Friday, November 27, 2009

GEORGE HARRISON: Δικαίωση μετά τη διάλυση των Beatles

Συμπληρώθηκε φέτος μισός αιώνας από την ημέρα που ο Paul McCartney πρότεινε στον John Lennon να πάρουν σαν κιθαρίστα τον George, στο συγκρότημα των Quarrymen.

Ο Harrison τότε ήταν 16 ετών, δηλαδή έναν χρόνο μικρότερος από τον McCartney και τρία από τον Lennon, ο οποίος αρχικά είχε αντιρρήσεις για τη χρησιμοποίησή του στο συγκρότημα, θεωρώντας τον πιτσιρικά για να αναλάβει αυτή τη θέση. Τελικά ο McCartney τον έπεισε λέγοντάς του ότι ο Harrison μπορούσε να παίξει με την κιθάρα του την κιθαριστική επιτυχία της εποχής Raunchy. Ο Harrison έγινε μέλος του συγκροτήματος, που άλλαξε το όνομά του σε Beatles, αλλά οι υπόλοιποι για αρκετά χρόνια τον έβλεπαν ως τον νεότερο της παρέας.

Το νεαρό της ηλικίας του δεν του επέτρεψε αρκετές φορές να ταξιδέψει με το υπόλοιπο συγκρότημα στις επισκέψεις του στο Αμβούργο.

Οταν ανέλαβε ως μάνατζέρ τους ο Brian Epstein, ο Harrison είχε πια συμμετοχή στις δραστηριότητες του συγκροτήματος, και μάλιστα ήταν από τα δημοφιλέστερα μέλη του, λαμβάνοντας χιλιάδες γράμματα από τα νεαρά κορίτσια που το παρακολουθούσαν.

Στις αρχές του 1963 οι Beatles κατάφεραν να πείσουν τον παραγωγό τους George Martin να τους δώσει την ευκαιρία να γράψουν οι ίδιοι το επόμενο τραγούδι τους, που θα ήταν η συνέχεια του Love Me Do, τραγούδι που τουλάχιστον στη Βρετανία ήταν μέτρια επιτυχία και ο Martin ήθελε να τους βάλει να τραγουδήσουν το μετέπειτα Νο 1 των Gerry and The Pacemakers, How Do You Do It. Τελικά, οι Lennon-McCartney έγραψαν το Please Please Me σαν επόμενο σινγκλ κι έτσι άρχισε η αλυσίδα επιτυχιών με δικιές τους συνθέσεις. Τα περιθώρια όμως για τη συμμετοχή τραγουδιών στα άλμπουμ τους από τα δύο υπόλοιπα μέλη του γκρουπ ήταν μικρά και χρειάστηκε να φτάσουμε στο άλμπουμ Help!, όπου άρχισε ο Harrison να έχει από ένα τραγούδι σε κάθε πλευρά των τότε δίσκων βινιλίου του συγκροτήματος.

Το πρώτο του τραγούδι για τους Beatles ήταν το Don't Bother Me για το άλμπουμ With The Beatles. Στο Help! τα τραγούδια που έγραψε ήταν τα Ι Need You και You Like Me Τοο Much.

Η συμμετοχή της κιθάρας στον ήχο που διαμόρφωσε το συγκρότημα ήταν καθοριστική, αλλά ως συνθέτης δεν είχε τις ευκαιρίες συμμετοχής στα άλμπουμ των Beatles, στα οποία μοιραία οι Lennon και McCartney είχαν τον πρώτο λόγο. Στο Revolver του 1966 κατάφερε να έχει τρία τραγούδια με τα Taxman, Love You Τοο και Ι Want Το Tell You· στο ίδιο άλμπουμ θα αρχίσει και την πρώτη επαφή του με την Ινδική μουσική παρουσιάζοντας για πρώτη φορά στην Ευρώπη το σιτάρ, ανοίγοντας νέους μουσικούς ορίζοντες για τα υπόλοιπα μέλη των Beatles, που θα πλησιάσουν στα επόμενα χρόνια την ινδική μουσική και φιλοσοφία με τις σχέσεις τους με τον Maharici. Στην ινδική μουσική τον είχε μυήσει ο φίλος του David Crosby, μέλος των Byrds, ο οποίος και τον γνώρισε στον Ravi Shankar.

Το 1967 στο Sgt. Peppers Lonely Hearts Club Band, η συμμετοχή του θα περιοριστεί στο Within You Without You, στο οποίο έπαιζε μόνος του και ο ήχος του ήταν εντελώς διαφορετικός από τα υπόλοιπα τραγούδια του άλμπουμ.

Στο Λευκό άλμπουμ, του 1968, η συμμετοχή του ανέβηκε στα 4 τραγούδια, βασικά λόγω του ότι ήταν διπλό, η σχέση του όμως με τα υπόλοιπα μέλη είχε αρχίσει να κλονίζεται και στις αρχές της χρονιάς αποχώρησε για δέκα μέρες από το συγκρότημα, στο οποίο επανήλθε ύστερα από συνεχείς συζητήσεις.

Η αναγνώριση του ταλέντου του ως συνθέτη από τον John και τον Paul ήλθε στο τελευταίο άλμπουμ που ηχογράφησε μαζί το συγκρότημα και που ήταν το Abbey Road. Τα τραγούδια του Harrison, Here Comes The Sun και Something θεωρούνται κλασικά, το δεύτερο μάλιστα χαρακτηρίστηκε από τον Frank Sinatra το καλύτερο ερωτικό τραγούδι των τελευταίων 50 ετών.

Η τελευταία μέρα που συμμετείχε ο Harrison σε ηχογράφηση των Beatles ήταν στις 4 Ιανουαρίου του 1970, ο Lennon μάλιστα είχε κόψει τους δεσμούς του με το συγκρότημα από τον Σεπτέμβριο του 1969.

Ο Harrison ήταν και το πρώτο μέλος των Beatles που κυκλοφόρησε προσωπικό άλμπουμ, το Wonderwall Music, που ήταν η μουσική για την ταινία Wonderwall. Το άλμπουμ αυτό άρχισε να το δουλεύει στη Βομβάη τον Ιανουάριο του 1968 και κυκλοφόρησε στα τέλη Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς. Από αυτόν τον τίτλο δανείστηκαν την πρώτη λέξη οι Oasis για να γράψουν το ομώνυμο τραγούδι τους, οι οποίοι ήταν φανατικοί φίλοι της μουσικής των Beatles.

Το 1969 κυκλοφορεί ένα ακόμη προσωπικό άλμπουμ με τον τίτλο Electronic Sound και την ίδια χρονιά το ενδιαφέρον του για τις θρησκείες της Ινδίας αντανακλάται στη συνεργασία του με τους Hare Krishna Temple και το άλμπουμ Hare Krishna Mantre κάνοντας γνωστές στη Δύση τις ιδιαιτερότητες, σε μουσική και θρησκευτικές παραδόσεις, της Ινδίας.

Το καλοκαίρι του 1971 θα βοηθήσει στην οργάνωση του κονσέρτου για τη βοήθεια στο Bangla Desh, που θα γίνει στο Madison Square Garden της Νέας Υόρκης, με τη συμμετοχή γνωστών καλλιτεχνών της εποχής, και θα οδηγήσει στην κυκλοφορία ενός τριπλού επιτυχημένου άλμπουμ.

Την ίδια χρονιά, με παραγωγό τον Phil Spector, θα κυκλοφορήσει το επίσης τριπλό άλμπουμ All Things Must Pass, που θα γίνει Νο 1 χαρίζοντάς του καλές κριτικές, σημαντικές πωλήσεις και αρκετά βραβεία. Στο άλμπουμ αυτό υπάρχει η μεγάλη επιτυχία του My Sweet Lord, η οποία το 2002, μετά τον θάνατο του Harrison, θα γίνει ένα από τα ελάχιστα τραγούδια με δύο κύκλους επιτυχίας, όταν επέστρεψε στην πρώτη θέση του βρετανικού καταλόγου επιτυχιών, 31 χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση εκεί.

Ακολούθησαν αρκετά ακόμα άλμπουμ, στα οποία σε μόνιμη βάση υπήρχαν 2-3 πετυχημένα τραγούδια, όπως το Living In The Material World, με το Give Me Love (Give Me Peace On Earth), το Dark Horse, με το ομώνυμο τραγούδι που κυκλοφόρησε αμέσως μετά τον χωρισμό του από την πρώτη του γυναίκα Patty Boyd, ή το άλμπουμ του 1987 Cloud Nine, που ήταν ουσιαστικά και το τελευταίο πετυχημένο του. Στο άλμπουμ αυτό υπάρχει η πετυχημένη διασκευή του στο Ι Got My Mind Set On You του James Ray, που έφτασε στην κορυφή του αμερικανικού καταλόγου με τα πιο πετυχημένα τραγούδια. Ηταν το τελευταίο τραγούδι με κάποιο από τα μέλη των Beatles που θα το πετύχαινε.

Εναν χρόνο αργότερα συνεχίζει τις αναζητήσεις του και γίνεται ο βασικός υπεύθυνος για τη δημιουργία των Traveling Wilburys, συγκρότημα στο οποίο συμμετείχαν οι Bob Dylan, Tom Petty, Roy Orbison, με τον οποίο είχαν συνεργαστεί στα πρώτα βήματα της καριέρας των Beatles ανοίγοντας τις συναυλίες του στη Μ. Βρετανία, και τον Jeff Lynne, που ήταν το βασικό μέλος των Electric Light Orchestra -και αυτός φανατικός φίλος της μουσικής των Beatles. Ο Lynne μάλιστα έχει επηρεαστεί σημαντικά από τα φωνητικά του Harrison, όπως άλλωστε και οι Paul Simon και το συγκρότημα των Νεοζηλανδών Crowded House.

Την περίοδο 1978-1994 η κινηματογραφική εταιρεία Hand Made, που έφτιαξε με τον φίλο του Denis Ο'Brien, για να βοηθήσει βασικά τους Monty Python να ξεπεράσουν τα οικονομικά τους προβλήματα και να γυρίσουν την ταινία Life Of Brian, δημιούργησε συνολικά 23 ταινίες.

Η διάλυση των Beatles ωφέλησε περισσότερο από κάθε άλλο μέλος τους τον Harrison, ο οποίος δεν έδειξε να είναι ιδιαίτερα δυστυχισμένος γι' αυτό. Αντιθέτως μπόρεσε να δείξει τις δυνατότητες του ταλέντου του και να αποτελέσει μια σημαντική παρουσία στα μουσικά πράγματα μέχρι τον θάνατό του, στις 29 Νοεμβρίου του 2001.

Μετά τη διάλυση του συγκροτήματος, έγραψε τρεις μεγάλες επιτυχίες για τον Ringo Starr, It Don't Come Easy, Photograph και Back Off Boogaloo, έπαιξε σε πέντε τραγούδια στο άλμπουμ Imagine του Lennon και, μετά τον θάνατο του τελευταίου, «μάζεψε» τους άλλους δύο Beatles και ηχογράφησαν μαζί το All Those Years Ago.

Φαινομενικά ο Harrison ήταν το μέλος των Beatles που πάντα φρόντιζε να μένει στο περιθώριο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν είχε σημαντική προσφορά στο συγκρότημα, στο οποίο πάντα κυριαρχούσαν, βέβαια λόγω του μέγεθους του ταλέντου τους, οι Lennon και McCartney.

Πριν από έναν μήνα, ο Jim James (Yim Yames), των My Morning Jacket, κυκλοφόρησε ένα ΕΡ με διασκευές σε τραγούδια του Harrison που τα είχε ηχογραφήσει το 2001, λίγες μέρες μετά τον θάνατο του μεγάλου κιθαρίστα.

  • ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Βιβλιοθήκη, Παρασκευή 27 Νοεμβρίου 2009

Ο Λευτέρης, ως άλλος Σολομών, βρήκε λύση

  • Το αρχαιότατο, ερωτικό ποίημα «Ασμα Ασμάτων» με την καίρια και τρυφερή του απόδοση στα νεοελληνικά από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, είχε γνωρίσει κατά καιρούς διαφορετικές απόπειρες μελοποίησης, πάντα, όμως, αποσπασματικά.

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος πλαισιωμένος από τη Ράια Μουζενίδου (όρθια αριστερά), τον συνθέτη Μάριο Στρόφαλη και την ηθοποιό και τραγουδίστρια Μαρούσκα Παναγιωτοπούλου

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος πλαισιωμένος από τη Ράια Μουζενίδου (όρθια αριστερά), τον συνθέτη Μάριο Στρόφαλη και την ηθοποιό και τραγουδίστρια Μαρούσκα Παναγιωτοπούλου

Από το 1985, όταν ο Παπαδόπουλος το είχε μεταφράσει για την παράσταση της Ειρήνης Παπά που, με τη σκηνοθεσία του Ανδρέα Βουτσινά και τη μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου είχε ενθουσιάσει το ιταλικό κοινό στο ιστορικό θέατρο «Φενίτσε» της Βενετίας, ποτέ μέχρι σήμερα δεν υπήρξε μια ολοκληρωμένη και ενιαία μελοποίηση.

Την επιχείρησε ο Μάριος Στρόφαλης για τη μουσική παράσταση που σκηνοθέτησε η Ράια Μουζενίδου στο «Δίπυλον». Και χθες κυκλοφόρησε (από τη Legend) και ο δίσκος με τα 27 τραγούδια, που ηχογραφήθηκαν ζωντανά στο θέατρο και ερμηνεύουν οι τρεις νέοι πρωταγωνιστές της παράστασης, Μαρούσκα Παναγιωτοπούλου, Αντονι Μπερκ και Αναστασία Μολυβδά.

Με μουσική ευαισθησία που, παραπέμποντας άλλοτε σε πιο δυτικότροπες μελωδικές γραμμές και άλλοτε σε λαϊκές μνήμες, συναντά την ερωτική τρυφερότητα των ποιημάτων, ο Στρόφαλης χρειάστηκε τρεις μήνες και τη συνδρομή του κουαρτέτου του (Β. Βεργωτής-ακορντεόν, Λ.Κοκολάνης-βιολί, Αλ. Στούνι-βιολί, Φ. Νικολοπούλου-βιολοντσέλο) για να ολοκληρώσει το έργο που του ανέθεσε ο ίδιος ο Λευτέρης Παπαδόπουλος. Ο τελευταίος, αναζητώντας τον κατάλληλο μελωδό γι' αυτά τα πολύ ιδιαίτερα ποιήματα, είχε ακούσει από διάφορες πλευρές γι' αυτόν τον «νεαρό συνθέτη, που αποδείχτηκε ένας από τους πιο ταλαντούχους νέους δημιουργούς». Ετσι ξεκίνησε το καινούργιο ταξίδι του ποιήματος...

Το «Ασμα Ασμάτων» γράφτηκε στα εβραϊκά μερικές εκατοντάδες χρόνια πριν από τη γέννηση του Χριστού. Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα ποιος ήταν ο δημιουργός του, αν και η εκδοχή που επικρατεί, το αποδίδει στον βασιλιά Σολομώντα. Για να μη χαθεί, οι Εβραίοι το ενέταξαν στην Παλαιά Διαθήκη και από 'κει το ανέσυραν Ιουδαίοι ελληνιστές και το μετάφρασαν γύρω στο 96 π.Χ. στα ελληνικά και στα λατινικά. Ακολούθησε η μετάφραση του βυζαντινού λόγιου Μιχαήλ Ψελλού (1018-1096). Στα νεότερα χρόνια μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες. Στη νεότερη ελληνική αποδόθηκε από τους Κ. Φριλίγγο, Γ. Ελιγιά, Ολ. Περάνθη και βέβαια από τον Γιώργο Σεφέρη (εκδόσεις «Ικαρος»).

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος στη δική του απόδοση θέλησε να δώσει έμφαση στον ερωτισμό του ποιήματος. Πιο άμεση, λαϊκή και απέραντα ερωτική, η μετάφραση κυκλοφόρησε το 1994 από τον «Καστανιώτη» με την εικονογράφηση του Αλέκου Φασιανού, κάνοντας πλήθος επανεκδόσεων. «Εγώ ζητούσα να βρω τον άνθρωπο που θα μπορούσε να το μελοποιήσει έτσι ώστε το έργο να φτάσει τραγουδιστικά στον κόσμο», εξήγησε χθες ο Λ. Παπαδόπουλος. Κι αυτό βρήκε στον Στρόφαλη.

Ο Μάριος Στρόφαλης, δοκιμασμένος μουσικά, κυρίως στο θέατρο, είχε έρθει ξανά σε επαφή με το «Ασμα Ασμάτων» όταν από το Εθνικό Θέατρο του είχαν ζητήσει να το μελοποιήσει στην απόδοση του Σεφέρη. Αλλά εκεί «τα πράγματα ήταν τόσο ακαδημαϊκά, που δεν μπορούσα να σκεφτώ πώς αυτό μπορεί να γίνει τραγούδι». Τα κατάφερε με την απόδοση του Παπαδόπουλου και χθες ευχαρίστησε «τον Θεό-"πρόεδρο" όχι μόνο γιατί μου εμπιστεύτηκε το ποίημα αλλά και γιατί μου επιτρέπει να τον συναναστρέφομαι».

Εργο που ανταποκρίνεται πλήρως στα «ωραία που σκεφτόμουν ότι μπορούμε να κάνουμε όταν πρωτοέφτιαξα το "Δίπυλο"», χαρακτήρισε τη μελοποίηση η Ράια Μουζενίδου. Συνέστησε τη μοναχική ακρόαση διότι έτσι, η ίδια τουλάχιστον, απολαμβάνει όλες τις εικόνες και τα χρώματα της μουσικής προσέγγισης.

Η Μαρούσκα Παναγιωτοπούλου και η Αναστασία Μολυβδά ερμήνευσαν χθες μερικά τραγούδια με τον συνθέτη στο πιάνο. Εκλεισαν την παρουσίαση με το «ωραιότερο ερωτικό ποίημα όλων των εποχών» να δικαιολογεί τον χαρακτηρισμό του με δύο γυναικείες φωνές που υπενθύμιζαν ότι «Είν' δυνατή σα θάνατος η αγάπη».

Ο Ρόμπι Γουίλιαμς έκανε πρόταση γάμου μέσω ραδιοφώνου

  • Ζωντανά στον αέρα έκανε πρόταση γάμου σήμερα ο δημοφιλής βρετανός τραγουδιστής Ρόμπι Γουίλιαμς στη σύντροφό του Αΐντα Φιλντ, αφήνοντας κατάπληκτους τους ακροατές του αυστραλιανού ραδιοφωνικού σταθμού.


Η Φιλντ ήταν μαζί με τον Γουίλιαμς στο στούντιο για το "Κάιλ και Τζάκι 'Ο" σόου του ραδιοσταθμού 2DayFM του Σίδνεϊ, στο πλαίσιο της προώθησης του νέου του άλμπουμ με τίτλο "Reality Killed the Video Star" και την εμφάνισή του στα βραβεία Aria.

Κατά τη διάρκεια ραδιοφωνικής του συνέντευξης, η παρουσιάστρια Τζάκι Χέντερσον είπε στον τραγουδιστή ότι το Σίντνεϊ φημίζεται για τις προτάσεις γάμου διασημοτήτων.

Τότε ο Ρόμπι Γουίλιαμς στράφηκε προς τη Φιλντ και είπε: "Υπάρχει κάποιος που θες να παντρευτείς;" και όταν εκείνη απάντησε: “Αυτό είναι πολύ περίεργο”. Ο Ρόμπι όμως δεν πτοήθηκε και συνέχισε: “Θέλεις να με παντρευτείς;”.

Μετά από μία σύντομη παύση, η 30χρονη Φιλντ είπε: "Ναι, θα σε παντρευτώ".

Ο Γουίλιαμς δεν είχε μαζί του δαχτυλίδι να της προσφέρει, οπότε η Χέντερσον τους έδωσε ένα δαχτυλίδι σε σχήμα βατράχου που φορούσε και το πέρασε στο δάχτυλο της Φιλντ.

Ο μάνατζερ του Γουίλιαμς δήλωσε αργότερα ότι η πρόταση έγινε για πλάκα.

Ο τραγουδιστής, ο οποίος τώρα ζει στο Λος Άντζελες, είχε μείνει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας τα τελευταία χρόνια, ενώ το Μάρτιο του 2007 υπεβλήθη σε αποτοξίνωση για εθισμό σε συνταγογραφούμενα φάρμακα. Το νέο του άλμπουμ είναι το πρώτο που κυκλοφορεί τα τελευταία τρία χρόνια.

Πριν λίγες μέρες ο Γουίλιαμ δήλωσε σε τηλεοπτική εκπομπή ότι πίστευε ότι θα έμενε εργένης για πάντα, μέχρι που γνώρισε την Φιλντ.

"Μου γνώρισαν την Άιντα και τα πράγματα άλλαξαν. Είναι ένας υπέροχος άνθρωπος και είμαι ερωτευμένος", είπε.

Ο Μπομπ Ντίλαν τραγουδά τα Κάλαντα για τους άστεγους

Ο Μπομπ Ντίλαν αναπολεί το παρελθόν του, με την παραδοσιακή χριστουγεννιάτικη γαλοπούλα και τα αγαπημένα του τραγούδια, σε μία σπάνια συνέντευξη του που δημοσιεύθηκε στο The Big Issue, το περιοδικό των αστέγων της Βρετανίας, και σε άλλες εφημερίδες δρόμου στη Βόρεια Αμερική.

Ο 68χρονος τραγουδιστής προκάλεσε έκπληξη σε κοινό και κριτικούς με το τελευταίο του άλμπουμ που έχει τίτλο "Christmas in the Heart", μία συλλογή με κάλαντα και παραδοσιακά τραγούδια. Όλα τα έσοδα θα διατεθούν σε φιλανθρωπικές οργανώσεις αστέγων σε ΗΠΑ, Βρετανία και άλλες 80 χώρες.

Ερωτηθείς γιατί διάλεξε τις οργανώσεις αυτές, ο Ντίλαν απάντησε: "Γιατί δίνουν φαγητό απ' ευθείας στον κόσμο. Χωρίς να ανακατεύονται στρατιωτικές οργανώσεις, χωρίς γραφειοκρατία, χωρίς κυβερνήσεις".

Ο Ντίλαν -κατά κόσμον Ρόμπερτ Άλεν Ζίμερμαν- εξήγησε ότι αν και Εβραίος, ποτέ δεν ένιωσε αποκομμένος από τα Χριστούγεννα στη Μινεσότα όπου πέρασε τα παιδικά του χρόνια.

Ξορκίζει τον φόβο. ΠΡΩΤΟΣ ΔΙΣΚΟΣ ΓΙΑ ΕΤΤΕΝ ΚΑΙ ROSEBLEED

  • Τη γνωρίσαμε ως φωνή των «Film». Τώρα η Ελένη Τζαβάρα ή καλύτερα Etten παρουσιάζει το ηλεκτρονικό της ντεμπούτο «Ι Know You Are Behind Me But Ι'm Not Scared»

«Ο τίτλος του δίσκου «Ι Know You Are Behind Me But Ι'm Not Scared» είναι από μια φράση που έλεγα μικρή στον εαυτό μου. Την έλεγα από μέσα μου όταν περπατούσα στον δρόμο και φοβόμουν καθώς οι σκιές πίσω μου γίνονταν τέρατα. Προσπαθούσα με αυτήν να διώξω τον φόβο. Και για κάποιο λόγο πάντα έπιανε».

«Είναι καλύτερος ο δίσκος από αυτό που ονειρευόμουν», λέει η Etten. Οι δύο παραγωγοί της (Μιχάλης Δέλτα και Coti Κ) κάθε άλλο παρά την καπέλωσαν

«Είναι καλύτερος ο δίσκος από αυτό που ονειρευόμουν», λέει η Etten. Οι δύο παραγωγοί της (Μιχάλης Δέλτα και Coti Κ) κάθε άλλο παρά την καπέλωσαν

Η Etten -δηλαδή η Ελένη Τζαβάρα-, γνωστή στην ελληνική ανεξάρτητη σκηνή ως η φωνή των «Film», παρουσιάζει απόψε ζωντανά με την μπάντα της τον ατμοσφαιρικό ηλεκτρονικό της δίσκο στο Taf- The Art Foundation. Στον ίδιο χώρο πραγματοποιείται έκθεση με τα έργα του εικαστικού καλλιτέχνη Η.Ο.Ρ.Ε. που φιλοτέχνησε το artwork του δίσκου.

Μικρή βασάνιζε το πιάνο του σπιτιού της, ύστερα συμμετείχε σε σχολικές χορωδίες και μπάντες φίλων μέχρι που συνεργάστηκε με τους «Film» και κυκλοφόρησαν δύο δίσκους. «Η μπάντα είναι όπως κάθε ανθρώπινη σχέση», εξηγεί η Ελένη. «Καθώς περνάει ο καιρός αλλάζεις, θες άλλα πράγματα, ψάχνεις κάτι καινούργιο. Τελικά νομίζω ότι ήταν αναζωογονητικός ο χωρισμός και για τους «Film» και για μένα».

Οπότε συνέχισε μόνη. «Εγραφα κατά καιρούς στίχους και μουσική σε ένα παλιό αναλογικό σινθεσάιζερ. Δεν είχα σκοπό να βγάλω δίσκο. Δεν σχεδιάζω ποτέ το μέλλον. Αλλά ενώ δούλευα με τον Μιχάλη Δέλτα στον δικό του δίσκο, που θα κυκλοφορήσει σύντομα, μου ζήτησε να του δείξω τη δουλειά μου. Ντρεπόμουν στην αρχή αλλά,τελικά, του έδειξα τα τραγούδια, του άρεσαν και προσφέρθηκε να κάνει την παραγωγή. Στην πορεία ξαναβρεθήκαμε και με τον Coti Κ, που του άρεσε το υλικό μου και δούλεψε και αυτός κάποια κομμάτια». Ετσι προέκυψε αυτή η ατμοσφαιρική πειραματική ποπ του ντεμπούτου της. «Είναι καλύτερος ο δίσκος από αυτό που ονειρευόμουν», λέει. «Και οι δύο παραγωγοί δεν προσπάθησαν να μου επιβάλουν το δικό τους ύφος. Δεν με καπέλωσαν. Αντίθετα βοήθησαν να αναδειχθεί η μουσική μου».

Ο δίσκος ολοκληρώθηκε αφού πρώτα μεσολάβησε και η συνεργασία της Ελένης με τη Λένα Πλάτωνος. «Βρεθήκαμε όταν έψαχνε μια κοπέλα για να τραγουδήσει ένα τραγούδι της με αγγλικό στίχο, το "Redrosy"», διηγείται. «Η Πλάτωνος είναι από τις μεγάλες μου αγάπες και όταν πήγα σπίτι της και το ηχογραφήσαμε ήταν μία από τις πιο ωραίες εμπειρίες της ζωής μου. Μέσα σε τρεις ώρες διδάχθηκα χιλιάδες πράγματα. Υστερα συνέχισα με τις συναυλίες της στο "Κύτταρο"».

Τώρα έχουν σειρά οι δικές της. «Στη σκηνή νιώθεις σαν να μπαίνεις σε μια άλλη διάσταση», λέει η Ελένη, «που είναι δική σου αλλά παρουσιάζεται μόνον όταν ανεβαίνεις εκεί πάνω. Μπορεί να είναι λίγος ο κόσμος ή να αδιαφορεί για σένα, αλλά όταν πατάς το πόδι σου, ανοίγει η πύλη για ένα άλλο μαγικό μέρος. Εκεί νιώθω ότι μπορώ να βγάλω πράγματα που έχω μέσα μου, μέσα σε μερικές νότες».

* 8.30 μ.μ. στην Taf- The Art Foundation (Νορμανού 5, Μοναστηράκι). Είσοδος ελεύθερη. Ενα τραγούδι της υπάρχει στο www.myspace.com/elenitzavara **

Thursday, November 26, 2009

Οι Ισραηλινοί ανακαλύπτουν τη Ρόζα Εσκενάζυ σε μία ταινία

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. «Τζάκο Λεβαντάτε» με τη μελωδία του ρεμπέτικου «Ελενίτσα» τραγουδούσε χθες το μεσημέρι η σεφαραδιτικής καταγωγής Γιασμίν Λεβί και η ανατολίτικη φωνή της στα στενά της αγοράς Μοδιάνο γύριζε τον χρόνο πίσω, στις αρχές του περασμένου αιώνα, στην καρδιά της εβραϊκής συνοικίας όπου έσμιγαν τα ελληνικά, τα σεφαραδίτικα, τα τουρκικά.

Λίγες ώρες αργότερα σε ρεμπετάδικο της πόλης, τα τραγούδια «Δημητρούλα» και «Γκαρσόνα» αναβίωναν την ατμόσφαιρα της νύχτας και μαζί μ’ αυτήν, τη ζωή της μυθικής κάποτε ερμηνεύτριας του ρεμπέτικου και του σμυρναίικου τραγουδιού, Ρόζας Εσκενάζυ.

Στη Θεσσαλονίκη στήθηκαν οι παραπάνω σκηνές για τα τελευταία γυρίσματα της ταινίας «Μy Sweet Canary» (αρχικός τίτλος από το «Καναρίνι μου γλυκό») - το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ του Ισραηλινού σκηνοθέτη Ρόι Σερ που καταγράφει την πολυτάραχη ζωή της Ισπανοεβραίας, Τουρκάλας, Ελληνίδας τραγουδίστριας.

Στο οδοιπορικό σε αγορές, σοκάκια και καπηλειά της Κωνσταντινούπολης, της Θεσσαλονίκης, στην Αθήνα και στο Στόμιο της Κορινθίας (όπου ο τάφος της), η Ρόζα Εσκενάζυ πλανάται ως «μνήμη». Η ταινία δεν είναι μυθοπλασία. Δεν υποδύεται κανείς τη Ρόζα, ούτε τους μουσικούς αλλά οι ηθοποιοί είναι σύγχρονοι ερμηνευτές.

«Η ιδέα γεννήθηκε το 2004 σ’ ένα ρεμπετάδικο της Ιερουσαλήμ. Ερωτεύτηκα τη μουσική και ανακάλυψα τη Ρόζα Εσκενάζυ -μια Εβραία, κάτι ασυνήθιστο στο χώρο του ρεμπέτικου. Είναι μια έρευνα στο ρεμπέτικο και τη Ρόζα με μαρτυρίες προσώπων που την γνώρισαν. Ελάχιστα στοιχεία ήταν γνωστά. Ως «άπατρις» εμφανίζεται εξάλλου στον κατάλογο του πλοίου όταν ταξίδεψε στην Αμερική το ’52. Συμβολικό, γιατί τελικά η Ρόζα δεν ανήκε πουθενά», ανέφερε χθες ο σκηνοθέτης.

«Δεν είναι μια ταινία μόνο για την Εσκενάζυ, είναι η πολιτιστική ιστορία της ευρύτερης περιοχής του ρεμπέτικου και του σεφαραδίτικου τραγουδιού», πρόσθεσε η Λεβί που μεγάλωσε με ελληνική μουσική και με τη σεφαραδίτικη παράδοση.

  • Της Γιωτας Mυρτσιωτη, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 26/11/2009

Tuesday, November 24, 2009

Στη σκιά των Led Ζeppelin


Φωτογραφία

Ο Ντέιβ Γκρολ
(δεξιά) ήταν ο ντράμερ των Νirvana πριν πιάσει κιθάρα στους Foo Fighters και τώρα επιστρέφει και πάλι πίσω στα ντραμς.
Μαζί του, στους Τhem Crooked Vultures ο μπασίστας των Led Ζeppelin Τζον Πολ Τζόουνς (αριστερά) και ο κιθαρίστας και τραγουδιστής των Queens Οf Τhe Stone Αge Τζος Χομ
Έχουμε καλά νέα και μέτρια νέα. Ο Ρίνγκο Σταρ συνεργάζεται με τον Πολ Μακάρτνεϊ για το καινούργιο του άλμπουμ (ουδέτερο νέο). Οι Dead Weather έβαλαν μπροστά για το δεύτερό τους (πολύ καλό).
  • Ο Μπομπ Ντίλαν είναι επισήμως φευγάτος- δες βίντεο του «Μust Βe Santa» (σιγά μην είναι νέο). Η Κόρτνεϊ Λαβ ξαναμπαίνει στο στούντιο (αυτό κι αν είναι νέο!). Όλα συμβαίνουν κάτω από τη νέα σελήνη και στη σκιά των Led Ζeppelin (ξανά).
  • Κάποιοι πονηροί το είχαν κρατήσει. Ο Dave Grohl είχε δηλώσει σε μια συνέντευξη πως κάποια στιγμή θα έφτιαχναν ένα γκρουπ, ο John Paul Jones ( των Led Ζeppelin), o Josh Ηomme (των Queens Οf Τhe Stone Αge) και η αφεντιά του. Φοβερό σαν ιδέα. Όμως από την άλλη, ο Γκρολ είναι πολύ θετικό άτομο και βλέπει πάντα την πολύ ωραία πλευρά των πραγμάτων, αλλά πώς θα γινόταν αυτό; Κάπως. Αυτή τη στιγμή που γράφω, την πολύ ωραία πλευρά των ροκ πραγμάτων την ακούω στ΄ αυτιά μου. Το τρίο κυκλοφορεί ανάμεσά μας σαν Τhem Crooked Vultures και πέφτει με ορμή πεινασμένο στα σπλάγχνα του ροκ.
Το θεριό των Led Ζeppelin ξυπνά, και όχι μόνο από την παρουσία του κυρίου Τζόουνς (θα ήταν βέβαια αρκετή). Συμβαίνει να βρίσκονται στο ίδιο δωμάτιο άλλοι δυο ορκισμένοι Ζeppelinόπληκτοι- λες και θα μπορούσε κάποιος να αναπνέει ροκ αέρα χωρίς να φουσκώνουν τα πνευμόνια του από Ρage/Ρlant φωτιές. Δεν υπάρχει κι άλλος δρόμος στο παθιασμένο ροκ, όλοι περνάνε από εκεί. Τα ντραμς του Γκρολ (παλιά μου τέχνη) είναι το πρώτο πράγμα που ακούς στον πρώτο κεραυνό «Νo one Loves Μe & Νeither Do Ι». Χαλασμός κόσμου και ακροβασίες σε ροκ σκοινί. Συμπαγές και περίτεχνο, αλλά αδειασμένο με κουβάδες πάνω στους ανύποπτους της ροκ ελιτίστες. Ένας μυώδης ροκ κόμβος. Στη 70s νοσταλγία; Όχι, στο ακριβώς αντίθετο, στην εξέλιξη του είδους.

Φωτογραφία

Τhem Crooked Vultures «Τhem Crooked Vultures» (Sony)



Έχω ξεχωρίσει τον Α.Α. Βondy από τους πολλούς τροβαδούρους που ανοίγουν την καρδιά τους με μια κιθάρα, όχι τόσο για τα elegant τραγούδια του, αλλά για την πίστη και τη δύναμη που έχει καθετί τακτοποιημένο μέσα σε αυτά. Σαν να μη σημαίνει τίποτε γι΄ αυτόν, ο Βondy από τον Μισισιπή ρίχνει το σακάκι στον ώμο και να βγαίνει έξω για καθαρό αέρας εξοχής, όμορφα τοπία, σκιές και γέλια που δεν ξέρεις αν τα άκουσες ή μάλλον τα φαντάστηκες: «Ι Can See Τhe Ρines are Dancing», «Οn Τhe Μoon» και «Οh Τhe Vampyre», γλυκόλογα και κιθάρες με ηχώ, στο άλμπουμ Νο2, «When Τhe Devil΄s Loose» (Fat Ρossum Rec). Το είχα μυριστεί - ότι κάπου είχε βάλει ο διάολος την ουρά του.

... και γυαλιά - καρφιά
Φωτογραφία

Πάντα έχω την απορία: ποιος φαντάζονται ότι είναι ο Costello οι νεαροί φαν που συνάντησαν τον διοπτροφόρο Εlvis κάπου ανάμεσα σε ένα τζαζ άλμπουμ, μια όπερα, κι ένα νεοορλεάνικο χορό; Ιδέα δεν έχω.
Υποθέτω (ειδικά κιόλας αν δεν έχουν ακούσει) ότι προσπερνάνε γρήγορα. Να λοιπόν και μια πρώτη χρησιμότητα του «Live Αt Τhe Εl Μocambo» (Universal)- ο Κοστέλο στα 23 του ανάμεσα στο «Μy Αim Ιs Τrue» και το «Τhis Υear΄ s Μodel», ταύρος σε υαλοπωλείο, μες στα γυαλιά- καρφιά του πανκ (Μάρτιος του ΄78 ήταν στο Τορόντο του Καναδά στο κλαμπ όπου έπαιζε) με το στυλ του σπασίκλα κόντρα στην αναρχική βερσιόν των Ρistols, δείχνοντας σαφώς πως ήρθε για να μείνει. Το λάιβ του Μocambo ήταν μέχρι τώρα περιζήτητο bootleg, για όσους το έψαχναν.
Μeeeerdre! Είναι η πρώτη λέξη που Βασιλιάς Ubu λέει. Και μετά έγινε πανδαιμόνιο με γιουχαΐσματα και επευφημίες από το κοινό (όπως Ντίλαν όταν πρωτόπαιξε ηλεκτρικά) στη πρώτη παράσταση του θρυλικού έργου του Αλφέρντ Ζαρί στο Παρίσι του 1896. Μerdre!
λέει και ο Ντέιβιντ Τόμας των Pere Ubu που επιστρέφει με ροκ όπερα (ή κάτι σαν κι αυτό) το «Long Live Ρere Ubu» (C/V) και τη Σάρα Τζέιν Μόρις (πού την ξετρύπωσε;). Η πρωτοπορία κουράζεται, ξαποσταίνει και ξανά προς τη δόξα τραβά.

Έχει φεγγάρι...

●«White Lunar: Νick Cave & Warren Εllis». Κομμάτια για ταινίες. Ανάμεσά τους, έξι από το «Τhe Road» (η συνέχεια στην οθόνη).
● «Τhe Whole of the Μoon». Yπήρχε ζωή στο φεγγάρι και πριν από τη διαφήμιση. Την είχαν βρει οι Waterboys.
● Από την Βarbara Luna, το «Luna», απλά πράγματα.
● «Shooting the moon» από τους Οk Go. Και το soundtrack του Νew Μoon.
● «Μeet Μe on the Εquinox» των Death Cab For Cutie, από τη σελήνη κι αυτό.

  • Της Μαρίας Μαρκουλή, ΤΑ ΝΕΑ, 25/11/2009