Tuesday, September 9, 2008

Συμφωνικά και τραγούδια του Μίκη στο Ηρώδειο



Το συμφωνικό «πρόσωπο» του Μίκη Θεοδωράκη δεσπόζει σήμερα (9 μ.μ.) στο Ηρώδειο (9 μ.μ.), με ερμηνευτή το διεθνή Δημήτρη Καβράκο. Σε παγκόσμια πρώτη θα παρουσιαστεί το γραμμένο στη δεκαετία του '50 «Κοντσέρτο αρ. 2». Θα παρουσιαστούν αγαπημένα τραγούδια του, που μεταγράφηκαν για βαθύφωνο και συμφωνική ορχήστρα. Συμπράττουν: Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα ΕΡΤ (διεύθυνση Λουκά Καρυτινού), η Τ. Παπαγεωργίου και οι χορωδίες Εμπορικής Τράπεζας, Δήμου Αθηναίων, Πολυτεχνείου και «Ambitus» Λεοντείου Λυκείου Ν. Σμύρνης.

«Είναι μεγάλη μου χαρά όταν το ελληνικό κοινό προσεγγίζει αυτό το είδος της δημιουργίας μου και μάλιστα σε μια βραδιά που συνυπάρχουν το τραγούδι και το συμφωνικό μου έργο», λέει ο συνθέτης, τονίζοντας ότι έχει «ιδιαίτερη σημασία η πρώτη παγκόσμια εκτέλεση του 2ου Κοντσέρτου μου για πιάνο και ορχήστρα, που θα ερμηνεύσει η Τατιάνα Παπαγεωργίου, η οποία το ανακάλυψε μέσα στα χειρόγραφά μου, πενήντα χρόνια μετά τη σύνθεσή του».

Μελωδικό «ψηφιδωτό»


Ηχοχρώματα μνήμης, κραυγής, παρηγοριάς, ελπίδας... Η υπέροχη μουσική της Ελένης Καραΐνδρου θα πλημμυρίσει το θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη» (Παρασκευή και Σάββατο, 12-13/9, 9 μ.μ.), στις δύο συναυλίες της δημιουργού, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Υμηττού. Δύο βραδιές, στις οποίες η Ελ. Καραϊνδρου θέλησε μέσα από ένα ηχητικό ψηφιδωτό να «παντρέψει» αρμονικά «το σήμερα με το χθες, τη νοσταλγία με την οδύνη, τη χαρά της ζωής με την αναζήτηση».

Σε παγκόσμια πρώτη θα παρουσιαστεί η μουσική που έγραψε για τη νέα ταινία «Η σκόνη του χρόνου» του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, επίσης, τη μουσική της τηλεοπτικής σειράς «10» και μουσικά θέματα και τραγούδια από το θέατρο και τον κινηματογράφο, με τη σπουδαία φωνή της Μαρίας Φαραντούρη. Θα συμμετέχουν η «Καμεράτα» σε διεύθυνση Αλέξανδρου Μυράτ, η μεικτή χορωδία της ΕΡΤ, τζαζ κουαρτέτο και σύνολο λαϊκών οργάνων, αποτελούμενο από κορυφαίους σολίστ, συνεργάτες της Ελ. Καραΐνδρου. Η σκηνοθετική επιμέλεια είναι του Αντώνη Αντύπα, ενώ την καλλιτεχνική επιμέλεια των δύο συναυλιών υπογράφει ο Μάνφρεντ Αϊχερ της ECM. (Εισιτήριο: 40 ευρώ. Τιμή προπώλησης: 30 ευρώ). Ριζοσπάστης, Τετάρτη 10 Σεπτέμβρη 2008

Ελένη Καραΐνδρου: Βυθίστηκα σε δύο μεγάλα ταξίδια

«Ήθελα να γνωρίσω μια γυναίκα που να γράφει τραγούδια με τα οποία να δημιουργείται ανάταση ψυχής. Και απ τη λύπη να βγαίνει χαρά και ελπίδα». Αυτή τη γυναίκα, ο Μάνφρεντ Αϊχερ, ο διάσημος παραγωγός της κορυφαίας γερμανικής εταιρείας ECM, τη βρήκε στο πρόσωπο της δικής μας Ελένης Καραΐνδρου.


Βυθίστηκα σε δύο μεγάλα ταξίδια

Το ταλέντο της τον εντυπωσίασε, η μουσική της τον μάγεψε: «Κατέχει την τέχνη του απλού, όχι του απλοϊκού, και τη διαλεκτική της σαφήνειας. Πίσω από τη μουσική της υποφώσκει η φύση» δήλωσε χαρακτηριστικά ο ίδιος στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, που δόθηκε με αφορμή τις δύο συναυλίες που θα δώσει η Ελένη Καραΐνδρου στις 12 και 13 Σεπτεμβρίου, στο Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη».

«Εκεί ψηλά στον Υμηττό θα διηγηθούμε ιστορίες με ήχους και χρώματα, που τα γέννησαν τα ταξίδια μου, πρόσφατα και παλαιότερα» είπε η συνθέτρια, αναφερόμενη στη συνέχεια στους σημαντικότερους σταθμούς της φετινής καλλιτεχνικής χρονιάς της: «Τη χρονιά που πέρασε βυθίστηκα σε δύο μεγάλα ταξίδια. Το ένα μ έφερε κοντά στη "Σκόνη του Χρόνου", την εκ βαθέων νέα ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου, χαρίζοντάς μου την όγδοη συνεργασία μου με τον σπουδαίο Ελληνα δημιουργό. Και το άλλο μού αποκάλυψε τον μαγικό κόσμο της Ελλάδας του Καραγάτση, μέσα από το "10", έτσι όπως ζωγραφίστηκε κάτω από το ευαίσθητο και επιδέξιο χέρι της Πηγής Δημητρακοπούλου».

Αυτοί θα είναι και οι δύο κεντρικοί άξονες των συναυλιών της, με ιδιαίτερη έμφαση στην παγκόσμια πρώτη εκτέλεση του έργου «Η σκόνη του χρόνου», με τη συνοδεία της Καμεράτας, υπό τη διεύθυνση του Αλέξανδρου Μυράτ. Δεν θα λείπουν ωστόσο και οι μουσικές στιγμές από παλαιότερες δουλειές της καθώς, όπως η ίδια υπογράμμισε, «θέλησε το πρόγραμμα να παντρεύει αρμονικά το σήμερα με το χθες».

Και από μια τέτοια παράσταση φυσικά δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι φίλοι της, όπως η Μαρία Φαραντούρη: «Με την Ελένη συνδεόμαστε από τα χρόνια της εφηβείας. Σε δύσκολες χρονικές περιόδους είχαμε κοινά οράματα. Η Ελένη είναι ξεχωριστή προσωπικότητα και είναι δικαίως γνωστή σε όλο τον κόσμο» δήλωσε χαρακτηριστικά η ερμηνεύτρια.

Επί σκηνής εξάλλου θα βρεθούν 100 εξαιρετικοί μουσικοί, μεταξύ των οποίων οι Βαγγέλης Χριστόπουλος (όμποε), Ντέιβιντ Λιντς κ.ά.

Αναστασία Κουκά, ΕΘΝΟΣ, 09/09/2008

Ο Συμφωνικός Μίκης στο Ηρώδειο

Ο Συμφωνικός Μίκης στο Ηρώδειο

Την Τετάρτη η μοναδική συναυλία με την ορχήστρα της ΕΡΤ

Το συμφωνικό και το τραγουδιστικό έργο του Μίκη Θεοδωράκη, οι δύο πόλοι δημιουργίας του, θα συναντηθούν σε μία μόνο βραδιά αύριο, Τετάρτη, στο Ηρώδειο. Στη συναυλία, που έχει τίτλο «Μίκης Θεοδωράκης, ο Συμφωνικός» και πραγματοποιείται με τη συμμετοχή της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ, την οποία θα διευθύνει ο μαέστρος Λουκάς Καρυτινός, θα ακουστούν και αγαπημένα τραγούδια του μεγάλου Ελληνα συνθέτη, που για πρώτη φορά θα έχει την ευκαιρία να τα ακούσει το κοινό μεταγραμμένα για τη φωνή ενός μπάσου.

Θα τα ερμηνεύσει ο διεθνής Ελληνας βαθύφωνος Δημήτρης Καβράκος, ο οποίος θα ερμηνεύσει επίσης «Επιφάνια Αβέρωφ» και αποσπάσματα από τη σουίτα μπαλέτου «Αλέξης Ζορμπάς». Τη μεταγραφή των έργων επιμελήθηκε η καταξιωμένη πιανίστα Τατιάνα Παπαγεωργίου, βαθιά γνώστρια του έργου του Μίκη, με το οποίο ασχολείται εδώ και δέκα χρόνια. Μάλιστα, εκείνη ήταν που ανέσυρε από το αρχείο του συνθέτη το γραμμένο τη δεκαετία του ’50 και χαμένο από τότε «Κοντσέρτο αρ. 2» για πιάνο, το οποίο θα παρουσιάσει σε παγκόσμια πρώτη αύριο στο Ηρώδειο.
«Αυτή η συναυλία συνδυάζει αντιπροσωπευτικά και αγαπημένα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη αλλά και δείγματα από τη λόγια μουσική του, που την έγραφε κυρίως τη δεκαετία του ’50, όταν ζούσε στο Παρίσι», λέει στον ΕΤ η πιανίστα Τατιάνα Παπαγεωργίου. «Ο Μίκης ήταν πολυγραφότατος. Εχει γράψει πολλά έργα σ’ αυτή την περίοδο τα οποία τώρα έρχονται στο φως. Το “Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 2” το ανακάλυψα στα χειρόγραφά του. Πρόκειται για ένα εξαιρετικό έργο, το οποίο βραβεύθηκε το 1959 σε διεθνή διαγωνισμό, πρόεδρος της επιτροπής του οποίου ήταν ο Ντιμίτρι Σοστακόβιτς. Ο Μίκης ήταν πολύ νέος τότε και κατάφερε να φτάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα. Στη συνέχεια στράφηκε εσκεμμένα στο τραγούδι και στην ποίηση και έγινε ευρέως γνωστός».
Η πιανίστα Τατιάνα Παπαγεωργίου, αναζητώντας τα σημεία σύνδεσης ανάμεσα στους δύο πόλους δημιουργίας του Μίκη Θεοδωράκη, επισημαίνει: «Το έργο του Μίκη, τόσο το λόγιο όσο και το τραγουδιστικό, είναι ενιαίο τελικά. Μέσα στα συμφωνικά του έργα βρίσκει κανείς μελωδίες που αργότερα έγιναν τραγούδια, όπως το “Μάνα μου και Παναγιά”, το οποίο θα ακουστεί στη συναυλία από τον Δημήτρη Καβράκο.
Ο σπόρος της δημιουργίας αυτού του τραγουδιού μπήκε όταν έγραφε το “Κοντσέρτο αρ. 2 για πιάνο”. Και το ίδιο έχει συμβεί και με πολλά άλλα έργα του. Αυτό αποδεικνύει και την ενιαία μορφή της δημιουργίας του. Το έργο του Μίκη Θεοδωράκη έχει πολλές δεξιοτεχνικές απαιτήσεις και ισχυρή ελληνικότητα. Είναι πρόκληση για τον ερμηνευτή. Εχει σφρίγος, ρυθμό και μεγάλη δυναμική».

info: «Μίκης Θεοδωράκης, ο Συμφωνικός».

▪ Τετάρτη 10/9, Ωδείο Ηρώδου Αττικού, 21.00. Με τον Δημήτρη Καβράκο. Την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ διευθύνει ο Λουκάς Καρυτινός. Σολίστ στο πιάνο: Τατιάνα Παπαγεωργίου. Παραγωγή: Elisarte-Ελισάβετ Παπαγεωργίου. Τιμές εισιτηρίων €25, €40, €50, €60, €80. Προπώληση στο 210-3272000, στη Στοά Πεσμαζόγλου 39 και το herodeion-events.gr. Μέρος των εσόδων θα διατεθεί για τον εμπλουτισμό της συλλογής του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου.

ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ, Ελεύθερος Τύπος, Τρίτη, 09.09.08



Εκεί ψηλά στον Υμηττό με μουσικές ακριβές



Της ΝΑΤΑΛΙ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ

Το πρωινό φως, τα τζιτζίκια, οι φωνές των παιδιών που παίζουν ποδόσφαιρο. Το φως της δύσης, τα τελευταία σμήνη πουλιών, οι σχισμές των βράχων όπου κρύβονται νυχτερίδες και πιο πάνω μια φωλιά αλεπούδων. Κι ένα αλεπουδάκι που τόλμησε να κατέβει στη συναυλία του Στέφανου Μπατάλια.
Αυτήν την τελείως διαφορετική, ποιητική εικονογραφία του Θεάτρου των Βράχων τη «συνέθεσαν» χθες δύο άνθρωποι που σε πολλές περιπτώσεις μάς έχουν δείξει πώς να εστιάζουμε την προσοχή μας σε λεπτομέρειες που κρύβουν την ουσία: ο Μάνφρεντ Αϊχερ και η Ελένη Καραΐνδρου.
Η Ελένη Καραΐνδρου, εκείνη, η μοναδική που δημιουργεί «το lamento της ανάτασης», πλαισιωμένη από τον εκλεκτικό της δισκογραφίας Μάνφρεντ Αϊχερ (ο οποίος εκτός από παραγωγός της χρόνια τώρα, έχει και την καλλιτεχνική επιμέλεια της συναυλίας της) και τον επίσης εκλεκτικό καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ Υμηττού, Παρασκευά Καρασούλο
Ο πρώτος άλλωστε σ' αυτή του την ιδιότητα χρωστά τον εκλεκτικισμό, την αρτιότητα και τη μοναδικότητα των παραγωγών της δισκογραφικής του εταιρείας, της ECM. Και η Ελένη Καραΐνδρου δεν χρειαζόταν να θητεύσει στην ποιητική των κινηματογραφικών εικόνων -του Θόδωρου Αγγελόπουλου κυρίως- για να αναπτύξει αυτό το εγγενές χάρισμα μιας συνθέτριας που η μουσική της εξ αρχής χάραζε πολύ προσωπικές διαδρομές. Απλώς χθες η κοινή τους αντίληψη για την άλλη όψη του Θέατρου των Βράχων επιβεβαίωσε και μια κοινή αισθητική, ζητούμενο για τις συνεργασίες του Αϊχερ.
Τις μικρές ποιητικές λεπτομέρειες τις πρόσεξαν στις πρόβες που κάνουν ετοιμάζοντας για την Παρασκευή και το Σάββατο μια συναυλία-γεγονός. Η Ελένη Καραΐνδρου «ακριβή στις εμφανίσεις της», όπως επισήμανε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Υμηττού Παρασκευάς Καρασούλος, επέλεξε αυτό το «μικρό φεστιβάλ με τα μεγάλα όνειρα» για την παγκόσμια πρώτη παρουσίαση της μουσικής που έγραψε για τη νέα ταινία «Η σκόνη του χρόνου» του Θόδωρου Αγγελόπουλου.
Με την καλλιτεχνική επιμέλεια του Αϊχερ και τη σκηνοθετική του Αντώνη Αντύπα, θα παρουσιαστεί και η μουσική από το «10», την εξαιρετική τηλεοπτική σειρά της Πηγής Δημητρακοπούλου, καθώς και μουσικά θέματα και τραγούδια από το θέατρο και τον κινηματογράφο, με τη σπουδαία φωνή της Μαρίας Φαραντούρη. Η Καμεράτα υπό τον Αλέξανδρο Μυράτ, η μικτή χορωδία της ΕΡΤ υπό τον Αντώνη Κοντογεωργίου, ένα κουαρτέτο τζαζ, ένα σύνολο λαϊκών οργάνων και 14 από τους κορυφαίους σολίστ με τους οποίους συνεργάζεται η Καραΐνδρου συμπληρώνουν τη μουσική παρέα που θα στείλει από «εκεί ψηλά στον Υμηττό» μια «βροχή» από ακριβές μουσικές.
Και η δημιουργός τους; Μας τη «σύστησε» ο Μάνφρεντ Αϊχερ. «Ηθελα πάντα», εξομολογήθηκε, «να γνωρίσω μια γυναίκα που να γράφει lamento, τα οποία όμως σου προκαλούν μια ανάταση ώστε από τη λύπη να βγαίνει χαρά. Η Ελένη είναι η γυναίκα που παίζει στον χώρο της ECM κομβικό ρόλο. Η μουσική της εμπεριέχει την τέχνη του απλού (που πόρρω απέχει από το απλοϊκό), τη διαλεκτική της σαφήνειας και υπαινίσσεται τη μουσική της Φύσης».
Η προετοιμασία της συναυλίας αλλά και το μικρό φεστιβάλ της ECM στον Υμηττό επέτρεψαν ένα διάλειμμα σε έναν πολυάσχολο άνθρωπο που διαρκώς ταξιδεύει. «Χθες», συνέχισε τις εξομολογήσεις του ο Αϊχερ, «μου φάνηκε ότι ακούγεται ο αέρας από τις σχισμές των Βράχων και ήλπιζα να μην αναδυθεί απότομα η σκόνη του χρόνου...Αυτές τις μέρες κάναμε πρόβες σε 38 βαθμούς με ένα "ιδρωμένο" πιάνο που ξεκουρδιζόταν. Ηταν δύσκολο. Αλλά μου άρεσε να βλέπω ανθρώπους με τόσο πάθος. Δεν το πίστευα ότι σ' αυτό το μέρος θα φτάσουμε σύντομα σε ένα τέτοιο ηχητικό αποτέλεσμα. Η εμπειρία μου ήταν ωραία. 'Ή μάλλον δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερη. Βλέπω την Ακρόπολη στις 2 τα ξημερώματα κι αυτό μπορεί να ισοσταθμίσει πάρα πολλά πράγματα».*


Νοσταλγία για τον πρώτο χορό

Η συνθέτρια αποκαλύπτει τα μουσικά κλειδιά της «Σκόνης του χρόνου»

Εχουμε συνδυάσει τις μουσικές της Ελένης Καραΐνδρου με θεάματα, κινηματογραφικά ή θεατρικά. Εχουν, όμως, και το χάρισμα να διατηρούν την αυτονομία τους και τη δική τους αφηγηματικότητα, ακόμα και όταν εντάσσονται στην παντοδύναμη εικονογραφία του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Λίγα πράγματα έχουν διαρρεύσει έως τώρα για την τελευταία του ταινία «Σκόνη του χρόνου». Εξίσου λίγα για τη μουσική της. Συνεπώς...
Από τα γυρίσματα της «Σκόνης του χρόνου» στο Μέγαρο Μουσικής. Ο Θόδωρος Αγγελόπουλος συνομιλεί με την πιανίστα, πλαισιωμένος από τον Διονύση Φωτόπουλο και τον Ανδρέα Σινάνο. Πίσω δεξιά διακρίνεται η Ελένη Καραΐνδρου. Και αριστερά, όρθια στο πιάνο, η Ρένη Πιττακή ως «συνθέτρια»
  • Κυρία Καραΐνδρου θα μπορούσατε να μας δώσετε 2-3 «κλειδιά» για τη «Σκόνη του χρόνου»;
«Στηρίζεται σε δύο βασικά μοτίβα. Στο θέμα του χορού και σ' αυτό της αναζήτησης. Γύρω απ' αυτά αναπτύσσονται παραλλαγές αλλά και άλλα θέματα. Ισως να έχετε διαβάσει ότι η "Σκόνη του χρόνου" αφορά, εκτός των άλλων, και μια ταινία μέσα στην ταινία. Ο "σκηνοθέτης" Γουίλιαμ Νταφόε γυρίζει, δηλαδή, μια ταινία για την ερωτική ιστορία των γονιών του. Σε μια σκηνή, λοιπόν, υποτίθεται ότι στα στούντιο της "Τσινετσιτά" ηχογραφείται η μουσική της ταινίας την οποία έχει γράψει η "συνθέτρια" Ρένη Πιττακή. Στη σκηνή -που γυρίστηκε στο Μέγαρο Μουσικής- εμφανίζεται και ο Αλέξανδρος Μυράτ να διευθύνει την Καμεράτα. Κι εκεί ακούγεται το θέμα του Χορού για ορχήστρα και πιάνο. Το θέμα της Αναζήτησης είναι ένα πολύ πιο δυναμικό, πολύ πιο μοντέρνο μοτίβο».

Και στο σημείωμα που συνοδεύει τη συναυλία της η Καραΐνδρου εξηγεί: «Για τη "Σκόνη του χρόνου" αυτά τα δύο καθοριστικά στοιχεία ενεργοποίησαν την έμπνευσή μου. Η αναζήτηση του χαμένου χρόνου μέσα από τη μορφή της νοσταλγικής ανάμνησης ενός πρώτου χορού κι ενός πρώτου σκιρτήματος και η καταγραφή μιας μαρτυρικής κυνηγημένης ζωής μέσα στον αιώνα που πέρασε». Η μουσική έχει ήδη ηχογραφηθεί και ο Αϊχερ προετοιμάζει τον δίσκο.

Κατά τ' άλλα, ολόκληρο το πρόγραμμα της συναυλίας της στους Βράχους έχει δημιουργηθεί σαν ένα «ηχητικό ψηφιδωτό στο οποίο η κάθε σύνθεση παίρνει τη θέση της».

Πολλά καλά είχε να πει η Καραΐνδρου για τους συνεργάτες της κατονομάζοντάς τους έναν έναν. Απ' αυτούς δύο ήταν στο πάνελ. Ο αρχιμουσικός Αλέξανδρος Μυράτ για να μιλήσει για τη μουσική της, «που απαιτεί όλη την ενέργεια και τη δύναμη εκ των έσω. Οταν πρόκειται να διευθύνω έργο της προσπαθώ να αδειάσω μέσα μου απ' οτιδήποτε άλλο...»

Η Μαρία Φαραντούρη για να ανακαλέσει τις αρχές της φιλίας της με την Καραΐνδρου όταν, έφηβες με κοινό όραμα, συμμετείχαν σε φοιτητικές συναυλίες. Αργότερα ήρθε η συνεργασία τους για τα τραγούδια της «Μεγάλης Αγρύπνιας» -«μακάρι να τα ξαναπαίξουμε» ευχήθηκε. Και εξήγησε ότι στη συναυλία θα ερμηνεύσει πέντε τραγούδια: την «Τιμή της αγάπης», «Το τραγούδι της λίμνης», μια τζαζ εκδοχή για το «Ταξίδι στα Κύθηρα» και τα τραγούδια από τη «Ρόζα» του Χριστόφορου Χριστοφή.

* Τα εισιτήρια στοιχίζουν 40 ευρώ. Ειδική τιμή προπώλησης: 30 ευρώ. Σημεία προπώλησης: Δημαρχείο Υμηττού (213-2037801), Ιανός, Public, Fnac. Τηλεφωνικά στα 801-11-60000 ή 210-6786000

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 09/09/2008

Sunday, September 7, 2008

Δημήτρης Καβράκος: «Σήμερα δεν βγαίνουν Ντομίνγκο και Παβαρότι»

«Σήμερα δεν βγαίνουν Ντομίνγκο και Παβαρότι»
Είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη. Από τα εφηβικά του χρόνια που συμμετείχε στη χορωδία Τρικάλων, όπου ερμήνευαν τραγούδια του κορυφαίου Ελληνα συνθέτη, η μουσική χαράχτηκε στο μυαλό και την καρδιά του. Η λαμπρή καριέρα του στη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης, αλλά και στα άλλα μεγάλα λυρικά θέατρα της Ευρώπης και της Αμερικής, όπου πρωταγωνιστεί εδώ και τριάντα χρόνια, δεν στάθηκε ικανή να μειώσει την αγάπη του για τα τραγούδια του Μίκη.
Την επόμενη Τετάρτη ο Δημήτρης Καβράκος καταθέτει στο Ηρώδειο μια εντελώς διαφορετική άποψη του έργου του μεγάλου δημιουργού, έχοντας στο πλευρό του συμπαραστάτες του το μαέστρο Λουκά Καρυτινό, που θα διευθύνει τη Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, αλλά και την πιανίστα Τατιάνα Παπαγεωργίου, η οποία θα ερμηνεύσει το κοντσέρτο για πιάνο αρ. 2 και είχε και την επιμέλεια της μεταγραφής των έργων στη δική του φωνή. Μια μεγαλειώδης παραγωγή με 300 συντελεστές επί σκηνής, αρκεί να συμπεριλάβουμε και τις χορωδίες της Εμπορικής Τραπέζης, που είναι και ο μέγας χορηγός της εκδήλωσης, του Δήμου Αθηναίων, του Μετσόβιου Πολυτεχνείου και της «Ambitus» του Λεοντείου Λυκείου Νέας Σμύρνης.
Ο Δημήτρης Καβράκος μιλά στην Agenda με συγκίνηση για τη μεγάλη βραδιά. Γυρίζει πίσω στην πρώτη του επαφή με το έργο του Μίκη:

«Γεννήθηκα στα Τρίκαλα Θεσσαλίας, όπου τα ακούσματά μας ήταν λιγοστά. Μέσα από τη Χορωδία Τρικάλων και τη δασκάλα μου Τερψιχόρη Παπαστεφάνου ήρθα σε επαφή με τη μουσική του Θεοδωράκη, που έγινε οδηγός μου. Μου έδωσε ελπίδες να προχωρήσω. Να πιστέψω ότι μπορώ να ασχοληθώ με το τραγούδι και τη μουσική, που πάντα ήταν το όνειρό μου.

Όταν έγινα 18 χρόνων, ήρθα στην Αθήνα για να σπουδάσω. Αργότερα, βρέθηκα στο χώρο της όπερας, ένα διαφορετικό μουσικό κόσμο, όμως ποτέ δεν ξέχασα το μελωδισμό της μουσικής του Μίκη Θεοδωράκη, που είχε αφήσει βαθιά αποτυπώματα στην καρδιά μου. Είμαι συγκλονισμένος από το έργο του, τον θεωρώ έναν από τους σημαντικότερους συνθέτες όχι μόνο στον ελληνικό, αλλά και στο διεθνή μουσικό χώρο. Είμαι βαθιά Ελληνας και πιστεύω ότι η μουσική του έχει παίξει σημαντικό ρόλο στη χώρα ολόκληρη. Μας βοήθησε να έχουμε όνειρα».

  • Δεν είναι η πρώτη φορά που συνεργάζεστε με τον Μίκη Θεοδωράκη...

Πράγματι, δεν είναι η πρώτη φορά. Εξι χρόνια πριν, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, είχα ερμηνεύσει αποσπάσματα από τον κύκλο Μαουτχάουζεν, όπου αιφνιδιάζοντας το κοινό ο συνθέτης σηκώθηκε και διηύθυνε ο ίδιος. Συμμετείχα επίσης στη Λυσιστράτη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το 2002.

  • Ποια είναι η ιδιαιτερότητα του προγράμματος της συναυλίας στο Ηρώδειο;

Πρόκειται για πρόγραμμα που δεν συνηθίζεται σε βαθύφωνους. Τα «Επιφάνια Αβέρωφ», τα οποία ερμηνεύω πρώτη φορά, είναι ένα συναρπαστικό έργο, η ποίηση του Γιώργου Σεφέρη είναι καταλυτική και με τη μελοποίηση του Μίκη αποκαλύφθηκε. Επίσης, τα μεταγραμμένα για συμφωνική ορχήστρα τραγούδια που θα ερμηνεύσω είναι κάτι εντελώς ασυνήθιστο για έναν βαθύφωνο. Πρόκειται για τραγούδια που αγαπώ βαθιά. Ανάμεσά τους το «Ασμα Ασμάτων», το «Χάθηκα», η «Μαρίνα», το «Αλλόκοτο φεγγάρι», οι «Δρόμοι παλιοί», το «Μάνα μου και Παναγιά», το «Χρυσοπράσινο φύλλο». Τραγούδια που αποτελούν κλασικές δημιουργίες του Μίκη, τις οποίες έχει αγαπήσει το κοινό και τώρα θα ακούσει σε εντελώς νέα διάσταση.

  • Θεωρείτε ότι ένας λυρικός τραγουδιστής πρέπει να τραγουδά αποκλειστικά το σοβαρό τραγούδι ή μπορεί να μπαίνει και στο πιο ελαφρύ ρεπερτόριο, όπως έκαναν οι τρεις τενόροι για παράδειγμα;

Το βρίσκω σωστό γιατί έκαναν διαφήμιση στην όπερα. Αλλωστε, όποιος μπαίνει και σε ένα άλλου είδους ρεπερτόριο, δεν σημαίνει ότι αφήνει την όπερα. Κι εγώ τώρα κάνω ένα πολύ ευχάριστο διάλειμμα. Δεν εγκαταλείπω την όπερα. Εχω μεγαλώσει με την ελληνική μουσική και τα τραγούδια. Μπορεί να υπηρετώ την όπερα, αλλά αγαπώ και το ελληνικό τραγούδι και όταν μου δίνεται η ευκαιρία το τραγουδώ.

  • Ποια είναι η γνώμη σας για τη σημερινή κατάσταση που επικρατεί στην όπερα;

Σήμερα είναι πιο δύσκολα τα πράγματα, γιατί έχουν βγει πολλοί καλλιτέχνες στην αγορά από πολλές και διαφορετικές χώρες. Μπορεί να είναι πιο μορφωμένοι από μουσικής πλευράς, αλλά καλλιτέχνες σαν τον Παβαρότι και τον Ντομίνγκο δεν βγαίνουν σήμερα. Υπάρχουν ωραίες φωνές, αλλά ως εκεί. Δεν φτάνουν στο ύψος των δύο προηγούμενων.

Πολύ συχνά διαπιστώνουμε ότι οι νεότεροι δεν σέβονται την παράδοση της όπερας. Κι αυτοί που κάνουν σήμερα τους μάνατζερ δεν γνωρίζουν την όπερα. Τους απασχολεί να βγάλουν χρήματα και να εκσυγχρονίσουν υποτίθεται το λυρικό θέατρο. Ο Ρικάρντο Μούτι, όσο καιρό ήταν στη Σκάλα του Μιλάνου, δεν δεχόταν σύγχρονες απόψεις πάνω στα κλασικά έργα της όπερας. Ελεγε χαρακτηριστικά «αν θέλετε να καταθέσετε μια μοντέρνα άποψη, κάντε το πάνω σ’ ένα καινούργιο έργο». Συμφωνώ μαζί του.

  • Δίνονται περισσότερες δυνατότητες στο εξωτερικό σ’ έναν ερμηνευτή της όπερας;

Αν δεν βγεις στο εξωτερικό, δεν μπορείς να κάνεις καριέρα ούτε στην Ελλάδα. Αν δεν αναγνωριστείς εκτός Ελλάδος, δεν σε αναγνωρίζουν ούτε εντός της χώρας σου. Κι αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην όπερα. Αλλά και στον ελληνικό κινηματογράφο. Για παράδειγμα, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος έγινε περισσότερο αποδεκτός στην Ελλάδα από τότε που βγήκε στο εξωτερικό.

  • Λείπετε τρεις δεκαετίες στο εξωτερικό, όπου κάνετε διεθνή καριέρα. Σας έλειψε η Ελλάδα όλα αυτά τα χρόνια;

Η Ελλάδα δεν έφυγε ποτέ από το μυαλό μου. Ομως κάθε χρόνο επέστρεφα, έστω για δέκα μέρες στην Ελλάδα για διακοπές. Ή αν ήμουν στην Ευρώπη για κάποια παράσταση, μετά θα ξέκλεβα λίγο χρόνο και θα ερχόμουν και στην πατρίδα. Αν και έχω εμφανιστεί στη Μετροπόλιταν Οπερα, ή στη Σκάλα του Μιλάνου, όπου είναι πολύ αυστηροί, ωστόσο το μεγαλύτερο τρακ το έχω όταν εμφανίζομαι σε ελληνικό θέατρο. Το διαπίστωσαν η Τατιάνα Παπαγεωργίου και ο μαέστρος Λουκάς Καρυτινός, κατά τη διάρκεια των προβών, όπου η συγκίνησή μου όταν τραγουδούσα τα «Επιφάνια Αβέρωφ» ήταν τεράστια. Θέλω και να τους ευχαριστήσω για τη μεγάλη συμβολή τους στην πραγματοποίηση αυτής της παράστασης, όπως και την Ελισάβετ Παπαγεωργίου της Elisarte, που έχει αναλάβει την παραγωγή.

  • Ποιες είναι οι απαιτήσεις για να ασχοληθεί κάποιος με την όπερα;

Οι απαιτήσεις είναι πολύ υψηλές. Πέρα από τις ερμηνευτικές δυνατότητες και την τεχνική κατάρτιση, για να ασχοληθείς με την όπερα πρέπει να είσαι μοναχός. Η ευθύνη είναι μεγάλη. Ούτε να αρρωστήσεις δεν μπορείς. Πρέπει να έχεις γεννηθεί για την όπερα για να ασχοληθείς με αυτήν. Να την αγαπάς και να είσαι αφοσιωμένος. Και να έχεις και την υποστήριξη και την κατανόηση της οικογένειάς σου.

  • Πότε οφείλει να σταματά ένας καλλιτέχνης;

Αμέσως μόλις αντιληφθεί ότι κάτι δεν πάει καλά. Να ανοίξει χώρο στους νεότερους. Κι εμένα μου αρέσει να βοηθάω τους νέους.

  • Σκέφτεστε αργότερα να σκηνοθετήσετε ίσως;

Όχι, δεν νομίζω ότι μου ταιριάζει. Μόνο με τη διδασκαλία θα μπορούσα να ασχοληθώ. Αλλά προς το παρόν δεν θέλω να σκέφτομαι τη στιγμή της οριστικής αυλαίας.

Info

ΜΟΤΟ: «Μίκης Θεοδωράκης, ο Συμφωνικός». Τετάρτη 10/09, Ωδείο Ηρώδου Αττικού, 9.00 μ.μ. Με τον Δημήτρη Καβράκο. Την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ διευθύνει ο Λουκάς Καρυτινός. Σολίστ στο πιάνο: Τατιάνα Παπαγεωργίου. Παραγωγή: Elisarte-Ελισάβετ Παπαγεωργίου.
Τιμές εισιτηρίων 25€, 40€, 50€, 60€, 80€. Προπώληση στο 210-3272000, στη Στοά Πεσμαζόγλου 39 και το herodeion-events.gr. Μέρος των εσόδων θα διατεθεί για τον εμπλουτισμό της συλλογής του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου. Μέγας χορηγός: Εμπορική Τράπεζα. Υπό την αιγίδα του υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών.


Από τη Δέσποινα Σαββοπούλου, φωτό Κώστας Τσιρώνης, Ελεύθερος Τύπος, Παρασκευή, 05/09/2008

Γκάρι Μουρ: Απ' το ροκ στα μπλουζ


Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΥ

«Για δεκαεννέα χρόνια, από τις αρχές του '70, έπαιζα ροκ. Ωσπου διαπίστωσα ότι δεν ανήκω σε αυτόν τον κόσμο, ούτε ταιριάζω με τους υπόλοιπους μουσικούς. Εγώ είχα άλλα πράγματα μέσα μου. Είχα εξοργιστεί και με όλες αυτές τις υπερπαραγωγές, τα άλμπουμ που τα πρόσεχαν μέχρι και την τελευταία νότα, τις συναυλίες στα τεράστια στάδια, κάτω από εκτυφλωτικούς προβολείς. Δεν ήθελα να έχω την ταμπέλα ροκ κιθαρίστας. Ημουν πάντα ελεύθερος ως μουσικός. Στα τέλη της δεκαετίας του '80 κυκλοφόρησα το άλμπουμ "Still Got the Blues" που έγινε απρόσμενα επιτυχία. Μου άνοιξε νέους δρόμους».

Ετσι ο Ιρλανδός Γκάρι Μουρ, με τη φήμη ως κιθαρίστας των Thin Lizzy και με πετυχημένα σόλο άλμπουμ άφησε το ροκ και αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά στα μπλουζ. Και έρχεται να τα παρουσιάσει ζωντανά το ερχόμενο Σάββατο στο Κλειστό Γήπεδο Φαλήρου (Τάε-Κβον-Ντο).

«Επαιζα μπλουζ πριν ακόμα γίνω γνωστός ως ροκ μουσικός», θυμάται μιλώντας στο «7». «Ημουν ένας πιτσιρικάς δεκαπέντε χρόνων στο Μπέλφαστ και ψαχνόμουνα με μπάντες που έπαιζαν καθεμιά διαφορετική μουσική. Αλλά εγώ ήμουν αφιερωμένος στα παλιά μπλουζ κομμάτια».

Για τον Γκάρι Μουρ το Μπέλφαστ, την εποχή της εφηβείας του, ήταν το πεδίο συγκρούσεων ανάμεσα στο βρετανικό στρατό και τον IRA. «Το Μπέλφαστ ήταν και είναι άγρια πόλη. Ολοι οι θρυλικοί μπλουζίστες έρχονται και παίζουν εκεί. Είναι γιατί τους εμπνέει αυτή η ατμόσφαιρα του κινδύνου».
  • Αλλα ένας λευκός Ιρλανδός πώς παίζει μπλουζ;
«Δεν έχει σημασία η εθνικότητα ή το χρώμα του δέρματός σου. Σημασία έχει η ψυχή που βάζεις καθώς παίζεις αυτήν την μουσική», απαντάει. Αλλωστε για τον Γκάρι Μουρ το μπλουζ δεν είναι μόνο μουσική. «Είναι αυτό το συναίσθημα που νιώθεις, σαν ένα στροβίλισμα, καθώς παίζεις τις νότες. Και δεν χρειάζεται να είσαι μελαγχολικός για να το νιώσεις. Υπάρχουν και σβέλτα μπλουζ όπου γιορτάζεις τη ζωή, τον έρωτα. Εγώ παίζω για ό,τι με ξεσηκώνει, ό,τι με ωθεί να ζήσω. Γράφω τραγούδια για όσα με εξοργίσουν, για όσα με καταθλίβουν και για όσα με κάνουν ευτυχισμένο».

Ο ίδιος έχει απορρίψει το ροκ παρελθόν του. «Στις συναυλίες μου παίζω μόνο μπλουζ κομμάτια. Και το κοινό τώρα πια ξέρει τι θα ακούσει όταν έρχεται να με δει. Σίγουρα υπάρχει πάντα ο συνήθης τύπος που θα φωνάξει για ένα τραγούδι που έγραψα είκοσι χρόνια πριν, αλλά δεν κάνω τέτοιες χάρες. Δεν ταιριάζουν και με το στιλ μου τώρα πια».
  • Ενα δώρο που έπιασε τόπο
Στα πενήντα έξι του χρόνια, ο Γκάρι Μουρ παίζει με αστείρευτη ενέργεια στη σκηνή. «Μάλλον εξηγείται επειδή ξεκίνησα να παίζω κιθάρα στα δέκα μου χρόνια», λέει ο ίδιος. «Τότε που είχα την αθωότητα και τον ενθουσιασμό. Από τότε δεν άλλαξα και πολύ. Νιώθω ακόμα την ανάγκη να βγω στη σκηνή και να παίξω την κιθάρα μου. Παρ' όλες τις απογοητεύσεις στην πορεία μου, ποτέ δεν σκέφτηκα να τα παρατήσω. Από την εποχή ακόμα που ο πατέρας μου μου αγόρασε μια φτηνή κιθάρα και με ρώτησε αν θέλω να μάθω να παίζω και εγώ του είπα "δεν ξέρω αλλά θα δοκιμάσω". Μου έλειπε η εκπαίδευση αλλά είχα το πάθος. Εμαθα κιθάρα ακούγοντας δίσκους του Χέντριξ και προσπαθώντας να μιμηθώ το παίξιμό του. Καθόμουν ώρες ατελείωτες προβάροντας τις νότες. Γι' αυτό και κατέληξα να μην εμπιστεύομαι τις μουσικές σχολές και τα ωδεία. Γιατί καμία σχολή δεν μπορεί να σου διδάξει το πάθος για τη μουσική».

Αυτό το πάθος λείπει και από τη σύγχρονη μουσική σκηνή, σύμφωνα με τον ίδιο: «Στο αγγλικό ραδιόφωνο ακούς μόνο τις εμπορικές ποπ αηδίες», σχολιάζει. «Είναι λυπηρό, αλλά η μουσική σκηνή βασίζεται σε αναλώσιμους ποπ σταρ που βγαίνουν από τα ριάλιτι σόου». Ποια είναι η λύση;

«Το παν είναι ως νέος μουσικός να αποκτήσεις δική σου ταυτότητα. Υπάρχουν τόσες μπάντες γύρω μας που οι επιρροές τους είναι φανερές από τις πρώτες νότες. Και να θυμάσαι ότι τη δική σου ταυτότητα δεν την αποκτάς αμέσως. Μπορεί να χρειαστούν χρόνια. Αλλά θα νιώσεις ότι είσαι έτοιμος όταν θα έχεις βρει τον δικό σου μοναδικό ήχο. Οπως με τους δασκάλους του μπλουζ, όπου ακούς μερικές νότες και αμέσως καταλαβαίνεις ποιος είναι. Και αυτό δεν θα σου το μάθει καμία σχολή και κανένας υπολογιστής. Θα το βρεις μόνος σου, παίζοντας συνεχώς».

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία / 7 - 07/09/2008