Το Φεστιβάλ Κυκλάδων ανοίγει... πανιά

«4ο Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Κυκλάδων»

Του Κώστα Ονισένκο, Η Καθημερινή, Tετάρτη, 3 Σεπτεμβρίου 2008

Πατώντας καλά στα πόδια του, μετά από τέσσερις επιτυχημένες χρονιές, το Φεστιβάλ Κλασικής Μουσικής Κυκλάδων σκοπεύει να επεκταθεί και σε άλλα νησιά, εκτός από τη Σύρο, όπου διεξάγεται.

Η διοργάνωση, που έχει γίνει πλέον θεσμός για την Ερμούπολη, φιλοξενεί κάθε χρόνο μεγάλο αριθμό καταξιωμένων μουσικών από την Ελλάδα και τον κόσμο, με σκοπό οι κάτοικοι και επισκέπτες της Σύρου να έχουν τη δυνατότητα γνωριμίας με την κλασική μουσική.

Με χαλαρή διάθεση

Η «γνωριμία» ευνοείται από τη χαλαρή διάθεση των καλοκαιρινών διακοπών αλλά και την επιλογή κλασικών έργων που δεν απαιτούν εξειδικευμένη μουσική παιδεία. Το περασμένο Σάββατο ολοκληρώθηκε το «4ο Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Κυκλάδων» και ήδη μπήκαν σε εφαρμογή οι ιδέες για την επόμενη διοργάνωση.

Το γεγονός ότι το Φεστιβάλ αναφέρεται εξαρχής ως «Κυκλάδων» και όχι Σύρου ή Ερμούπολης, όπως μας εξηγούν οι διοργανωτές, φανερώνει τη διάθεση να μη μείνει στα -όχι και τόσο στενά- όρια του νησιού.

«Διαλέξαμε την Ερμούπολη γιατί είναι ένα υπέροχο μέρος με αστικά στοιχεία, ενώ και το θέατρο Απόλλων είναι μοναδικό. Ομως το όραμά μας ήταν να δημιουργήσουμε ένα θεσμό για όλες τις Κυκλάδες με ακτινοβολία σε όλο τον κόσμο», περιγράφει στην «Κ» ο κ. Κώστας Φωτόπουλος, ένας από τους εμπνευστές του φεστιβάλ.

Επέκταση

Από την επόμενη χρονιά θα ξεκινήσει εντατική προσπάθεια «επέκτασης» του φεστιβάλ στην Τήνο, τη Μύκονο, την Ιο, κ.ά. Οπως μας εξηγεί ο καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ κ. Γιάννος Μαργαζιώτης, το γεγονός της έλλειψης κατάλληλων χώρων δεν θα σταθεί εμπόδιο καθώς τα είδη και τα σχήματα της μουσικής θα επιλεγούν με βάση τις υπάρχουσες υποδομές.

Ο Γιάννος Μαργαζιώτης, που «τυχαίνει» να είναι από τους κορυφαίους Ελληνες βιολονίστες, σκέφθηκε να χρησιμοποιήσει με έναν ακόμα τρόπο τους μουσικούς που συμμετέχουν στο Φεστιβάλ: «Θα ήταν καλό όλοι αυτοί οι καταπληκτικοί μουσικοί -για όσο καιρό είναι εδώ- να κάνουν μαθήματα του αντικειμένου τους. Θα το ονομάσουμε “Θερινή Μουσική Ακαδημία” και -όπως ευελπιστούμε- θα δώσει τη δυνατότητα σε νέους μουσικούς μας να διδαχθούν από τους κορυφαίους του είδους».

Παράλληλα, για το φεστιβάλ του 2009, σχεδιάζεται μια λαϊκή συναυλία που θα απευθύνεται αποκλειστικά στους μόνιμους κατοίκους της Σύρου.

Υπόκλιση στον «μικρό Μότσαρτ»

Ο εννιάχρονος πιανίστας Μαρκ Γιου εντυπωσίασε την περασμένη Κυριακή στο Φεστιβάλ Ρroms του ΒΒC

Ο «μικρός Μότσαρτ» στον οποίο αρέσουν το πινγκ πονγκ, τα ανέκδοτα και το κολύμπι. Ο μικρός Μαρκ Γιου μόλις προσφάτως ψήλωσε τόσο ώστε να πόδια του να φθάνουν άνετα στα πεντάλ του πιάνου

ΛΟΝΔΙΝΟ. Τον αποκαλούν «μικρό Μότσαρτ» και μόλις προσφάτως, σε ηλικία 9 ετών, ψήλωσε τόσο ώστε να πόδια του να φθάνουν άνετα στα πεντάλ του πιάνου. Ο μικρός Μαρκ Γιου από το Λος Αντζελες έκανε το ντεμπούτο του στο διάσημο Φεστιβάλ Ρroms του ΒΒC την περασμένη Κυριακή κερδίζοντας το θερμό χειροκρότημα του κοινού και παράλληλα κατακτώντας τον τίτλο του νεότερου καλλιτέχνη ο οποίος έχει εμφανιστεί στην 114χρονη ιστορία της διοργάνωσης.

«Φυσικά και δεν έχω τρακ» δήλωσε ο μικρός Μαρκ στη βρετανική εφημερίδα «Ιndependend» λίγες ώρες πριν από την εμφάνισή του στο Royal Αlbert Ηall. «Οσο μεγαλύτερο είναι το κοινό τόσο καλύτερα παίζω.Αγχος αισθάνομαι μόνο όταν δεν είμαι καλά προετοιμασμένος, αλλά αυτό δεν μου συμβαίνει συχνά. Είναι πραγματικά θαυμάσιο το να βρίσκομαι στη σκηνή.Οταν είμαι εκεί επάνω, δεν υπάρχει τίποτε πιο συναρπαστικό από το να νιώθω ότι εγώ, η Ορχήστρα και το κοινό βρισκόμαστε σε απόλυτη αρμονία».

Παρ΄ ότι ο μικρός Μαρκ αφιερώνει στη μελέτη περίπου οκτώ ώρες την ημέρα, δηλώνει πως έχει χρόνο να ζήσει την παιδική του ηλικία παίζοντας στο πάρκο με τους φίλους του. Παράλληλα, του αρέσει να παίζει πινγκ πονγκ, να λέει ανέκδοτα και να κολυμπά. Αυτή την εποχή σπουδάζει σύνθεση στο Λος Αντζελες και παράλληλα ταξιδεύει συχνά στην Κίνα, από όπου κατάγεται, προκειμένου να παρακολουθεί μαθήματα στο Ωδείο της Σανγκάης.

Σύμφωνα με τον ίδιο τον Μαρκ, η 34χρονη μητέρα του είναι το σημαντικότερο πρόσωπο της ζωής του. «Αν ο Θεός μού έκανε ένα δώρο, αυτό ήταν η μαμά μου που είναι ο καλός μου άγγελος» δηλώνει χαρακτηριστικά. Οσο για την ίδια την κυρία Γιου, η οποία επί του παρόντος εκτελεί χρέη δασκάλας, μάνατζερ και συνοδού στα ταξίδια του γιου της, ισχυρίζεται ότι προσπαθεί να μη σκέφτεται το μέγεθος της ευθύνης. «Την περίοδο της εγκυμοσύνης μου ούτε καν είχα σκεφθεί ότι ο Μαρκ θα ήταν μια ιδιοφυΐα» λέει συγκεκριμένα και προσθέτει: «Το μόνο που έκανα ήταν να ακούω κλασική μουσική, καθώς πίστευα ότι αυτό θα βοηθούσε το μωρό μου να αναπτύξει την αγάπη του για αυτό το είδος...».

Δημήτρης Παπαδημητρίου: «Αναζητώ το είδωλό μου στο στιλπνό σύμπαν των ποιητών»

Ενα ταξίδι στον κόσμο της μουσικής. Μία συναυλία για τις πατρίδες που κουβαλάμε μέσα μας και για τους ανθρώπους χωρίς πατρίδα, τους Ελληνες της διασποράς από έναν δημιουργό που κουβαλάει την Αλεξάνδρεια στη ζωή και το έργο του

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ TEA ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΟΥ, Ημερησία 30/08/2008

Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου συμμετέχει στον εορτασμό των 75 χρόνων από την ίδρυση του Συνδέσμου Αιγυπτιωτών Ελλήνων με συναυλία στο Ηρώδειο στις 6 Σεπτεμβρίου, στην οποία θα τραγουδήσουν η Φωτεινή Δάρρα και ο Δημήτρης Ανδρεάτος, καθώς και οι: Γιώργος Φλωράκης, Ανδρέας Σμυρνάκης. Συμμετέχει η Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, υπό τη διεύθυνση του Ανδρέα Πυλαρινού.

Στην καρδιά της συναυλίας δύο Ελληνες της διασποράς. Δύο ποιητές της συνέχειας της ελληνικότητας: Ο Γιώργος Σεφέρης και ο Κωνσταντίνος Καβάφης αναδεικνύονται μέσα από το έργο του Δημήτρη Παπαδημητρίου «γι Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός». Η συζήτηση με τον Δημήτρη Παπαδημητρίου γίνεται ένα ταξίδι, στον κόσμο της μουσικής και του λόγου... Στον κόσμο της σύνθεσης και της αναζήτησης «της επανάκτησης της αθωότητας». Η παρέμβαση της Φωτεινής Δάρρα αναδεικνύει το δρόμο του ερμηνευτή που φτάνει στην κορυφή της έμπνευσης.

• Πώς θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας, ως μουσικό, έναν έντεχνο συνθέτη με λαϊκά χαρακτηριστικά ή έναν λαϊκό συνθέτη που στηρίζεται στη γνώση και τις αρχές της έντεχνης μουσικής;

Ανάμεσα σε δύο φωτεινές όχθες κινείται ένα σκοτεινό ποτάμι που διασχίζει υποχρεωτικά ο σύγχρονος καλλιτέχνης. Η μια φωτεινή όχθη είναι η απόλυτη αθωότητα της λαϊκής τέχνης. Η απέναντι φωτεινή όχθη, η απόλυτη κυριαρχία στους νόμους της τέχνης μέσα από τη βιωμένη γνώση και το ταλέντο. Διαβαίνουμε με μόχθο το σκοτεινό ποτάμι της σύγχυσης που δημιουργεί η αβίωτη πληροφορία. Η επανακατάκτηση της λαϊκής αθωότητας για μάς τους σύγχρονους πληροφορημένους ανθρώπους είναι ανάγκη και μονόδρομος.

• Μετά την έντονη μουσική περίοδο που ξεκίνησε στη δεκαετία του 60 που μελοποίησε τα έργα μεγάλων ποιητών, εσείς ουσιαστικά επιστρέφετε σήμερα ξανά στον υψηλό ποιητικό λόγο για να συνθέσετε τα τραγούδια σας. Ποια είναι στοιχεία που σας διαφοροποιούν από εκείνα τα τραγούδια;

Ξεκινώ από αυτό που οι έντεχνοι συνθέτες του παρελθόντος μας παρέδωσαν. Αλλά και από τα «απλά» ελληνικά τραγούδια που είναι η γη και το νερό μας και από αυτά προβάλλει και αυτή η προσπάθεια που γονιμοποιεί το σύγχρονο (μη φολκλορικό) ελληνικό μουσικό ιδίωμα. Ότι σκέπτομαι το σκέπτομαι προσθετικά. Σαν μια παράλληλη δράση. Σαν διαφορά πάντως εμφανώς θα λέγαμε πως είναι η εξαρχής σύνθεσή τους σε φόρμες σύνθετες και ενορχηστρώσεις συμφωνικές. Δεν αναζητώ, ωστόσο, τη διαφοροποίηση από την αλυσίδα ή τη βελτίωση (ποιος τα ξέρει άλλωστε αυτά;), αλλά το ιστορικό προχώρημα που προσφέρει προοπτική ζωής με ένα νέο ενδιαφέρον παράλληλο είδος.

• Τι αναζητάτε στον ποιητικό λόγο και με ποιο τρόπο νομίζετε ότι μπορεί καλύτερα ο συνθέτης να αναδείξει το έργο του ποιητή;

Αναζητώ το είδωλό μου στο στιλπνό σύμπαν των ποιητών, όπως κάθε αναγνώστης. Απλά εγώ το καταγράφω μουσικά. Αυτή η επανασύνθεση μουσικής και λόγου είναι το πιο φυσικό πράγμα, αφού και η μουσική και η ποίηση προέρχονται από το τραγούδι, το έπος. Ο μεταγενέστερος διαχωρισμός τους σε ξεχωριστά είδη δημιούργησε μια περίεργη εκατέρωθεν καλλιτεχνική αλαζονεία, που όμως δεν παρακολουθείται από το κοινωνικό σύνολο. Αντίθετα ο λαός επιχαίρει έκδηλα σε κάθε πετυχημένη επανένωση ποίησης και μουσικής. Ο γέρο-Όμηρος, αλλά και οι τραγικοί τρίβουν τα χέρια τους. Στις αποτυχίες όμως... όλοι μπορούν να επιχειρηματολογούν... θεωρητικά.

• Στη συναυλία του Ηρωδείου κεντρικό σημείο είναι η «Συνάντηση Καβάφη - Σεφέρη». Τι αναδεικνύει αυτή η συνάντηση μέσα από το έργο σας; Πού συναντώνται και πού χωρίζουν οι δύο δημιουργοί;

Η μελοποίηση όπως είπαμε είναι η στιγμιαία αντανάκλαση του κόσμου του συνθέτη στον στιλπνό κόσμο του ποιητή. Είναι νομίζω ενδιαφέρον να δει κανείς αυτό το πείραμα κατά παράταξιν όχι για να σκεφτεί τις διαφορές των δύο μεγάλων -δεν περιμένει κανείς εμένα για να το κάνει- αλλά για να σκεφτεί μέσα στο μουσικό κοινό σύμπαν τι αναδίδουν δύο τόσο διαφορετικοί ποιητικοί κόσμοι. Επιπλέον, ο Καβάφης είναι για μας η Αλεξάνδρεια και ο Σεφέρης η Αθήνα (ο Ελύτης το Αιγαίο κ.λπ.). Δύο πόλεις που μας όριζαν και μας ορίζουν ακόμα. Οι δύο ποιητές έχουν δύο στέρεα σύμπαντα που αυτόματα εξορίζουν ο ένας τον άλλον. Αν βρεθείς στο βαρυτικό πεδίο του ενός ο άλλος σου φαίνεται ξένος. Όμως η μουσική ίσως να δημιουργεί ένα υπερ-κουκούλι που να τους ενώνει, όπως είναι και η ψυχή μας, που είτε το θέλουν είτε όχι τους περιέχει. Εξάλλου κάποιος παλιός φίλος έλεγε πως Ταλέντο είναι Αλχημεία. Να ενώσεις αυτά που κανείς άλλος δεν μπορεί. Είμαι καταδικασμένος να προσπαθώ -σαν τον Μέρλιν.

• Μουσική κατά παραγγελία. Εχετε δηλώσει ότι είναι ο καλύτερος τρόπος να δημιουργεί κάποιος. Τι εννοείτε;

Ο νέος καλλιτέχνης μηρυκάζει συνήθως μια αυτοφυή καλλιτεχνική παραγωγή που συνήθως επαναλαμβάνεται για λίγο σε παραλλαγές και μετά σβήνει, εξαερούται. Η παραγγελία είναι μια πίεση δημιουργίας σε περιοχές πιο βαθιές από την αυτονόητη για τον καθένα μας. Εκεί υποχρεώνεσαι να βρεις τον εαυτό σου σε άλλες, άγνωστες ακόμα και σε σένα μουσικές εκδοχές, να βαθύνεις και να πλατύνεις. Να μελετήσεις. Χωρίς κυρίως το θέατρο και τον κινηματογράφο ένας συνθέτης παραμένει ατροφικός. στερα, αποδέχεσαι μια παραγγελία, δεν υπακούς τυφλά. Το στοιχείο της αποδοχής κρύβει μιαν απάτη: Αποδέχεσαι να γράψεις νωρίτερα και επ αμοιβή κάτι που θα έγραφες και από μόνος σου σε άλλο χρόνο. Ο χρόνος είναι η μόνη δέσμευση. Και τελικά χάρις στις παραγγελίες πραγματοποιείς σε χρόνο συγκεκριμένο ένα έργο που ίσως να έμενε ανολοκλήρωτο αν δεν υπήρχε ο χρηστικός αποδέκτης.

• Εμφανίζεστε στο Ηρώδειο με τον Σύνδεσμο Αιγυπτιωτών Ελλήνων. Τι σημαίνει για σας η Αίγυπτος και πόσα και ποια από τα στοιχεία της κρατάτε ακόμα; Ποια από αυτά «φαίνονται» στη μουσική σας;

Κάποιοι κραδασμοί, κάποιες συμπεριφορές, κάποιες δομές, κάποιος εσωτερικός φωτισμός, όλα αυτά συνθέτουν ένα φυσικό τοπίο μιας άλλης Ελλάδας, αυτής που αναδείχθηκε στην Αίγυπτο. Η Αλεξάνδρεια είναι η πόλη που πραγματοποίησε το μέγιστο όραμα του ιδρυτή της, του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τον πολιτιστικό συγκρητισμό. Νομίζω η αλχημιστική της ικανότητα σύνθεσης ενότητας από διάφορα και αντίθετα μέρη είναι ένα στοιχείο που μου αρέσει να καλλιεργώ.

Για «δύσκολες αποστολές»

• Κυρία Δάρρα, έχετε τραγουδήσει και τραγουδάτε κάθε είδους τραγουδιών. Τι το ξεχωριστό απαιτείται για τα τραγούδια που θα ερμηνεύσετε στο Ηρώδειο. Τι είδος προσέγγιση χρειάζεται η μουσική -και η μελοποίηση- του κ. Παπαδημητρίου σε ποιητές όπως ο Καβάφης, ο Σεφέρης, ο Ελύτης και οι άλλοι που «συμμετέχουν» στο πρόγραμμά σας; Κι ακόμη, τι σημαίνει να τραγουδάτε για μια κοινότητα Ελλήνων που σίγουρα κουβαλάνε τους δεσμούς που μας ενώνουν με μια άλλη χώρα, την Αίγυπτο;

Από όλα τα είδη τραγουδιών που καλούμαι να τραγουδήσω το πιο πολυδιάστατο είναι σίγουρα αυτό που συνθέτουν οι έντεχνοι συνθέτες μας. Έχω την τιμή να αναλαμβάνω «δύσκολες αποστολές» όπως αυτές του Μίκη Θεοδωράκη, του Νίκου Μαμαγκάκη, του Νίκου Ξυδάκη κ.α. Αυτό που απαιτείται είναι αρχικά μελέτη του κάθε μέρους ενός συνόλου. Του ποιητικού κειμένου και του μουσικού κειμένου σαν περιεχόμενο και σαν τεχνικές δυσκολίες. Ξεπερνώντας αυτά τα πρώτα στάδια προσπαθώ να συνθέσω μια συνολική ερμηνεία που να υπηρετεί το μεγάλο και σύνθετο έργο. Σε τέτοια έργα κάθε νότα πρέπει να έχει τον λόγο της και είναι απαραίτητη η συνεργασία με τον συνθέτη. Είναι για μένα ιδιαίτερη τιμή να καλούμαι να συνδράμω για την ενίσχυση του ταμείου του Απόρου Αιγυπτιώτη. Η Ελλάδα χρωστάει πολλά στον Ελληνισμό της διασποράς.

Paul McCartney - Amy Winehouse

Σόρι Πολ...

Ο Σερ Πολ ΜαΚάρτνεϊ αμπαλάρει την κιθάρα του και ετοιμάζεται για Τελ Αβίβ. Τον επόμενο μήνα, 43 χρόνια μετά την απαγόρευση συναυλίας των Μπιτλς εκεί, το σκαθάρι θα παίξει τελικά στις 25 Σεπτεμβρίου. Τότε η αιτιολογία ήταν πως το μεγαλύτερο ποπ συγκρότημα της Ιστορίας θα εκμαύλιζε την ισραηλινή νεολαία. Τώρα, νωρίτερα μέσα στη χρονιά, ο Ισραηλινός πρέσβης Ρον Πρόσορ, σε επίσκεψή του στο Λίβερπουλ, ζήτησε συγγνώμη, πριν ο Πολ δηλώσει: «Δεν κρατιόμαστε να πάμε εκεί και να ροκάρουμε». Πρόσθεσε ακόμα, πως έχει ακούσει πολλά καταπληκτικά για την πόλη και τη χώρα του Ισραήλ, αλλά άλλο να ακούς και άλλο να τα δεις από κοντά. [Β.Β.]

---

Γαλλική απογοήτευση

Οι Γάλλοι (ήταν από εκείνους που) έχασαν. Εϊμι περίμεναν κι Εϊμι δεν είδαν. Επρεπε να το περιμένουν όμως, γιατί πάντοτε υπάρχει ένα ρίσκο με τις συναυλίες της Εϊμι Γουάινχάουζ. Fifty-fifty είναι οι πιθανότητες να γίνει κάποιο προγραμματισμένο της live, για να μην πω εβδομήντα-τριάντα -με το εβδομήντα, φυσικά, να πηγαίνει στη ματαίωση. Είδηση λοιπόν θα ήταν η παρουσία της στο τριήμερο φεστιβάλ Rock En Seine (Παρίσι) και όχι η («λόγω ασθενείας, παρέμεινε κλινήρης στο σπίτι της στο Λονδίνο») απουσία της. Το επόμενο Σάββατο η Εϊμι θα παίξει(;) στο φεστιβάλ Isle of Wight. Τι απόδοση δίνει το Στοίχημα στην πραγματοποίηση του live; [Δ.Κ.]

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 01/09/2008

Αναζητείται πάμπλουτος φιλόμουσος

Η ιστορία ενός παθιασμένου συλλέκτη δίσκων

Επιμέλεια: ΝΑΤΑΛΙ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 01/09/2008

Λέγεται Πολ Μογουίνι και είναι ένας Αμερικανός πρώην δισκοπώλης που ζει στο Πίτσμπουργκ. Ε, και; Ο κ. Μογουίνι δεν είναι μόνον αυτό. Είναι, όπως διαβεβαιώνει το «Νουβέλ Ομπζερβατέρ», ο μεγαλύτερος συλλέκτης δίσκων στον κόσμο. Διαθέτει μεταξύ άλλων ένα εκατομμύριο βινίλια, 1,5 εκατομμύριο σινγκλς, 300.000 cd κ.ά. Το σύνολο ξεπερνά τα 6 εκατομμύρια τίτλους, από όλα τα μουσικά είδη. Ομως, ούτε και γι' αυτό τον λόγο θα είχε ασχοληθεί απαραιτήτως μαζί του ο αμερικανικός και ο γαλλικός Τύπος.

Την προηγούμενη εβδομάδα ο 68χρονος κ. Μογουίνι εξέπεμψε ξανά από το Ιντερνετ SOS. Από τον Φεβρουάριο, ο παθιασμένος συλλέκτης αναζητεί εκείνον που θα θελήσει να αγοράσει πλήρη τη συλλογή του, καθώς ο ίδιος επειδή πάσχει από διαβήτη έχει χάσει σχεδόν εντελώς την όρασή του και δεν είναι πλέον σε θέση να φροντίσει τους δίσκους του. Η συνολική αξία της συλλογής ανέρχεται στα 50 εκατομμύρια δολάρια, ο ίδιος όμως τη δίνει έναντι 3 εκατομμυρίων. Δυστυχώς, μέχρι στιγμής δεν έχει βρεθεί κάποιος που θα δεχτεί να δώσει ένα τόσο μεγάλο ποσόν αλλά και θα εγγυηθεί τις προϋποθέσεις για τη φιλοξενία και τη συντήρηση τόσων δίσκων.

Ο κ. Μογουίνι αγόρασε τον πρώτο του δίσκο όταν ήταν 8 ετών. Ηταν ένα τραγούδι του Φράνκι Λέιν σ' έναν δίσκο 45 στροφών. Ακούγοντας το δισκάκι ξανά και ξανά, στο τέλος το κατέστρεψε. Φρόντισε να προσέξει περισσότερο τον επόμενο δίσκο που αγόρασε. Εκτοτε, και για τα επόμενα χρόνια, το χαρτζιλίκι του πήγαινε κατευθείαν για δίσκους. Και το ίδιο εξακολούθησε να κάνει με όσα χρήματα του περίσσευαν από τη δουλειά του ως πωλητή σε κάποιο πολυκατάστημα. Οταν τα βινίλιά του κατέλαβαν και την παραμικρή γωνιά τής, αρκετά ευρύχωρης, κάβας του σπιτιού του, η οποία είχε μετατραπεί σε δισκοθήκη, η γυναίκα του τον προειδοποίησε: «Ή τα βινίλια ή εγώ».

Ετσι εκείνος αγόρασε μια τεράστια παλιά αποθήκη, εγκατέστησε τη συλλογή του και λίγο αργότερα εγκαινίασε και το δισκοπωλείο του «Record-rama», ένα δισκοπωλείο όμως που ο ιδιοκτήτης του περισσότερα αγόραζε παρά πούλαγε. Αλλά κι από ό,τι πούλαγε, φρόντιζε να κρατά τουλάχιστον ένα αντίτυπο. Ταυτόχρονα έφτιαξε το ηλεκτρονικό αρχείο της συλλογής του ανά είδος, χρονολογία, καλλιτέχνη, υλικό, κατηγορία: βινίλια, 78άρια, 45άρια, cd, σινγκλς, EP's, LP's, κασέτες. Και ροκ, τζαζ, κάντρι, R&B, μπλουζ, νιου-έιτζ, σάουντρακς του Χόλιγουντ, μιούζικαλ του Μπρόντγουεϊ, φολκ, έθνικ, παιδικά, σατιρικά, χριστουγεννιάτικα...

Πλοηγός επί 68 χρόνια σε ένα πέλαγος μουσικής, ο Μογουίνι αρρώστησε πέρυσι. Η κατάσταση της υγείας του, του στέρησε τη δυνατότητα να χαϊδεύει τα εξώφυλλα από τα βινίλιά του, να χαζεύει τους τίτλους, να ενημερώνει το αρχείο του. Τον περασμένο Φεβρουάριο έκλεισε το δισκοπωλείο του και αποφάσισε να πουλήσει τη συλλογή του. Ελπίζει να βρει έναν εξίσου παθιασμένο συλλέκτη ,που θα φροντίσει αυτό που για τον ίδιο υπήρξε η ίδια του η ζωή. Αναζητάται ο εκατομμυριούχος που θα επενδύσει σε ό,τι η επίσημη εμπορική δισκογραφία θεωρεί παρελθόν: βινίλια, κασέτες και cd.

Τζόαν Μπαέζ: «Εχω δίκιο, όπως είχα και πριν από 40 χρόνια»

Η θρυλική μουσικός και αντιπολεμική ακτιβίστρια από τα χρόνια του '60, Τζόαν Μπαέζ, κυκλοφορεί νέο άλμπουμ με τραγούδια από τον Τομ Γουέιτς και τον Ελβις Κοστέλο

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 01/09/2008

«Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι κριτικές ενάντια στην πολιτική των ΗΠΑ ήταν αντιπατριωτικές. Κανείς δεν αγαπούσε περισσότερο τον πόλεμο από τον πρόεδρό μας· έτσι λίγα χρόνια μετά έφτασα στο σημείο να πιστεύω ότι αν έλεγα στη διάρκεια μιας συναυλίας αυτό που πίστευα για τον πόλεμο στο Ιράκ ή την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη, το κοινό μου θα αποχωρούσε μαζικά. Αλλά παρ' όλα αυτά, το έκανα. Και ήταν ένα είδος τίτλου τιμής για μένα το γεγονός ότι ήμουν αντιδημοφιλής».

Η Τζόαν Μπαέζ φυσικά δεν το έβαλε κάτω. Αλλωστε, από την εποχή που βγήκε στη σκηνή πυροδοτώντας με τα τραγούδια της τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας ενάντια στον Πόλεμο του Βιετνάμ και συνδέοντας τη μουσική της με την υπόγεια κουλτούρα του '60, πίστευε ότι «σε καιρούς σύγχυσης, η μουσική και η πολιτική πρέπει να αναμειγνύονται».

«Ρεαλίστρια, αλλά πιστεύοντας ακόμα στη δύναμη των κινημάτων όπως το '60, η 67χρονη Τζόαν Μπαέζ επιστρέφει με νέο άλμπουμ»

Και αυτό κάνει στο νέο της άλμπουμ «Day after tomorrow» (Hitch Hyke), που κυκλοφορεί μέσα στην επόμενη εβδομάδα. Μια σειρά τραγουδιών διαμαρτυρίας, σε παραγωγή του βετεράνου Αμερικανού τροβαδούρου Στιβ Ερλ, και με συνθέσεις που υπέγραψαν μουσικοί όπως ο Τομ Γουέιτς και ο Ελβις Κοστέλο. Ενα άλμπουμ που έρχεται την κατάλληλη στιγμή. «Τώρα επιτέλους το κοινό δεν με κοιτάει άγρια όταν ασκώ κριτική στην κυβέρνηση και τους λέω "Είχα δίκιο πριν από σαράντα χρόνια και έχω και τώρα"» εξηγεί η ίδια. «Το κόλπο του Μπους ήταν να αποκαλεί όλους τους διαφωνούντες προδότες. Ο κόσμος άργησε, αλλά κατάλαβε πόσο διεστραμμένος και επικίνδυνος είναι».

Στα εξήντα επτά της χρόνια, η Τζόαν Μπαέζ τραγουδάει στο εικοστό τέταρτο άλμπουμ της «κάθε μέρα που είσαι ζωντανός, είναι άλλη μια ευκαιρία για να κανεις το σωστό...». Η ίδια αυτοσαρκάζεται λέγοντας: «Είμαι τελικά μέρος της ιστορίας, ένας ζωντανός αναχρονισμός. Αντιπροσωπεύω για όλους το κίνημα του '60 σε τέτοιο βαθμό, ώστε πριν ακόμα ανοίξω το στόμα μου όλοι ξέρουν τι περίπου θα πω. Παρ' όλο που δεν είμαι πια τόσο δραστήρια όσο στο παρελθόν». Κι όμως οι συντηρητικοί, οι ορκισμένοι εχθροί της, τη θεωρούν ακόμα επικίνδυνη. Ενα χρόνο πριν, ο αμερικανικός στρατός της απαγόρευσε να τραγουδήσει στο στρατιωτικό νοσοκομείο του Walter Reed. «Δεν ταιριάζουν εδώ τα τραγούδια της» ήταν η δικαιολογία της διεύθυνσης.

Τώρα, πάντως, η ίδια υποστηρίζει τον Μπαράκ Ομπάμα για πρόεδρο των ΗΠΑ. Δεν κάνει προπαγάνδα υπέρ του, απλά του έστειλε μια επιστολή όπου μεταξύ άλλων έγραφε ότι για πολλά χρονια δεν ανακατευόταν με τα επίσημα κόμματα που διεκδικούσαν την εξουσία. «Προσπάθησα όλη μου τη ζωή να δώσω φωνή σε όσους φιμώνονται, να δώσω ελπίδα στους απελπισμένους, κουράγιο στους απεγνωσμένους, ενάντια στον κυρίαρχο κυνισμό και την παθητικότητα» έγραφε. «Αλλά τώρα πιστεύω ότι αν κάποιος μπορεί να ταράξει τα νερά στην Ουάσιγκτον, αυτός θα είναι ο Ομπάμα».

Αλλά όπως πάντα δηλώνει ρεαλίστρια, αφού δεν περιμένει και πολλά από έναν πολιτικό. «Είμαι πολύ έξυπνη για να είμαι αισιόδοξη» καταλήγει. «Πιστεύω όμως στους ανθρώπους. Ξέρω πως τους δύσκολους καιρούς ξεπηδάνε άνθρωποι σαν τον Στιβ Ερλ ή τον σκηνοθέτη Μάικλ Μουρ. Και έτσι βρίσκω συμμάχους στον αγώνα μου». Οσο για την τωρινή κατάσταση, «τα τραγούδια του '60 όπως το "We shall overcome", είκοσι χρόνια πριν ήταν τραγούδια νοσταλγίας. Τώρα οι άνθρωποι τα τραγουδάνε δυνατά και εννοούν κάθε τους στίχο. Κι αυτό με κάνει ευτυχισμένη». *

Με σαμπάνια και σερβικό ούζο

Γκόραν Μπρέγκοβιτς

Της ΝΑΤΑΛΙ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 01/09/2008

Τον Γκόραν Μπρέγκοβιτς τον πρωτοβάλαμε στις δισκοθήκες μας με τα σάουντρακ που είχε γράψει για τις ταινίες του Κουστουρίτσα. Μπορεί η συνεργασία τους να έληξε ξαφνικά και φορτισμένα, ο Μπρέγκοβιτς ωστόσο συνεχίζει έκτοτε να διεκδικεί και μόνος του μερίδιο σ' αυτή τη γοητευτική βαλκανική πολύχρωμη «τρέλα» που εμπεριέχει εξίσου και τη χαρά και τη λύπη και τον «διονυσιασμό» υπέρ της μίας ή της άλλης. Δεν είναι τυχαίο ότι η μπάντα και η χορωδία που τον συνοδεύουν σταθερά τα τελευταία χρόνια, βαφτίστηκε «Ορχήστρα για γάμους και κηδείες».

Με στοιχεία από το βαλκανικό «ντουέντε», κατευθείαν απόγονο της τσιγγάνικης σοφίας, της στωικότητας αλλά και του τρόπου να δοξάζεις το κάθε μέρα, ο Μπρέγκοβιτς συχνότατος επισκέπτης στη χώρα μας, αφού λίγες μέρες πριν περιόδευσε σε διάφορες ελληνικές πόλεις και το Σαββατοκύριακο συμμετείχε στα «Πρέσπεια», έρχεται και στο Ηρώδειο. Μεθαύριο θα είναι εκεί με την 40μελή ορχήστρα και χορωδία του, για να παρουσιάσει ξανά την περίεργη όπερά του «Karmen with a happy end», αποσπάσματα από τις μουσικές του για τον «Καιρό των Τσιγγάνων», το «Arizona Dream», το «Underground» και τη «Βασίλισσα Μαργκό» κι ένα δείγμα από το ολοκαίνουργιο άλμπουμ του «Αλκοόλ», έναν δίσκο αφιερωμένο στο αλκοόλ.

«Το καινούργιο μου άλμπουμ είναι λίγο παράδοξο», παραδέχεται και ο ίδιος. Και μας εξηγεί: «Στην πραγματικότητα είναι ένα άλμπουμ που εμπεριέχει δύο μεγάλα κεφάλαια, δύο διαφορετικές ενότητες. Η πρώτη, που ονομάζεται Slimovitsa, είναι ένα live που ηχογραφήθηκε σε ένα φεστιβάλ στη Νότια Σερβία, όπου όλοι οι παρευρισκόμενοι έπιναν το τοπικό μας ποτό, τη σλιμοβίτσα -κάτι αντίστοιχο με το ούζο- και χόρευαν ασταμάτητα. Η δεύτερη ενότητα θα λέγεται Σαμπάνια και ουσιαστικά θα ηχογραφηθεί στη συναυλία μου στο Μιλάνο στις 14 και 15 Σεπτεμβρίου. Θα είναι ένα κονσέρτο με βιολιά και θα συμμετέχουν και δύο μεγάλες ορχήστρες. Με λίγη δόση χιούμορ, θα έλεγα ότι η μία ενότητα του άλμπουμ είναι ακούσματα για βαρύ αλκοόλ και η δεύτερη για ελαφρύ».

«Οταν έχεις γεννηθεί στα Βαλκάνια είσαι προετοιμασμένος να υποστείς και άσχημες στιγμές στη ζωή σου», εξομολογείται ο Μπρέγκοβιτς

• Η μουσική σας χρωστάει πολλά στους Τσιγγάνους και στο «ντουέντε» τους. Επιβιώνει αυτή η μουσική και το αίσθημά της;

«Οχι, δυστυχώς αυτό το είδος δεν είναι πλέον ζωντανό. Οι Τσιγγάνοι παίζανε τη μουσική τους περιπλανώμενοι κυρίως σε εστιατόρια. Για πρακτικούς λόγους δεν μπορούν πλέον να περιφέρονται γύρω από τα τραπέζια των θαμώνων και να ερμηνεύουν με τον δικό τους ιδιαίτερο και ξεχωριστό τρόπο».

Κάτι άλλο που δεν επιβιώνει είναι η σχέση του με το σινεμά. «Τα τελευταία δέκα χρόνια αισθάνομαι πολύ μακριά από το σινεμά», λέει. Αλλά βρήκε... άλλες παρέες. Την ορχήστρα του π.χ., αυτό το σύνολο εγχόρδων που πράγματι έπαιζε μουσική σε γάμους ή κηδείες. Αλλωστε όπως σχολιάζει ο Μπρέγκοβιτς «και οι δύο αυτές στιγμές παίζουν σημαντικό ρόλο στην ζωή μας. Τόσο προσωπικά όσο και κοινωνικά. Η μουσική ενός σημαντικού καλλιτέχνη θα πρέπει να ακούγεται και στις δύο αυτές περιστάσεις. Κι εγώ αισθάνομαι πολύ τυχερός, πραγματικά, που η μουσική μου έχει ακουστεί τόσο σε γάμους όσο και σε κηδείες».

Η βαλκανική «εξωστρέφεια» συνδυάστηκε συχνά με εκρηκτικές πολιτικές εκφάνσεις, διαφωνίες, πολέμους, έξωθεν «παρεμβολές», βομβαρδισμούς. Ο,τι λέμε στερεότυπα «Πυριτιδαποθήκη των Βαλκανίων» δεν έπαψε να είναι όχι μία αλλά πολλές διαφορετικές εν δυνάμει εστίες προβλημάτων. «Οταν έχεις γεννηθεί στα Βαλκάνια, είσαι προετοιμασμένος να υποστείς άσχημες στιγμές στη ζωή σου. Είσαι έτοιμος να έχεις άσχημες αναμνήσεις. Παρ' όλα αυτά έρχονται στιγμές που είσαι λίγο αισιόδοξος πως τα πράγματα θα καλυτερεύσουν. Αυτό που μου έρχεται στο μυαλό είναι η εναλλαγή εικόνων, η εναλλαγή συναισθημάτων αισιοδοξίας και απαισιοδοξίας», παραδέχεται ο, γεννημένος στο Σαράγεβο από Σέρβα μητέρα και Κροάτη πατέρα, 58χρονος Μπρέγκοβιτς που είναι επιπλέον παντρεμένος με μουσουλμάνα. Ο ίδιος πάντως έχει καταχωριστεί ως Σέρβος.

• Η σύλληψη του Κάρατζιτς τι σημαίνει για τη Σερβία;

«Ειλικρινά δεν ξέρω. Αυτό που είναι σίγουρο είναι πως μετά τον πόλεμο δεν υπήρξε ένας πολιτικός που να έχει την εμβέλεια του Τίτο. Κανένας μετέπειτα πολιτικός δεν έδωσε όραμα στον λαό. Το μόνο σίγουρο είναι πως πρέπει περισσότερο να κρίνουμε τις ιδέες των πολιτικών παρά τις προσωπικότητές τους».

• Αν σας έλεγαν να γράψετε μια μουσική που θα εκπροσωπεί την κατάσταση στα σημερινά Βαλκάνια, θα ήταν μια μουσική για γάμους ή για κηδείες;

«Και για τα δύο. Στα Βαλκάνια εξακολουθεί να υπάρχει αυτή εναλλαγή συναισθημάτων και εικόνων...».

* Εισιτήρια για τη συναυλία του Γκόραν Μπρέγκοβιτς (80, 60, 50, 40 ευρώ και 30 ευρώ για το άνω διάζωμα) προπωλούνται από την www.ticketquest. gr και τα συνεργαζόμενα με αυτήν καταστήματα ASC και Βιβλιοπωλεία Ελευθερουδάκης. Επίσης στα καταστήματα δίσκων Metropolis.