GΟΤΑΝ ΡRΟJΕCΤ «Μακάρι να μη ζήσετε το δράμα της Αργεντινής»

• Ο Ελβετός Κριστόφ Μίλερ, ένας από τους τρεις μουσικούς που απαρτίζουν το περίφημο πολυεθνικό τρίο, μιλάει για τη διαχρονικότητα του τάνγκο, για την προσωπική εμπειρία του από την οικονομική κρίση στην Αργεντινή και για ποδόσφαιρο

ΣΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ | Σάββατο 12 Ιουνίου 2010

Τους είχαμε δει πρώτη φορά «ζωντανά» σε μια από τις σκηνές του Womad Festival. Τότε είχαν κλέψει την παράσταση από καταξιωμένα ονόματα της σύγχρονης μουσικής χάρη στην άριστη οπτικοακουστική μεταφορά του πρώτου άλμπουμ τους «La Revancha Del Τango». Οι φανατικοί τού είδους όμως τούς είχαν γνωρίσει πολύ νωρίτερα, μέσα από την εκπληκτική νεωτεριστική εκδοχή στο «Vuelvo Αl Sur» του Αστορ Πιατσόλα . Και είχαν εντυπωσιαστεί από την ικανότητά τους να εντάσσουν το τάνγκο στην ηλεκτρονική, τριπ-χοπ νέο-τζαζ πραγματικότητα του σήμερα.

Ο Γάλλος Φιλίπ Κοέν Σολάλ, ο Αργεντινός Εδουάρδο Μακαρόφ και ο Ελβετός Κριστόφ Μίλερ , δηλαδή οι Gotan Ρroject, ανήκουν σε εκείνη την κατηγορία μουσικών που δεν αναγνωρίζουν σύνορα στη μουσική. Μπορεί το τάνγκο να είναι η κινητήριος δύναμη του συγκροτήματος, τα τζαζ όμως και κυρίως τα ηλεκτρονικά στοιχεία της μουσικής τους τούς έχουν κάνει ιδιαιτέρως αγαπητούς στο παγκόσμιο κοινό που δεν αρκείται πλέον σε στερεότυπα.

Στο νέο άλμπουμ τους «Τango 3.0» συνεργάστηκαν με πλήθος μουσικούς, όπως ο Ντόκτορ Τζον και η Κριστίνα Βιλαλιόνγκα, αλλά και με τον αργεντινό σταρ των αθλητικών μεταδόσεων Βίκτορ Ούγκο Μοράλες, ο οποίος στο «La Gloria» προσφωνεί ως εάν να μεταδίδει ποδοσφαιρικό αγώνα όλους όσοι συμμετέχουν στο τραγούδι και στο τέλος, αντί του αναμενόμενου «γκόοοοολ!», αναφωνεί «Goooοοtan!». Το ιδιαίτερο σόου τους θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε μιαν ακόμη φορά στις 21 Ιουνίου στο θέατρο του Λυκαβηττού ενώ θα έχει προηγηθεί- την αμέσως προηγούμενη βραδιά- η εμφάνισή τους στη Θεσσαλονίκη. Στη σκηνή θα υπάρχει μια οθόνη από αλυσίδες (chain screen) όπου, με τη βοήθεια τεσσάρων προτζέκτορ, θα προβάλλονται εντυπωσιακά βίντεο και εφέ. Η οθόνη αυτή έχει μήκος 9 μέτρα, ύψος 5.30 μ., ενώ ζυγίζει 300 κιλά. Ο Κριστόφ Μίλερ μίλησε στο «Βήμα» λίγες ημέρες πριν από το ταξίδι τους με προορισμό την Ελλάδα.

- Τι διαφορετικό επιχειρείτε με το «Τango 3.0»;
«Αυτή τη φορά προσπαθήσαμε να φτιάξουμε κάτι τυχαίο. Ετσι μπαίναμε αραιά και πού στο στούντιο, προσπαθώντας να απεγκλωβιστούμε από μια κεντρική ιδέα, ένα κόνσεπτ άλμπουμ. Είχαμε μια μελωδία και την κάναμε τραγούδι χωρίς να σκεφτόμαστε τι θα ακολουθήσει. Εκεί που δώσαμε ίσως έμφαση αυτή τη φορά ήταν τα πνευστά: το σαξόφωνο και η τρομπέτα έχουν πρώτη φορά κεντρικό ρόλο στη μουσική μας, προσδίδοντάς της πιο “τζάζι” διάθεση». - Το τάνγκο όμως παραμένει πάντα ο πυρήνας της μουσικής σας...
«Πάντα. Μόνο που τα πράγματα, πιστεύω, έχουν αλλάξει πλέον για το τάνγκο. Δεν είναι πια μια φολκλόρ παραδοσιακή μουσική κάποιας χώρας, εν προκειμένω της Αργεντινής, αλλά μια μουσική πολύ πιο διεθνιστική, όπως το ροκ, η ποπ ή όποιο άλλο είδος. Σε αυτό το πλαίσιο διευρύνουμε και εμείς τα όριά του και προσπαθούμε να το κάνουμε ακόμη πιο σύγχρονο και ενδιαφέρον για τον νέο ακροατή».

- Τι είναι αυτό που μπορεί να συνεχίσει να προσφέρει το τάνγκο, έπειτα από τόσα χρόνια ύπαρξής του;
«Αυτό που κάνει το τάνγκο τόσο ενδιαφέρον είναι το έντονο συγκινησιακό στοιχείο που το χαρακτηρίζει. Ο συνδυασμός νοσταλγίας, μελαγχολίας και ενέργειας θα αποτελούν πάντοτε τα βασικά στοιχεία που θα αγγίζουν τον ακροατή και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει. Από τις πρώτες νότες μιας τάνγκο σύνθεσης ο ακροατής είτε εγκλωβίζεται σε αυτήν είτε αδιαφορεί. Μέση λύση δεν υπάρχει».

- Σκεφτήκατε ποτέ να κάνετε κάτι εντελώς διαφορετικό;
«Ναι, και κατά μία έννοια τα άλμπουμ μας διαφέρουν αρκετά μεταξύ τους. Το τάνγκο ήταν όμως ο λόγος που ενωθήκαμε ως συγκρότημα».

- Τι κοινό πιστεύετε ότι έχουν οι Ελληνες με τους Αργεντινούς και τρέφουν τέτοια αγάπη για το τάνγκο;
«Αυτή τη στιγμή το πρώτο πράγμα που μου έρχεται στο μυαλό είναι η οικονομική κρίση (γελάει αμήχανα). Φυσικά, από όσο ξέρω η κατάσταση προς το παρόν δεν φαίνεται να είναι το ίδιο τραγική. Αλλά ήμουν εκεί όταν συνέβη στην Αργεντινή και κανένας δεν πίστευε ότι τα πράγματα θα γίνονταν τόσο φρικτά. Φαντάζομαι πως το γεγονός ότι εσείς έχετε το ευρώ θα σας βοηθήσει ώστε να μη ζήσετε παρόμοια κατάσταση. Γνωρίζω ανθρώπους στην Αργεντινή που βρέθηκαν στον δρόμο από τη μία ημέρα στην άλλη, έχοντας χάσει ακόμη και τα απολύτως απαραίτητα. Θέλω να πιστεύω ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί σε εσάς. Ελπίζω πάντως η μουσική μας να σας ταξιδέψει και έτσι να ξεχάσετε για λίγο τα προβλήματά σας».

Οι δύο πόλοι της αργεντίνικης... θρησκείας

- Πώς προέκυψε η ιδέα να χρησιμοποιήσετε τον Βίκτορ Ούγκο Μοράλες στο κομμάτι σας «La Gloria»;

«Θελήσαμε να παίξουμε λίγο με τη μυθολογία της Αργεντινής. Τα δύο πράγματα που αποτελούν θρησκεία για τον αργεντίνικο λαό είναι το τάνγκο και το ποδόσφαιρο. Το “La Gloria” είναι εικονικό παιχνίδι, όπου ο γνωστός σχολιαστής δεν αναφέρεται στους παίκτες και στον τρόπο που παίζουν αλλά σε όσους συμμετείχαν στη δημιουργία του κομματιού. Ενα αστείο είναι, μια αλληγορία, αν προτιμάτε».

- Τι κοινό έχουν το ποδόσφαιρο και η μουσική;

«Εκτός από το ότι μού αρέσουν και τα δύο, πραγματικά δεν ξέρω. Ισως ότι και τα δύο δημιουργούν στον κόσμο έντονα συναισθήματα».

ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΤΕ 

• 20 Ιουνίου: Θεσσαλονίκη, Μονή Λαζαριστών.
• 21 Ιουνίου: Αθήνα, Θέατρο Λυκαβηττού.
• Τιμή εισιτηρίων: Θεσσαλονίκη: 35 ευρώ (προπώληση), 40 ευρώ (ταμείο). Αθήνα: 45 ευρώ (προπώληση), 50 ευρώ (ταμείο).
• Προπώληση: Μetropolis, Fnac, Ρublic, www.tickethour. com, τηλ. 210 8108.228 και στα μηχανήματα Εasy Ρay της Τράπεζας Πειραιώς.

• Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=337117&dt=12/06/2010#ixzz0qeVSgr6E

Ερχεται κάτι πολύ σκοτεινό...

Το βράδυ της Δευτέρας θα εμφανιστεί στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» ο Διονύσης Σαββόπουλος

Πριν πάει στους «Βράχους» με το «Περιβόλι του Τρελού», μιλά για την κρίση, τη Γάζα και τονίζει: Να μη χάσουμε την αξιοπρέπειά μας

Επειτα από μια πλούσια καλλιτεχνικά άνοιξη, ο Διονύσης Σαββόπουλος ετοιμάζεται για ένα επίσης δημιουργικό καλοκαίρι. Ο τραγουδοποιός θα πραγματοποιήσει μια σειρά συναυλιών σε διάφορες ελληνικές πόλεις, αρχής γενομένης από την Αθήνα και το Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» του Βύρωνα όπου θα εμφανιστεί το βράδυ της Δευτέρας.

Εκεί θα παρουσιάσει τη μουσική παράσταση «Το Περιβόλι του Τρελού», η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε πριν από λίγο καιρό, με μεγάλη επιτυχία στο «Παλλάς». «Παρουσιάζουμε το «Περιβόλι του Τρελού» σε συνθήκες υπαίθρου και ταξιδιού που σημαίνει ότι δεν μπορούν να υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι στη σκηνή ή οι ίδιες τεχνικές δυνατότητες», μας εξηγεί ο Διονύσης Σαββόπουλος. Οσο για τους προσκεκλημένους - καλλιτέχνες οι οποίοι θα συμμετάσχουν στην παράσταση; «Τα ονόματα των προσκεκλημένων δεν ανακοινώνονται σκοπίμως γιατί στόχος μας δεν είναι να λειτουργήσουν ως κράχτες που θα μαζέψουν κόσμο, αλλά ως μια έκπληξη που θα αποκαλυφθεί κατά τη διάρκεια της παράστασης», ξεκαθαρίζει ο ίδιος.

• «Με ιδιαίτερη τιμή»

Ο τίτλος της συναυλίας στον Βύρωνα είναι «Μια βραδιά με ιδιαίτερη τιμή» και αναφέρεται στην προσιτή τιμή των εισιτηρίων, καθώς η γενική είσοδος θα κοστίζει 15 ευρώ και το φοιτητικό εισιτήριο 10 ευρώ: «Δεν πιστεύω ότι με αυτό θα καταφέρω να αλλάξω κάτι, αλλά θέλω να δείξω πως με νοιάζει και με αφορά όλη αυτή η δύσκολη συγκυρία που περνά ο κόσμος», υπογραμμίζει ο Διονύσης Σαββόπουλος.
Ως πολίτης αυτής της χώρας η οποία διανύει μια πολύ δύσκολη περίοδο, ο Διονύσης Σαββόπουλος ανησυχεί, σκέπτεται, φοβάται, συμβουλεύει... «Ερχεται κάτι πολύ σκοτεινό στη χώρα μας. Αυτό που έχει όμως τη μεγαλύτερη σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο εμείς θα αντιμετωπίσουμε αυτήν την κρίση.
Συχνά, σε τέτοιες δύσκολες περιόδους, ο άνθρωπος κλείνεται στον εαυτό του. Αυτό, λοιπόν, δεν πρέπει να συμβεί σε καμία περίπτωση. Εάν κλειστούμε στον εαυτό μας και χάσουμε την επικοινωνία με τον άλλον, θα διαλυθούμε, θα διαλυθεί η Ελλάδα. Για ένα πράγμα πρέπει όλοι μαζί να προσπαθήσουμε: να μη χάσουμε ο ένας τον άλλον, να μη χάσουμε την αξιοπρέπειά μας, να μπορούμε να κοιτάμε ο ένας τον άλλον στα μάτια, χωρίς ντροπή...».
Ο τραγουδοποιός σχολίασε και όσα συνέβησαν πρόσφατα στη Γάζα: «Είναι απίστευτο πως το Ισραήλ, που κάποτε υπέστη το ολοκαύτωμα, δείχνει ικανό να μπορεί επαναλάβει κάτι τέτοιο εις βάρος άλλων λαών. Δεν δέχομαι ότι οι κυβερνήσεις εκπροσωπούν τον λαό. Πρέπει να δημιουργηθούν δύο κράτη με κοινή πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ».

• Με τριάντα τραγούδια

Το βράδυ της Δευτέρας, λοιπόν, ο Διονύσης Σαββόπουλος, μαζί με τους μουσικούς του και τους φίλους του, θα μοιραστεί με το κοινό, κάτω από τον καλοκαιρινό ουρανό, τις αγαπημένες μουσικές ιστορίες του. Το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει τριάντα συνολικά τραγούδια, από το «Το Φορτηγό», «Το Περιβόλι του Τρελού» αλλά και κομμάτια που έγραψε εκείνη την περίοδο, δεν ηχογραφήθηκαν όμως, καθώς «κόπηκαν» από τη λογοκρισία. Τέτοια τραγούδια ήταν «Η Δημοσθένους Λέξις», «Ολαρία Ολαρά», «Η Παράγκα», «Η Συγκέντρωση της ΕΦΕΕ», «Η Αμνηστία 64» και κάποια άλλα τραγούδια τα οποία ηχογραφήθηκαν αρκετά αργότερα. Στόχος της βραδιάς είναι καλλιτέχνες και κοινό να γίνουν ένα, έτσι όπως γίνεται πάντα στις συναυλίες του Σαββόπουλου.

• Μόνο μία συναυλία στην ΑθήναΗ συναυλία στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» θα είναι η μοναδική που θα δώσει ο Διονύσης Σαββόπουλος στην Αθήνα, το φετινό καλοκαίρι.

Αναστασία Κουκά, ΕΘΝΟΣ, 11/6/2010

ΜΕΓΑΛΑ ΟΝΟΜΑΤΑ, ΠΑΝΑΚΡΙΒΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: «Πού θα τα βρω εγώ, ρε φίλε, τα 85 ευρώ;»

• Είχαµε τις πρώτες ακυρώσεις και τη σχετικά χλιαρή προσέλευση του κοινού στα µουσικά φεστιβάλ που έγιναν. Η κρίση «χτυπάει» τα λάιβ και η αβεβαιότητα την πόρτα του συναυλιακού µας καλοκαιριού.

Το αποτύπωµα της οικονοµικής κρίσης φαίνεται πια καθαρά. Το κοινό είναι πολύ διστακτικό στην αγορά του εισιτηρίου του για τη συναυλία – µε χαµηλή προπώληση και χαµηλούς τόνους. Και αυτά, ενώ απλώνεται µπροστά µας ένα γεµάτο πρόγραµµα µε µεγάλες αφίξεις και ονόµατα από τον διεθνή χώρο που φέρνουν την περιοδεία τους στα µέρη µας.

Τα ακριβά εισιτήρια παραµένουν ο µεγάλος (ελληνικός) πόνος. Και το φετινό καλοκαίρι όλα δείχνουν ακριβότερα.

Το θέµα είναι γνωστό. Ωσπου να φτάσει η παραγωγή στα µέρη µας, «παχαίνει». Είµαστε έξω από το τυπικό δροµολόγιο της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της συνηθισµένης διαδροµής Κωνσταντινούπολη, Ισραήλ, συνεπώς οι καλλιτέχνες «κατεβαίνουν» προς τα εδώ για µια µοναδική συναυλία. Τo κόστος της παραγωγής ανεβαίνει. Και αντί για πιο φτηνά εισιτήρια, έχουµε τα ίδια ή πιο ακριβά. Τους Αerosmith στη Βαρκελώνη θα τους δουν µε 42 ευρώ (στην αρένα), 66 ευρώ στο Παρίσι, 75 στο Βέλγιο. Στην Αθήνα, άρχισαν να πωλούνται από 50 τα πρώτα ώς 80 στην αρένα. Ηταν µήπως ποτέ οι µισθοί µας ίδιοι µε των Γερµανών;

Προσφορές, ειδικές τιµές, διαφηµιστικές καµπάνιες µε βάση την τιµή του εισιτηρίου.

Και βέβαια µαταιώσεις και περικοπές. Στο Γκάζι πριν από λίγες ηµέρες και ενώ τα γκρουπ έπαιζαν στον πολυχώρο «Τεχνόπολις», παρέες νέων έξω συζητούσαν ακριβώς αυτό το θέµα.

Πώς θα παρακολουθήσουν όλα αυτά που θέλουν το φετινό καλοκαίρι.

Τον χειµώνα που µας πέρασε οι µικροί χώροι προηγήθηκαν. Τo «Βios» που φιλοξένησε πολλά, διαφορετικά και εναλλακτικά, είχε εισιτήριο 15, 10, ώς και 8 ευρώ. Και ο κόσµος ανταποκρίθηκε τις πιο πολλές φορές στα events.

«Πρέπει να ακολουθήσουµε διαφορετική πολιτική, να υπάρχει ένα 20% µείωση στις τιµές, να προτείνουµε δηλαδή µε βάση το εισιτήριο» λέει µε προβληµατισµό ο Πασχάλης Μουχταρίδης. «Φτάνει η στιγµή – µε το χάσµα που υπάρχει πια και στις συναλλαγµατικές διαφορές – που πρέπει ή να επαναδιαπραγµατευτείς την τιµή, που δεν γίνεται γιατί έχουν ήδη βγει τα εισιτήρια, ή να πάρεις το ρίσκο και προχωρήσεις» λέει ο Νίκος Λώρης, ο οποίος συνεργάζεται µε το εξωτερικό για να «κλείσει» τους καλλιτέχνες που φέρνει στην Ελλάδα. Δεκαπέντε ονόµατα θα εµφανιστούν στο φετινό Rockwave, ανάµεσά τους και οι πολύ hot Βlack Εyed Ρeas. Μαζί µε όλα τα άλλα, συνωστισµός.

«Συµβαίνει το εξής – προσπαθούµε να χωρέσουµε µέσα σε ένα καλοκαίρι τις εκδηλώσεις όλου του χρόνου και αυτό δεν είναι εύκολο» λέει ο Γιάννης Λεουνάκης από την Εleven concerts, άνθρωπος µε µεγάλη εµπειρία στα µουσικά πράγµατα.

Εφεραν πρόσφατα τη Ριάνα – από τα πιο επίκαιρα ονόµατα της ποπ –, ούτε όµως αυτή είχε τον κόσµο που θα περίµενε κανείς.

Ο,τι δεν έγινε ώς τώρα – µε τον ανταγωνισµό των γραφείων για να κλείσουν τη συναυλία που ανεβάζει τελικά το κόστος, τις τιµές και τα εισιτήρια – ίσως γίνει µε την κρίση. Αναγκαστικά, εκ των πραγµάτων.

Και πώς αντιµετωπίζεται; «Ενας τρόπος είναι να προσπαθούµε να χτίζουµε µόνοι µας παραγωγές, αντί να τις αγοράζουµε. Θέλουµε να βρίσκουµε ιδέες» λέει ο Πασχάλης Μουχταρίδης.

«Μια άλλη πρόταση που κάνουµε είναι να αγοράζει κάποιος το εισιτήριο µε πιστωτικές κάρτες και να το πληρώσει σε 12 άτοκες δόσεις» λέει ο Γιάννης Λεουνάκης. Το δύσκολο καλοκαίρι των συναυλιών χρειάζεται τα µέτρα του.

«Οποιοι βγουν από αυτή την κρίση θα είναι πραγµατικοί survivors» λέει ο Νίκος Λώρης. «Οµως τα πολύ µεγάλα events έχουν σηµασία για την ίδια τη χώρα και σε επίπεδο πολιτικής». Και έχουµε τους U2 να µας επισκέπτονται στις αρχές του Σεπτεµβρίου. «Πιστεύω ωστόσο ότι όλη αυτή η κατάσταση µπορεί και να µας ωφελήσει, καθώς θα παρουσιαστεί η ευκαιρία για εναλλακτικά, καινούργια πράγµατα. Γιατί και στον πάτο να φτάσουµε, ο πολιτισµός θα υπάρχει». Προς αυτή την κατεύθυνση γίνονται και οι διαπραγµατεύσεις µε τους καλλιτέχνες, που έρχονται απ’ έξω, όσον αφορά τις απαιτήσεις τους. «Δεν είµαι διατεθειµένος να διαπραγµατευτώ νούµερα που δεν αντέχει ο κόσµος» σηµειώνει ο Νίκος Λώρης. «Ολοι θα προσγειωθούµε αναγκαστικά σε µια καινούργια κατάσταση. Και υπάρχουν κατηγορίες συναδέλφων που θα εκλείψουν – θα µετρήσουν η γνώση, η εµπειρία, οι υποδοµές». Ενα άλλο κεφάλαιο που ανοίγει είναι το πώς πριµοδοτεί η Πολιτεία τον πολιτισµό. Παράδειγµα, αναφέρουν συχνά οι διοργανωτές το ισπανικό φεστιβάλ Ρrimavera, όπου η πολιτεία παρέχει χώρους δωρεάν και βοηθάει από την πλευρά της ώστε να αναδειχτεί αυτό σε µια από τις πιο σηµαντικές ευρωπαϊκές διοργανώσεις.

Το 1992 στον Λυκαβηττό ανέβηκαν 7.000 άνθρωποι για να δουν µια µπάντα που όλοι νόµιζαν πως θα µάζευε µερικούς φανατικούς µόνο. «Ηταν κάτι στο οποίο πιστέψαµε. Είχαµε κλείσει τους Violent Femes µε 10.000 δολάρια και µάζεψαν όλο αυτόν τον κόσµο. Γι’ αυτό επιµένω πως ο ανθρώπινος παράγοντας θα παίζει πάντα ρόλο».

Για τις ελληνικές συναυλίες δεν υπάρχει καθαρή εικόνα ακόµη, µια και το καλοκαίρι των ελληνικών συναυλιών µόλις αρχίζει. «Πολλά πράγµατα είναι σε εκκρεµότητα, πολλά αλλάζουν» υποστηρίζουν οι άνθρωποι του «Ερωδιού» που έχουν τη Μόνικα στον Λυκαβηττό, τον Πορτοκάλογλου και άλλους καλλιτέχνες. «Οι δήµοι που αντιµετωπίζουν οικονοµικό πρόβληµα ζητούν φέτος χαµηλού κόστους παραγωγές. Αρκετοί καλλιτέχνες έχουν κατεβάσει τις τιµές και άλλοι τις έχουν κρατήσει σταθερές».

• Είµαστε έξω από το τυπικό δροµολόγιο της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της συνηθισµένης διαδροµής Κωνσταντινούπολη, Ισραήλ, συνεπώς οι καλλιτέχνες «κατεβαίνουν» προς τα εδώ για µια µοναδική συναυλία

Οι Γάλλοι είδαν την κρίση στο Synch

Η γαλλική «Μonde» που έχει ρεπορτάζ από το Synch γράφει ότι η κρίση αποδυναµώνει τις καλλιτεχνικές εκδηλώσεις – και την κατάσταση στην Ελλάδα να µοιάζει σαν... «ύστερα από ατύχηµα». «Ο προϋπολογισµός µας ήταν χαµηλότερος κατά 30% εξαιτίας των περικοπών από την κρατική στήριξη και τους χορηγούς» λέει ο Δηµήτρης Παπαϊωάννου, διευθυντής του Synch, στη γαλλική εφηµερίδα. «Ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος είχε προγραµµατίσει να ετοιµάσει για το ελληνικό Φεστιβάλ ένα θέαµα µε τη Μάριαν Φέιθφουλ. Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε» σηµειώνει η «Μonde». [Μ.Μ., ΤΑ ΝΕΑ: Πέμπτη 10 Ιουνίου 2010]

Ολος ο «Kosmos» μια συναυλία

• ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΡΑΧΩΝ ΜΕ ΠΟΛΥ ΡΥΘΜΟ

Εννιά χρόνια ερτζιανής ζωής συμπλήρωσε ο «Kosmos» (93,6 FM), ο ραδιοσταθμός της ΕΡΑ, που είχε τα αντανακλαστικά πρώτος να δώσει χώρο στη ραδιοφωνική μπάντα για τη world music.

Οι μισοί είναι καθηλωμένοι σ' αναπηρικά καροτσάκια. Κι όμως η κονγκολέζικη μπάντα των Staff Benda Bilili, συνδυάζοντας rhythm'n' blues και reggae εκπέμπει ενέργεια μεγατόνων

• Μετά την «εγκαθίδρυσή» του στα ραδιοκύματα, ο σταθμός αποφάσισε, σε συνεργασία με την εταιρεία On Stage να κάνει κι ένα φεστιβάλ, ώστε να δούμε και live μερικά από τα συγκροτήματα, τους δημιουργούς που γνωρίσαμε από τις μεταδόσεις του. Η αρχή έγινε πέρυσι... Φέτος, το Kosmos Festival καταλαμβάνει αυτό το Σαββατοκύριακο το Θέατρο των Βράχων (Φεστιβάλ Βύρωνα) και προτείνει την πρώτη μέρα τούς The Specials, Dub.Inc. και Staff Benda Bilili και την επομένη τους Ojos de Brujo, Shantel, Amparo Sanchez και The Smokey Bandits. Τη σκυτάλη παίρνουν πρώτοι το Σάββατο, οι Staff Benda Bilili, μια κονγκολέζικη μπάντα, με εκπληκτικούς μουσικούς, που ζουν ακόμα περιθωριοποιημένοι στην Κινσάσα, παρ' ότι όσοι αγαπούν τη world music τούς έχουν ανακαλύψει εδώ και δύο χρόνια τουλάχιστον. Δεν πρόκειται για κοινές περιπτώσεις. Οι τέσσερις είναι παραπληγικοί, καθηλωμένοι σ' αναπηρικά καροτσάκια, ο πέμπτος ένας πιτσιρίκος του δρόμου, που τον υιοθέτησε η μπάντα, και οι υπόλοιποι περιστασιακοί μουσικοί, που παίζουν συνήθως στο ζωολογικό κήπο της πόλης τους αυτοσχεδιαστικά κι αυθόρμητα, ανακατεύοντας μ' έναν δικό τους υπέροχο τρόπο το rhythm'n'blues και τη reggae.
• Η reggae-dub μπάντα των Dub Inc. από το γαλλικό Σεντ Ετιέν, η οποία έκανε μια εκρηκτική εμφάνιση στο περσινό φεστιβάλ, ξανάρχεται φέτος για να παίξει ένα δυνατό κράμα από ρέγκε, νταμπ, σκα, ραπ και χιπ-χοπ, με επιρροές από τη βορειοαφρικανική κουλτούρα. 

• Την πρώτη βραδιά κλείνει το μεγαλύτερο όνομα της διοργάνωσης οι Specials, πρώην Automatics (Jerry Dammers, Terry Hall, Lynval Golding) της δεκαετίας του '70, όταν από τα κλαμπ του Coventry, ξεσήκωναν τον κόσμο, παίζοντας ό,τι τους χαρακτηρίζει μέχρι σήμερα: «Πολύ χορευτικό ska και rocksteady ρυθμούς με όλη την ενέργεια της πανκ». Εκείνη την εποχή κυκλοφόρησαν τα καλύτερα άλμπουμ τους και, συγκρότημα με κοινωνικοπολιτικές διαθέσεις, συμμετείχαν και στο κίνημα του «Rock Against Racism» ως μία μπάντα με λευκούς και μαύρους μουσικούς. Περνώντας από τότε διάφορες φάσεις, ξαναβρέθηκαν μαζί ως είχαν το 2008. 

• Την Κυριακή, καμία σύσταση δεν χρειάζεται η κολεκτίβα μουσικών, γκραφιτάδων, ακροβατών απ' τη Βαρκελώνη, Ojos de Brujo. Εχουν ξανάρθει στην Ελλάδα κι έχουν επηρεάσει κι αρκετούς δικούς μας μουσικούς με τον ακαταμάχητο χορευτικό τους ρυθμό, που δανείζεται στοιχεία απ' το φλαμένκο, τη ρούμπα καταλάνα και το αφρο-κουβανέζικο και τα «προβάλλει» στο δικό τους χιπ-χοπ. 

• Την ίδια μέρα θα προηγηθεί ο Shantel, ο Γερμανός παραγωγός, dj και μουσικός Στέφαν Χάντελ δηλαδή, που με το εξοπλισμένο με χάλκινα, κρουστά και παραδοσιακά όργανα γκρουπ του, Bucovina Club Orkestar, ειδικεύονται στο βαλκανικό beat. Η Amparo Sanchez, φίλη και συνεργάτρια των Calexico και του Μανού Τσάο, ακτιβίστρια υπέρ των Ζαπατίστας και των Τσιάπας, με καταγωγή από τη Γρανάδα, έρχεται για μια σκηνική περφόρμανς γεμάτη ένταση, ψυχή και ήχους που παντρεύουν τη ροκ με το φλαμένκο, τη ρέγκε, το αφρο-κουμπαν, την νταμπ και την ελεκτρόνικα. 

• Η μοναδική ελληνική συμμετοχή στο Kosmos Festival είναι μια 14μελής μπάντα, που βαφτίστηκε Smokey Bandits. Επηρεασμένη από τα σάουντρακ ταινιών του Ταραντίνο, του Ντάνι Μπόιλ ή του Αλμοδόβαρ και συγκροτήματα όπως οι Gotan Project κι οι Calexico, ανακατεύει δημιουργικά αυτά τα στοιχεία με την ελληνική και τη βαλκανική παράδοση. 

• Info: Το εισιτήριο για μία από τις δύο μέρες του Kosmos Festival κοστίζει 40 ευρώ αν το προαγοράσετε και 45 ευρώ τη μέρα της συναυλίας. Για το διήμερο στοιχίζει 65 ευρώ. Προπώληση στο Δημαρχείο Βύρωνα, καθώς και στα δισκοπωλεία «Metropolis» και «Salina». Επίσης στην Ticket Services (Πανεπιστημίου 39, στοά Πεσμαζόγλου) ή στα www.ticketservices.gr και www.i-ticket.gr, ή στο τηλέφωνο 801-11-60000.

Ν. ΧΑΤΖ., Ελευθεροτυπία, Πέμπτη 10 Ιουνίου 2010

Διονύσης Σαββόπουλος: Να μη βιαστούμε να ρίξουμε τίτλους τέλους

• ΔΕΥΤΕΡΑ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΒΡΑΧΩΝ ΜΕ 15 ΕΥΡΩ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ

• Της ΝΑΤΑΛΙ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 11 Ιουνίου 2010

Ο Διονύσης Σαββόπουλος δεν κρύβει την αγωνία του για την οικονομική και πολιτική, όπως πιστεύει, κρίση. Ονειρεύεται την αυτοοργάνωση των πολιτών στις επόμενες δημοτικές εκλογές κι έναν «μαλακό, θεσμικό» τρόπο να ανανεωθεί το σύστημα. «Οι μεγάλες στιγμές αλήθειας που ζήσαμε στο παρελθόν μάς δίνουν μια ελπίδα αναστάσεως», λέει

• Κάποτε ο Διονύσης Σαββόπουλος είχε πει πως «ο αληθινός πολιτικός χάνει σήμερα, για να κερδίσει αύριο». Θα το ξανάλεγε τώρα; «Μα δεν άλλαξα -απαντάει- γνώμη. Η πολιτική δεν είναι κατοστάρι, είναι μαραθώνιος» Μία και μοναδική αθηναϊκή συναυλία δίνει αυτό το καλοκαίρι ο Διονύσης Σαββόπουλος, με την 11μελή μπάντα του. Τη Δευτέρα, στο Θέατρο Βράχων. Το ρεπερτόριο; Ο,τι περίπου συμπεριελάμβανε στις χειμωνιάτικες συναυλίες του, στο «Παλλάς», με κύριο άξονα τα τραγούδια από «Το φορτηγό» και «Το περιβόλι του τρελλού», αλλά και μερικά ακόμα της ίδιας περιόδου, τα οποία, λόγω λογοκρισίας, δεν ηχογραφήθηκαν τότε.

• Ο Σαββόπουλος άλλωστε, όσο κι αν κατά καιρούς έχει επιχειρηθεί η «αποκαθήλωσή» του για τις επιλογές, τις δηλώσεις ή κάποια τραγούδια του, έχει μια μουσική παρακαταθήκη που οι ίδιες οι εποχές τη διατηρούν αλώβητη και ζωντανή. Ακόμα και τα τραγούδια του, που εισέπραξαν όταν πρωτοβγήκαν σφοδρή επίθεση. Πάρτε για παράδειγμα την άγρια αλλά και τρυφερή αυτοκριτική που επέβαλαν οι «Κωλοέλληνες», ξεσηκώνοντας οργή το '89 που πρωτοκυκλοφόρησαν στον δίσκο «Κούρεμα». Τώρα πια, οι στίχοι μοιάζουν ανατριχιαστικά επίκαιροι: «Κωλοέλληνες/ μασκαρλίκια δες (...) στο Αλφα της Αξίας/ της Αρχής της Μίας/ λουτροκαμπινές./ Τιμωρός καιρός/ πέντε αιώνες δύσης/ εθνικής θα ζήσεις/ από 'δω και μπρος/ με αγγλικές αλφαβήτες...».

Στο Φεστιβάλ Βύρωνα, όπου το εισιτήριο συγκλίνει γενικώς στα 20 ευρώ, ζητήσατε να έχει το δικό σας 15 ευρώ. Τι σημαίνει αυτή η κίνηση;

• «Και 10 το φοιτητικό. Δεν έχω την ψευδαίσθηση ότι λύνω κανένα πρόβλημα, αλλά δεν είμαστε και παχύδερμα. Πάρτε το σαν συμπαράσταση, σαν κάτι για να νιώσω λίγο καλύτερα».

Η προσωπική δράση και η ανάληψη όσων ευθυνών αναλογούν στον καθένα, είναι αναμφίβολα υγιής αντίδραση. Μήπως όμως αυτό το «όλοι φταίμε» είναι εξαιρετικά βολικό για όσους προσπαθούν να αποσείσουν τις δικές τους, μεγαλύτερες ευθύνες;

• «Αν θέλουμε να αλλάξουμε, ας αρχίσουμε από τον εαυτό μας. Είδατε κανένα συνδικαλιστή να απεργεί επειδή δεν χωρούσε άλλους το Δημόσιο και βουλιάζαμε; Αλλά είναι επίσης γεγονός ότι πέσαμε στο κλαψούρισμα του "όλοι φταίμε". Ναι, αλλά όχι το ίδιο. Η κατηγορία πρέπει να είναι συγκεκριμένη, να 'χει τεκμηρίωση και να ακολουθεί η παραδειγματική τιμωρία. Με πέντε πορίσματα για το Βατοπέδι δεν είμαι και πολύ αισιόδοξος. Τι είδους εξεταστικές επιτροπές είναι αυτές; Το πρωί ανακρίνουν και το βράδυ βολτάρουν στα παράθυρα των ειδήσεων. Αναρωτιέμαι αν σιωπούσαν τόσα χρόνια ή δεν ξέραν' τι τους γίνεται ή καταγγέλλουν τώρα τους συνενόχους τους για να βγουν οι ίδιοι "περιστεράκια"».

«Πολιτική πρόταση δεν υπάρχει. Ψαχνόμαστε...», λέγατε πέρυσι. Τι μεσολάβησε ώστε να στηρίξετε δημοσίως την πολιτική πρόταση του Γιώργου Παπανδρέου και της κυβέρνησης;

• «Το εκλογικό αποτέλεσμα πέρυσι έδειξε ότι ο Γιώργος Παπανδρέου είναι η μόνη λύση. Νομίζω ότι όλους μάς άγγιξε το "Αλλάζουμε ή βουλιάζουμε". Από κει και πέρα, όμως, είπα ότι δεν φαίνεται να υπάρχει δυστυχώς κανένα πρόγραμμα εξόδου από την κρίση. Τρέχουν να προλάβουν την καταστροφή. Είπα, επίσης, ότι ο πρωθυπουργός πρέπει πια να μείνει εδώ στην Ελλάδα, γιατί αντιμετωπίζουμε χάος».

Τα τελευταία χρόνια χαρίσατε τη δημόσια στήριξή σας σε πολιτικά πρόσωπα ή ιδέες που δεν εξέφραζαν κατ' ανάγκην τον Σαββόπουλο των νεανικών σας χρόνων. Αλλοτε φανήκατε αμήχανος (όπως με τη «Μοναξιά της Αμερικής»). Κατά καιρούς το πληρώσατε, γιατί ένα μέρος του κοινού απαιτεί μια «ακίνητη» συνέπεια από τον δημιουργό. Είστε, ωστόσο, ο ίδιος Σαββόπουλος του «Πονηρού Πολιτευτή»;

• Ο συνθέτης την εποχή που το «Κούρεμα» (1989) ενοχλούσε, γιατί μας αποκαλούσε «Κωλοέλληνες». Τώρα, όπως λέει, οι δημοσιογράφοι χρησιμοποιούν στίχους του για τα πολιτικά τους σχόλια, π.χ. «ένα όραμα κονόμας» «Ναι, εδώ ο ίδιος. Αλλά γενικώς παρατηρώ ότι αλλάζω κάθε τέσσερα-πέντε χρόνια περίπου και κάθε φορά έχω δίκιο. Ακούω τώρα -και τους ευχαριστώ- να χρησιμοποιούν σε εκπομπές για να κοσμήσουν τα πολιτικά τους σχόλια στίχους μου απ' το "Κούρεμα": "Ενα όραμα κονόμας". Ή το άλλο: "Ενας βίος φιλοτομάρης". Ή "Κωλοέλληνες". Καλώς ή κακώς τραγουδώ μόνο όπως νιώθω. Η χαρά και η αμηχανία μου έχουν να κάνουν μόνο με τις δικές σας αντιδράσεις».

Μετά το «Κούρεμα» και την τολμηρή πολιτική σας «έκθεση», αποφύγατε αναλόγως ριψοκίνδυνα διακυβεύματα. Σας στοίχισε εκείνη η ιστορία;

• «Μου στοίχισε βέβαια αλλά δεν κάθησα να το σκεφτώ. Δεν "μαζεύτηκα" -και αν κρίνω από τις ερωτήσεις σας, συνέχισα να εκτίθεμαι».

Συμμερίζεστε όσους προβλέπουν έναν πολύ δυσοίωνο και ταραγμένο Σεπτέμβριο;

• «Ναι. Πολλά νεύρα τριγύρω. Στα ταξί, στα φανάρια. Στέγνωσε η αγορά. Στέγνωσε η καθημερινότητα. Ακούστε. Το σύστημα δεν τα βγάζει πέρα. Δεν φαίνεται ικανό να αυτοκαθαρθεί και να ανανεωθεί. Πώς είναι δυνατόν άνθρωποι που μας φέραν' ώς εδώ να μας σώσουν τώρα; Συμμερίζομαι την άποψη που λέει ότι οι εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης το φθινόπωρο είναι ξάφνου μια ευκαιρία στο σκοτάδι. Το είπε πολύ ωραία ο Ράμφος στην τηλεόραση. "Να προχωρήσουμε στην Τέταρτη Δημοκρατία", είπε. Θα μπορούσε, δηλαδή, δίπλα στις λίστες των κομμάτων να εμφανιστούν λίστες ανεξαρτήτων. Παραδείγματος χάριν, ανεξάρτητη κίνηση Καβάλας, Λάρισας, Ρεθύμνου. Αλλά να μην έχουν σχέση με το σύστημα, να 'ναι τα καλά παιδιά του τόπου και να 'ναι νέοι, για να πάρουν την ευθύνη του μέλλοντός τους. Μπορεί να πάρουν σημαντικό ποσοστό, μπορεί να πάρουν περισσότερο από τα κόμματα, μπορεί κάποιοι να πάρουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Να δείξει, επιτέλους, ο κόσμος ότι θέλει πραγματικά την αλλαγή. Να αλλάξουμε το Σύνταγμα, διότι φτιάχτηκε για να εξυπηρετεί πάνω από όλα αυτούς, ενώ εμείς χρειαζόμαστε επειγόντως ένα Σύνταγμα που να βάζει πάνω από όλα τα δικαιώματα του πολίτη».

Μήπως είναι κάπως ρομαντικά όλα αυτά;

• «Κι αν είναι τι πειράζει; Ή θα βρούμε ένα θεσμικό τρόπο να αλλάξουμε, να το πάμε μαλακά, ή οι φωτιές. Δεν έχει άλλο. Εγώ είχα άλλη επιφύλαξη. Πήρα τηλέφωνο τον Ράμφο. "Μήπως είναι πολύ γρήγορα μέχρι το φθινόπωρο;", τον ρωτάω. "Ναι", μου απαντάει, "αλλά είναι εφηβικό το θέμα, οι έφηβοι εκσπερματώνουν γρήγορα". Σκάσαμε στα γέλια. Ωραίος».

Πολλοί Αλβανοί φαίνεται ότι φεύγουν απ' την Ελλάδα και επιστρέφουν στη χώρα τους. Πώς σας φαίνεται αυτό;

• «Σαν χθες ήταν που γελούσαμε με το "Αλβανός τουρίστας". Εβγαλε ταξιδιωτική οδηγία και η Βουλγαρία. Πάει, δεν είμαστε πια το Μανχάταν των Βαλκανίων. Είμαστε παράδειγμα προς αποφυγήν για κάθε λαό, που θέλει να προοδεύσει».

«Η τέχνη σε περιόδους κρίσεως ανθεί». Είναι ένα παρηγορητικό εφεύρημα ή μια ελπιδοφόρα πραγματικότητα;

• «Η τέχνη προϋποθέτει ένα κοινωνικό ρεύμα. Αυτό θα εμφανιστεί, μην αμφιβάλλετε. Αλλά θέλει λίγο καιρό ακόμα. Ως τότε, ατομικές φωνές καλλιτεχνών δεν θα λείψουν. Και προς Θεού, όχι πια κομματικών και κρατικοδίαιτων».

Και τώρα χωρίς «μπλοκ επιταγών» και χωρίς «της μεταπολίτευσης φωνές», τι μένει;

• «Μένει μια παρέα από κακομαθημένα στελέχη τραπεζών, που εκμεταλλεύτηκαν την απουσία πολιτικής αλλά και πραγματικής οικονομίας. Οσο για μας, "τι να καταλάβουμε οι φτωχοί;". Μερικές φορές νιώθω ότι τελειώσαμε, ότι πεθαίνουμε. Αλλες, πάλι, σκέπτομαι πώς να ένιωθε άραγε ένας εικοσιπεντάχρονος το 1948. Βγαίναμε ματωμένοι από τον Εμφύλιο, όμως σιγά σιγά κάτι άρχισε να ανασυγκροτείται. Σ' αυτό ήρθε να προστεθεί και η κουλτούρα: ο Μόραλης, ο Κουν, ο Χατζιδάκις, ο Θεοδωράκης, ο Τσαρούχης. Μια καινούργια Ελλάδα άρχισε να παίρνει μορφή, αλλά η παλιά Ελλάδα τρόμαξε και το σταμάτησε με την αποστασία και τη χούντα. Εκτοτε αυτές οι δύο Ελλάδες αντιμάχονται η μία την άλλη, πολλές φορές μέσα στην ίδια παράταξη, ακόμη και μες στον ίδιο άνθρωπο. Οταν ο Ανδρέας Παπανδρέου έφερνε στην επιφάνεια τους απόκληρους, μας έδειχνε μια καινούργια Ελλάδα. Οταν όμως τους εξαχρείωνε επιτρέποντάς τους να είναι αντιπαραγωγικοί, ανοικονόμητοι και κρατικοδίαιτοι, ξανάφερνε την παλιά Ελλάδα. Ζήσαμε, πάντως, μεγάλες στιγμές αλήθειας στο παρελθόν. Αυτό ίσως μας δίνει μια ελπίδα αναστάσεως. Για να ξανάρθω σε κάτι προσωπικό: μετά το "Κούρεμα" είπα, "πάει, τελείωσα". Επαιζα σε άδεια καθίσματα. Δεν φανταζόμουν ότι έπειτα από τρία χρόνια τα καθίσματα θα ξαναγέμιζαν τόσο ωραία. Κι άλλες φορές, είτε σε προσωπικό είτε σε συλλογικό επίπεδο, ρίξαμε τίτλους τέλους, αλλά φάνηκε ότι βιαστήκαμε». *

Αριστερά χωρίς όνειρο

- Η Αριστερά μπορεί να ανταποκριθεί σε ό,τι συμβαίνει;

• «Βρήκε κι αυτή την ώρα να διασπαστεί. Λιγότερη ομφαλοσκόπηση χρειάζεται. Η Αριστερά μάς έμαθε να ονειρευόμαστε χωρίς να κάνουμε τίποτα. Τώρα, ούτε όνειρο δίνει».

Info: Εισιτήρια (15 ευρώ και 10 φοιτ.) προπωλούνται στο Δημαρχείο Βύρωνα και στα δισκοπωλεία «Metropolis» και «Salina». Επίσης στην Ticket Services (Πανεπιστημίου 39, στοά Πεσμαζόγλου) ή στα www.ticketservices.gr και www. i-ticket.gr, ή στο τηλέφωνο 801-11-60000.

Ψαραντώνης: Πρώτα ο Κορνάρος και ο Ομηρος, μετά ο Χριστούλης

• Ο ΨΑΡΑΝΤΩΝΗΣ ΑΥΡΙΟ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΟ ΗΡΩΔΕΙO

• Της ΧΡΥΣΟΥΛΑΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ

• Ελευθεροτυπία, Τρίτη 1 Ιουνίου 2010

Δεν είναι εύκολο να κάνεις συνέντευξη με τον Ψαραντώνη. Αυτός λέει μερικές κουβέντες κι εσύ μαντεύεις τις υπόλοιπες. Φειδωλός και ολιγόλογος, προτιμά να αφήνει τον λόγο στη μουσική. Υπάρχουν, όμως, θέματα που τον «ξεκλειδώνουν» και τον κινητοποιούν να διαψεύσει, για παράδειγμα, «αυτούς που λένε ότι η λύρα ήρθε τον Μεσαίωνα στην Κρήτη ή ότι παιζόταν στην Ινδία».

«Τη μουσική μου έχουν χορέψει μέχρι τα μπαλέτα Μπεζάρ», λέει ο Ψαραντώνης

• Διηγείται με κέφι την ιστορία της γέννησής της, «σύμφωνα με την οποία ένας βοσκός συνάντησε τον Δία. Και αυτός του είπε ότι θα του φτιάξει ένα όργανο με το οποίο θα μαγεύει τα ζώα, τα πουλιά και τους ανθρώπους. Βγάζει λοιπόν από τη βούργια του όστρακο χελώνας, κέρατα αίγας, χορδές αντερένιες και δοξαράκι με τρίχα τράγου, και εγένετο η... λύρα».

• Αύριο, πάντως, στο Ηρώδειο (9 μ.μ.), θα ακούσουμε άλλες ιστορίες από τον μπλούζμαν των Ανωγείων. Μουσικές, φυσικά. «Από τον ουρανό της Κρήτης, ο Ψαραντώνης στο Ηρώδειο», είναι ο τίτλος της βραδιάς, όπου ο δωρικός, όσο και γήινος, λυράρης θα παρουσιάσει τις διονυσιακές δοξαριές του. Σε μερικά τραγούδια συμμετέχει και ο Γιάννης Αγγελάκας. 

• Την ονειρευόταν χρόνια αυτή τη μέρα ο Ψαραντώνης. Είχε ζητήσει το Ηρώδειο πολλές φορές, αλλά έβρισκε κλειστή την πόρτα. «Επρεπε να χρεοκοπήσει η Ελλάδα για να δώσουν στον Ψαραντώνη το Ηρώδειο», λέει ο Γιάννης Αγγελάκας. 

• Ο Ψαραντώνης δεν κρύβει τη χαρά του. «Είναι δυνατόν να μη θέλεις αυτούς τους χώρους; Είναι τόσο ιδιαίτεροι. Από το Ηρώδειο βλέπεις την Ακρόπολη», λέει. Εχει συνηθίσει στους ανοιχτούς χώρους, γιατί στην πατρίδα του, τα Ανώγεια, από όπου και να παίζει, βλέπει μπροστά του περήφανο τον Ψηλορείτη. 

• Το ρεπερτόριό του αντλεί από «παλιά και καινούργια τραγούδια, αλλά και ό,τι πάρει το... ρεύμα», λέει και ομολογεί πως δεν είναι άνθρωπος του προγράμματος. Σε έναν από τους τελευταίους δίσκους του, το «Να 'χεν η θάλασσα βουνά», είχε κάνει την παραγωγή ο Γιάννης Αγγελάκας. Οι μουσικές τους είχαν βέβαια διασταυρωθεί πολύ πριν, σε πανηγύρια στα Ανώγεια, με αμέτρητες ρακές και τον Ψηλορείτη να τους αγναντεύει. 

• Κι αν αρχικά φαίνεται παράδοξη η συνάντηση ενός λυράρη με έναν ροκά, οι ίδιοι έχουν αντίθετη άποψη. «Με επηρέαζε η μουσική του πριν τον γνωρίσω. Ο Ψαραντώνης παίρνει την παράδοση και τη στέλνει στο Διάστημα. Τη μουσική που βγάζει η λύρα του δεν τη βγάζουν δέκα κορυφαίοι κιθαρίστες μαζί». 

• Η συναυλία είναι υπόθεση οικογενειακή για τον Ψαραντώνη. Παίζουν μαζί του η κόρη του, Νίκη Ξυλούρη (τραγούδι, τύμπανα, στάμνα) και οι γιοι του, Γιώργης (λαούτο) και Λάμπης (ούτι). Ο πρώτος της οικογένειας που έπαιξε την κρητική λύρα στο Ηρώδειο ήταν ο αδερφός του, ο Νίκος Ξυλούρης. Τα δικά του βήματα ακολούθησε από πιτσιρίκι. «Πείραζα τη λύρα του, αλλά φοβόμουν μην της κάνω ζημιά. Μια μέρα, την είχα στα χέρια μου και την κούρδιζα. Μόλις τον είδα, έκανα να την αφήσω κάτω. Αλλά μου είπε "συνέχισε να παίζεις. Εχεις ωραίο χρώμα". Και, από εκεί και πέρα, έπαιζα συνέχεια και μου έδειχνε αυτά που ήξερε», διηγείται. 

• Από τότε μέχρι σήμερα κουβαλά την κρητική παράδοση τόσο στο ηχόχρωμα της φωνής του όσο και στη μουσική του. Την πηγαίνει, όμως, και ένα βήμα παραπέρα. «Η παράδοση υπάρχει. Δεν πρέπει να τη χαλάμε, αλλά να τη σεβόμαστε και να κάνουμε καινούργια πράγματα. Εγώ έχω φτιάξει κομμάτια που δεν είναι ούτε πηδηχτός, ούτε χανιώτης, ούτε σούστα. Κι όμως, τη μουσική μου έχουν χορέψει μέχρι τα μπαλέτα Μπεζάρ». 

• Εχει παίξει σε πολλά ξένα φεστιβάλ. Μέχρι καλεσμένος του Νικ Κέιβ βρέθηκε στο φεστιβάλ «All tomorrow's parties», το 2009 στην Αυστραλία. «Δεν μπορώ να περιγράψω το τι ακούμε στα ξένα φεστιβάλ. Μας προλογίζουν ως μουσικούς "από το νησί των θεών". Εδώ δεν λένε τίποτα», λέει. Ο ίδιος, πάντως, τη μουσική, αλλά και την παράδοση γενικότερα τις έχει βολέψει στο προσωπικό του «εικονοστάσι». «Αμα φιλήσω μία φορά μια εικόνα του Χριστούλη», καταλήγει, «θα φιλήσω τρεις αυτήν του Βιντσέντζου Κορνάρου ή του Ομήρου».

Μπομπ Ντίλαν, η σκιά του ήταν η παρουσία του...

• Δημητρης Μπουρας, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tρίτη, 1 Iουνίου 2010

• ΣΥΝΑΥΛΙΑ. Η ζέστη θύμιζε προχωρημένο καλοκαίρι και ο Μπομπ Ντίλαν ακουγόταν πολύ διαφορετικός από τον Ντίλαν που έχουμε συνηθίσει στους δίσκους. Η φωνή του ήταν σπασμένη, φυσικό για την ηλικία του, αλλά αυτό που έκανε τα τραγούδια του να ακούγονται διαφορετικά ήταν ο τρόπος που τα επαναπροσέγγιζε μαζί με τους μουσικούς του, σε αυτό τον σταθμό του Never ending tour που έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια. Ηταν εξαιρετική η χημεία ανάμεσα στον 69χρονο μπίτνικ της μουσικής και στους πολύ νεότερους απ' αυτόν μουσικούς του. Το κοινό στο Terra Vibe στη Μαλακάσα, το περασμένο Σαββατόβραδο, κάπου 12.000 κατά τους διοργανωτές, ήταν αντιπροσωπευτικό όλων των δεκαετιών της μουσικής του Ντίλαν.

• Ανθρωποι που κράτησαν στα χέρια τους τους πρώτους δίσκους βινυλίου του μυθικού τροβαδούρου, σαραντάρηδες (και κάτι) που είχαν πιάσει από νωρίς θέση μαζί με τα παιδιά τους στα πλαϊνά της εξέδρας και χιλιάδες νεαρόκοσμος της γενιάς του ipod και του downloading, που περίμεναν τον «παππού» να βγει στη σκηνή.

• Ο Ντίλαν βγήκε μερικά λεπτά πριν από την καθορισμένη ώρα έναρξης της συναυλίας και έπαιξε περίπου δύο ώρες μαζί με το καθιερωμένο encore, σ' ένα εντυπωσιακά λιτό σκηνικό: ένα ολοφώτιστο ροκ πάλκο χωρίς φωτιστικά και άλλα εφέ αρκούσε για έναν αληθινό καλλιτέχνη, που η εικόνα του δεν είχε καμιά απολύτως σχέση με την εικόνα των σούπερ σταρ της μουσικής βιομηχανίας. Κοιτάζοντας από απόσταση έβλεπες μόνο μια μπάντα να παίζει. Την ψυχή τής μπάντας την ξεχώριζες μόνο από τη μεγάλη σκιά του στο φόντο πίσω από τη σκηνή. Εντυπωσιακή ήταν και η τελευταία εικόνα του Terra Vibe, με τον Ντίλαν και τους μουσικούς του όρθιους σε γραμμή να υποκλίνονται στο κοινό, που με τα κινητά βιντεοσκοπούσε.