ΜΑΡΙΑ ΦΑΡΑΝΤΟΥΡΗ ΣΤΗ ΜΙΚΡΗ ΕΠΙΔΑΥΡΟ

«Τραγουδάω για το τραγικό τέλος του έρωτα»

Της Χάρης Ποντίδα, ΤΑ ΝΕΑ, 24/07/2008

«Πιστεύω στο ταλέντο του Γιώργου- Εμμανουήλ Λαζαρίδη και την ικανότητά του να επικοινωνεί με τον σημερινό ακροατή» λέει η Μαρία Φαραντούρη, που ερμηνεύει το νέο του έργο στη Μικρή Επίδαυρο

Κλασική φόρμα με στοιχεία τζαζ- ροκ και δημοτικής μουσικής διακρίνει τον κύκλο τραγουδιών που έγραψε για τη Μαρία Φαραντούρη ο Γιώργος- Εμμανουήλ Λαζαρίδης. Από την εποχή που η ελληνική μυθολογία μίλησε για τον έρωτα, το σενάριο επαναλαμβάνεται: ο έρωτας τελειώνει τραγικά. Έρωτας και θάνατος μαζί, στα πρόσωπα μυθολογικών ζευγαριών όπως του Ορφέα και της Ευρυδίκης, του Ιππόλυτου και της Φαίδρας ή του Νάρκισσου και της Ηχούς.

Οι ιστορίες τους (και πέντε ακόμη ζευγαριών από την ελληνική μυθολογία) έδωσαν το έναυσμα για τη δημιουργία ενός νέου μουσικού έργου με τον τίτλο «Ο έρωτας τελειώνει τραγικά», που θα παρουσιάσει σε παγκόσμια πρώτη στη Μικρή Επίδαυρο η Μαρία Φαραντούρη. Οι στίχοι έχουν γραφεί από την Αγαθή Δημητρούκα και η μουσική από τον ανερχόμενο συνθέτη και πιανίστα ΓιώργοΕμμανουήλ Λαζαρίδη, που τα τελευταία χρόνια ζει μεταξύ Λονδίνου και Αθήνας.

«Σαν μια σουίτα που αποτελείται από επτά εξαιρετικά τραγούδια» εξηγεί η Μαρία Φαραντούρη, «τραγούδια κλασικής φόρμας, αλλά με πολλά δάνεια από την τζαζ, το ροκ ή ακόμη και από τη δημοτική μας παράδοση. Μια πολύ μοντέρνα οπτική».

Ο ηθοποιός Κώστας Γάκης θα προετοιμάζει το κοινό για την ιστορία που θα ακούει, η σοπράνο Βίκυ Γιαννούλα θα κάνει τα φωνητικά, ενώ στο πιάνο θα κάθεται ο ίδιος ο συνθέτης. Θα τον συνοδεύουν οι Χ. Γρίμπας (βιολοντσέλο), Κ. Μακρυγιαννάκης (κιθάρα), Θ. Ατζακάς (κιθάρα, ούτι) και Κ. Αναστασιάδης (κρουστά). Στο δεύτερο μέρος θα ακούσουμε τη «Σκοτεινή μητέρα» με την Βerliner Ιnstrumentalisten (μουσική Μάνου Χατζιδάκι και στίχοι Νίκου Γκάτσου) στην ολοκληρωμένη του μορφή, πρώτη φορά από την πρώτη του παρουσίαση το 1986. Η ενορχήστρωση έγινε από τον Ηenning Schmiedt.

«Είχα την τύχη να τραγουδήσω στον δίσκο και στις περιορισμένες συναυλίες που ακολούθησαν μετά, υπό τη διεύθυνση του ίδιου του συνθέτη, λόγος που με κάνει να νιώθω διπλά συγκινημένη και διπλά υπεύθυνη: από τη μια, οι μνήμες μου από τη διδασκαλία του Χατζιδάκι και, απ΄ την άλλη, η ευθύνη να παρουσιάσω το έργο είκοσι χρόνια μετά, σε μια γενιά με διαφορετικά ακούσματα και με νέα σύμβολα», αναφέρει η Μαρία Φαραντούρη.

Γι΄ αυτή τη νέα γενιά μιλάμε μαζί της, τη νέα γενιά ακροατών αλλά και συνθετών, για να καταλήξουμε στο άνυδρο τοπίο του σημερινού τραγουδιού και τους εκπροσώπους του. «Η δική μου γενιά έχει περάσει προ πολλού τα πενήντα» έλεγε. «Κι ενώ σε όλους τους χώρους, στο έντεχνο, στο ροκ, στο λαϊκό, έχουν δώσει δείγμα γραφής νεώτερες γενιές, στο σύγχρονο τραγούδι που έχει κλασική βάση υπάρχει έλλειψη. Γι΄ αυτό ενθουσιάστηκα με το έργο του Λαζαρίδη. Είναι πρωτοποριακό έργο, με πολλή φαντασία. Καμία σχέση με ό,τι έχουμε ακούσει μέχρι στιγμής», παρατηρεί.

Σε μια εποχή που η τυποποιημένη τραγουδιστική πλημμυρίδα έχει βάλει στην άκρη την ποίηση και τη λόγια μουσική, ο 28χρονος συνθέτης και πιανίστας είναι μια ανάσα ελπίδας για την Ελληνίδα τραγουδίστρια που επισημαίνει: «Και επειδή είναι ένα έργο που έχει και πολλή κίνηση πάνω στη σκηνή, πιστεύω ότι θα γίνουν κι άλλα πράγματα στο μέλλον».

ΑΤΤΙΚΙΖΟΝΤΕΣ ΜΙΚΡΟΑΣΤΙΚΩΣ

Σε ήχο ελληνικό. Του ΓΙΩΡΓΟΥ Ε. ΠΑΠΑΔΑΚΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 23/07/2008

ΑΤΤΙΚ - ΑΦΙΕΡΩΜΑ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ: PROTASIS

Νέες εκτελέσεις επιτυχιών του Αττίκ με τη Μαρία Κανελλοπούλου, τη Χρυσούλα Στεφανάκη, τη Νένα Βενετσάνου, τη Γωγώ Βαγενά, τον Μπάμπη Τσέρτο, τον Θάνο Πολύδωρα και τον Θέμη Ανδρεάδη. Στο ερώτημα (για όποιον, έστω, το θέτει) ποιο είναι το ζητούμενο από μια σύγχρονη εκτέλεση τραγουδιών μιας περασμένης εποχής, μιας άλλης κοινωνίας, απαντά (διά του έργου του) με σαφήνεια, πιστεύω, ο μουσικός υπεύθυνος της νέας αυτής εκδοχής, ο ενορχηστρωτής Δαυίδ Ναχμίας που, όπως διαβάζουμε, μελετά για αρκετά χρόνια το έργο του Αττίκ. Εξ όσων τουλάχιστον αντιλαμβάνομαι, η άποψη και η συμβολή τού ενορχηστρωτή κινείται στα όρια -και υπηρετεί την ανάγκη- μιας ευπρεπούς αναπαράστασης των παλαιών (πρώτων, δεύτερων) εκτελέσεων, όπως τουλάχιστον αυτές ακούγονται στους δίσκους γραμμοφώνου. Αυτό ορισμένοι το ονομάζουν «σεβασμό» στον συνθέτη.

Ελάχιστες, δηλαδή, ή καθόλου, παρεμβάσεις στο ύφος, το στιλ, στα όργανα ή σε ό,τι άλλο, τελοσπάντων, συνιστά μια θεμιτή μουσική ή, γενικότερα, καλλιτεχνική παρέμβαση - κατάθεση, μια προσωπική ανάγνωση ενός υλικού που υποτίθεται πως ενδιαφέρει και συγκινεί τον δημιουργό που καταπιάνεται μ' αυτό. Ο ενορχηστρωτής είναι χωρίς αμφιβολία συνεπής, ορθογράφος, προσεκτικός, επιμελής και κυρίως προσηλωμένος σ' αυτό που θα ονομάζαμε γραφικότητα της παλαιάς ελαφράς μουσικής ψυχαγωγίας. Σε ό,τι αφορά τη διευθέτηση των μουσικών οργάνων, φαίνεται να έχει μια καλή εποπτεία.

Στον τομέα όμως της καθοδήγησης των τραγουδιστών (που αποτελούν και τα σημαντικότερα και «κρισιμότερα» εργαλεία του) μάλλον δεν ισχύει το ίδιο. Εδώ δεν ασκείται ανάλογος έλεγχος, κάποτε, μάλιστα, τα πράγματα μοιάζουν να αφήνονται στην τύχη τους ή, καλύτερα, στον πατριωτισμό ή στο έλεος των τραγουδιστών που, άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο, μακράν του πνεύματος των τραγουδιών, μακράν και από το όποιο κάλλος τους, αναπαράγουν μια μεταγενέστερη, ήδη όμως παλαιομοδίτικη, κενή, ψευτορομαντική εικόνα της προπολεμικής «καλής» εποχής, αλλά όπως περίπου την αντιλαμβάνονταν οι μικροαστοί κομφορμιστές «γλεντζέδες» της πρώτης μεταπολεμικής εποχής. Χωρίς κάποια τωρινή, δική τους, στιλιστική, καλλιτεχνική, εντέλει πνευματική, αλήθεια. Τα παλιά τραγούδια μάς δείχνουν, ακόμα μια φορά, πόσο λίγο επαρκούν οι σωστές νότες, οι ορθογραφίες, οι καλλιφωνίες, οι καλές προθέσεις και τα άλλα τυπικά προσόντα του ωδείου.

Εξαίρεση αποτελεί ο Μπάμπης Τσέρτος που, είτε λόγω βιωμάτων, είτε λόγω μελέτης, είτε ακόμη διότι δεν διστάζει να εκτεθεί, διατυπώνει μια ερμηνεία που ούτε μιμείται, ούτε παραπέμπει σε κάτι που είναι «ολιγώτερο» των πρωτοτύπων. Από τη Νένα Βενετσάνου που περιμέναμε, ίσως, τα περισσότερα, ελάβαμε, πιστεύω, τα λιγότερα: Στον τρυφερό λυρισμό του «Ζητάτε να σας πω» εσώρευσε μεγάλες ποσότητες στόμφου, επικού πάθους, για να μην πούμε ρωμαϊκού θριάμβου. Στο σατιρικό «Δεν σου πάει το πάχος, Δημητράκη» δεν επεφύλαξε καλύτερη τύχη ο Θέμης Ανδρεάδης: ευκολίες φτηνής επιθεώρησης. Η «ερμηνεία» του ίσως να ήταν καλύτερη αν είχε ακούσει ή τον ίδιο τον Αττίκ ή τον Τάκη Μηλιάδη στο ίδιο τραγούδι.

Γενικώς οι καλλιτέχνες του δίσκου δεν είχαν, ως φαίνεται, απορίες για τον Αττίκ. Σ' αυτόν έχουν αναφερθεί δεκάδες σχολιαστές, εκφωνητές, μουσικοπαραγωγοί, συγγραφείς δημοσιογράφοι, κριτικοί κ.λπ. - όλοι υμνητικά - εδώ και πάνω από μισόν αιώνα. Οι αναφορές αυτές αποτελούν κατόπιν τα «τεκμήρια» για τους νεότερους μελετητές, ερευνητές και καλλιτέχνες. Εχει άραγε (όπως και άλλες προσωπικότητες) μυθολογηθεί, και πόσο; Ηταν πράγματι μεγάλος ή απλώς καλύτερος των συγχρόνων του; Γιατί καμιά φορά ένα «συγκλονιστικό» τραγούδι των παππούδων φαίνεται αστείο στους εγγονούς;

ΦΛΑΜΕΝΚΟ ΣΟΟΥΛ ΑΠΟ ΜΙΑ «ΚΟΡΗ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ»

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 23/07/2008

Κάποτε τραγουδούσε μπλουζ χωρίς να ξέρει τους στίχους και μιμούνταν την Τίνα Τάρνερ στα καζίνα του Λας Βέγκας. Η Buika, σταρ πια της νέας σκηνής του φλαμένκο, εμφανίζεται αύριο στο «Σχολείον».

Η Buika τραγουδάει φλαμένκο με την ίδια άνεση που ερμηνεύει τζαζ προσθέτοντας κι έναν αφρικάνικο ρυθμό

«Τραγουδάω ό,τι νιώθω και νιώθω ό,τι τραγουδάω». Μέσα σε ένα φλογερό μίγμα από παραδοσιακό φλαμένκο που χάνεται σε σόουλ, τζαζ και φανκ ρυθμούς η Buika τραγουδάει με την αισθησιακή φωνή της «την αλήθεια και τον έρωτα. Τραγουδάω από την ψυχή μου, να βγάλω ό,τι κρύβω μέσα μου, ώστε να μη με πληγώνει πια». Αυτό το σπαρακτικό νεόκοπο φλαμένκο, όπως το τραγουδάει στο νέο άλμπουμ της «Nina De Fuego» (Κόρη της Φωτιάς), το παρουσιάζει αύριο στο «Σχολείον», στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών.

Γεννημένη σε μια φτωχογειτονιά της Πάλμα Ντε Μαγιόρκα από γονείς πολιτικούς πρόσφυγες που διέφυγαν από τη Γουινέα, κυνηγημένοι από τη δικτατορία του Σεκού Τουρέ, η τριανταπεντάχρονη Buika μεγάλωσε στους δρόμους δίπλα στους Τσιγγάνους της περιοχής. «Το φλαμένκο ήταν η πρώτη μουσική που θυμάμαι από μικρή», λέει στις συνεντεύξεις της. «Βρισκόταν παντού, ο ρυθμός του έμπαινε από τα παράθυρα και ανακατευόταν με την αφρικάνικη μουσική και τα λάτιν που άκουγαν οι γονείς μου».

Αλλά η φωνή της πρωτοδοκιμάστηκε στα μπλουζ, όταν στα δεκαεπτά της μια θεία της την έπεισε να τραγουδήσει σε ένα μπλουζ κλαμπ. «Την πρώτη φορά στη σκηνή ήμουν τρομοκρατημένη», λέει, «δεν ήξερα κανένα μπλουζ. Αλλά χρειαζόμουν τα χρήματα. Οπότε επινοούσα στίχους με τα ελάχιστα αγγλικά μου, του στιλ "το μωρό μου με άφησε", έτσι κι αλλιώς κανείς δεν καταλάβαινε. Εβλεπαν μια μαύρη τραγουδίστρια σε μια μπλουζ μπάντα και πίστευαν ότι ήμουν υπέροχη».

Ομως δεν κόλλησε στα μπλουζ. Ακουγε και την ποπ του '80, Μαντόνα και Μάικλ Τζάκσον. Και όταν η σκηνή της χάουζ, το '90, έφτασε στη Μαγιόρκα και την Ιμπιθα, ήταν ανάμεσα στο πλήθος που συμμετείχε στα διονυσιακά ρέιβ. Και ύστερα ταξίδεψε στο Λας Βέγκας για να κάνει σόου στα καζίνα, παριστάνοντας πότε την Τίνα Τάρνερ και πότε την Νταϊάνα Ρος. «Πίστευα ότι εκεί θα γινόμουν σταρ», διηγείται, «αλλά το Λας Βέγκας δεν είναι ανθρώπινη πόλη, τα πάντα κινούνται γύρω από τον τζόγο. Ετσι γύρισα πίσω».

Το 2005 κυκλοφόρησε το ομώνυμο ντεμπούτο της, μια μίξη από φλαμένκο σόουλ και αφρικάνικους ρυθμούς. Αλλά η φήμη ήρθε με το δεύτερο άλμπουμ, το «Mi Nina Lola», που την έκανε γνωστή πέρα από τα σύνορα της χώρας της. «Ποτέ δεν περίμενα να έχει τόση επιτυχία», λέει η Buika. «Από την άλλη όμως το φλαμένκο είναι η μουσική που ακούγεται σε κάθε γωνιά της Ισπανίας. Και είναι μια μουσική όπου μπορείς να παρέμβεις με φανκ κιθάρες ή σόουλ μελωδίες». Για τον Τύπο ήταν το νέο πρόσωπο που χρειαζόταν για να προσφέρει μια πνοή ζωντάνιας στο παλιομοδίτικο φλαμένκο.

Στην επιτυχία της συνέβαλε και ο παραγωγός Χαβιέ Λιμόν, συνεργάτης του Κουβανού πιανίστα Μπέμπο Βαλντές, ένας μάγος που ανακατεύει «το παραδοσιακό φλαμένκο με μουσικές από τη σύγχρονη σκηνή». Αυτός έχει κάνει παραγωγή και στο πρόσφατο άλμπουμ που κυκλοφόρησε τον Μάιο. «Η φωνή της Buika είναι μαγευτική», είχε πει ο Λιμόν όταν την πρωτάκουσε. «Τραγουδάει τα φλαμένκο με την ίδια άνεση που ερμηνεύει κλασικά τζαζ τραγούδια και προσθέτει σε όλα αυτά έναν πρωτόγονο αφρικάνικο ρυθμό. Κι αυτό την κάνει να ξεχωρίζει».

* «Σχολείον»: Πειραιώς 52, Μοσχάτο, μετά τη γέφυρα Κηφισού. Εναρξη 9.00 - Εισιτήριο 25 ευρώ.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΛΗΜΜΥΡΙΔΑ ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ

Της Μαριας Φαραντουρη, Η Καθημερινή, 23/07/2008

Τις μνήμες της, τις αγωνίες της, και τις ελπίδες της για το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι επισημαίνει η Μαρία Φαραντούρη στο κείμενο που έγραψε ειδικά για την «Κ», με αφορμή τις δύο συναυλίες, την Παρασκευή και το Σάββατο στη Μικρή Επίδαυρο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών:

• Βαριά ευθύνη

«Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στις συναυλίες αυτές, όπου καλούμαι να ερμηνεύσω δύο έργα: στο πρώτο μέρος, ένα καινούργιο” Ο έρωτας τελειώνει τραγικά”, με μουσική του Γιώργου Λαζαρίδη, του διεθνώς αναγνωρισμένου πιανίστα μας, ο οποίος εξελίσσεται και σε πολλά υποσχόμενο συνθέτη, και με ποιητικούς στίχους της Αγαθής Δημητρούκα, η οποία είχε κα την αρχική ιδέα. Στο δεύτερο μέρος, ένα έργο που, από την πρώτη του παρουσίαση το 1986-1987, δεν έχει ξαναπαρουσιαστεί ολόκληρο. Πρόκειται για τη” Σκοτεινή Μητέρα”, απόσταγμα πείρας δύο μεγάλων δημιουργών: του Μάνου Χατζιδάκι και του Νίκου Γκάτσου.

Είχα την τύχη τότε να το τραγουδήσω στο δίσκο και στις περιορισμένες συναυλίες που ακολούθησαν, υπό τη διεύθυνση του ίδιου του συνθέτη, λόγος που με κάνει να νιώθω τώρα διπλά συγκινημένη και διπλά υπεύθυνη: από τη μια οι μνήμες μου από τη διδασκαλία του Χατζιδάκι, κι από την άλλη η ευθύνη να παρουσιάσω το έργο, είκοσι χρόνια μετά, σε μια γενιά με διαφορετικά μουσικά ακούσματα και με νέα σύμβολα -ως επί το πλείστον εφήμερα- να τη δονούν. Δεν είναι τυχαία η παρουσίαση των δύο αυτών έργων μαζί.

Η” Σκοτεινή Μητέρα”, παρά τις προθέσεις των δημιουργών της να γράψουν” απλά” τραγούδια, είναι ένα” ακριβό” λυρικό έργο, όπου αναδεικνύεται η πλούσια μελωδική γραφή του Χατζιδάκι και ο ποιητικός λόγος του Γκάτσου, φορτισμένος από τις διαψεύσεις μιας ζωής. Οι ακροατές, στους οποίους απευθύνεται, πρέπει να” βασανίζονται” από ευαισθησίες υπαρξιακές και πνευματικές ανησυχίες. Αλλά τους ίδιους ακροατές αναζητά και το άλλο έργο, το φορτισμένο από την απόλυτη διάψευση του έρωτα, που είναι ο θάνατος.” Ο έρωτας τελειώνει τραγικά”, ευτυχώς όχι για μας αλλά για οκτώ, προς το παρόν, γνωστά ζευγάρια της μυθολογίας μας.

Εμείς, σε μια εποχή όπου η πραγματικά έντεχνη ή λόγια μουσική και η ποίηση έχουν εκδιωχθεί στο περιθώριο από την τυποποιημένη τραγουδιστική πλημμυρίδα, παίρνουμε τώρα μια ανάσα κι ελπίζουμε ότι υπάρχουν νέες δημιουργικές δυνάμεις σε όλες τις τέχνες, που θα προχωρήσουν με έμπνευση για να βάλουν τη δική τους σφραγίδα και να συστήσουν ένα καινούργιο καλλιτεχνικό γίγνεσθαι.

• Δημιουργικές δυνάμεις

Προσωπικά έχω εμπιστοσύνη στον Λαζαρίδη και τη Δημητρούκα, ότι μπορούν από κοινού να οδηγήσουν σε ανανέωση το ελληνικό τραγούδι και είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που συμπορεύομαι μαζί τους σ’ αυτό το πρώτο βήμα. Τους αισθάνομαι φίλους μου και τους ευχαριστώ για τις ωραίες στιγμές που περάσαμε κατά την προετοιμασία αυτού του έργου. Ωστόσο, η τελική κρίση ανήκει στο κοινό, ένα πρωτοπόρο κοινό, που αγκαλιάζει ό, τι πιο πνευματικό έχουμε σήμερα ως πραγματικότητα ή ως ανάγκη».

Δεν είναι συχνό φαινόμενο η δημόσια αναγνώριση και επιβράβευση συνεργατών. Η Μαρία Φαραντούρη όμως δεν φείδεται επιβραβεύσεων. Ενα κείμενο που δηλώνει το ήθος της σπουδαίας ερμηνεύτριας και την άποψή της για το τραγούδι και τις σύγχρονες ευαισθησίες.

Info: «Κύκλοι τραγουδιών για τη Μαρία Φαραντουρη», μουσική Γιώργος Λαζαρίδης, Μάνος Χατζιδάκις. Παρασκευή 25 και Σάββατο 26 Ιουλίου, στη Μικρή Επίδαυρο.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΤΖΑΖ ΧΤΥΠΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Ελληνες και ξένοι μουσικοί ανεβαίνουν στη σκηνή του Μύλου για συναυλίες από τις 18 ως τις 27 Σεπτεμβρίου

Γ. ΣΚΙΝΤΣΑΣ, ΤΟ ΒΗΜΑ, 23/07/2008

Πρόσωπα από τις συναυλίες που αναμένονται τον Σεπτέμβριο στη Θεσσαλονίκη: Επάνω, στιγμιότυπο από την παράσταση Κρουστομάνια. Επάνω δεξιά ο Δημήτρης Βασιλάκης, αριστερά η Εύη Σιαμαντά και δεξιά ο Τίμο Λάσι

Πέντε χρόνια, περισσότεροι από 5.000 θεατές, πάνω από 60 διαφορετικά μουσικά σχήματα, περίπου 200 διαφορετικοί μουσικοί και η καρδιά της τζαζ συνεχίζει να χτυπά στη Θεσσαλονίκη. Οπως κάθε χρόνο έτσι και εφέτος το καλοκαίρι φεύγει με την κλασική πλέον Γιορτή της Τζαζ που διοργανώνει ο Σύλλογος Φίλοι της Τζαζ και Δημιουργικής Μουσικής. Εφέτος η 6η Συνάντηση Τζαζ και Δημιουργικής Μουσικής θα διαρκέσει από τις 18 ως και τις 27 Σεπτεμβρίου στον πολυχώρο «Μύλος» της Θεσσαλονίκης. Το πρόγραμμα του δεκαημέρου περιλαμβάνει δεκαέξι μουσικά σχήματα, από τα οποία συμπράττουν Ελληνες και μουσικοί από Βρετανία, Φινλανδία, Γερμανία και Ηνωμένες Πολιτείες.

Οπως και οι προηγούμενες, και η εφετινή Γιορτή της Τζαζ στηρίζεται σε τρεις άξονες, όπως τους διατυπώνει ο κ. Γιάννης Κουτσουρίδης, πρόεδρος του Συλλόγου Φίλοι της Τζαζ και της Δημιουργικής Μουσικής: « Παρουσίαση πρωτότυπων μουσικών παραγωγών,συμπράξεις ελλήνων και ξένων μουσικών και,τέλος,παρουσίαση ελλήνων μουσικών που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό » και προσθέτει: « Η Γιορτή της Τζαζ άρχισε το 2003 και από το 2006 πραγματοποιείται στον Μύλο.Εφέτος αναμένουμε περί τις 2.500- 3.000 θεατές ». Να σημειωθεί ότι οι συναυλίες θα ηχογραφούνται καθημερινώς και η ΕΒU (Ευρωπαϊκή Ενωση Ραδιοφώνων) θα αποστέλλει το υλικό σε ευρωπαϊκά και καναδικά ραδιόφωνα. Μέρος των συναυλιών θα μεταδίδεται από τους 95,8 του ραδιοσταθμού της ΕΡΤ 3. Η 6η Συνάντηση αρχίζει στις 18 Σεπτεμβρίου με το τετραμελές συγκρότημα Ηard Groove Quartet και καλεσμένο τον Γιάννη Οικονομίδη στην τρομπέτα. Ακολουθεί ο Γιάννης (Σουηδός) Παυλίδης, ο οποίος έρχεται με το τρίο του από τη Βρετανία για να παρουσιάσει συνθέσεις του και επιλεγμένες διασκευές.

Στις 19/9 είναι η σειρά των Gorilla (γκεστ Εύη Σιαμαντά στη φωνή και στο τραγούδι), στις 20/9 ακολουθούν οι Σάσα Παπαλάμπρου και Δημήτρης Γουμπερίτσης με συνθέσεις προσωπικές και στάνταρντ όλες διασκευασμένες για μπάσο και φωνή. Την ίδια ημέρα ο σαξοφωνίστας Τσακ Μάνινγκ με το κουαρτέτο του παρουσιάζει πρόγραμμα στο οποίο κυριαρχούν οι μπαλάντες χωρίς να αγνοεί τη φρενήρη post bop. Στις 21/9 λόγο έχουν τα έντονα μουσικά χρώματα των ΕΟS και οι λυρικές συνθέσεις όσο και οι ρυθμικοί αυτοσχεδιασμοί του Τηλέμαχου Μούσα και του κουαρτέτου του. Το πρώτο πενθήμερο των εκδηλώσεων ολοκληρώνεται με τους Κρουστομάνια, μια μουσική παράσταση με άξονα τις παραδόσεις των λαών όπου στο επίκεντρο είναι τα κρουστά.

Το δεύτερο πενθήμερο ανοίγει στις 23/9 με τους Παντελή Στόικο,Φέργκους Κάρι,Ανδρέα Συμβουλόπουλο και Χρήστο Γερμενόγλου. Την ίδια ημέρα ακολουθεί το σύνολο Τerra Ιncognita του Νεκτάριου Καραντζή με ένα ιδίωμα από τζαζ, κλασική, αβανγκάρντ και ροκ. Στις 24/9 θα λάβει χώρα μια ελληνογερμανική σύμπραξη. Ο πιανίστας Τόμας Ρύκερτ , ο άλτο σαξοφωνίστας Ιγκνατς Ντίνι και το τρίο του Δημήτρη Βασιλάκη συναντιούνται για να συνομιλήσουν με φόντο τις συνθέσεις τους, χωρίς όμως να γυρίσουν και την πλάτη στα τζαζ στάνταρντ.

Ο Σάκης Παπαδημητρίου με τους συνεργάτες του παρουσιάζουν στις 25/9 την παράσταση με τίτλο «Ο ήχος της οθόνης». Στο πρώτο μέρος κυριαρχούν τραγούδια από τον διεθνή κινηματογράφο, ενώ στο δεύτερο θα προβληθούν τέσσερις βωβές ταινίες («Αραμπέσκ» της Ζερμέν Ντυλάκ, «Η ζωή και ο θάνατος του 9413» του Ρόμπερτ Φλόρεϊ , «Φιλμ» του Αλαν Σνάιντερ σε σενάριο Σάμουελ Μπέκετ και «Ο μετανάστης» με τον Τσάρλι Τσάπλιν ) με συνοδεία ζωντανής μουσικής. Στις 26/9 είναι η σειρά των Ηuman Τouch με ένα πρόγραμμα αυτοσχεδιασμών και συνθέσεών τους και, τέλος, η Γιορτή ρίχνει αυλαία στις 27/9 με τους Soul Groove, που παρουσιάζουν φολκ και μπλουζ με τζαζ επιρροές, για να ακολουθήσει ο Γιώργος Κοντραφούρης και το τρίο του με τον Τίμο Λάσι.

Οι συναυλίες αρχίζουν στις 21.30- σε περίπτωση βροχής δεν αναβάλλονται. Εισιτήρια προς 15 ευρώ την ημέρα, 10 ευρώ το φοιτητικό και για μέλη του συλλόγου. Εισιτήριο δεκαημέρου: 90 ευρώ (φοιτητικό και μέλος συλλόγου: 60 ευρώ). Πληροφορίες στο www.jazznet.gr

Κοντά στη Νάνα Μούσχουρη, στο Ηρώδειο, που βρήκε την αγάπη του...

Η αγάπη μας για τη Νάνα απόψε στο Ηρώδειο. «Κι όταν τη βρω, σ’ τ’ ορκίζομαι, πως θα ντυθώ στα άσπρα».

Ο Μάνος Χατζιδάκις με την Ορχήστρα των Χρωμάτων σε ακριτική μουσική αποστολή στο Καστελλόριζο, Αύγουστος 1992, με πανσέληνο και πουνέντε. Η Νάνα Μούσχουρη στο «Χάρτινο Φεγγαράκι» του Νίκου Γκάτσου. Φόντο, σαν μαγεμένα, τα τοπόσπιτα στο Κορδόνι.

Ευρωβουλευτής η Νάνα Μούσχουρη, με τον πρόεδρο της Επιτροπής για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην έκθεση που διοργάνωσε στο Στρασβούργο «Πέτρες χωρίς αξία – Μνημεία των Θεών».

Tης Eλενης Mπιστικα, Η Καθημερινή, 23/07/2008

Αρνούμαι να χαρακτηρίσω την αποψινή και την αυριανή συναυλία της Νάνας Μούσχουρη «αποχαιρετιστήρια». Και δεν θα είμαι η μόνη. Είναι πολλοί εκείνοι που δεν μπορούν να φανταστούν ότι «το κορίτσι με τα μαύρα λαμπερά μαλλιά και τα γυαλιά», που έδωσε σκοπό στη ζωή μας με το «Κάπου υπάρχει η αγάπη μου, μα εγώ δεν ξέρω ποια ’ναι», πρώτο βραβείο του Ελληνικού Φεστιβάλ Τραγουδιού 1959, σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι, στίχους Νίκου Γκάτσου, θα τραγουδήσει το «αντίο» της και θα εξαφανισθεί, θα χαθεί από τη ζωή μας! Τι κι αν δεν έχει τη φωνή που είχε και γέμιζε θέατρα, όπως το «Ολυμπιά» του Παρισιού και το «Αλμπερτ Χολ» του Λονδίνου και το Ηρώδειο στην τιμητική συναυλία του Ιουλίου 1984 για τα δεκάχρονα της επετείου από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, με τον Πρόεδρο Κωνσταντίνο Καραμανλή στον θώκο, ντυμένο στα άσπρα. «Μα σαν τη βρω, σ’ τ’ ορκίζομαι, πως θα ντυθώ, πως θα ντυθώ στα άσπρα»...

Τι σημασία έχει αν δεν έχει πια ψηλές ή χαμηλές νότες. Το πάθος είναι εκεί, καίει στο κάρβουνο των ματιών της, πίσω από τα γυαλιά – σήμα κατατεθέν. Η γλυκύτητα είναι εκεί, πάντα και γύρω στο χαμογελαστό της στόμα και τα χέρια της, απλωμένα, αγκαλιάζουν όλο το κατάμεστο Ηρώδειο. Γιατί η Νάνα είναι η αγάπη μας. Είναι το κορίτσι της γειτονιάς στο Κουκάκι που έμαθε από τον μηχανικό προβολής πατέρα της, τον μακενίστα, πώς τραγουδούσε η Νταϊάνα Ντάρμπιν, η Τζούντι Γκάρλαντ, η Νταϊάνα Σορ, όλες εκείνες οι πανέμορφες «ενζενί» του αμερικανικού τραγουδιού της μεταπολεμικής εποχής. Εβλεπε κάθε βράδυ τις ταινίες τους, άκουγε μουσική, και το ’χει πει η ίδια, πως εκεί, στο συνοικιακό σινεμά, πήρε τα πρώτα μαθήματα τραγουδιού...

Με το κλείσιμο (άσχημη λέξη, σαν να είναι «ρολό» η καριέρα της) των 50 χρόνων και αφού γύρισε, τραγούδησε σε όλο τον κόσμο, γνώρισε τον Μισέλ Λεγκράν και τον Χάρι Μπελαφόντε και τον Κουίνσι Τζόουνς (η Νάνα όταν τραγουδά τζαζ είναι το κάτι άλλο!) τώρα, αφού «αποχαιρέτισε» τις σκηνές της Ευρώπης και της Αμερικής, «αποχαιρετά» απόψε και το ελληνικό κοινό της κι αύριο επίσης, γιατί εξαντλήθηκαν αμέσως τα εισιτήρια της πρώτης «αποχαιρετιστήριας». Και τρίτη και τέταρτη βραδιά να μπορούσε να της δώσει ο διευθυντής του Ελληνικού Φεστιβάλ Γιώργος Λούκος, πάλι τα εισιτήρια θα είχαν εξαντληθεί, και ας είναι καιρός διακοπών και οι δρόμοι αδειάζουν.

Το Ηρώδειο θα γέμιζε γιατί η Νάνα Μούσχουρη είναι ο δικός μας άνθρωπος. Είναι η «σταρ» της Ελλάδας - οικογένειας. Τραγούδησε πάντα Ελλάδα και η φωνή της ήταν το ιδανικό όργανο για τον Μάνο Χατζιδάκι, που χάρις στη φωνή και την καλοσυνάτη παρουσία της πάνω στη σκηνή πέρασε το έντεχνο τραγούδι, την ποίηση του Νίκου Γκάτσου, στον ευρύ κόσμο. Μας μπόλιασε η φωνή της και σαν μαγνητισμένοι τρέχαμε να τη συναντήσουμε, όπου και αν τραγουδούσε. Και οι δίσκοι της ήταν η συντροφιά μας. Αυτές τις μέρες –προς μεγάλη χαρά της δισκογραφικής της εταιρείας, που έβγαλε και αφιερωματικό δίσκο, «Η ιστορία μιας φωνής», με 50 χρυσά τραγούδια– όλοι γράφουν για τη Μούσχουρη, κάνουν συνεντεύξεις, θυμούνται. Σ’ αυτό το τελευταίο, συμφωνούμε.

Ολοι έχουμε κάτι να θυμηθούμε, προσωπικό, που να μας δένει με τη Νάνα, την άγνωστη, τη φθασμένη, την πρέσβειρα της UNICEF, την ευρωβουλευτή που στο Στρασβούργο έκανε σταυροφορία και διοργάνωσε έκθεση για την Επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, με τον τίτλο «Πέτρες χωρίς αξία», την πρόθυμη να συνεισφέρει με το τραγούδι της στις μεγάλες φιλανθρωπικές εκδηλώσεις. Αυτή είναι η Νάνα, που πήγε με τον Μάνο Χατζιδάκι και τους μουσικούς του, και τον Ηλία Λιούγκο, και τραγούδησαν τον Αύγουστο του 1992, με πανσέληνο, στο Καστελλόριζο, για τη στρατιωτική φρουρά του ακριτικού νησιού, «εκεί όπου αρχίζει και τελειώνει η Ευρώπη».

Και ήμουν εκεί, και φύσαγε πουνέντες και έπαιρνε τα φύλλα της παρτιτούρας και τις φωνές κατά την Αντίφελλο, στην τουρκική ακτή. Και είπε ο Χατζιδάκις το εκπληκτικό «ας επιστρέψουν τουλάχιστον τα τραγούδια μας, η μουσική μας, εκεί...». Αυτήν τη Νάνα που έπλασε ο Μάνος Χατζιδάκις, και έχει πάντα επάνω της κάτι που τον θυμίζει –τον σεβασμό του προς το κοινό, και οι δύο ντύνονταν με τα καλά τους για να εμφανιστούν– δεν θα την αποχαιρετήσουμε. Θα τη χειροκροτήσουμε, θα τη θέλουμε να τραγουδά για μας, και να ακούει το ένστικτό της. «Αυτός ο κόσμος σε αγαπά και σε χρειάζεται».... Θα ’μαστε εκεί, και θα φοράμε άσπρα, για τη Νάνα, που είναι η αγάπη μας, που τη βρήκαμε.

«Κοντά στο τζάκι», στην Τρίπολη, «Σινέ Αελλώ»...

Ο Μάνος Χατζιδάκις παρουσιάζει τη Νάνα Μούσχουρη και τους μουσικούς τους στην Τρίπολη, στη σκηνή του «Σινέ Αελλώ». Πίσω στα ντραμς ο Νίκος Λαβράνος, κέντρο ο Κώστας Σεϊτανίδης, κοντραμπάσο, Οκτώβριος 1960 (από το λεύκωμα οικογενείας Δ. και Μ. Σ.).

Στην Τρίπολη η avant premiere για το «Τζάκι» – Χάρτινο το Φεγγαράκι σε πρώτη εκτέλεση.

Ενα τηλεφώνημα μας άνοιξε το βιβλίο των προσωπικών αναμνήσεων μιας οικογένειας που τότε έμενε στην Τρίπολη, στη σελίδα του Οκτωβρίου 1960. Τότε που ο Μάνος Χατζιδάκις με τη Νάνα Μούσχουρη, μια εβδομάδα πριν από την εμφάνισή τους στο κοσμικό «Τζάκι» της οδού Μουρούζη, επέλεξαν να κάνουν «αβάν πρεμιέρ» στην Τρίπολη, στον χειμερινό κινηματογράφο «Αελλώ». Κι έφερε μαζί την ντροπαλή, μαυροφορεμένη Νάνα και τους εκλεκτούς μουσικούς του, Τίτο Καλλίρη, κιθάρα, Κώστα Σεϊτανίδη, κοντραμπάσο, και Νίκο Λαβράνο, ντραμς. Ο Μάνος στο πιάνο. Και η Τρίπολη αισθάνθηκε για λίγο Μπρόντγουεϊ, με μια τέτοια μουσική παράσταση, ενώ μόνο σαντέζες και περιοδεύοντες θίασοι έρχονταν τότε. Αυτά, ως πρόγευση μιας εξαιρετικής ιστορίας που μας είπε και εικονογράφησε, η οικογένεια με καλλιτεχνική φλέβα. Ονόματα, γεγονότα, μυστήρια, η συνέχεια την Κυριακή 2/8 στα ΕΛΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΑ, στο «Κ» της κυριακάτικης «Καθημερινής».

ΝΑΝΑ ΜΟΥΣΧΟΥΡΗ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ

Στην Αθήνα κλείνει η αποχαιρετιστήρια περιοδεία της απόψε και αύριο [23 και 24/07]

Πριν από τέσσερα χρόνια ξεκίνησε την παγκόσμια αποχαιρετιστήρια περιοδεία της από την Αθήνα και το Ηρώδειο, όπου και επιστρέφει αύριο και μεθαύριο, για να ρίξει την αυλαία, όχι μόνο της Farewell Tour, αλλά και της καριέρας της.

Μόνο ένα μικρό «παραθυράκι» αφήνει για να ανέβει και πάλι στη σκηνή η Νάνα Μούσχουρη: «αν μου ζητήσουν να εμφανισθώ για φιλανθρωπικό σκοπό, ίσως να μην μπορώ να αρνηθώ», λέει στον ΕΤ, αλλά είναι κάθετη σε όλες τις άλλες τραγουδιστικές ασχολίες της: «δεν θα ηχογραφήσω ξανά, καθώς δεν με ενδιαφέρει η δισκογραφία. Εχω ηχογραφήσει 1.600 τραγούδια και είμαι υπερήφανη γι’ αυτό.

Δεν νομίζω ότι θα βρω κάτι καλύτερο από αυτά που ήδη έχω κάνει. Οπότε δεν έχει νόημα για μένα να μπω σ’ αυτή τη διαδικασία. Σέβομαι το κοινό που με τίμησε με την υποστήριξή του εδώ και πέντε δεκαετίες, αλλά και το ίδιο το τραγούδι, το οποίο εξακολουθώ να αγαπώ».

Ακούγεται συγκινημένη και γεμάτη. Η περιοδεία της πέρασε από 128 πόλεις, 32 χώρες και 4 ηπείρους. Τον τελευταίο καιρό η Νάνα Μούσχουρη εμφανίσθηκε και σε διάφορες ελληνικές πόλεις. Οπου κι αν πήγε οι χώροι ήταν γεμάτοι και το κοινό την αποθέωνε. Και τώρα η Νάνα Μούσχουρη θα βρεθεί για ύστατη φορά στο Ηρώδειο, σε δύο επίσης sold out συναυλίες:«όσο πλησιάζει η ώρα έχω αγωνία, θα είναι δύο πολύ φορτισμένες βραδιές. Είχαμε πει να δώσουμε μόνο μία συναυλία, αλλά ήταν τόσο μεγάλη η προσέλευση του κοινού, που τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν πολύ γρήγορα, οπότε το Ελληνικό Φεστιβάλ και ο Δήμος Αθηναίων αποφάσισαν να δοθεί μια ακόμα συναυλία».

Δεν θέλει να ανοίξει εντελώς τα χαρτιά της για τα τραγούδια που θα παρουσιάσει σ’ αυτές τις δύο μαγικές βραδιές: «στη σκηνή του Ηρωδείου θα διηγηθώ την ιστορία της ζωής μου μέσα από τα τραγούδια μου.

Θα σταθώ στους μεγάλους σταθμούς της καριέρας μου. Κατά κύριο λόγο θα τραγουδήσω ελληνικά τραγούδια και πολύ λίγα ξενόγλωσσα, τα οποία έχουν λόγο να ακουστούν σ’ αυτές τις βραδιές».

Η σχέση της με το κοινό στις πέντε δεκαετίες της πορείας της είναι κάτι μοναδικό. Οπου κι αν πήγε την αγάπησαν και τραγούδησαν τα τραγούδια της. Αλλά κι εκείνη ηχογράφησε τραγούδια σε οκτώ γλώσσες. Την αποκάλεσαν δίκαια «οικουμενική καλλιτέχνη». Και τώρα που ρίχνει την αυλαία της καριέρας της στέλνει ένα μήνυμα στο ελληνικό κοινό: «Ο,τι πιο σημαντικό είναι να έχεις μια πατρίδα και να την αγαπάς. Ημουν πολύ υπερήφανη για τη χώρα μου πάντα. Ο κόσμος με έχει αγαπήσει γι’ αυτή την εικόνα της Ελλάδας που μετέφερα. Ολοι έχουμε ανάγκη από μια πατρίδα. Γι’ αυτό τη ζωγραφίζουμε με τον καλύτερο τρόπο».

Info
Νάνα Μούσχουρη
■ Συναυλία Ηρώδειο 23 και 24 Ιουλίου.
Ωρα έναρξης 9.00 μ.μ.

ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, 22/07/2008

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
«Πρέπει να μάθω να μη ζω μόνο πάνω στη σκηνή»