάνατο του πρωτοπόρου στοχαστή δημιουργού
Σχέδιο στο περιοδικό «URBANISME» για τις «κοσμικές πόλεις», ύψους 5.000 μέτρων (1967)
- Εργο βαθιά ριζοσπαστικό
Η συμβολή του δημιουργού στην ανανέωση των ιδεών γύρω από τη μουσική, αλλά και την τέχνη γενικότερα, υπήρξε βαθιά, συστηματική και ριζοσπαστική. Οι πρωτοποριακές συνθετικές μέθοδοι που ανέπτυξε συσχέτιζαν τη μουσική με τα μαθηματικά, τη φυσική και την αρχιτεκτονική, ενώ οι φιλοσοφικές του ιδέες για τη μουσική έθεσαν καίρια το αίτημα για ενότητα φιλοσοφίας, επιστήμης και τέχνης, συμβάλλοντας στο γενικότερο προβληματισμό για την κρίση της σύγχρονης ευρωπαϊκής μουσικής. Στηριγμένος στις «γέφυρες» που δημιούργησε ανάμεσα στις επιστήμες και τη μουσική, ανάμεσα στις φιλοσοφικές ιδέες και τις μουσικές τους εφαρμογές, κατάφερε ν' αναπτύξει μιαν αυθεντική, προσωπική μουσική γλώσσα, η οποία είχε παγκόσμια αναγνώριση. Παρά τις δυσκολίες, που ο συνθέτης αντιμετώπισε, κυρίως στην αρχή της πορείας του, από τους επίσημους κύκλους της πρωτοποριακής ευρωπαϊκής μουσικής, ο Ξενάκης χαρακτηρίστηκε από κορυφαίους μουσικολόγους ως η πλέον ριζοσπαστική μουσική φωνή του 20ού αιώνα.
- Στο Πολυτεχνείο και στον αγώνα
Πρωτότοκος γιος του Kλέαρχου Ξενάκη από τη Nάξο και της Φωτεινής Παύλου, εξαιρετικής πιανίστριας από τη Λήμνο, ο Ι. Ξενάκης γεννήθηκε στις 29/5/1922, στην Βραΐλα της Pουμανίας. Ο πρόωρος θάνατος της μητέρας του χαράσσει βαθιά την ψυχή του. «Ημουν 5-6 χρονών όταν πέθανε η μητέρα μου», ανέφερε σε αυτοβιογραφικό κείμενό του. «Πέρασα τα εφηβικά μου χρόνια εσωτερικός σ' ένα σχολείο κοντά στη θάλασσα. Η ζωή όμως ήταν πικρή, ακόμη και στις Σπέτσες εκείνης της εποχής. Mου άρεσε πολύ να διαβάζω αστρονομία, απομονωμένος στη βιβλιοθήκη. Kαι κάποτε, μέσω ενός δασκάλου, ανακάλυψα τον Ομηρο, τους αρχαίους συγγραφείς. Ετσι άνοιξε για μένα η καταπακτή προς τον φιλοσοφικό λόγο».
Διάτοπο του Κέντρου George Pompidou. Ειδική τέντα, που στεγάζει τις εγκαταστάσεις ήχου και ακτίνων λέιζερ
- Καταφύγιο στη Γαλλία
Διάγραμμα για τα 8 κανάλια μουσικής στο πολυθέαμα της Περσέπολης
Το πάθος του, όμως, - πάντα - ήταν η μουσική... «Eπρεπε όμως και να ζήσω. Hμουν πρόσφυγας», σημείωνε ο Ι. Ξενάκης. «Eκανα λοιπόν υπολογισμούς υποστυλωμάτων και τις νύχτες μελετούσα μουσική κι αναζητούσα έναν άνθρωπο να μου τη διδάξει. Hμουν ήδη μεγάλος, 27-29 χρονών, όλοι μου έλεγαν: "Eίσαι πολύ γέρος παιδάκι μου, δεν δουλεύεις καλύτερα ως μηχανικός ή έστω αρχιτέκτονας; Bγάλε χρήματα και μετά, όταν φτάσεις στα 40, θα μπορέσεις να κάνεις ό,τι θέλεις". Δεν τους άκουγα. Στην αρχή δεν υπήρχε τίποτε, μόνο μεγάλη πίκρα, ορισμένες γνώσεις και αναμνήσεις.
Mετά συνάντησα τον Oλιβιέ Mεσιάν και του έδειξα ό,τι είχα κάνει. Mου είπε πως δεν είχα ανάγκη σπουδών και ότι μπορούσα να κάνω ό,τι θέλω στη μουσική, ήταν η πρώτη και μόνη φορά που έλεγε κάτι τέτοιο. Tο πρώτο μου έργο προκάλεσε σκάνδαλο, το κοινό διχάστηκε. Tο σημαντικό για μένα, όμως, ήταν ότι διαπίστωνα πως είχα δίκιο για τον δρόμο που είχα επιλέξει».
- «Γαλαξίες» στοχαστικής μουσικής...
Πάνω αριστερά γενικό σχέδιο για το Πολύτοπο του Μόντρεαλ (1966), δεξιά σχέδιο για τα φωτεινά σημεία στο Πολύτοπο και δεξιά κάτω η εγκατάσταση στο χώρο
Thursday, January 27, 2011
Πάμε σαν άλλοτε...
Στον 91χρονο σήμερα Φώτη Πολυμέρη, αφιερώνεται η αυριανή συναυλία (8.30 μ.μ.), στο «Badminton», η οποία ανοίγει το νέο συναυλιακό κύκλο «Τα πρόσωπα του ελληνικού τραγουδιού». Ο Φώτης Πολυμέρης πρωταγωνίστησε πολλές δεκαετίες στο χώρο του τραγουδιού. Εγραψε στίχους και μελωδίες σε πάνω από πενήντα τραγούδια, ενώ ερμήνευσε μοναδικά επιτυχίες των Σουγιούλ, Αττίκ, Χαιρόπουλου, Γιαννίδη, αλλά και των Τσιτσάνη, Μητσάκη, Ζαμπέτα κ.ά. Στο αφιέρωμα συμμετέχει η Δημοτική Αθηναϊκή Μαντολινάτα Εξαρχείων - Νεαπόλεως «Ο Διονύσιος Λαυράγκας», σε διεύθυνση του Απόλλωνα Κουσκουμβεκάκη. Τραγουδούν: Γιολάντα Αθανασοπούλου, Μπάμπης Βελισσάριος, Νίκος Δημητράτος, Θάνος Πολύδωρας, Κώστας Τζέμος, Ειρήνη Τουμπάκη, Μπάμπης Τσέρτος, Γιάννης Χριστόπουλος.
Saturday, January 22, 2011
«Διαδρομές» στη δισκογραφία
Φωνή που συνδέθηκε με μεγάλες στιγμές του πολιτικού τραγουδιού της μεταπολίτευσης, ο Γιώργος Μεράντζας κάνει την επανεμφάνισή του στη δισκογραφία μετά από είκοσι χρόνια, μ' ένα προσωπικό άλμπουμ, που τιτλοφορείται «Ολα είναι εδώ». Ο Ηπειρώτης τραγουδιστής που έχει βάλει τη σφραγίδα του σε τραγούδια όπως η «Δίκοπη ζωή» και κύκλους σαν τα «Τροπάρια για φονιάδες» και «Φουέντε Οβεχούνα», καταθέτει δεκατρείς ερμηνείες τραγουδιών που έγραψαν συνοδοιπόροι του στο τραγούδι, συνθέτες και στιχουργοί, παλιότεροι και νεότεροι: 6 καινούρια τραγούδια, 6 διασκευές - και ένα παραδοσιακό («Τι να της κάνω της καρδιάς»). Τα καινούρια τραγούδια έγραψαν οι Θάνος Μικρούτσικος (σε στίχους Μάνου Ελευθερίου), Διονύσης Τσακνής (το πολύ δυνατό στιχουργικά «Βλέπω μια άνοιξη»), Κώστας Λειβαδάς (σε στίχους Θοδωρή Γκόνη και Οδυσσέα Ιωάννου) και Dasho Kurti (σε στίχους Γιώργου Κατάρα και Αγγελικής Κοτσά). Στις διασκευές περιλαμβάνονται τραγούδια που έχουν γράψει τη δική τους ιστορία, των Στ. Ξαρχάκου («Πώς να σωπάσω», σε στίχους Κώστα Κινδύνη), Χ. και Π. Κατσιμίχα (τα υπέροχα «Παλιά καλοκαίρια» σε ποίηση Λένας Παππά), Z. Λιβανελί («Λεϊλίμ λέι») και Θ. Μικρούτσικου («Είσαι η Πρέβεζα και το Κιλκίς»), Σ. Μάλαμα («Ανάβω μια φωτιά»).
- Σε «Κάποια βραδιά μαγική» προσκαλεί η Γιώτα Βέη, μέσα από τη νέα της δισκογραφική δουλειά, με τίτλο «Τσιτσάνη Εργα». Η μεγάλη ερμηνεύτρια του παραδοσιακού μας τραγουδιού επέλεξε 18 τραγούδια του σπουδαίου συνθέτη, τα οποία σφραγίζει με το δικό της, μοναδικό τρόπο, προσφέροντας το αίσθημα των παλιών ερμηνειών. Ενας δίσκος με τραγούδια του Τσιτσάνη, πάντα αποτελούσε επιθυμία της, καθώς, όπως η ίδια έχει πει, η γνωριμία της μαζί του «ήταν ό,τι πιο σπουδαίο μου συνέβη». Μαθήτρια ακόμη, είχε την ευκαιρία να τραγουδήσει στο πάλκο δίπλα του κι αυτό ήταν καθοριστικό. «Τώρα δε θα φύγεις ποτέ από 'δώ», της είχε ψιθυρίσει και το ίδιο ήθελε κι εκείνη. Ομως, παρότι ο Τσιτσάνης ήθελε να την κρατήσει κοντά του, η Γιώτα Βέη αφιερώθηκε στο παραδοσιακό τραγούδι για να καταξιωθεί τελικά σε αυτό το είδος, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Τώρα, ήρθε η στιγμή να «ξαναβρεθεί» με το λαϊκό δημιουργό σε μια δισκογραφική πλέον «συνάντηση» με το αθάνατο έργο του, καταθέτοντας κάποιες μαγικές ερμηνείες.
- Ενα απολαυστικό μουσικό ντοκουμέντο αποτελεί το cd «In Parallel», που αποτυπώνει τον αυτοσχεδιαστικό διάλογο δύο εκλεκτών στο είδος τους μουσικών, του ζωντανού «μύθου» του κλαρίνου Πετρολούκα Χαλκιά με τον συνθέτη και κιθαρίστα της τζαζ Τάκη Μπαρμπέρη. Πρόκειται για ζωντανή ηχογράφηση από την κοινή εμφάνισή τους πριν αρκετά χρόνια (Μεγάλη Πέμπτη του 1996) στο τζαζ κλαμπ «Παράφωνο», όπου οι δύο μουσικοί, παρά τις διαφορετικές διαδρομές τους και τα διαφορετικά μουσικά βιώματά τους, συνυπήρξαν σε μια συναυλιακή βραδιά, με μόνη τους δύναμη την αγάπη για τη μουσική. Το κλαρίνο και η ηλεκτρική κιθάρα συνομιλούν σε δρόμους παράλληλους, με τη βοήθεια και των τυμπάνων και των ινδικών τάμπλα που παίζει ο Κώστας Καλογήρου, πάνω σε παραδοσιακά κυρίως κομμάτια της ηπειρώτικης μουσικής παράδοσης. Οπως αναφέρει ο Τ. Μπαρμπέρης, στον οποίο ανήκει η πρωτοβουλία για τη δισκογραφική έκδοση, όλα τα κομμάτια είναι όπως ακριβώς παίχτηκαν, με μερικές προσμίξεις, προσθέσεις κάποιων οργάνων και κοπιαστική τεχνική επεξεργασία, ώστε η πρόχειρη ηχογράφηση να ακουστεί καλύτερα.
- Τη γνωρίσαμε μέσα από τη συμμετοχή της στην ομάδα «Σπείρα - Σπείρα», ενώ στη συνέχεια ακολούθησε την προσωπική της καλλιτεχνική διαδρομή. Ερμηνεύτρια με αξιόλογη φωνή και παρουσία τόσο στη μουσική σκηνή όσο και στο θέατρο, η Βικτωρία Ταγκούλη προσκαλεί σε μια «Φωτο.βόλτα». Πρόκειται για το δεύτερο προσωπικό της άλμπουμ με τραγούδια σε μουσική του Χρίστου Θεοδώρου και στίχους του Διαμαντή Γκιζιώτη. Δέκα τραγούδια, δέκα ξεχωριστές μουσικές βόλτες σε μέρη παράξενα και γοητευτικά, πάντα με οδηγό το συναίσθημα.
- Στη μνήμη των ανώνυμων καλλιτεχνών, που μπόλιασαν με τα ταπεινά τους έργα το αιώνιο δέντρο της παράδοσης όλου του κόσμου με συλλογική διάθεση, είναι αφιερωμένο το CD που δημιούργησε η μουσική συντροφιά «Βόμβοι», με τη συμμετοχή καταξιωμένων μουσικών, τραγουδοποιών και ηθοποιών. Ο ήχος τους, μάλλον ανένταχτος, απηχεί την προσπάθειά τους να μπολιάσουν μακρόχρονες μουσικές με σύγχρονες εναλλακτικές νόρμες. Στο δίσκο περιλαμβάνονται τραγούδια που έγραψαν οι ίδιοι, αλλά και ένα μελοποιημένο ποίημα του Ασημάκη Πανσέληνου, ένα τραγούδι του Ανδρέα Θωμόπουλου κι ένα παραδοσιακό. Συμμετέχουν: Η Ελένη Βιτάλη - σε μία συγκλονιστική ερμηνεία στο τραγούδι «Οι Αγιοι Μύριοι Μαύροι» γραμμένο για την αφρικανική ήπειρο - και οι Ανδρέας Θωμόπουλος, Αλκιβιάδης Κωνσταντόπουλος, Τάκης Βαμβακίδης, Βαλέρια Κουρούπη, Πέτρος Γιωρκάτζης, Νίκος Ξύδης.
- Ανήκουν στην κατηγορία των συγκροτημάτων, που, χρησιμοποιώντας την «τεχνοτροπία της τζαζ», δημιούργησαν ένα ξεχωριστό μουσικό ιδίωμα, με αναφορές στην παραδοσιακή μουσική και στίχο, σε βυζαντινούς ήχους και σε διάφορα μουσικά στοιχεία. Ο λόγος για τους «Mode Plagal», που έχοντας στο ενεργητικό τους είκοσι χρόνια σταθερής παρουσίας στην ελληνική αλλά και διεθνή μουσική σκηνή, αλλά και δύο δισκογραφικές συνεργασίες με τα συγκροτήματα «Βόσπορος» («Του Βοσπόρου το Πέρα», 2003) και «Χαΐνηδες» («Η κάθοδος των Σαλτιμπάγκων», 2008), παρουσιάζουν το τέταρτο προσωπικό τους CD με τίτλο «Στην κοιλιά του κήτους». Τραγούδια εναλλάσσονται με ορχηστρικά θέματα, κομμάτια και αυτοσχεδιασμούς δίνοντας το στίγμα ενός σχήματος που κρατά ζωντανή τη διάθεση για πειραματισμό.
- Τη γνώριμη - ως είθισται - σφραγίδα του Σωκράτη Μάλαμα φέρει το νέο άλμπουμ του με τίτλο «Πέρασμα», σε δική του μουσική και στίχους του Αλκη Αλκαίου. Μια δουλειά - συνέχεια μιας συνεργασίας ανάμεσα στον τραγουδοποιό και τον στιχουργό, που έχει προσφέρει και στο παρελθόν ξεχωριστά τραγούδια. Κι εδώ υπάρχουν τραγούδια σε φόρμες λαϊκές, που μιλούν για καταστάσεις, αδιέξοδα, απώλειες. Στην ερμηνεία συμμετέχει η Μελίνα Κανά - σε πέντε τραγούδια.
- «Η μόνη αλήθεια είναι ο δρόμος», δηλώνει ο αξιόλογος τραγουδοποιός Γιάννης Μήτσης, προσκαλώντας σ' ένα χορό ηλεκτρικό. Καταθέτει έντεκα τραγούδια σε δική του μουσική και στίχους του Κώστα Φασουλά, «φωτογραφίζοντας» αλήθειες και ψέματα, χρώματα που αλλάζουν, στιγμές και βιώματα. Στο δίσκο συμμετέχει η Ελευθερία Αρβανιτάκη, σε μια ξεχωριστή «συνάντηση» με τον τραγουδοποιό.
- Το λαϊκό ηχόχρωμα δίνει το στίγμα του νέου δίσκου της Αρετής Κετιμέ - τίτλος του «Καλή σου τύχη» - όπου αρκετές συνθέσεις υπογράφουν δεξιοτέχνες του είδους, όπως οι Μανόλης Πάππος, Μανώλης Καραντίνης, Παναγιώτης Στεργίου, καθώς και ο Αντρέας Κατσιγιάννης της «Εστουδιαντίνας». Υπάρχουν, βεβαίως, και παραδοσιακές «πινελιές», καθώς και κάποια έντεχνα τραγούδια. Μουσική, επίσης, έγραψαν οι Γ. Ζωγράφος, Δ. Καρράς και η ίδια η Α. Κετιμέ.
Ρ. Σ., ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 23 Γενάρη 2011
Neil Diamond... Στο κλαμπ των 70άρηδων
- Από τον Γιάννη Πετρίδη, Βιβλιοθήκη, Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2011
Η πρόσφατη είσοδος του Neil Diamond
στον οργανισμό του Rock and Roll Hall of Fame, τον περασμένο Δεκέμβριο,
αποκατέστησε μία αδικία για έναν από τους πιο πετυχημένους τραγουδιστές
και συνθέτες όλων των εποχών.
Δεκάδες τραγούδια του έγιναν επιτυχίες από τον ίδιο και άλλους
ερμηνευτές, ο τρόπος ερμηνείας του έχει επηρεάσει μεγάλα ονόματα του
ροκ, όπως ο Bruce Springsteen, όμως το αδύνατό του σημείο, που μέχρι
πριν από δύο μήνες τον είχε κρατήσει εκτός του μεγάλου μουσείου του ροκ,
ήταν οι καταπληκτικές μελωδίες του που δεν συνάδουν με την εικόνα του
ροκ τραγουδιστή.
Ο Neil Diamond γεννήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 1941, στο Brooklyn
της Νέας Υόρκης, και ούτε ο ίδιος δεν θυμάται καλά από πότε ασχολήθηκε
με τη μουσική.
Οταν ήταν 16 ετών παρακολούθησε μια εμφάνιση του τραγουδιστή της
φολκ Pete Seeger στη Νέα Υόρκη μαζί με μερικά άλλα παιδιά που είχαν
γράψει ένα τραγούδι, το οποίο παρουσίασαν στον Seeger, και με αυτήν την
αφορμή ο Diamond μπήκε στη διαδικασία να σκεφτεί για το αν θα μπορούσε
και ο ίδιος να γράψει κάποιο τραγούδι. Ετσι, επιστρέφοντας στο σπίτι του
από τη συναυλία αγόρασε μια κιθάρα και άρχισε να παρακολουθεί μαθήματα
μουσικής και να γράφει τραγούδια.
Αρχισε να γράφει τραγούδια για να ικανοποιήσει τις ανάγκες του
να εκφρασθεί και για να γίνει πιο εύκολα αποδεκτός από τους συμμαθητές
του.
Η υποτροφία που κέρδισε για την πανεπιστημιακή σχολή της Βιολογίας δεν στάθηκε αρκετή για να τον κρατήσει μακριά από τη μουσική, έτσι αποφάσισε να την εγκαταλείψει και να προσληφθεί ως συνθέτης σε μία από τις εταιρείες της εποχής, ενώ παράλληλα νοίκιασε έναν μικρό χώρο στο Μανχάταν, πάνω ακριβώς από το κλαμπ Birdland, αγόρασε ένα πιάνο με 35 δολάρια και έγραφε συνέχεια τραγούδια.
Στην αρχή ηχογράφησε δύο αποτυχημένους μικρούς δίσκους, σαν ντουέτο με τον φίλο του Jack Parker, ο οποίος έκανε μαθήματα για τενόρος, με το όνομα Neil and Jack, με επακόλουθο την απόρριψή τους το 1963 από την εταιρεία Columbia, η οποία θα πληρώσει 10 χρόνια αργότερα ένα εκπληκτικό ποσό για την εποχή για να τον εντάξει στο δυναμικό της.
Πρότυπό του εκείνη την εποχή ο Neil Diamond είχε τον συμμαθητή
του, στο Γυμνάσιο Lincoln, Neil Sedaca, ο οποίος σε νεαρή ηλικία είχε
γνωρίσει αρκετές επιτυχίες ως επαγγελματίας τραγουδιστής και ακουγόταν
συχνά στο ραδιόφωνο.
Την ίδια περίοδο έπαιζε σε διάφορα μικρά καφέ του Γκρίνουιτζ
Βίλατζ, όπου και γνώρισε τη συνθετική δυάδα των Jeff Barry και Ellie
Greenwich, ζευγάρι που τον παρουσίασε στον Jerry Wexler, ο οποίος τον
βοήθησε στο να υπογράψει σε μια νέα τότε μικρή δισκογραφική εταιρεία,
την Bang.
Η πρώτη του επιτυχία δεν ήλθε από τον ίδιο, αλλά από το
συγκρότημα των Jay and The Americans και τη σύνθεσή του Sunday and me.
Οι Monkees του χάρισαν ακόμα δύο μεγάλες επιτυχίες με τα Ι'm a believer
και Α litlle bit me, a little bit you.
Ο ίδιος ακολούθησε με το Solitary man, που ακούστηκε σε διάφορες
πόλεις, αλλά η καθοριστική επιτυχία ήλθε αργότερα με το Cherry, cherry.
Στη σκηνική του παρουσία αρχικά προσπάθησε να μιμηθεί τον Sammy
Davis Jr., αλλά γρήγορα συνειδητοποίησε ότι αυτό ήταν αδύνατο, όπως το
ίδιο αδύνατο ήταν να μιμηθεί τον Elvis Presley, ο οποίος ήταν μοναδικός·
στη συνέχεια κατέφυγε στον Harry Belafonte, μέχρι να καταλάβει οριστικά
ότι δεν έπρεπε να μιμηθεί κανέναν αλλά να βασιστεί μόνο στο δικό του
ταλέντο, με επακόλουθο ακόμα και σήμερα, σε ηλικία 70 ετών, να είναι,
όποτε κάνει εμφανίσεις, στους 10 πιο εμπορικούς καλλιτέχνες της χρονιάς.
Αλλωστε δεν είναι τυχαία ένας από τους 10 πιο πετυχημένους καλλιτέχνες
στην Αμερική από το 1955 μέχρι σήμερα.
Η συνθετική του ικανότητα επηρέασε ονόματα όπως ο Elvis Presley
και οι Deep Purple, που διασκεύασαν τραγούδια του, όπως το Kentucky
woman, ο Bobby Womack το Sweet Caroline, οι Ugle Overkill το Girl you'll
be a woman soon, το οποίο χρησιμοποίησε ο Quentin Tarrantino στην
ταινία του Pulp Fiction, οι UB40 το Red red wine, ενώ οι εμφανίσεις του
με διαφορετικού ρεπερτορίου ονόματα, όπως οι Herman's Hermits και οι
Who, δεν βοήθησαν από τότε την εδραίωσή του στον χώρο της ροκ, κάτι που
πέτυχε όμως με τη σχετικά πρόσφατη συνεργασία του με τον παραγωγό Rick
Rubin, ο οποίος τον παρακαλούσε για αρκετά χρόνια να συνεργαστούν, μια
και ήταν το καλλιτεχνικό του είδωλο, και κατάφερε να τον πείσει μόλις
πριν από μερικά χρόνια και να κάνει παραγωγή στα δύο τελευταία του
άλμπουμ. Βασικό ρόλο σ' αυτό θα έπαιξε λογικά η επιτυχία που γνώρισε ο
Rubin με τη συνεργασία που έκανε με τον Johnny Cash μερικούς μήνες πριν
πεθάνει, με το γνωστό εκπληκτικό αποτέλεσμα.
Το 1973 ο Diamond θα υπογράψει ένα πανάκριβο δισκογραφικό
συμβόλαιο για εκείνη την εποχή, αξίας 5 εκατ. δολαρίων, με την εταιρεία
Sony, για την οποία θα ηχογραφήσει τη μουσική της ταινίας Jonathan
livingston seagull (Το πέταγμα του γλάρου). Τα έσοδα του δίσκου θα
ξεπεράσουν αυτά της ταινίας και θα ανοίξουν τον δρόμο για να γράψει
αργότερα τη μουσική για την αναβίωση της ταινίας Ο τραγουδιστής της
τζαζ, το 1980, στην οποία εμφανίστηκε στον ρόλο του Al Jolson, δίπλα
στον Lawrence Olivier και τη Lucie Arnaz. Για τον ρόλο του κέρδισε μία
υποψηφιότητα για τις Χρυσές Σφαίρες, αλλά χαρακτηρίστηκε και ο
χειρότερος ηθοποιός από τα ετήσια βραβεία Razzie. Επιτυχία του ήταν και
το τραγούδι Heartlight, που ήταν εμπνευσμένο από την ταινία Ε.Τ. The
extra terrestrial, του Steven Spielberg.
Είχε μεσολαβήσει η εμφάνισή του στο Τελευταίο βαλς του Martin
Scorsese, που ήταν η αποχαιρετιστήρια συναυλία των Band, και η
συνεργασία του με τον Robbie Robertson, που ήταν ο παραγωγός το 1976 στο
άλμπουμ Beautiful Noise και η μοναδική συνεργασία του με την Barbra
Streisand στο τραγούδι You don't bring me flowers. Με την Barbra είχαν
τραγουδήσει για πρώτη φορά μαζί στις αρχές της δεκαετίας του '60, ως
μέλη της χορωδίας All City, στη Νέα Υόρκη.
Στη δεκαετία του '70, που ήταν και η πιο πετυχημένη στη
μακρόχρονη πορεία του στη μουσική, ηχογράφησε και το Song sung blue, μία
από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του, μελωδία που είναι βασισμένη σε μέρος
από το κονσέρτο για πιάνο Νο 21 του Mozart, γεγονός που αποδεικνύει ότι
ο Diamond άκουγε κλασική μουσική και έχει επηρεαστεί από αυτήν σε
αρκετές μελωδίες του.
Από τη δεκαετία του '90, οι δραστηριότητές του είναι περισσότερο
αισθητές από τις πετυχημένες συναυλίες του, τις διασκευές στα τραγούδια
του, όπως αυτή των Smash Mouth το 2001 στο Ι'm Α Believer ή του Johnny
Cash στο ομώνυμο άλμπουμ του 2000 Solitary Man.
Το 2008 και ύστερα από σχεδόν 50 χρόνια καριέρας, το άλμπουμ του
Home before dark γίνεται το πρώτο που φτάνει στην κορυφή του
αμερικανικού καταλόγου επιτυχιών, κάτι που δεν είχε πετύχει ούτε το
πλατινένιο ζωντανά ηχογραφημένο Hot August night στη δεκαετία του '70.
Πριν από μερικές εβδομάδες κυκλοφόρησε το άλμπουμ Dreams, στο
οποίο για πρώτη φορά περιλαμβάνει αποκλειστικά διασκευές του σε
τραγούδια άλλων συνθετών.
Η ένταξή του στο Rock and Roll Hall of Fame βάζει οριστικό τέλος
στην αμφισβήτηση μέρους του μουσικού Τύπου, που είχε επιφυλάξεις στο να
κάνει αποδεκτό στη ροκ οικογένεια τον Neil Diamond. Τώρα, όπως δήλωσε ο
ίδιος, νιώθει ευτυχισμένος που ανήκει στο ίδιο κλαμπ με ονόματα όπως οι
Beatles, ο Elvis Presley, ο Ray Charles και οι Everly Brothers.
Subscribe to:
Posts (Atom)