Οι Blues Brothers έρχονται και πάλι στη χώρα μας

• Είναι από τα συγκροτήματα, από τις ταινίες, από τους ήχους που δύσκολα βαριέσαι... Και τώρα που οι Blues Brothers έρχονται και πάλι στη χώρα μας, έχουμε κάθε λόγο να φλερτάρουμε με την ιδέα των ανδρών με τα μαύρα κοστούμια...

The Original Blues Brothers Band. Γιατί; Υπάρχει και άλλη; Οπως και να ’χει, τη Δευτέρα, στις 19 Ιουλίου, το θέατρο Δάσους στη Θεσσαλονίκη θα υποδεχτεί την αυθεντική μπάντα, η οποία, στη συνέχεια, θα βρίσκεται στις 21 Ιουλίου, την Τετάρτη, στο θέατρο του Λυκαβηττού. Μην αγχώνεστε. Η προπώληση ξεκίνησε μόλις προχθές, αυτό δεν σημαίνει όμως ότι θα πρέπει να προμηθευτείτε τα εισιτήριά σας τελευταία στιγμή. Η διάθεση για πάρτι είναι δεδομένη με «Rhythm & Blues» διάθεση. Και να σκεφτεί κανείς ότι όλα ξεκίνησαν το 1978 με την αμερικάνικη μπλουζ και σόουλ μπάντα που ιδρύθηκε από τους κωμικούς Νταν Ακρόιντ και Τζον Μπελούσι ως μέρος ενός μουσικού σκετς για το Saturday Night Live. Από τον θάνατο του Μπελούσι και μετά το 1982, οι Βlues Brothers συνεχίζουν να παίζουν, εναλλάσσοντας γκεστ τραγουδιστές και άλλα μέλη συγκροτημάτων. Το 1988 η μπάντα ανανεώθηκε για μια παγκόσμια περιοδεία και ξανά το 1998 για το σίκουελ του φιλμ, «Blues Brothers 2000».

• Τακτικές εμφανίσεις

Και το 2010; Κάνουν τακτικές εμφανίσεις σε διεθνή μουσικά φεστιβάλ. Πώς προέκυψε η ιδέα για τα κοστούμια; Mάλλον από την ιδέα ότι όταν ήσουν μουσικός της τζαζ στις δεκαετίες του ’40, του ’50 και του ’60, για να δείχνεις περιποιημένος, έπρεπε να φοράς κοστούμι. Με ή χωρίς dress code, οι ενδιαφερόμενοι καλό είναι να γνωρίζουν πως τη συναυλία ανοίγει η Matt Oree Band, τηλεφωνικές κρατήσεις γίνονται στο 210-7234567 και η γενική είσοδος στοιχίζει 36 και 39 ευρώ.

Η Βαρκελώνη στους ρυθμούς του Primavera

Το Φεστιβάλ έκλεισε τα 10 του χρόνια

• Του Σπυρου Γιαννακοπουλου, Η Καθημερινή, Παρασκευή, 18 Iουνίου 2010

ΦΕΣΤΙΒΑΛ. Το Primavera Sound Festival, το σπουδαιότερο μουσικό φεστιβάλ της Ισπανίας, και ένα από τα σημαντικότερα της Ευρώπης, έκλεισε πριν από λίγες ημέρες τα 10 χρόνια ύπαρξης. Περισσότερα από 100.000 εισιτήρια κόπηκαν, ολόκληρη η καταλανική πρωτεύουσα έζησε στους ρυθμούς του και χιλιάδες ξένοι επισκέπτες βρέθηκαν στις σκηνές του. Ανάμεσά τους εκατοντάδες Ελληνες. Οι περισσότεροι ξένοι επισκέπτες του φεστιβάλ είναι Ελληνες. Από το 2001 μέχρι σήμερα το Primavera έχει αλλάξει προς το καλύτερο. Εγινε τριήμερο και άλλαξε τοποθεσία. Μεταφέρθηκε στο λιμάνι της Βαρκελώνης, στο Park De Forum, ένα εξαιρετικό περιβάλλον κατάλληλο για τη φιλοξενία πλήθος κόσμου, με χτιστά αμφιθέατρα, τεράστιες σκηνές, εύκολη πρόσβαση με μετρό ή λεωφορεία και φόντο τη θάλασσα. Από το Primavera τα τελευταία 10 χρόνια έχει περάσει όλη η αφρόκρεμα της σύγχρονης μουσικής, καθώς και μεγάλοι θρύλοι ή και συγκροτήματα που έπειτα από μια καλή εμφάνιση στο φεστιβάλ ξεχώρισαν και έκαναν τη δική τους πορεία.
Το ATP, βρετανικό φεστιβάλ που προσεγγίζει με λεπτότητα τη μουσική και ουδεμία σχέση έχει με τα open air φεστιβάλ μεθυσμένων ακροτήτων, εντυπωσιάστηκε όταν επισκέφτηκε το Primavera. Πλέον το ATP θεωρεί το Primavera αδερφικό φεστιβάλ και συμμετέχει ενεργά στη διοργάνωσή του με δικό του stage. Τη δική του σκηνή έχουν επίσης τα περιοδικά VICE και Pitchfork με το τελευταίο να προσθέτει τις δικές του indie/alternative πινελιές.
Εφτά σκηνέςΤο φεστιβάλ φέτος μέτρησε εφτά σκηνές και αμέτρητες ώρες μουσικής από περίπου 200 συγκροτήματα και καλλιτέχνες. Δεν ήξερες τι να επιλέξεις. Ξεχώρισαν οι XX, μπάντα ανερχόμενη που μάζεψαν χιλιάδες κόσμου και καταχειροκροτήθηκαν για την ατμοσφαιρική τους ποπ. Οι The Fall, Pavement, Wilco, Pixies είχαν την τιμητική τους και οι Pet Shop Boys έκαναν το δικό τους χορευτικό πάρτι. Οι Beach Boys απέδειξαν γιατί θεωρούνται ανερχόμενοι σ’ ένα νυχτερινό live με το γεμάτο φεγγάρι να ανατέλλει πίσω από τη σκηνή και να συμπληρώνει την dream pop αισθητική τους. Ο Panda Bear, μέλος των Αnimal Collective, ταξίδεψε τον κόσμο που παρευρέθη στη σκηνή του σε ambient μονοπάτια. Ο Les Savy Vaf επιδόθηκε σε ατελείωτο crowd surfing μέχρι που του χάλασε το καλώδιο από το μικρόφωνο και οι Cocorosie με άρπα και human beat box παρουσίασαν τη νέα τους δουλειά. Florence and the Machine και Grizzly Bear κέρδισαν το κοινό, ενώ τις νύχτες οι DJ μας πήγαιναν ώς το πρωί μιξάροντας τα πάντα. Πίσω στην Αθήνα αναζητήσαμε στο youtube τα όσα ζήσαμε για να επιβεβαιώσουμε τους εαυτούς μας και ίσως για να πειστούμε ότι δεν τα φανταστήκαμε. Ηδη περιμένουμε το Primavera του 11. Ηδη τζογάρουμε για το νέο line up.

Δύο μουσικοί «συνομιλούν»

• Οι Heinz Sauer και Michael Wollny στο Ινστιτούτο Γκαίτε

• Ενα από τα πιο δημοφιλή ντουέτα της σύγχρονης γερμανικής τζαζ, το δίδυμο των Heinz Sauer και Michael Wollny, θα δώσει το στίγμα του την ερχόμενη εβδομάδα για μια μοναδική βραδιά (23/6) στην αίθουσα εκδηλώσεων του Ινστιτούτου Γκαίτε.

Σαράντα έξι χρόνια χωρίζουν ηλικιακά τους δύο ιδιόρρυθμους καλλιτέχνες, μουσικά όμως δεν θα μπορούσαν να είναι πιο κοντά ο ένας στον άλλον. Ο σαξοφωνίστας Heinz Sauer, μία από τις πιο μεγάλες, καθοριστικές φυσιογνωμίες της μεταπολεμικής τζαζ στη Δυτική Γερμανία και ο νεαρός Michael Wollny, η μεγάλη ανακάλυψη της νέας γενιάς τζαζ στη Γερμανία το 2005. Γεννημένοι το 1932 και το 1978 αντιστοίχως.

Ο ένας μεγάλωσε με την τζαζ ως έκφραση ενός νέου ξεκινήματος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και το δικτατορικό καθεστώς στη Γερμανία. Ο άλλος είναι γόνος της εποχής του στυλιστικού πλουραλισμού, όπου τα πάντα επιτρέπονται στη μουσική και όπου τα μουσικά σύμβολα ιριδίζουν ποικιλόμορφα. Ομως, όταν παίζουν μαζί, νιώθουμε αμέσως τους ισχυρούς συγγενικούς δεσμούς του πνεύματος και του ταμπεραμέντου τους. Δύο καλλιτέχνες σε μια σύμπραξη που καθορίζεται από ευαισθησία κι από ένα αυτί πάντα ανοιχτό για τον άλλον έτσι που οι ατομικές διαστάσεις να υπογραμμίζονται και να προβάλλονται με μεγαλύτερη καθαρότητα και ένταση. Αυτό που συμβαίνει μεταξύ τους μοιάζει περισσότερο μ’ αυτό που συμβαίνει μεταξύ δύο συνομιλητών με σπινθηροβόλο πνεύμα: οι διάλογοί τους δεν είναι ποτέ ανιαροί, σε καμιά περίπτωση για τους ίδιους κι ακόμη λιγότερο για τους ακροατές.

Κάτι ακόμη... Μετά τη συναυλία των Heinz Sauer και Michael Wollny θα ακολουθήσει open air πάρτι με απευθείας μετάδοση του ποδοσφαιρικού αγώνα του Παγκοσμίου Κυπέλλου Γκάνας - Γερμανίας.

• Εναρξη 8.30 μ. μ., Ομήρου 14 - 16.

Το πρόγραμμα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών για την περίοδο 2010 - 2011

• Το νέο πρόγραμμα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών για την καλλιτεχνική περίοδο 2010 – 2011 παρουσιάστηκε την Τετάρτη από τον πρόεδρό του Ιωάννη Μάνο. Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών συμπληρώνει 20 χρόνια ζωής τον Μάρτιο του 2011. 

Σε μια περίοδο κοινωνικής, οικονομικής και ηθικής κρίσης ο Πολιτισμός είναι ένα ισχυρό αντίβαρο, ένα σημείο αναφοράς, προβληματισμού, υποκίνησης και κοινωνικής συσπείρωσης, τόνισε ο κ. Μάνος Συμπλήρωσε πως μετά τη δραστική μείωση της κρατικής επιδότησης, το Μέγαρο θα αναπτύξει τους ίδιους πόρους, που συνίστανται στη συνεδριακή του δραστηριότητα, την προσέλκυση νέων ακροατηρίων στα προγράμματά του, καθώς και τη στήριξη των χορηγών. Σχετικά με το ζήτημα των χορηγιών, ο πρόεδρος του Μεγάρου ανακοίνωσε ότι οι χορηγίες της επομένης περιόδου είναι υψηλότερες από εκείνες των τελευταίων δύο ετών. Παράλληλα, ο κ. Μάνος ανέπτυξε τους δύο μεγάλους στόχους του Μεγάρου για το μέλλον: το άνοιγμα στην πόλη και το άνοιγμα στον κόσμο.  Άνοιγμα στην πόλη δεν είναι μόνο το άνοιγμα των κήπων του Μεγάρου και η προσέλκυση χιλιάδων συμπολιτών στα προγράμματα του Μεγάρου. Θα είναι στο μέλλον και η «έξοδος» του Μεγάρου «εκτός των τειχών του» προς την πόλη με εκδηλώσεις και συνεργασίες με άλλους πολιτιστικούς οργανισμούς. 

Άνοιγμα στον κόσμο σημαίνει διεθνείς συνεργασίες, όπως η συμφωνία με τη Σκάλα του Μιλάνου και με άλλους στο μέλλον πολιτιστικούς οργανισμούς του εξωτερικού. Συνοπτική, ανά σειρές και θεματικούς κύκλους, το πρόγραμμα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών περιλαμβάνει  τις παρακάτω εκδηλώσεις:

• Ο Κύκλος Μεγάλες Ορχήστρες - Μεγάλοι Μαέστροι φιλοξενεί στην αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης μερικές από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές ορχήστρες υπό τη διεύθυνση σπουδαίων αρχιμουσικών: Συμφωνική Ορχήστρα της Βιέννης υπό τη διεύθυνση του  Ζωρζ Πρετρ (24, 25/11/10), η Συμφωνική Ορχήστρα Μαριίνσκυ της Αγίας Πετρούπολης με τον Βαλέρυ Γκεργκίεφ (8, 9/12/10), η Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου υπό τον Ντάνιελ Χάρντινγκ (12, 13/2/11) και η Ορχήστρα Νέων Γκούσταβ Μάλερ με τον Φίλιπ Τζόρνταν στο πόντιουμ (12,13/4/11).
   
• Oι σολίστ που συμπράττουν στον κύκλο αυτό: το πιανιστικό ντούο Κατιά και Μαριέλ Λαμπέκ εμφανίζεται με τη Συμφωνική της Βιέννης υπό τον Ζωρζ Πρετρ, ο Λεωνίδας Καβάκος με τον μεγάλο Βαλέρυ Γκεργκίεφ και τη Συμφωνική της Αγίας Πετρούπολης, η διάσημη πιανίστα Ελέν Γκριμώ συμπράττει με την περίφημη Συμφωνική Ορχήστρα του Λονδίνου υπό τον Ντάνιελ Χάρντιγκ (στις 12/2).
   
• Την επομένη με τη ίδια ορχήστρα και μαέστρο, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει την βιολονίστα Ζανίν Γιάνσεν. Τέλος, ο διάσημος Αμερικανός βαθύφωνος Τόμας Χάμπσον και ο Γερμανός τενόρος Μπούρκχαρντ Φριτς ερμηνεύουν τα τραγούδια του Μάλερ συμπράττοντας με την Ορχήστρα Νέων Γκούσταβ Μάλερ υπό τον Φίλιπ Τζόρνταν.

• Στον κύκλο «Εικοσαετία του Μεγάρου» θα παρουσιαστούν η Ορχήστρα της Ακαντέμια Νατσιονάλε της Σάντα Τσετσίλια υπό τον Αντόνιο Παπάνο και σολίστ τον πιανίστα Μπόρις Μπερεζόφσκι (21, 22/3) και το γκαλά υποτρόφων Μαρία Κάλλας και Αλεξάνδρας Τριάντη σε άριες και σύνολα που έχουν παρουσιαστεί στο Μέγαρο (2/4). Επίσης, περιλαμβάνει τη συνάντηση του Έλληνα πιανίστα Γιάννη Βακαρέλη με ταλαντούχους νέους σολίστ (19/3) και ρεσιτάλ βιολιού του Λεωνίδα Καβάκου (28/3).

• Στον Κύκλο Μεγάλοι Ερμηνευτές φιλοξενούνται σύνολα και δεξιοτέχνες από όλο τον κόσμο: από τους κορυφαίους βιολοντσελίστες στον κόσμο ο Μίσα Μάισκυ επιστρέφει στο Μέγαρο για ένα μοναδικό ρεσιτάλ με τη σύμπραξη της κόρης του Λίλυ Μάισκυ στο πιάνο (14/10/10), η βιολονίστα Βικτώρια Μούλοβα εμφανίζεται με τη συνοδεία του νεαρού Κρίστιαν Μπεζάουντεχαουτ στο φορτεπιάνο (10/3/11). Τον Κύκλο συμπληρώνουν δύο ερμηνευτές που εμφανίζονται για πρώτη φορά στο Μέγαρο: o Λιθουανός βιολονίστας Γιούλιαν Ράχλιν με τον Ιταμάρ Γκολάν στο πιάνο (20/5) και ο Γερμανός πιανίστας Στέφαν Βλάνταρ (21/1).

• Η σειρά Μεγάλες Λυρικές Φωνές της Εποχής μας φιλοξενεί τρεις σούπερσταρ της όπερας: τον μεγάλο Αργεντινό τενόρο Μαρσέλο Άλβαρες  (6/12), την Άννα Κατερίνα Αντονάτσι, που θα παρουσιάσει μια βραδιά ληντ (4/4) και την Ρενέ Φλέμινγκ (14/5) 

• Η Μουσική Βιέννη στην Αθήνα καλεί τους πρωταγωνιστές της μουσικής ζωής της αυστριακής πρωτεύουσας στο Μέγαρο. Ο διευθυντής της περίφημης Μουζικφεράιν, Τhomas von Angyan μιλά για τον Έλληνα μαικήνα Νικόλαο Δούμπα (28 ή 29/4), οι σολίστ, η Χορωδία και η Ορχήστρα της Κρατικής Όπερας της Βιέννης παρουσιάζουν σε συναυλιακή μορφή την όπερα Έτσι Κάνουν Όλες του Μότσαρτ (29,30/4) ενώ ο βιεννέζικος ήχος θα αποδοθεί μοναδικά από μέλη της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Βιέννης (30/11). Στο πλαίσιο του κύκλου φιλοξενείται επίσης έκθεση για το έργο και την προσφορά του Νικολάου Δούμπα.

• Στον κύκλο Όπερα στο Μέγαρο Μουσικής εγκαινιάζεται η συνεργασία του Μεγάρου με τη Σκάλα του Μιλάνου με την παρουσίαση της όπερας Μαρία Στουάρντα του Γκαετάνο Ντονιτσέτι (παραγωγή 2008) (10, 12, 14, 16, 18/3).

• Τα Χριστούγεννα στο Μέγαρο φιλοξενούν παραστάσεις και συναυλίες που θα μαγέψουν μικρούς και μεγάλους: To Μπαλέτο Μπολσόι της Μόσχας παρουσιάζει σε 14 παραστάσεις τα έργα Ο Καρυοθραύστης και Η κακοφυλαγμένη κόρη (15-30/12) ενώ η Παιδική Χορωδία της Βιέννης θα ερμηνεύσει έργα Μπαχ, Σούμπερτ, Στράους και παραδοσιακή χριστουγεννιάτικη μουσική με τη σύμπραξη της Καμεράτα υπό τον Αλέξανδρο Μυράτ (21,22/12). Η σειρά περιλαμβάνει επίσης γκόσπελ από την πολυβραβευμένη χορωδία London Community Gospel Choir (28,29/12) και τον Διονύση Σαββόπουλο να διηγείται παραμύθια μετά μουσικής με το δικό του μοναδικό τρόπο.

• Η Σειρά Ελληνική Μουσική υποδέχεται τρεις σπουδαίες μουσικές προσωπικότητες: την Ελένη Καραΐνδρου  που παρουσιάζει σε τρεις συναυλίες (19, 20, 21/11) τη σκηνική καντάτα του 18ου αιώνα (αγνώστου ποιητή της Χίου) ΔΑΒΙΔ,  μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο καθώς έργα που παρουσιάζονται για πρώτη φορά σε συναυλία.
  Στο έργο του ποιητή Νίκου Γκάτσου έχει αφιερώσει η μοναδική Μαρία Φαραντούρη τις συναυλίες της (22, 23/1). Μαζί της θα είναι ο Αλκίνοος Ιωαννίδης και ο Βασίλης Γισδάκης ενώ τη μουσική διεύθυνση θα έχει ο Μίλτος Λογιάδης.
  Η Νένα Βενετσάνου προσκαλεί το κοινό του Μεγάρου σε «1000 και 1 πόλεις» (10/5)  Στην ίδια κατεύθυνση το Megaron Plus διοργανώνει συμπόσιο με τίτλο «Η πόλη, ο λόγος, η αρχιτεκτονική».
  Οι δεξιοτέχνες της παραδοσιακής μας μουσικής με τα κλαρίνα (9/2) και τα λαϊκά κρουστά (23/2) έχουν επίσης τη θέση τους στη σειρά που ολοκληρώνεται με ένα αφιέρωμα στη μνήμη του Δημήτρη Μητρόπουλου με αφορμή την 50η επέτειο από το θάνατό του (11/10).

• Στον κύκλο Χορός στο Μέγαρο Μουσικής φιλοξενείται η ομάδα του Μπαλέτου Eifmann της Αγίας Πετρούπολης με τη χορογραφία που φέρει την υπογραφή του Μπόρις Αϊφμαν, την Αννα Καρένινα (14-20/2). Τη δύναμη και την ομορφιά ενός ιαπωνικού αριστουργήματος, όπως έχει χαρακτηριστεί το σόλο Μιρόκου, θα προσφέρει στους θεατές του ο Σαμπούρο Τεσιγκαβάρα. Ο ίδιος, εκπληκτικός περφόρμερ στη σκηνή, υπογράφει επίσης τη χορογραφία, τη σκηνογραφία, τα φώτα και τα κοστούμια (15, 16/4).

• Η Σειρά Γέφυρες που διευθύνει ο Δημήτρης Μαραγκόπουλος  αναπτύσσεται στο τρίπτυχο «Γέφυρες με άλλους πολιτισμούς -  με άλλες  τέχνες – με τους νέους. Ο Αρτούρο Σαντοβάλ, οι αραβικές jazz νύχτες, η Ανούσκα Σανκάρ και παραδοσιακή μουσική και χοροί από την Ινδία «ακουμπούν» στη γέφυρα με τους πολιτισμούς.
  Στις άλλες τέχνες συναντάμε τον καταλανό περφόρμερ Πεπ Μπόυ και μια παράσταση λόγου και μουσικής με τους Γιώτη Κιουρτσόγλου, Ντέιβιντ Λιντς και τον Γιώργο Γραμματικάκη. Οι γέφυρες με τους νέους μας οδηγούν στη γνωριμία με τα συγκροτήματα Musica Ficta, Rosebleed και Blue Jazz Fiction από το Schoolwave και  τους νέους δημιουργούς: performance με τη Λορέντα Ράμου και τη Δήμητρα Τρυπάνη, το εναλλακτικό κουαρτέτο εγχόρδων Ηλεκτρικό Κουαρτέτο σε έργα 21ου αιώνα και, προβολή της κλασσικής ταινίας Το Εργαστήρι του Δρος Καλιγκάρι με ζωντανή συνοδεία μουσικής από το Weimar Ensemble. Η νέα γενιά των τραγουδοποιών εμφανίζονται στην Αίθουσα Μπανκέ: η Μόνικα με τον Rous (14/1) και ο Λόλεκ με τον Βασίλη Βασιλάτο (8/2)

Ανώδυνο υβρίδιο με καλή μουσική

Του Νικου A. Δοντα

• KPITIKH. Ασκηση φόρμας είναι η «Κολασμένη κωμωδία», έργο που βασίζεται σε ιδέα του αρχιμουσικού Μάρτιν Χάζελμπεκ και υλοποιήθηκε πάνω σε κείμενα του Βιεννέζου συγγραφέα και σκηνοθέτη Μίχαελ Στούρμινγκερ. Πρωτοπαρουσιάστηκε το 2009 με τον Τζον Μάλκοβιτς στον κεντρικό ρόλο, δύο υψιφώνους να μοιράζονται τις προβλεπόμενες άριες και τον Χάζελμπεκ να διευθύνει την ορχήστρα «Ακαδημία της Βιέννης». Στην Αθήνα δόθηκε στο πλαίσιο του ετήσιου φεστιβάλ «Θέατρο πέρα από τα όρια», που διοργάνωσε φέτος η Αττική πολιτιστική Εταιρεία στις 25 και 26 Μαΐου στην αίθουσα «Θέατρον».

• Το θέαμα παίζει ταυτόχρονα με τρία στοιχεία: με τον αυθορμητισμό της «stand-up comedy», με την αυστηρότητα της «Affektenlehre» όπου κάθε ενότητα προσδιορίζεται από ένα κυρίαρχο συναίσθημα, και με τη δομή της κωμικής γερμανικής όπερας, όπου πεζοί διάλογοι εναλλάσσονται με άριες. Αξιοποιεί κοινούς τόπους του ευρωπαϊκού πολιτισμού αναγνωρίσιμους στο ευρύ φιλότεχνο κοινό. Παίζει επίσης με ονόματα -Τζον / Τζακ, Ντον Τζοβάνι / Τζακ ο αντεροβγάλτης- και στηρίζεται σε δημοφιλείς άριες των Μότσαρτ, Μπετόβεν, Χάιντν, Βέμπερ, Βιβάλντι όπως επίσης σε ενόργανη μουσική από το μπαλέτο «Δον Χουάν» του Γκλουκ.

Ηχος και σκηνοθεσία

• Ως προς όλα αυτά, το υβριδικό έργο έχει ενδιαφέρον, το δε μουσικό μέρος αποδόθηκε υποδειγματικά από τον Στούρμινγκερ και την ορχήστρα που έπαιζε σε όργανα εποχής. Καλά τραγούδησαν επίσης η Πολωνέζα υψίφωνος Αλεξάντρα Ζαμόσκα που ανέλαβε τις περισσότερο δραματικές μουσικές σελίδες και η Δανέζα συνάδελφός της Λουίζε Φρίμπο (26/5) που απέδωσε την περισσότερο δεξιοτεχνική μουσική.

• Θα απολάμβανε κανείς ακόμα περισσότερο την ακρίβεια και τη δραματική ένταση της ορχήστρας αν το σύνολο δεν περιβαλλόταν από υφασμάτινα, ηχο-απορροφητικά πετάσματα αλλά από ανακλαστικές επιφάνειες (το προφανές!), που επιπλέον θα προέβαλλαν καλύτερα τις φωνές. Επιτυχημένη ήταν η σκηνοθεσία στα μουσικά μέρη, που αναδείκνυε το κείμενο και απελευθέρωνε τα συναισθήματα.

Κοινότοπη φιλοσοφία

• Οσο κι αν θαυμάζει κανείς την υποκριτική ικανότητα του Μάλκοβιτς, είναι δύσκολο να παρακάμψει τις αδυναμίες του κειμένου. Ο ρηχός λόγος έρχεται σε καταφανή αντίθεση με τη μουσική και το βάθος των συναισθημάτων που εκφράζονται από τις σελίδες ώριμης γραφής που έχουν επιλεγεί. Σε όλη τη διάρκεια της βραδιάς η αρχική «πλάκα» και τα αστειάκια δεν μετασχηματίστηκαν σε κάτι περισσότερο από κοινότοπη φιλοσοφία, ενώ το παιχνίδι ανάμεσα στην υποκειμενική κατάθεση του κατά συρροήν δολοφόνου και στην αντικειμενική ματιά του ιδίου παρέμεινε ανώδυνα στην επιφάνεια.

• Κρατά κανείς τη θετική εντύπωση από τον διάλογο ανάμεσα στις φόρμες, τα είδη, τα στυλ, καθώς επίσης το μουσικό μέρος, που από μόνο του έπλασε μία αφήγηση.

Η τέχνη είναι αποκούμπι στις δυσκολίες

• Ο Μπρένταν Πέρι, από τους σημαντικότερους συνθέτες της new wave και ηγέτης των Dead Can Dance, εμφανίζεται στην Αθήνα

• Συνέντευξη στον Γιαννη Kολοβο, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Kυριακή, 13 Iουνίου 2010

Δεν ήθελαν και πολύ οι Dead Can Dance για να ξεχωρίσουν από τη μουσική μανιέρα της σκηνής του «νέου κύματος» της δεκαετίας του ’80. Χαρακτηρίστηκαν ταυτόχρονα ηγέτες της τάσης του «γκόθικ» και προπάτορες του «έθνικ», στην πραγματικότητα όμως κατάφερναν πάντα να ξαφνιάζουν ευχάριστα και να εντυπωσιάζουν το κοινό με την πρωτότυπη ρομαντική μουσική τους. Δέκα και βάλε χρόνια μετά τη διάλυση των Dead Can Dance, ο συνθέτης τους Μπρένταν Πέρι συνεχίζει να ηχογραφεί και να δίνει συναυλίες. Αύριο μάλιστα θα έχουμε την ευκαιρία να τον δούμε να παίζει στην Αθήνα μαζί με την προσωπική του μπάντα. Με αυτήν την ευκαιρία μίλησε στην «Κ».

– Γιατί επιλέξατε να ονομάσετε το νέο σας άλμπουμ «Ark» (Κιβωτός);

– Μου ήρθε στον νου αυτή η μυθική φιγούρα, η οποία έσωσε τη ζωή του πλανήτη από την καταστροφή. Και σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μια επαπειλούμενη καταστροφή – η υπερθέρμανση είναι ο κυριότερος παράγοντας, αλλά καθημερινά προκύπτουν και άλλα ανησυχητικά ζητήματα, όπως η πετρελαιοκηλίδα στον Κόλπο του Μεξικού.

– Οι Dead Can Dance ήταν από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν «έθνικ» στοιχεία στη μουσική τους, πολύ πριν οι «μουσικές του κόσμου» γίνουν μόδα. Θεωρείτε, γι’ αυτό, τον εαυτό σας πρωτοπόρο;

– Δεν θα αυτοχαρακτηριζόμουν πρωτοπόρος γιατί υπήρχαν ήδη ο Μπράιαν Ινο και ο Ντέιβιντ Μπερν. Εκείνη την εποχή πειραματιζόμουν με την αφρικανική μουσική και κουλτούρα, αλλά αυτά τα στοιχεία πήραν αρκετό χρόνο για να χωνευτούν. Αρχικά ήμασταν ένα μετα-πανκ συγκρότημα. Το σχέδιό μας βέβαια ήταν να λειτουργήσουμε διαφορετικά από το μουσικό κλίμα της εποχής, τόσο στην ενορχήστρωση όσο και στο στυλ τραγουδιού. Θα με κολάκευε περισσότερο ο χαρακτηρισμός «μοναδικοί» ή «ιδιόρρυθμοι». Και το λέω γιατί εργαζόμασταν σε μια λογική «fusion» και ουδέποτε προσπαθήσαμε να αντιγράψουμε το ύφος, π.χ., μιας αφρικανικής ή μιας ανατολίτικης μπάντας.

– Κάποιες φορές τραγουδήσατε σε ανύπαρκτες γλώσσες, χρησιμοποιήσατε δηλαδή τη φωνή σαν όργανο. Πόσο όμως σημαντικοί είναι οι στίχοι και οι ιστορίες που αφηγούνται;

– Παίζουν ισότιμο με τη μουσική ρόλο. Πάντως, συχνά, η Λίζα χρησιμοποιούσε αυτή την τεχνική: να παραθέτει μια ρυθμική ομιλία με ένα είδος σύνταξης, δημιουργώντας την εντύπωση ότι τραγουδούσε στίχους σε μια άγνωστη γλώσσα. Ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας ήρθαν και τραγούδια με κανονικούς στίχους σε αρχαίες γλώσσες, ακόμα και κομμάτια στα αγγλικά που όμως οι στίχοι τους δεν είχαν συγκεκριμένο ειρμό.

– Με δεδομένη τη σημερινή οικονομική και κοινωνική αστάθεια, δεν θα έπρεπε και η μουσική να εκφράζει οργή, όπως έκανε, ας πούμε, το πανκ;

– Συμφωνώ απολύτως. Το πανκ υπήρξε μία απ’ τις σπουδαιότερες σύγχρονες μουσικές γιατί πέτυχε να εκφράσει μια ταραγμένη εποχή, μια εποχή ύφεσης και φτώχειας. Πιστεύω ότι και σήμερα κάτι θα βγει, γιατί η τέχνη είναι το αποκούμπι του ανθρώπου απέναντι στις δυσκολίες.

– Εχετε ακούσει για την οικονομική κρίση στην Ελλάδα;

– Φυσικά!

– Φοβάστε ότι επαπειλείται μια ευρύτερη κρίση σε ευρωπαϊκό επίπεδο;

– Ναι. Η Ευρωπαϊκή Ενωση οφείλει να τα βγάλει πέρα με την κρίση. Συμφωνώ με την ιδέα της Ενωσης, όμως διαφωνώ με τον συγκεντρωτικό έλεγχο. Θα προτιμούσα μια Ευρώπη-ομοσπονδιακή δημοκρατία και όχι ένα στενό πυρήνα εξουσίας στη γραμμή Στρασβούργου - Βρυξελλών. Με τη σημερινή πολιτική, η αντιμετώπιση της κρίσης οδηγεί μόνο σε κοινωνική αναταραχή και επιστροφή του βιοτικού επιπέδου στο επίπεδο της δεκαετίας του ’70.

– Σήμερα κατοικείτε μόνιμα στην Ιρλανδία;

– Ναι.

– Πώς είναι εκεί η κατάσταση;

– Είναι θλιβερό, γιατί φτάσαμε να έχουμε το υψηλότερο κατά κεφαλήν χρέος στην Ευρώπη! Μεγάλο μέρος του πληθυσμού πήρε δάνεια για σπίτια, αυτοκίνητα, τηλεοράσεις. Στην πραγματικότητα υπήρχε μόνο μία βιομηχανία πίσω από το φαινόμενο της «ιρλανδικής τίγρης»: οι κατασκευές. Η ανάπτυξη του κατασκευαστικού τομέα ήταν τεχνητή, κατασκευασμένη η ίδια: έχτισαν εκατοντάδες κατοικίες που σήμερα γίνονται «πόλεις-φαντάσματα». Και η κυβέρνηση δεν προσπάθησε να ελέγξει την κατασκευαστική έκρηξη, γι’ αυτό και πιστεύω ότι φέρει το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης. Σήμερα έχουν αυξηθεί το ποσοστό εγκληματικότητας και οι ανισότητες. Και το πιο θλιβερό είναι πως χάθηκε η ιστορική δυναμική που στηριζόταν σε πατροπαράδοτους δεσμούς επικοινωνίας και αλληλοβοήθειας. Κάηκε δηλαδή το χαρτί που βοηθούσε τους Ιρλανδούς να τα βγάζουν, μια ζωή, πέρα!

• Ο Μπρένταν Πέρι θα εμφανιστεί στο Gagarin (Λιοσίων 205) τη Δευτέρα 14 Ιουνίου. Η είσοδος θα κοστίζει 27 ευρώ.

Ιδιόμορφος δημιουργός 

Ο Μπρένταν Πέρι θεωρείται από τους σημαντικότερους συνθέτες που έβγαλε η σκηνή «new wave» της δεκαετίας του ’80. Γεννήθηκε το 1959 στο Λονδίνο, μετακόμισε με τους γονείς του στη Νέα Ζηλανδία και, μετά την εμπλοκή του σε εφήμερες πανκ μπάντες, έφτιαξε τους Dead Can Dance, μαζί με τη Λίζα Τζέραλντ, στη Μελβούρνη. Η ιδιόμορφη μουσική του συγκροτήματος προκάλεσε αίσθηση και σύντομα βρέθηκαν στο Λονδίνο για να υπογράψουν ένα συμβόλαιο με τη δισκογραφική 4 AD, η οποία είχε στις τάξεις της τα πιο ενδιαφέροντα γκρουπ της εποχής. Οι Dead Can Dance ναι μεν εντάχθηκαν στη σκηνή του λεγόμενου «νέου κύματος» –πολλοί τους θεωρούσαν «γκόθικ»–, όμως ταυτόχρονα ξεχώριζαν για τη «ρομαντική» και «νεοκλασικιστική» αισθητική τους: μελέτησαν τους λαϊκούς πολιτισμούς της Αφρικής και της Ασίας, εμπνεύστηκαν από την αρχαία Ελλάδα και το γοτθικό μυθιστόρημα, μελοποίησαν Μποντλέρ. Από το 1984 ώς το 1996 κυκλοφόρησαν 8 αριστουργηματικά άλμπουμ. Διέλυσαν το 1998 και ο Μπρένταν Πέρι μετακόμισε μόνιμα στην Ιρλανδία, απ’ όπου κυκλοφόρησε το πρώτο του προσωπικό άλμπουμ, με τίτλο «Eye Of The Hunter», το 1999, ενώ το δεύτερο, το «Ark», αναμένεται να βγει σε λίγες μέρες. Αυτό το υλικό, καθώς και μια επιλογή από τη δουλειά των Dead Can Dance, θα παρουσιάσει στη συναυλία του στην Αθήνα.

Ο Μάνος, η Μελισσάνθη και το ... «τέρας»

Δεκαέξι χρόνια συμπληρώνονται μεθαύριο από το θάνατο του Μάνου Χατζιδάκι

• Μας «δώρισε» ένα «γαλαξία» από νότες υπέροχες, σμιλεμένες με τη βαθιά ευαισθησία και την υψηλή αισθητική του. Πνεύμα κριτικό και ασυμβίβαστο, που αφουγκράστηκε την ελληνική κοινωνία, τους πόθους και τα πάθη της, ο Μάνος Χατζιδάκις υπήρξε πάνω απ' όλα κορυφαίος αναμορφωτής του ελληνικού τραγουδιού, ανοίγοντας νέους μουσικούς δρόμους, φωτίζοντας αθέατες «γωνιές», κινητοποιώντας μυαλό και ευαισθησίες. Δεκαέξι χρόνια συμπληρώνονται φέτος από το «φευγιό» του αλησμόνητου συνθέτη, που σημάδεψε τον ελληνικό μουσικό πολιτισμό μέσα από ένα βαθιά λαϊκό, πολυσήμαντο και αξεπέραστο έργο. «Λαϊκό» για τον δημιουργό, όπως έλεγε σε συνέντευξή του στον «Ρ» (27/5/90), «είναι ό,τι ασχολείται με τον άνθρωπο και προέρχεται από τον άνθρωπο». «Η τέχνη του τραγουδιού αποτελεί κοινωνικό λειτούργημα», σημείωνε... «Η τέχνη υπάρχει, διότι ανατέμνει τη λειτουργία του ανθρώπου. Του κινητοποιεί τις ευαισθησίες του. Τις αληθινές του ευαισθησίες. Οχι τις επικαιρικές. Η τέχνη συμπληρώνει τον άνθρωπο, τον βοηθά να αισθανθεί, έστω και για λίγο, προς τα πού πρέπει να τείνει. Η μεγάλη τέχνη εννοώ». Ο ίδιος σ' όλη τη ζωή του αντιπαρατέθηκε στην εμπορευματοποίηση και στον εκχυδαϊσμό της τέχνης και ανεξάρτητα από τις δηλωμένες πολιτικές απόψεις του αντιτάχθηκε στους κρατούντες, στην όποια κολακεία και αναρρίχηση. «Οποιος δε φοβάται το πρόσωπο του τέρατος, πάει να πει ότι του μοιάζει και η πιθανή προέκταση του αξιώματος είναι να συνηθίσουν τη φρίκη, να μας τρομάζει η ομορφιά», έλεγε. Κι αν σήμερα, στις μαύρες μέρες που περνά ο λαός μας, ο Μάνος Χατζιδάκις μας λείπει ολοένα και περισσότερο, το έργο του παραμένει στις καρδιές μας. Θα παραμένει ζωντανό όσο υπάρχουν άνθρωποι που τραγουδούν τα τραγούδια του και διψούν για ομορφιά και αλήθεια, που αντιστέκονται στο «τέρας» που μας απειλεί, στο εφήμερο, στο ευτελές, στην ισοπέδωση.

• «...στον άσπρο τοίχο το αίμα γίνεται βροχή»

• Πολλά και σπουδαία τα έργα που μας άφησε ο Μάνος Χατζιδάκις. Ανάμεσά τους «Η εποχή της Μελισσάνθης» - καντάτα για μια ώριμη γυναικεία φωνή, δύο νεανικές ανδρικές, μεικτή και παιδική χορωδία, ορχήστρα δωματίου και στρατιωτική μπάντα με βασικό μουσικό όργανο το μπουζούκι. Μια μουσική αυτοβιογραφία βασισμένη σε ποιήματα του συνθέτη, που αναφέρονται στις πρώτες μετακατοχικές μέρες, καταγράφοντας πολλές πικρές μνήμες. Η πρώτη σύλληψη του έργου εμφανίζεται το 1965 στην ποιητική συλλογή του συνθέτη «Μυθολογία», στο ποίημα με τον τίτλο «Μελισσάνθη». Το μουσικό έργο γράφτηκε στη δεκαετία '70 και πρωτοπαρουσιάστηκε πριν 30 χρόνια με βασική ερμηνεύτρια την Μαρία Φαραντούρη και τη συμμετοχή των Βασίλη Λέκκα, Γιώργου Μιχαλισλή, Στέλλας Γαδέδη, της χορωδίας του Τρίτου Προγράμματος και Παιδικής χορωδίας. Αριστουργηματικά κομμάτια (ορχηστρικά και τραγούδια) απαρτίζουν το έργο: «Η βροχή», «Το πρόσωπο της νύχτας», «Φοβόμουν μ' έπνιγε η σιωπή», «Στο φίλο μας που χάσαμε», «Μητέρα κι αδελφή», «Ενα ρολόι στο καπηλειό», «Επιτάφιος», «Το εμβατήριο της Μελισσάνθης» (συνύπαρξη μπάντας με το μπουζούκι), κ.ά. Κυρίαρχο όργανο μέσα στα χορωδιακά και σολιστικά μέρη είναι το μπουζούκι, σε συνοδεία ή αυτοσχεδιασμό, που «ζωγραφίζει» το ψυχογραφικό τοπίο της μεταπολεμικής Ελλάδας. Καθαρά συμβολικές, επίσης, οι παρεμβολές εμβατηρίων και αποσπασμάτων του Εθνικού Υμνου και των εγκωμίων του Επιταφίου.

• «Το πρόσωπο της νύχτας πνίγεται μέσα στον καπνό και τα παιδιά στο δρόμο πετάν νεκρά στον ουρανό. Μαύρα πουλιά μ' ένα σπαθί γυμνό σκύβουν φιλάν τον άσπρο τους λαιμό. Το πρόσωπο της νύχτας κλαίει μακριά στον ουρανό. Απόψε είναι σκοτάδι τ' άστρα δεν έχουνε ψυχή κι εκεί στον άσπρο τοίχο το αίμα γίνεται βροχή. Ποιος με φωνάζει και ζητά νερό ποιος θα γλιτώσει απ' τον πικρό χορό. Το πρόσωπο της νύχτας χάθηκε μέσα στον καιρό» («Το πρόσωπο της νύχτας»).

• Επιθυμία του συνθέτη ήταν να καταγράψει την περιπέτεια και τη συμμετοχή του στην πρόσφατη ιστορία του κόσμου, έτσι καθώς την έζησε: «Χρονικό ενός καιρού, οι πρώτες μέρες της απελευθέρωσης, με ανεξίτηλες αυτοβιογραφικές εικόνες. Σαν το ρολόι στο καπηλειό με τους δυο φίλους που ζητάν δραματικά κι επίμονα να σταματήσουν τον Χρόνο, ή εκείνο τον φίλο που τον χάσαμε σχεδόν παιδί - τον έλεγαν Εκτορα Οικονομίδη και ήταν είκοσι χρονών όταν τον τύφλωσαν και τον θανάτωσαν οι Γερμανοί στο Χαϊδάρι, αφού βέβαια τον πρόδωσαν οι "εθνικόφρονες" εκείνου του καιρού. Και εικόνες άπειρες με σιδεριές από κατεστραμμένα σπίτια σαν χέρια αιχμηρά που ζητάν ελεημοσύνη απ' τον ουρανό. Και μάνες να γυρεύουν τα παιδιά τους πάνω από τις καμένες στέγες μ' ένα πλήθος που να κραυγάζει έξαλλα κι αλλοπρόσαλλα συνθήματα...».

• Χρονικό ενός πικρού καιρού, η «Μελισσάνθη», «μια γυάλινη ηρωίδα του Μεσοπολέμου», όπως την χαρακτήριζε ο Μάνος Χατζιδάκις, αποτελεί μια συγκλονιστική απεικόνιση και αναπαράσταση των πρώτων ημερών της Ελλάδας μετά τη γερμανική κατοχή. Στους στίχους και στις νότες του ζωντανεύουν μνήμες και εικόνες που τον σημάδεψαν, προσωπικά του βιώματα από τη γερμανική κατοχή, από τις νύχτες που «στον άσπρο τοίχο το αίμα γίνεται βροχή». «Η εποχή της Μελισσάνθης τέλειωσε. Σήμερα ζω για πάντα τον χαμό της», σημείωνε ο συνθέτης. Ο ίδιος δεν ήθελε να δώσει «ιστορικές διαστάσεις στη Μελισσάνθη και την εποχή της». Παρ' όλα αυτά, η θεματική και το ιστορικό πλαίσιό της καθιστούν τη «Μελισσάνθη», πέρα από ένα ειλικρινές, σπαρακτικό, υψηλής αισθητικής προσωπικό έργο, αυτόματα και ένα έργο συλλογικό. Οπως και άλλες σπουδαίες δημιουργίες του - όπλα της μνήμης, της αξιοπρέπειας και της καρδιάς.

• Επετειακή συναυλία

• Ο θάνατος του συνθέτη, που μετουσίωσε τη μελωδική του έμπνευση σε μεγάλη τέχνη, ήταν μεγάλη απώλεια για τον τόπο μας και ασφαλώς για την Ορχήστρα των Χρωμάτων, που ο ίδιος ίδρυσε το 1989, οραματιζόμενος ένα επίλεκτο συμφωνικό σύνολο με μουσικούς υψηλού επιπέδου και πρωτότυπα προγράμματα και η οποία στην 20χρονη διαδρομή της έχει βιώσει με δραματικό τρόπο τις επιπτώσεις της κυβερνητικής αδιαφορίας. Με αφορμή τη συμπλήρωση των 16 χρόνων απουσίας του Μάνου Χατζιδάκι, η Ορχήστρα των Χρωμάτων παρουσιάζει στις 19 του Ιούνη (9 μ.μ.), στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, το ετήσιο συναυλιακό αφιέρωμά της στον ιδρυτή της. Υπό τη διεύθυνση του αρχιμουσικού Μίλτου Λογιάδη θα παρουσιάσει ένα από τα εμβληματικά έργα του, «Το Χαμόγελο της Τζοκόντα» (β' μέρος). Το πρόγραμμα της συναυλίας περιλαμβάνει επίσης (α' μέρος) τα έργα: Franz Shubert: «Ημιτελής συμφωνία» και Frank Martin: «Μπαλάντα για πιάνο και ορχήστρα», με σολίστ την Ελενα Χριστοδούλου. Εισιτήρια προπωλούνται προς 30, 25, 18, 10 και 6 ευρώ τα φοιτητικά.

Ρουμπίνη ΣΟΥΛΗ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 13 Ιούνη 2010

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ

13/6/2009

 -- Η ομορφιά του άφθαρτου έργου του

31/12/2008

 -- Μουσικές σελίδες και συναυλίες

18/6/2004

 -- Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι

13/6/2004

 -- Στον αστερισμό του αστείρευτου «μάγου»

15/6/2003

 -- Υπηρέτησε τη μεγάλη τέχνη